KİK Kararı: 2021/UY.I-72

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/002
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 13.01.2021
Karar No : 2021/UY.I-72 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - DT Ener. Üret. A.Ş. - AGF Ener. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/712664 İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir - Aksaray Devlet Yolu Km: 23+788 - 78+760 Arası Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 04.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nevşehir - Aksaray Devlet Yolu Km: 23+788 - 78+760 Arası Yapım” ihalesine ilişkin olarak Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - DT Ener. Üret. A.Ş. - AGF Ener. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 16.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2020 tarih ve 53300 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1853 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 06.11.2020 tarihli ve düzeltici sayılı ihale komisyonu kararına göre ihale üzerinde bırakılan Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

1. “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdileri için Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan ve SMMM Yılmaz Kurt tarafından onaylanan fiyat teklifinin gerçeği yansıtmadığı,

Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve yevmiye defterine kayıt edilerek Vergi Dairesine sunulan 000254 numaralı faturada “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” malzemelerinin yer almadığı,

12.08.2020 tarih ve 2020/UY.I-1357 sayılı Kurul kararına dayanak teşkil eden ve Kurumca ilgili meslek mensubundan istenen faturanın 000254 numaralı fatura olduğu ve söz konusu faturanın Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yevmiye defterinde kayıtlı olmadığı, vergi dairesine bildirilmediği, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sonradan düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanıldığı,

Yukarıda bahsi geçen her iki faturanın tarih ve tutar bilgilerinin aynı olduğu, sadece içeriklerinin farklı olduğu, 000254 numaralı faturada “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” malzemelerinin yer almadığı, 000233 numaralı faturada söz konusu malzemelerin yer aldığı,

Netice itibarıyla; anılan iş ortaklığı tarafından sunulan fiyat tekliflerinin şirket yevmiye defterlerinde 000254 yevmiye numarasıyla kayıtlı olduğu, SMMM Yılmaz Kurt tarafından Kamu İhale Kurulu’na sunulan fiyat teklifinin ise 000233 yevmiye numarasına kayıtlı olduğu, diğer bir ifadeyle Kurum’a sunulan belge ile yevmiye defteri kayıtlarının uyumlu olmadığı, son geçici vergi döneminde bir adet satış işlemi ve bir adet faturanın yer aldığı beyan edilmesine rağmen yevmiye defterinde aynı döneme ilişkin birden fazla faturanın bulunduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgelerin yanıltıcı ve gerçek dışı olarak düzenlendiği,

Bu nedenle, SMMM Yılmaz Kurt tarafından düzenlenen tutanaklara dayanak teşkil eden satış faturalarının talep edilerek yevmiye defter kayıtlarındaki fatura numaralarının sorgulanması gerektiği,

2. Açıklama kapsamında “C 30/37 beton harcı” girdisi için Ekenler Maden Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının da açıklama kapsamında sunulduğu,

Ancak, fiyat teklifinin alındığı Ekenler Maden Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti.nin geçici vergi beyannamesine göre 2019 yılı boyunca 24.667.208,41 TL net satış tutarı olduğu, oysa fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağına göre 3. Vergi beyanname döneminde (Temmuz-Ağustos-Eylül) inşaat işlerinin en yoğun olduğu dönemde “C 30/37 beton harcı” girdisi için sadece 1 adet faturanın bulunması ve 26 m3 satışın yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi söz konusu tutanağın gerçek olmadığının kanıtı olduğu,

Ekenler Maden Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti.nin 2019 yılı 3. Vergi beyanname döneminde “C 30/37 beton harcı” girdisi yapmış olduğu satış faturalarının istenerek faturanın düzenlenme tarih, faturanın isteme işlendiği tarih ve hatta söz konusu malzemenin satıldığı firmanın C30/37 beton harcını ne için kullandığı bilgilerinin teyit edilmesi gerektiği,

3. Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından motorin girdisi için sunulan fiyat teklifinde kullanılan fiyatın ihale mevzuatına ve Danıştay kararlarına aykırı olduğu, en yüksek yoğunluk oranıyla çarpınca dahi piyasa gerçekleriyle uyumlu olmadığı, söz konusu fiyat teklifini veren firmanın zararına satış yaptığı anlamına geldiği,

Ayrıca, fiyat teklifini veren Şenbay Pet. İnş. Taah. San. A.Ş.nin Ankara ve Eskişehir’de faaliyet gösterdiği, ihale konusu işin yapılacağı Aksaray iline taşınacak motorinin maliyeti ve bayii karı da düşünüldüğünde söz konusu fiyatın gerçekçi bir fiyat olmadığı,

4. 06.11.2020 tarihli ve düzeltici sayılı ihale komisyonu kararına göre ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin girdisi için Şenbay Pet. İnş. Taah. San. A.Ş.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu,

Söz konusu fiyat teklifini düzenleyen Şenbay Pet. İnş. Taah. San. A.Ş.nin %100 hisse sahibi ve tek ortağının, aynı zamanda Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. yönetim kurulu üyesi olan Bayram Şentürk olduğu, yine Şenbay Holding A.Ş.nin ortakları olan Güngör Şentürk ve Ahmet Şentürk’ün Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. ortaklarından olduğu,

İhaleye katılan isteklinin ortağı olduğu başka bir şirketten fiyat teklifi almasının haksız rekabete yol açacağı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.8’inci madde açıklaması uyarınca “Emsal Bedel” sunulması gerektiği, motorine ilişkin yapılan açıklamanın bu gerekçeyle mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını

kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” İbaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir…

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki ilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Nevşehir - Aksaray Devlet Yolu KM: 23+788 - 78+760 Arası Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu: 2019E04-135629

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nevi ve miktarları belirtilen yaklaşık 55 kmlik yolun Toprak işleri, sanat yapıları, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Nevşehir ve Aksaray İlleri” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak; 08.04.2020 tarih ve 01 sayılı ihale komisyonu kararıyla ihalenin Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - DT Ener. Üret. A.Ş. - AGF Ener. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı,

Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ile Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ise uygun bulunmayarak anılan isteklilerce sunulan tekliflerin reddedildiği,

Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 10.06.2020 tarih ve 2020/UY.I-1018 sayılı Kurul kararı ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun kabul edilmesi yönünde “Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği,

Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 10.06.2020 tarih ve 2020/UY.I-1019 sayılı Kurul kararı ile “Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verildiği,

Bu kez, Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - DT Ener. Üret. A.Ş. - AGF Ener. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 12.08.2020 tarih ve 2020/UY.I-1357 sayılı Kurul kararı ile “Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı” yönünde “Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği,

Sonraki süreçte hem Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı hem de Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından ayrı ayrı açılan davalar sonucunda 07.10.2020 tarih ve 2020/MK-234 sayılı, 07.10.2020 tarih ve 2020/MK-235 sayılı Kurul kararları ile her iki istekli tarafından sunulan “aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu” yönündeki mahkeme kararlarının gereği yerine getirilmiş olup, gelinen noktada idare tarafından 06.11.2020 tarihli ihale komisyonu kararı alınarak ihalenin Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

“Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 20.03.2020 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde anılan girdinin birim fiyatının 1,50 TL (kg) olduğu ve fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması zorunlu ibarenin yazılarak SMMM Yılmaz Kurt tarafından iletişim bilgilerine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı,

Söz konusu fiyat teklifi ekinde dayanak olarak sunulan 20.03.2020 tarihli 01 sayılı EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı incelendiğinde, fiyat teklifinin düzenlenmesinde 2019 yılı 3’üncü geçici vergi beyanname dönemindeki satışların esas alındığı, fiyat teklifinin konusu olan malın bu dönem içindeki satışına ilişkin 1 adet kaydın bulunduğu, toplam satış miktarının 1000 kg, toplam satış tutarının 1.600,00 TL, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 1,60 TL / kg olduğu,

“Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 20.03.2020 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde anılan girdinin birim fiyatının 1,50 TL (kg) olduğu ve fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması zorunlu ibarenin yazılarak SMMM Yılmaz Kurt tarafından iletişim bilgilerine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı,

Söz konusu fiyat teklifi ekinde dayanak olarak sunulan 20.03.2020 tarihli 02 sayılı EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı incelendiğinde, fiyat teklifinin düzenlenmesinde 2019 yılı 3’üncü geçici vergi beyanname dönemindeki satışların esas alındığı, fiyat teklifinin konusu olan malın bu dönem içindeki satışına ilişkin 1 adet kaydın bulunduğu, toplam satış miktarının 1000 kg, toplam satış tutarının 1.600,00 TL, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 1,60 TL / kg olduğu,

Anılan fiyat tekliflerinin yanı sıra Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen imza sirküleri ile SMMM Yılmaz Kurt’a ait faaliyet belgesinin de açıklama kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Tebliğ’in 79.2.2.1 maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklama yöntemleri arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin bulunduğu, üçüncü kişiden fiyat teklifi alınarak açıklama yönteminin kullanılması durumunda üçüncü kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının düzenleneceği, tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği; ayrıca meslek mensubunun üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklaması istenilen “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” girdisi ile “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdisi için sunulan fiyat tekliflerine ilişkin olarak 12.08.2020 tarih ve 2020/UY.I-1357 sayılı Kurul kararı kapsamında yapılan inceleme sırasında 29.07.2020 tarihli ve 11276 sayılı yazı kapsamında fiyat tekliflerini onaylayan ilgili meslek mensubundan söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin faturalar, defter kayıt belgeleri ve anılan mükellefle olan tam tasdik sözleşmesi vb. belgelerin aslı veya noter onaylı örnekleri istenilmiş olup, söz konusu belgeler ilgili meslek mensubu tarafından 06.08.2020 tarihli ve bila sayılı yazı ekinde Kuruma gönderilmiştir.

Söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin başvuru sahibi tarafından yeni iddiaların ileri sürülmesi nedeniyle, anılan fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan tutanakların dayanağı “000233” ve “000254” sayılı faturalar ve bu faturalara ilişkin defter kayıt belgeleri 31.12.2020 tarih ve 19766 sayılı yazıda tekrar talep edilmiş olup, söz konusu belgeler 11.01.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

Söz konusu belgeler üzerinde yapılan incelemede; açıklamada kullanılan fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan tutanakların dayanağı 30.09.2019 tarih ve “000233” sayılı faturada açıklamaya konu “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdilerinin yer aldığı,

Ancak, meslek mensubunca gönderilen belgelere göre; Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin yevmiye defteri kayıtlarında 30.09.2019 tarihli ve “000233” sayılı faturanın bulunmadığı,

Anılan yevmiye defteri kayıtlarının 32. sayfasında yer alan 30.09.2019 tarihli kayıtlarda “000254” sayılı faturanın yevmiye defterine işlendiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden girdilerin bulunduğu “000233” sayılı faturanın yevmiye defterine işlenmediği görülmüştür.

Konuya ilişkin olarak SMMM Yılmaz Kurt tarafından Kuruma gönderilen açıklama yazısında “Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen daha önce sunulan evraklar geçerlidir. Mükellef tarafından, tarafımıza sunulan evraklar tarafımca onaylanmış olup tarafımca yollanmıştır. Fatura numaralarının karışıklığı veya eksikliği konusunda sehven yapılan bir hatadan kaynaklıdır. 178…32 TC numaralı SMMM Yılmaz Kurt tarafından belgeler Kamu İhale Kurumu için tek tek kendi kaşesi altında imzalanmıştır. Tarafınızca eksik olan ve/veya eksiklik hissedilen durumda tekrar evrak talebinde bulunulması hususunun bilgilerini sunar, gerekli işlemlerin yapılmasını arz ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinin ekinde yer alan 30.09.2019 tarihli ve “000254” sayılı faturanın, aynı alıcı adına düzenlenen aynı tutarlı bir fatura olduğu, satılan malın cinsinin ise 4 kalem “Portland Çimento” ürününe ilişkin olduğu görülmüştür.

Aktarılan inceleme ve tespitler neticesinde; meslek mensubu Yılmaz Kurt’a gönderilen 31.12.2020 tarih ve 19766 sayılı yazıda “000233” ve “000254” sayılı faturalar ve bu faturalara ilişkin defter kayıt belgelerinin talep edilmesine karşın, anılan meslek mensubu tarafından 30.09.2019 tarihli ve “000254” sayılı faturanın Kuruma gönderilmediği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdileri için sunulan fiyat teklifine dayanak olarak sunulan tutanakların dayanağı satış faturasının kaydının, gönderilen yevmiye defteri örneklerinde bulunmadığı,

İlgili meslek mensubu tarafından konuya ilişkin olarak; “fatura numarasında sehven yapılan hata veya eksiklik” şeklinde ifade edilen durumun, esasen açıklamaya dayanak teşkil eden satış faturasının mükellefin yasal defter kayıt belgelerinde yer almaması veya Kuruma gönderilmemesi olduğu, dolayısıyla belirtilen mevzuata aykırılık nedeniyle, bahse konu “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdilerinin fiyat tevsiki için sunulan fiyat tekliflerinin dayanaktan yoksun olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle geçerli kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

İnceleme sırasında ilgili meslek mensubundan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (b) bendinde yer alan yer alan “Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur.” hükmü gereğince “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (5420, B420B-C, B500B-C)” girdileri için “Suat Azrak İnş. Nak. Gıd. Tem. Haf. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.” tarafından verilen fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan tutanakların dayanağı faturalar ve defter kayıt belgelerinin istenildiği, ancak anılan fiyat tekliflerinde imza ve kaşesi yer alan meslek mensubu tarafından fatura/defter kayıtlarının eksik gönderildiği veya hiç gönderilmediği, dolayısıyla aktarılan Kanun maddesinde belirtilen zorunluluğa rağmen Kurum tarafından istenen belgelerin eksik gönderildiği sonucuna varıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının söz konusu nedenle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle SMMM Yılmaz Kurt hakkında, meslek mensubu imza ve kaşesinin kötüye kullanılması nedeniyle gerekli incelemenin yapılması için TÜRMOB’a bildirimde bulunulması gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olup, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından verilen nihai karar ile uyuşmazlık, idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması ile Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu da ayrıca vurgulanmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “C 30/37 beton harcı (iş başında)” girdisi için Ekenler Maden Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti.den alınan 20.03.2020 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde anılan girdinin birim fiyatının 108,00 TL (m3) olduğu ve fiyat teklifi üzerinde mevzuat gereği yazılması zorunlu ibarenin yazılarak SMMM tarafından iletişim bilgilerine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı,

Söz konusu fiyat teklifi ekinde dayanak olarak sunulan 20.03.2020 tarihli 01 sayılı EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı incelendiğinde, fiyat teklifinin düzenlenmesinde 2019 yılı 3’üncü geçici vergi beyanname dönemindeki satışların esas alındığı, fiyat teklifinin konusu olan malın bu dönem içindeki satışına ilişkin 1 adet kaydın bulunduğu, toplam satış miktarının 26,50 m3, toplam satış tutarının 3.180,00 TL, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 120,00 TL / m3 olduğu,

Anılan fiyat tekliflerinin yanı sıra Ekenler Maden Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti. müdürü adına düzenlenen imza sirküleri ile SMMM’ye ait faaliyet belgesinin de açıklama kapsamında sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “C 30/37 beton harcı (iş başında)” girdisi için Ekenler Maden Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti.den alınarak sunulan 20.03.2020 tarihli fiyat teklifine ilişkin incelemenin, 12.08.2020 tarih ve 2020/UY.I-1357 sayılı Kurul kararında yapıldığı görülmektedir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan mazot girdisine ilişkin incelemenin, 10.06.2020 tarih ve 2020/UY.I-1019 sayılı Kurul kararında yapılarak “Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Kurul kararının iptali istemiyle Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından açılan davada Ankara 23. İdare Mahkemesinin 19.08.2020 tarihli ve E:2020/1098 sayılı kararı ile anılan Kurul kararının iptaline karar verildiği,

Söz konusu kararın gereğini yerine getirmek üzere alınan 07.10.2020 tarih ve 2020/MK-234 sayılı Kurul kararında “1- Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.I-1019 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince davacı Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun kabul edilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak; söz konusu fiyat teklifine ilişkin yeni bir iddia öne sürülmemesi nedeniyle, bu aşamada Kurum tarafından herhangi bir inceleme yapılamayacağı ve başvuru sahibinin iddiasının 12.08.2020 tarih ve 2020/UY.I-1357 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu,

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak; Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan mazot girdisinin fiyatına ilişkin iddiasının, 07.10.2020 tarih ve 2020/MK-234 sayılı Kurul kararına itiraz mahiyetinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarının görev yönünden reddi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ … 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İhale komisyonunun 06.11.2020 tarihli kararına göre ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında “Mazot (motorin) (iş başında)” girdi fiyatının tevsiki için Şenbay Petrol İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.den alınan 3,85 TL/kg tutarındaki fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından “söz konusu fiyat teklifini düzenleyen Şenbay Pet. İnş. Taah. San. A.Ş.nin %100 hisse sahibi ve tek ortağının, aynı zamanda Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. yönetim kurulu üyesi olan Bayram Şentürk olduğu, yine Şenbay Holding A.Ş.nin ortakları olan Güngör Şentürk ve Ahmet Şentürk’ün Özgün Yapı San. Tic. A.Ş. ortaklarından olduğu ve bu durumun haksız rekabete yol açacağı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.8’inci madde açıklaması uyarınca “Emsal Bedel” sunulması gerektiği,” iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kullanabilecekleri yöntemlerin belirlendiği, bu çerçevede isteklilerin kendileri için uygun olan yöntemleri kullanarak açıklamalarını yapması gerektiği,

Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin de aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan alternatif yöntemlerden biri olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasını sunan isteklinin, söz konusu fiyat teklifini aldığı şirkette ortaklığı bulunmaması gerektiğine ilişkin mevzuatta kısıtlayıcı bir hükmün bulunmadığı, bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mevzuatın çizdiği sınırlar çerçevesinde isteklilerin avantajlı koşullarını kullanabileceği, isteklilerin açıklamaları kapsamında kendileri için uygun olan açıklama yöntemlerinden birisini seçebileceği, dolayısıyla anılan isteklinin “emsal bedel” ile açıklama yapmasının bir zorunluluk olmadığı, Tebliğ’de yer alan emsal bedele ilişkin açıklamanın isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda hayatın olağan akışına aykırı fiyatların ortaya çıkmasının engellenmesi amacını taşıdığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. 42498 sicil numaralı SMMM Yılmaz Kurt hakkında yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda gerekli incelemenin yapılması için TÜRMOB’a bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.