KİK Kararı: 2021/UY.I-567

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/010
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 10.03.2021
Karar No : 2021/UY.I-567 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Saylık Yol Yapı İnş. Maden. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Baş-Ka İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/346471 İhale Kayıt Numaralı “Gebze Kavşağı – İzmit Doğu Kavşağı Arası Tem Otoyolu ve Bağlantı Yolları Üstyapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi (Bitüm İdareden)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gebze Kavşağı – İzmit Doğu Kavşağı Arası Tem Otoyolu ve Bağlantı Yolları Üstyapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi (Bitüm İdareden)” ihalesine ilişkin olarak Saylık Yol Yapı İnş. Maden. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Baş-Ka İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 22.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.02.2021 tarih ve 6443 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/242 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Simge Mat Maden. Asfalt Tic. ve San. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki;

- Motorin girdisine yönelik yapılan açıklamada SOYPET isimli markanın motorin fiyatı baz alınarak hesaplandığı ve 4,77 TL/kg değerinin kullanıldığı, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (24.07.2020- 24.08.2020) Kocaeli ilinde EPDK tarafından yayınlanan günlük bayi satış fiyatları incelendiğinde en düşük fiyatın 08.08.2020, 12.08.2020 ve 21.08.2020 tarihlerinde SOYPET isimli marka tarafından KDV dahil 5,27448 TL olarak verildiği, ancak Kocaeli ilinde SOYPET isimli markaya (Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi) ait bayilerin aktif istasyonunun bulunmadığı, EPDK’dan SOYPET isimli markanın Kocaeli ilinde aktif bayisinin olup olmadığı sorulduktan sonra karar alınması gerektiği, bahse konu tarihler arasında Kocaeli ilinde bayisi olan WOOG’S markası tarafından satılan en düşük motorin fiyatı KDV dahil 5,55 TL/lt’nin kullanılması gerektiği, EPDK tarafından motorin yoğunluğunun 0,820-0,845 aralığında değiştiği dikkate alındığında WOOG’S isimli markanın KDV dahil 5.55 TL/lt olan fiyatı kullanılarak hesaplama yapıldığında, kullanılabilecek motorin fiyatının 5,009 TL (5.55/1,18/0,845*0,9) olduğu, asgari motorin fiyatının 5,01TL/kg olarak alınması gerektiği, motorin fiyat tevsiki için EPDK Bayi fiyatları kullanılarak savunma yapan ve 5,01 TL/kg altında fiyat kullanan isteklinin aşırı düşük fiyat teklifi açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

- “Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max.2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyörlü) pozu için yapılan açıklamanın uygun olmadığı;

- Bahse konu iş makinesinin alış faturasında edinim bedelinin 514.703,46 TL olduğu, söz konusu edinim faturası ve teknik belge ile çıkarılan tescil belgesinde iş makinesi gücünün 400 HP olmamasına karşın 400 HP olarak gösterildiği, teknik belgenin iş makinasının yetkili satıcısı veya marka sahibi tarafından onaylanmamış olduğu, anılan belgenin meslek mensubu veya makine mühendisi tarafından onaylanarak sunulmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, yetkili satıcı firmadan makinenin gücüne ilişkin alınan belgenin sunulması durumunda makinenin gücü ve teknik özelliklerinin analiz girdilerindeki makine ile aynı olmadığının anlaşılacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan tescil belgesinin düzenlenmesine esas olan teknik belgenin anılan isteklinin yönlendirmesi ile makine mühendisi tarafından düzenlenmiş olup doğru bir bilgi içermeyen bir belge olduğu, ilk tescil belgesi ile yetkili satıcı firmadan alınan teknik belge incelendiğinde asfalt kazıma makinesinin gücünün 400 HP olmadığının anlaşılacağı, Türkiye piyasasında yaygın bir şekilde bulunan asfalt kazıma makinalarının teknik özellikleri incelendiğinde 400 HP gücünde asfalt kazıma makinasının bulunmadığı, daha az ya da daha fazla motor gücüne sahip makinaların bulunduğu, aynı özelliklerde olmayan iş makinasının sırf analizlere uygun hale getirebilmek adına tescil belgesi oluşturularak ihale komisyonunun yanıltıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iddia konusu makinanın motor gücünün 400 HP olmadığını bilerek aldığı, ilgili odadan fatura ve geçersiz teknik belge ile tescil belgesini ilk tescil bilgilerinden farklı olacak şekilde değiştirerek temin ettiği, Bursa Ticaret Odası tarafından düzenlenmemiş sahte bir belgenin de kullanılmış olabileceği, Bursa Ticaret Odası’na anılan iş makinesinin sorgulanması ile kesinlik kazanacağı, makinenin ilgili odadan sorgulanması neticesinde anılan isteklinin söz konusu makineye sahip olmadığının anlaşılacağı, idarenin şikâyete cevabından yetkili satıcı firmadan alınan teknik belgelerin incelendiği analizlerde istenilen makine yakıt tüketimi, freze genişliği ve freze derinliği özellikleri ile aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan makine özelliklerinin farklı olduğunun anlaşıldığı, anılan özelliklerin farklı olmasının makinenin gücünün de farklı olacağını gösterdiği, makinenin harcayacağı yakıt tüketimindeki miktar farkının makinenin 1 saatlik çalışma maliyetlerini de değiştireceği, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen analiz formatında yer alan makinenin teknik özelliklerine uygun özellikte olmayan, daha yüksek ya da daha düşük beygir gücüne sahip makine ile açıklama yapılamayacağı,

- İddia konusu makinenin yedek parça, tamir – bakım ve nakil – montaj – demontaj bedeli için alınan fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, anılan tutanağın satış veya hizmet konusu ile fiyat teklifi verilen hizmetin konusunun aynı olmadığı, söz konusu tutanağa dayanak teşkil eden mal veya hizmet faturasındaki satış/hizmet 400 HP gücündeki makinenin 460 gün süreli yedek parça, tamir – bakım ve nakil – montaj – demontaj bedeline ilişkin olmadığı, farklı bir iş makinesinin veya iş makinesinin farklı süreli sigorta bedeli olduğu, asfalt kazıma makinesinin anılan giderleri ile finişer, kamyon vb. iş makinelerinin giderlerinin bir tutulamayacağı, söz konusu makine giderlerinin işin yapılacağı Kocaeli ili ile herhangi bir ilindeki işin nevinin aynı olduğu düşünülerek fiyat teklifi verilemeyeceği, satış tutarı tespit tutanağının 4’üncü maddesinde “400 HP gücünde max. 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyorlü iş makinesinin 460 günlük Yedek Parça, Tamir-Bakım ve Nakil-Montaj-Demontaj bedeli” olarak belirtilmediği için tutanağın usulen hatalı olacağı, ayrıca teklif verilen süre ve sigortalanan iş makinesinin niteliğinin bahse konu maliyetleri etkileyeceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından başka bir ihalede aynı yöntemle asfalt kazıma makinesinin bedelinin açıklandığı, 2020/UY.I-1765 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile açıklamanın reddedildiği,

- İddia konusu makinenin sigorta bedeli için fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, anılan tutanağın satış veya hizmet konusu ile fiyat teklifi verilen hizmetin konusunun aynı olmadığı, söz konusu tutanağa dayanak teşkil eden mal veya hizmet faturasındaki satış/hizmet 400 HP gücündeki makinenin 460 gün süreli sigorta bedeli değil, farklı bir iş makinesinin farklı sigorta süreli bedelinin kullanıldığı, anılan makinenin sigorta bedeli ile finişer, kamyon vb. iş makinelerinin sigorta bedelinin bir tutulamayacağı, satış tutarı tespit tutanağının 4’üncü maddesinde “400 HP gücünde max. 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyorlü iş makinesinin 460 günlük Yedek Parça, Tamir-Bakım ve Nakil-Montaj-Demontaj bedeli” olarak belirtilmediği için tutanağın usulen hatalı olacağı, ayrıca sigorta süresi ve sigortalanan iş makinesinin niteliğinin sigorta maliyetini etkileyeceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından başka bir ihalede aynı yöntemle asfalt kazıma makinesinin bedelinin açıklandığı, 2020/UY.I-1765 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile açıklamanın reddedildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının% 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Gebze Kavşağı ? İzmit Doğu Kavşağı Arası TEM Otoyolu ve Bağlantı Yolları Üstyapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi (Bitüm İdareden)

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2012 E04 1560

d) Kodu:

e) Miktarı:

Takriben 138.000 metreküp asfalt kazıma, 337.000 ton bitümlü sıcak karışım, 66.000 metrekare köprü izolasyonu ve 125.000 metrekare yatay işaretleme yapılması yapım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Gebze Kavşağı - İzmit Doğu Kavşağı Arası TEM Otoyolu ve Bağlantı Yolları - KOCAELİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalede 93 adet ihale dokümanı indirildiği, 24.08.2020 tarihinde yapılan ihaleye 55 isteklinin katıldığı, 13.01.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararında; Kaan Yol İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda şirketin ortaklarının son durumunu gösterir beyanların bulunmadığı, beyan edilen ticaret sicil gazetelerinde anılan bilgilere ulaşılamadığı, Tam Yol Endüstri İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden düzenlenmediği, anılan iş deneyim belgesinin sözleşme tarihinin 30.01.2012 olarak beyan edilmesine rağmen anılan tarihin 12.06.2008 tarihi olduğu, Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Tek Ar Elek. İnş. A.Ş İş Ortaklığının pilot ortağı Ar Tara Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden düzenlenmediği, BSK Maden. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belge tutarının ve ciro tutarının asgari kriterleri sağlamadığı gerekçeleri ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında geçerli teklif veren 18 istekliden 09.09.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Simge Mat Maden. Asfalt Tic. ve San. A.Ş. dışındaki istekliler tarafından süresi içerisinde açıklama sunulmaması veya sunulan açıklamanın idarece uygun bulunmaması nedeniyle tekliflerin reddedildiği, söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Simge Mat Maden. Asfalt Tic. ve San. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değeri üzerindeki ilk teklif olan başvuru sahibi Saylık Yol Yapı İnş. Maden. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Baş-Ka İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarece 09.09.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazıda “Bölge Müdürlüğümüzce 24.08.2020 tarihinde saat 10:00'da ihalesi yapılan 2020/346471 İhale Kayıt No.lu "Gebze Kavşağı – İzmit Doğu Kavşağı Arası TEM Otoyolu ve Bağlantı Yolları Üstyapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi (Bitüm İdareden)”ne ait ihalede, aşırı düşük teklif değerlendirilmesi sonucunda teklifiniz aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş olup, sorgulamada değerlendirilecek sıralı iş kalemleri listesine göre yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 3 (Üç) adet iş kalemine ait analiz formatı, yazı ekinde yeniden gönderilmiştir.

Kamu ihale kanunun 38. Maddesi ve Kamu İhale Tebliğinin 45. maddesine göre teklif bileşenleriniz ile ilgili açıklamalarınızın;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlar dikkate alınarak değerlendirilecektir,

İşin yerine getirilmesindeki avantajlı koşullarınızın neler olduğu ve sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden tevsikli bilgi ve belgeler ile destekli ayrıntılı açıklamalarınızın yazımızın tebliği tarihinden itibaren en geç 5 (Beş) iş günü için de İdaremize ulaştırılması gerekmektedir. Aksi takdirde teklifiniz reddedilecektir.

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, 3 adet iş kalemi/gruplarına ait aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve ekinde ise açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listesi ile analiz formatlarının gönderildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorin analiz girdisi maliyetinin hesaplanmasında EPDK tarafından ilan tarihi (24.07.2020) ile ihale tarihi (24.08.2020) arasında Kocaeli ili için ilan edilen listede 12.08.2020 tarihinde SOYPET’e ait motorin fiyatı olarak gösterilen 5,27448 TL’nin %18 oranında KDV tutarı indirilerek kullanıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet neticesinde idare “Bölge Müdürlüğümüzce gerçekleştirilen ihalelerde değerlendirilmek üzere;

SOYPET Firmasının 24.07.2020 ve 08.08.2020 tarihlerinde Kocaeli ilinde ticari faaliyette bulunarak motorin alış ve satış faaliyetleri gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine ait bilgilerin ivedi olarak Bölge Müdürlüğümüze bildirilmesi…” ifadelerine yer verilen yazı ile EPDK’dan bilgi talebinde bulunmuş, gelen cevap yazısında “…Kurum kayıtlarında 12.10.2020 tarihi itibari ile tesis ile Kocaeli olarak yer alan BAY/939-82/39611 lisans numaralı bayinin, dağıtıcısının Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi (SOYPET) olduğu dönemde (istenilen tarih aralığı içerisinde 24.07.2020-29.07.2020 tarihleri arasında) 52.598,09 litre motorin satışının bulunmakta ve yine Kurumumuz kayıtlarında 12.10.2020 tarih itibari ile tesis ili Kocaeli olarak yer alan BAY/939-82/32675 lisans numaralı bayinin, dağıtıcısının Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi (SOYPET) olduğu dönemde (istenilen tarih aralığı olan 24.07.2020 – 08.08.2020 tarihleri arasında) 129.040,74 litre motorin satışının bulunmakta olduğu ilgili dağıtıcı firma tarafından Kurumumuza otomasyon sistemi aracılığıyla iletilmiştir…” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında motorin analiz girdi fiyatının açıklanması için EPDK internet sitesi üzerinden Kocaeli ili için 24.07.2020-24.08.2020 tarihleri arasında ilan edilen 5,27448 TL birim fiyatın kullanıldığının tespiti üzerine başvuru sahibinin iddialarının neticelendirilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı’ndan bilgi istenmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı’na yazılan 24.02.2021 tarih ve 3452 sayılı yazı ile “…Bahse konu inceleme kapsamında 24.07.2020 ile 24.08.2020 tarihleri arasında (bu tarihler de dâhil) Kocaeli ili içerisinde SOYPET akaryakıt firmasının faal satış bayisinin/istasyonunun bulunup bulunmadığına, faal satış bayisi bulunuyor ise bu bayilerin lisansının olup olmadığı, bu bayilerin ticaret unvanlarına ve 24.07.2020 ile 24.08.2020 tarihlerinde Kocaeli ili içerisinde SOYPET firması için ilan edilen 5,27448 TL ve 5,11448 TL motorin birim satış fiyatlarının hangi SOYPET bayisi/bayilerinden temin edildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi… ”hususlarında bilgi istenmiş olup, EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı’nın cevabi yazısı 02.03.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı’nın cevabi yazısında “…Bakanlığımız kayıtlarında yapılan incelemede; SOYPET markası ile faaliyet gösteren DAĞ/7294-1/39019 numaralı Akaryakıt Dağıtıcı Lisansı sahibi AKSARAY AKARYAKIT DAĞITIM NAKLİYE ENERJİ GIDA İNŞAAT İTHALAT İHRACAT SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ile yazınızda verilen tarihlerde ilişkisi olan ve Kocaeli ilinde yer alan iki adet akaryakıt bayi tespit edilmiştir.

Kayıtlarımızda AKSARAY AKARYAKIT DAĞITIM NAKLİYE ENERJİ GIDA İNŞAAT İTHALAT İHRACAT SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ’nin Kocaeli ilinde dağıtıcı tadili kapsamında ADA PET PETROL AKARYAKIT VE DİNLENME TESİSLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ile 17/08/2020 itibariyle yapıldığı görülmüştür. Yazı tarihi kapsamında da şirket söz konusu bayinin dağıtıcısı olarak faaliyete devam etmektedir.

Yine aynı ilde bulunan FSN PETROL GIDA TURİZM İNŞAAT NAKLİYAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ adına düzenlenmiş BAY/939-82/32675 numaralı lisansa konu istasyonda 14/03/2019 tarihi itibariyle AKSARAY AKARYAKIT DAĞITIM NAKLİYE ENERJİ GIDA İNŞAAT İTHALAT İHRACAT SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ’nden temin edilen akaryakıtın satıldığı, ancak tesisin devri nedeniyle 10/12/2020 tarihinde sonlandırıldığı anlaşılmıştır…” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerinden KGM/40.130/A poz no.lu iş kaleminin alt analizinde yer alan asfalt kazıma makinesinin teknik özelliklerinin 400 HP gücünde maksimum 2.05 m genişliğinde, 0,15 m freze derinliğinde konveyörlü olarak istenildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen KGM/40.130/A poz no.lu iş kaleminin iş kaleminin içerisinde yer alan açıklama istenilecek analiz girdilerinden olan 10.120.1128 girdi numaralı asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max. 2.05 m genişliğinde 0,15 m freze derinliğinde konveyörlü) girdisine yönelik olarak analiz düzenlemek suretiyle açıklama yapıldığı, analiz girdileri olarak edinim bedeli, amortisman, yedek parça, tamir - bakım, nakil – montaj – demontaj ve sigorta girdilerinin belirlendiği, 4 kalem için birimin adet, miktarın 1 olarak belirtildiği, sunulan analizin dipnotunda “Noter onaylı ruhsatta, noter onaylı faturada, noter onaylı asfalt kazıma makinesinin yer aldığı amortisman defter sayfasında; 2004 model yılı 2020 yılında amortisman ömrünü doldurmuş asfalt kazıma makinemiz olduğu görülmektedir. Bu sebeple amortisman bedeli hesabı dahil edilmemiştir.” ifadesinin yer aldığı, söz konusu ruhsat, fatura, amortisman defteri, makinenin teknik özelliklerini gösteren ilgili belgelerin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu, asfalt kazıma makinesinin amortisman katsayısına tekabül eden değeri için 2004 model aracın amortisman süresinin tamamlandığı kabulüyle 5,00 TL olarak açıklama yapıldığı tespit edilmiştir.

Anılan iş makinesinin yedek parça/nakil/montaj/demontaj/tamir bakım girdisi için CR Makine San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile 250.000,00 TL olarak açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının, meslek mensubu faaliyet belgesinin, fiyat teklifi alınan firmalara ait imza sirkülerinin de sunulduğu söz konusu fiyat teklifinde “12-4-048 SMG nolu 2004 model Yılı Wirtgen Marka (W1900) Paletli Asfalt Kazıma makinası (400 HP gücünde max 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde konveryörlü) iş makinesinin; işin süresi boyunca (460 gün) yedek parça, tamir bakım, nakil, montaj, demontaj hizmetlerine ait fiyat teklifimiz; her türlü malzeme temini ve uygulama işini kapsayacak ve birim fiyat tarifine, teknik şartnameye uygun olacak şekilde hazırlanmış…” ifadelerine yer verildiği, fiyat teklifi ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağının 4-Ağırlık ortalama birim satış tutarı bölümünde “2004 model Yılı Wirtgen Marka (W1900) Paletli Asfalt Kazıma makinası (400 HP gücünde max 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde konveryörlü) iş makinesinin; işin süresi boyunca (460 gün) yedek parça, tamir bakım, nakil, montaj, demontaj hizmetleri” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu iş makinesinin sigorta girdisi için Monopoli Sigorta Aracılık Hiz. A.Ş. tarafından düzenlenen ihale konusu işin süresini (460gün) kapsayan fiyat teklifi ile 1.511,35 TL olarak hesaplama yapıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının, meslek mensubu faaliyet belgesinin, fiyat teklifi alınan firmalara ait imza sirkülerinin de sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde “12-4-048 SMG nolu 2004 model Yılı Wirtgen Marka (W1900) Paletli Asfalt Kazıma makinası (400 HP gücünde max 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde konveryörlü) iş makinesinin; işin süresi boyunca (460 gün) sigorta bedeline ait fiyat teklifimiz hazırlanmış ve aşağıda bilginize sunulmuştur. ifadelerine yer verildiği, fiyat teklifi ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağının 4-Ağırlık ortalama birim satış tutarı bölümünde “2004 model Yılı Wirtgen Marka (W1900) Paletli Asfalt Kazıma makinası (400 HP gücünde max 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde konveryörlü) iş makinesinin; işin süresi boyunca (460 gün) sigorta bedeli” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Asfalt kazıma makinesinin açıklaması ekinde sunulan teknik dokümanlardan anılan makinenin markasının Wirtgen, modelinin 2004, tipinin W1900 ve motor gücünün 462 HP olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet neticesinde idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliden yazı ile açıklamada kullanılan iş makinesine ilişkin katalogların istenildiği, söz konusu kataloglarda yer alan bilgiler çerçevesinde idarece şikâyete verilen cevapta “Makineye ait akaryakıt tüketimi makine üreticisinden alınan ve makinenin teknik kataloğunda yer alan bilgiler dahilinde 1 metreküp frezeleme miktarı için yakıt tüketimi aşağıda gösterilmiştir.

15 cm derinliğinde saatteki frezeleme performansı ( A ) :40 metreküp

Yakıt Tüketimi (Tam Yük ile) ( B ) :84 litre

Yakıt Tüketimi (84 litre * 0.85 kilogram / litre) ( C ) :71,4 kg

1 metreküp frezeleme miktarı için yakıt tüketimi ( C / A ) :1,785 kg

İdareye ait analizde ise 1 metreküp frezeleme miktarı için yakıt tüketimi

KGM/03.570/2-Asfalt Kazıma Makinesinin 1 saatteki yakıt tüketimi :34.200kg

Mazot (Makine Yağı. Üstüpü v.s. Karşılığı) :6,840 kg

Toplam :41,040kg

KGM/40.130-Asafalt Kazıma Makinesi ile Her Cins Bitümlü Karışım Kaplamaların Kazılması ve Taşıtlara Yüklenmesi

Asfalt Kazıma Makinesi 0,04 saat * 41.040 kilogram/saat :1.6416 kg Kazıcı Uç Karşılığı

Asfalt Kazıma Makinesi 0,02 saat * 41,040 kilogram/saat : 0,8208 kg

Toplam :2,4624 kg

Yukarıdaki hesap tablosu incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olan makinenin akaryakıt tüketiminin idare tarafından hazırlanan analizindeki akaryakıt tüketiminin altında olduğu, fiyat teklifi alınan firmaların fiyat teklifleri verdikleri alanda faaliyet gösterdikleri ilgili firmaların ticaret sicil gazetelerinden tespit edildiği, verilen fiyat tekliflerinin tevsikleri de meslek mensupları tarafından yapıldığı” ifadelerine yer verilerek ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması idare tarafından uygun bulunan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorin girdi fiyatı olarak (Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi) SOYPET’in Kocaeli ili fiyatını kullandığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı’nın cevabi yazısında Kocaeli ilinde SOYPET unvanlı akaryakıt dağıtım şirketi ile bayilik anlaşması bulunan iki adet bayi bulunduğunun ifade edildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin Kocaeli ilinde SOYPET’e ait bayilerin aktif istasyonunun bulunmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, motorin analiz girdisinin, 12.08.2020 tarihinde SOYPET’e ait motorin fiyatı kullanılarak 4,76083 TL ((5,27448/1,18/0,845)*0,90) olarak açıklandığı, yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İş makinelerinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenmesi durumunda makine katsayısının amortisman, yedek parça/nakil/montaj/demontaj/tamir bakım ve sermaye faizi giderlerinden oluştuğu, bu katsayı ile çarpılacak edinme bedeli olarak makine rayicinin kullanılabileceği, makine katsayısı içerisinde amortisman giderinin de bulunması nedeniyle edinme bedelinin tevsikinde fiyat teklifinin kullanılamayacağı, isteklilerin kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlayan makineler için yapacakları açıklamalarda edinme bedelinin kullanılacağı, ancak söz konusu bedelin ise makine katsayısının amortisman gideri dışında kalan kısmının toplam makine katsayısı içerisindeki ağırlık oranı ile makine rayicinin çarpılması suretiyle bulunan tutarın altında olamayacağı anlaşılmaktadır

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarda farklı iş makineleri için kullanılan katsayıların amortismana ilişkin kısmı ile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil-montaj-demontaj vb.ye karşılık gelen kısımları açıkça anlaşılmakta, ancak “asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max 2.05m freze genişliğinde, 0.15 m freze derinliğinde, konveyörlü)” girdisinin ne kadarlık kısmının amortismana, ne kadarlık kısmının ise yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil-montaj-demontaj vb.ye karşılık geldiğine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında isteklilerin kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlamış olan makineler için yapılacak açıklamalarda makine katsayısını oluşturan amortisman ve yedek parça/nakil/montaj/demontaj/tamir bakım ve sermaye faizi giderleri ağırlık oranları belirgin olan makineler bakımından amortisman dışında kalan diğer giderler için katsayı bulunmadığından toplam katsayı içerisindeki ağırlık oranının tespiti de mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla anılan istekli tarafından asfalt kazıma makinesinin edinme bedelini tevsik etmek üzere fiyat teklifi kullanılmadığı, kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamlamış makine üzerinden açıklama yapıldığı, makinenin amortisman dışında kalan giderlerinin (yedek parça/nakil/montaj/demontaj/tamir bakım ve sermaye faizi) ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer verilen üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, bahse konu makine için belirlenmiş makine katsayısı bulunmadığından yapılan açıklama yönteminin mevzuata aykırı olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması yapılacak KGM/40.130/A poz no.lu iş kaleminin alt analizinde yer alan ve açıklama talep edilen asfalt kazıma makinesinin teknik özelliklerinin 400 HP gücünde olması istenilmesine rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamada kullanılan iş makinesinin gücünün 462 HP olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan analiz girdisinin idarece verilen analiz formatına uygun olarak açıklanmadığı, SMMM raporu ile kendi malı olarak gösterilen asfalt kazıma makinesinin idare tarafından verilen analiz formatında ifade edilen teknik özelliklerden farklı teknik özelliklere sahip bir makine olduğu, bahse konu analiz girdisinin kendi malı asfalt kazıma makinesi edinim bedeli ile açıklanabilmesi için kendi malı olan asfalt kazıma makinesinin idare tarafından verilen analiz formatında ifade edilen teknik özelliklere uygun bir asfalt kazıma makinesi olması gerektiği, isteklilerin bu teknik özelliklerde bir asfalt kazıma makinesine sahip olmaması halinde, analizi kendi malı asfalt kazıma makinesinin edinim bedeli ile açıklamaktan ziyade, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde düzenlenen diğer yöntemlerden uygun olan yöntem kullanılarak açıklanması gerektiği, açıklama ekinde Tebliğ’in 45’inci maddesinde düzenlenen diğer yöntemlerin kullanıldığına dair başka belge/belgelerin de sunulmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İddia konusu iş makinesinin yedek parça, tamir – bakım ve nakil – montaj – demontaj ve sigorta bedeli için alınan fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının 4’üncü maddesinde “2004 model Yılı Wirtgen Marka (W1900) Paletli Asfalt Kazıma makinası (400 HP gücünde max 2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde konveryörlü) iş makinesinin; işin süresi boyunca (460 gün)” ifadelerine yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan iş makinesinin kendi malı olduğunun kabul edilmesi durumunda bahse konu giderler için alınan fiyat tekliflerinin kendi malı makineye (462 hp gücündeki asfalt kazıma makinesine) ilişkin olmadığından kabul edilemeyeceği, diğer taraftan fiyat tekliflerinin 400 HP gücündeki makineye ilişkin olduğu kabul edilmesi durumunda da kendi malı şeklinde belirtilen makine ile uyumsuzluk olacağı, diğer bir ifadeyle söz konusu giderlere ilişkin alınan fiyat tekliflerinde yer alan makinenin gücü ile kendi malı olarak sunulan makinenin gücünün farklı olduğu görüldüğünden yapılan açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Simge Mat Maden. Asfalt Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.