KİK Kararı: 2021/UY.I-536

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/009
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 03.03.2021
Karar No : 2021/UY.I-536
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Durmaz Otomotiv Petrol Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/400808 İhale Kayıt Numaralı “Terme-Ünye-Fatsa Devlet Yolunda (Km:66+200-111+617 Arası) BSK Onarımı Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.09.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Terme-Ünye-Fatsa Devlet Yolunda (Km:66+200-111+617 Arası) BSK Onarımı Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Durmaz Otomotiv Petrol Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 14.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2021 tarih ve 5959 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/227 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirket - Adnan Gökalp İş Ortaklığı tarafından sunulan yeterlik belgelerinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; e-teklif kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenlerin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı şekilde sunulduğu,
İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde AV grubu işlerin benzer iş olarak belirlendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerine konu işin AV grubu dışında işleri de içerdiği, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, belge içerisinde yer alan AV grubu iş tutarının, belgedeki diğer iş gruplarının tutarından daha düşük olduğu, belgeye konu işin yapım amacı ve işlevi dikkate alındığında esaslı unsurun AV grubu işler olmadığı, dolayısıyla sadece AV grubuna ait işlere ilişkin tutarların dikkate alınması gerektiği, bu durumda ise asgari iş deneyim tutarının sağlanmadığı, söz konusu iş deneyim belgelerini düzenleyen idarelerce iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun AV grubu olarak belirlenmesinin yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, bu çerçevede anılan İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin esaslı unsuru olan iş grubunun mevzuata uygun şekilde belirlenebilmesi için belgeleri düzenleyen idarelerden konuyla ilgili bilgi ve belgeler istenerek inceleme yapıldığında, esaslı unsurun AV grubu olmadığının anlaşılacağı,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.5’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre benzer iş kapsamındaki iş kalemlerini ve bunların tutarlarını gösteren belgelerin sunulması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından benzer iş kapsamında yer alan işlerin miktarının ve tutarının gösterilmediği,

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait bilançoya ilişkin kriterlerin İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesine, iş hacmine ilişkin kriterlerin ise İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesine uygun olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun, İdari Şartname’nin 26’ncı maddesinde belirtilen kriterlere uygun olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan banka referans mektubunun, İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesinde belirtilen kriterlere uygun olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olduğu, şöyle ki;

a) TÜF/6405-M, TÜF/6306, TÜF/40.130, TÜF/17.081/K-1/A, TÜF/6305, TÜF/6211-A, TÜF/6100/3, TÜF/6100/3-1 ve TÜF/2200 poz numaralı iş kalemlerinin açıklanması kapsamında sunulan analizlerin; idarece hazırlanan analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, analiz girdilerinin ve girdi miktarlarının değiştirildiği, bazı analiz girdilerine ilişkin açıklama yapılmadığı, bazı girdilerin ad ve birimlerinin hatalı şekilde gösterildiği, sunulan analizlerin hatalı ve eksik olduğu, açıklanması istenen girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin tevsik edici belge sunulmadığı, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı şekilde düzenlendiği, açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının belirtilmediği,

b) Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL ve altında fiyat teklif edilmesi nedeniyle bazı analiz girdilerinin tutarlarının 0,00 TL olarak hesaplandığı, bu durumda söz konusu analiz girdileri için fiyat öngörülmediği,

c) Açıklama kapsamında yer alan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, düzeltilmiş analiz fiyatının teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı,

d) Açıklama kapsamında yer alan analiz girdileri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının cari yıl (2020) rayiç fiyatlarının altındaki fiyatların teklif edildiği, ayrıca yapılan açıklamada hukuka aykırı şekilde cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatlar kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesine uygun olmadığı ve 45.1.13’üncü maddesine göre tevsik edilmediği,

e) Analizlerde yer alan işçilik bedelinin, 2020 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olduğu, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin fiyat teklifine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

f) Açıklama kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK’nın il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu ve mazotun litre’den kg’ye dönüşümünde yoğunluğun 0,820-0,845 kg/lt olarak belirlenmediği, ayrıca KDV hariç fiyatın hesaplanmasında hata yapıldığı,

g) Analiz girdilerinin tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin sunulmadığı, fiyat tekliflerinin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan tutanakların geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği ve ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun düzenlenmediği, fiyat teklifi veren firmaların, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklife konu malların satışını, üretimini veya alımını yapmadıkları halde gerçeğe aykırı şekilde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenlediği, bu firmalara ait yevmiye defteri kayıtları ve alış-satış faturaları incelendiğinde, fiyat tekliflerine konu malların hiçbir şekilde ilgili vergi beyanname dönemindeki kayıtlarda bulunmadığının tespit edileceği, ayrıca maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında, içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu, söz konusu tutanaklardaki hesaplamalarda hatalar yapıldığı, satışlara dayalı açıklamalar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması gerektiği, maliyete dayalı açıklamalar için ise ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmaması gerektiği, ancak bu koşulların sağlanmadığı,

h) Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisinin bulunmadığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca fiyat teklifinin düzenlenebilmesi için öncelikle maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesi gerektiği ve fiyat teklifinde de bu tutanaktaki bilgilerin esas alınması gerektiği, dolayısıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, tutanaktaki bilgilerin hangi mala ilişkin olduğu belirtilmemişse fiyat teklifi düzenlenmesinin mümkün olmadığı,

ı) Fiyat teklifini veren firmaya ait imza sirkülerlerinin asıl veya noter onaylı suretinin ya da ihaleden önce idarece “aslı görülmüştür” şerhi düşülen suretinin sunulması gerektiği, ancak söz konusu imza sirkülerlerinin bu kurala aykırı biçimde sunulduğu,

i) Analizlerde yer alan iş makinelerinin ve araçların birim fiyatlarında ÇŞB rayiç fiyatlarının kullanılmadığı ve bu araçlar için fiyat teklifi alındığı, amortisman girdisinin fiyat teklifi ile açıklanabilmesine izin veren mevzuat hükmü bulunmadığından söz konusu makineler ve araçlar için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

j) Makine ve ekipman girdilerinin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle ya da kendi malı araçlarla açıklandığı, söz konusu açıklamaların geçerli kabul edilebilmesi için makine ve ekipmanın idarece verilen analizde belirtilen teknik özelliklere (beygir gücü vb.) uygun olması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından yapılan açıklamada söz konusu makine ve ekipmanların, analizde istenen teknik özellikleri karşılamadığı, bu nedenle fiyat teklifi veren firmanın meslek mensubundan, kendi malı araçla açıklama yapılmışsa isteklinin meslek mensubundan satış tutarı tespit tutanağı ile yevmiye defteri kayıtları, fatura ve ruhsatlarının istenerek makinelerin özellikle beygir güçlerinin aynı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, bu çerçevede, anılan isteklinin açıklamalarında kullandığı makinelerin beygir güçleri başta olmak üzere teknik özeliklerinin analizde belirtilen özelliklerden farklı olması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının analizlere uygun olmadığı,

k) Analizlerde yer alan iş makinelerinin ve araçların birim fiyatlarının, bu makine ve araçların isteklinin kendi malı olduğu gerekçesiyle amortisman giderine ilişkin maliyetin düşürülmesi suretiyle hesaplandığı halde, söz konusu iş makinelerinin ve araçlarının isteklinin kendi malı olduğunu göstermek üzere ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu sunulmadığı, amortisman süresini tevsik eden yasal belgelere açıklama kapsamında yer verilmediği, amortisman süresi sona ermemiş olan makine ve araçlar için amortisman hesaplanmadığı, makine ve araçların resmi rayiçlerinde güç ve kapasite değerleri ile teknik özelliklerine yer verilmesi nedeniyle, fiyat teklifi alınarak ya da kendi malı makine ve araçlarla yapılan açıklamalarda, söz konusu güç, teknik özellik ve kapasite değerlerinin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği halde bu belgelendirmenin yapılmadığı,

Makinelerin maliyet hesabında; amortisman dışında yer alan giderlerin (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil-montaj-demontaj) tutarının, söz konusu makine için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının belirlediği katsayılar üzerinden hesaplanan tutarın altında olmaması gerektiği, ancak anılan isteklinin makine ve ekipmanlar için aldığı fiyat tekliflerinin, amortisman dışında kalan gider kalemlerini karşılamadığı,

l) Analizlerde yer alan nakliyelere ilişkin bedellerin ve mesafelerin, idarenin yaklaşık maliyet hesabında belirlemiş olduğu maliyetlerden ve mesafelerden daha düşük alındığı ve anılan isteklinin kendi lehine haksız şekilde avantaj sağladığı, nakliye maliyetleri ve mesafelerini usulüne uygun şekilde tevsik etmek üzere, hesaplamaya dayanak teşkil eden belgeler kapsamında, arazi sahiplerinin tamamına ait tapu kayıtları ile noter onaylı muvafakatnameler, imza beyannameleri ve vekâletnameler, ruhsat, ÇED raporu, izinler, itinerer, malzemenin uygunluğu ile ilgili deney raporları, ruhsat sahibi ve/veya muvafakat verenin tüzel kişi olması durumunda noterden düzenlenmiş imza sirküleri, ocak sahibi ile yüklenici arasındaki protokol ve gerekli diğer belgelerin tevsik edici belge olarak sunulmadığı, Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca itinererin tek başına hukuki değer taşıyan tevsik edici bir belge olmadığından bu belgeye dayanılarak yapılan açıklamanın kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca bu kapsamda sunulan belgelerin ise Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesindeki düzenlemelere aykırı şekilde sunulduğu,

Nakliye girdilerinin, analiz kapsamında idarece verilen nakliye formülleri kullanılmadan hesaplandığı, formüldeki değerlerin değiştirilerek uygulandığı, K katsayısının 2020 yılı rayicinden düşük alındığı ve analizdeki formül kullanılmadan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi" başlıklı 24’üncü maddesine göre 11.09.2020 tarihinde gerçekleştirilen söz konusu ihalenin teklif geçerlilik süresinin sona erdiği, teklif geçerliliği yenilenmediğinden teklifin geçersiz sayılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…”hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Şikayete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Terme-Ünye-Fatsa Devlet Yolunda (Km:66+200-111+617 Arası) BSK Onarımı Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2018E04-25001-131617, 2020E04-152940-153409

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toprak Tesviye İşleri (186.000 m³ kazı), Sanat Yapıları İşleri (670 m³ demirsiz beton, 2.550 m³ demirli beton), Üstyapı İşleri (129.000 ton plentmiks karışımlar, 305.277 ton BSK yapımı), Köprü İşleri (510 m³ demirsiz beton, 3.123 m³ demirli beton)” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında itirazen şikâyet dilekçesinde başvuru sahibinin “…sunulan yeterlik belgelerinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; e-teklif kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenlerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği…” iddiasının somut dayanaktan uzak bir şekilde sadece genel mevzuata aykırılık ifadelerini içerdiği, hangi belgelerin iddiaya konu olduğunun açıkça belirtilmediği anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

b) Kanunun 20 nci maddesi ile 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek tutardan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

…

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” başlıklı eki aşağıdaki gibidir.

Ek-1: YAPIM İŞLERİNDE BENZER İŞ GRUPLARI LİSTESİ

(A) ALT YAPI İŞLERİ

V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Resmi Gazete'de 11.06.2011 tarih ve 27961 sayı ile yayımlanan "Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliği"nde yer alan (A)/V.GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İnşaat Mühendisliği” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale komisyonunun 06.01.2021 tarihli kararında, 11.09.2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Terme-Ünye-Fatsa Devlet Yolunda (Km:66+200-111+617 Arası) BSK Onarımı Yapılması” ihalesine 54 istekli tarafından teklif verildiği; ihalenin Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Durmaz Otomotiv Petrol Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığının pilot ortağı olan Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” kısmında EKAP tarafından belgeye verilen sayının “2015/69981-1249235-2-1” olarak beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığı adına düzenlendiği, bahse konu iş deneyim belgesinin “Kınalı Ayr-Saray Yolu (Kapaklı-Saray) Km:31+548-42+860 Arası ile Saray Geçişi (Saray Çevreyolu) Km:0+000-6+000 Arası Kesimde Toprak İşl, Sanat Yap, Köprü İşl, Üstyapı (PMAT, PMT ve İdare Malı Bitüm ile BSK) ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı” işine ait olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Toprak işleri, sanat yapıları, üstyapı (plent-miks alttemel, plent-miks temel ve bitümlü sıcak karışım), köprü işleri ve elektrik deplase işlerinin yapılması yapım işidir. AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” olarak belirtildiği, belge tutarının 27.230.750,57 TL, belge tutarının iş kısımlarına göre dağılımı incelendiğinde ise; toprak işlerinin 9.159.872,48 TL, sanat yapılarının 4.009.438,26 TL, üstyapı işlerinin 9.725.095,87 TL, köprü işlerinin 3.676.628,79 TL, elektrik deplase işlerinin 659.715,17 TL olduğu görülmüştür. Belgeye konu işte Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ortaklık oranının %99, Adnan Gökalp’in ortaklık oranının %1 olduğu, Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne ait iş deneyim tutarının 26.958.443,06 TL olduğu görülmüş olup belge tutarının güncellenmesi sonucunda elde edilen tutarın ise 53.133.424,65 TL olduğu tespit edilmiştir.

Anılan İş Ortaklığının özel ortağı Adnan Gökalp tarafından yeterlik bilgileri tablosunun EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” kısmında EKAP tarafından belgeye verilen sayının “2011/79706-200187-1-2” olarak beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, bahse konu iş deneyim belgesinin “Diyarbakır-Siverek Ayr.-8. Bölge Hududu Yolu Nisibi Köprüsü Bağlantı Yolu Km:2+800-6+310 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı Yapımı” işine ait olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Toprak işleri, Sanat yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” olarak belirtildiği, belge tutarının 5.818.172,16 TL olduğu görülmüş olup belge tutarının güncellenmesi sonucunda elde edilen tutarın ise 15.045.855,63 TL olduğu tespit edilmiştir.

İş deneyim kriterlerine ilişkin olarak İdari Şartname’de yapılan düzenlemede, istekliler tarafından sunulması gereken ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi tutarının, teklif edilen bedelin % 80'inden az olmaması gerektiği ve AV. Grup İşlerin benzer iş olarak kabul edileceği belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının pilot ortağı Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun “AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” işleri olduğu, dolayısıyla bahse konu iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olduğu, buradan hareketle söz konusu iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının 50.313.405,68 TL (62.891.757,10x0,80) olduğu, iş ortaklığında pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini sağlaması zorunlu olduğundan, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının pilot ortağı Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 40.250.724,54 TL (50.313.405,68x0,80) olduğu dikkate alındığında pilot ortağın asgari iş deneyim tutarını sağladığı sonucuna varılmıştır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde (A)/V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) “1. Otoyollar 2. Devlet, il ve köy yolları 3. Cadde ve sokak yapım işleri” olarak düzenlenmiştir. Anılan İş Ortaklığının özel ortağı Adnan Gökalp tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin “Diyarbakır-Siverek Ayr.-8. Bölge Hududu Yolu Nisibi Köprüsü Bağlantı Yolu Km:2+800-6+310 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı Yapımı” olduğu, buradan hareketle belge konusu işin A/V grubu işler kapsamında olduğu, dolayısıyla söz konusu iş deneyim belgesine konu işin benzer iş tanımına uygun olduğu, bu kapsamda belge tutarının tamamının değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

İş ortaklığında özel ortakların her birinin istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunlu olduğundan, anılan İş Ortaklığının özel ortağı Adnan Gökalp’in sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 10.062.681,14 TL (50.313.405,68x0,20) olduğu dikkate alındığında özel ortağın asgari iş deneyim tutarını sağladığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve incelemeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir.

İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından veya üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan ihalelerde yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir

(6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

…

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Yapım işleri ciro tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığının pilot ortağı Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “Bilanço Bilgileri” bölümünün “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” kısmında cari oranın “2,77950579743234” olarak, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” kısmında öz kaynak oranının “0,319309013674063” olarak, “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” kısmında kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0” olarak, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” kısmında ise esas alınan yılın “2019” olarak beyan edildiği,

Anılan pilot ortak tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “İş Hacmi Bilgileri” bölümünün “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıllar ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı” kısmında “2014 –1*******,** TRY”, “2015 –1*******,** TRY”, “2016 –5******,** TRY”, “2017 –1******,** TRY”, “2018 –1******,** TRY”, “2019 –8*****,** TRY” beyanlarına yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının özel ortağı Adnan Gökalp tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “Bilanço Bilgileri” bölümünün “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” kısmında cari oranın “0,701771630104233” olarak, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” kısmında öz kaynak oranının “0,370552102555132” olarak, “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” kısmında kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,319808277286665” olarak, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” kısmında ise esas alınan yılın “2019” olarak beyan edildiği,

2018 yılına yönelik olarak “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” kısmında cari oranın “0,792776575283279”, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” kısmında öz kaynak oranının “0,399441655486602”, “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” kısmında kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,262088420713931”, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” kısmında ise esas alınan yılın “2018” olarak,

2017 yılına yönelik olarak “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” kısmında cari oranın “0,864664008132722”, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” kısmında öz kaynak oranının “0,234656520201253”, “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” kısmında kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,617518433204097”, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” kısmında esas alınan yılın ise “2017” olarak beyan edildiği,

Anılan özel ortak tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “İş Hacmi Bilgileri” bölümünün “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıllar ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı” kısmında “2019 –1******,** TRY”, “2018 –1*******,** TRY”, “2017 –2******,** TRY”, “2016 –5******,** TRY”, “2015 –5******,** TRY”, “2014 –1*******,** TRY” beyanlarına yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının pilot ortağı Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen 2019 yılına ilişkin bilanço bilgileri ile EKAP üzerinden ulaşılan bilanço değerleri arasında uyumsuzluk bulunmadığı, adı geçen ortak tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş hacmi bilgileri ile EKAP üzerinden ulaşılan iş hacmi değerleri arasında uyumsuzluk bulunmadığı, güncellenen iş hacmi tutarlarının ortalamasının idarece istenen tutarı sağladığı tespit edilmiş olup anılan ortağın idarece istenen bilanço oranlarını ve iş hacmi tutarını sağladığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının özel ortağı Adnan Gökalp tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen 2019, 2018, 2017 yıllarına ilişkin bilanço bilgileri ile EKAP üzerinden ulaşılan bilanço değerleri arasında uyumsuzluk bulunmadığı, adı geçen ortak tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş hacmi bilgileri ile EKAP üzerinden ulaşılan iş hacmi değerleri arasında uyumsuzluk olmadığı, güncellenen iş hacmi tutarlarının ortalamasının idarece istenen tutarı sağladığı tespit edilmiş olup anılan ortağın idarece istenen bilanço oranlarını ve iş hacmi tutarını sağladığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve incelemeler sonucunda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

…

(7) İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici ve kesin teminat verilmesi zorunludur.

…

(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik İhale” başlıklı 60/A maddesinde “…(6) Geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 07.02.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.

26.5. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektuplarının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarenin talebi üzerine sunulması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının pilot ortağı Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınmayan Geçici Teminat Mektubu” satırında “ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş., 10.09.2020, 07.02.2021, 580.000,00 TL, 9-B1-869” bilgilerine yer verildiği,

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının özel ortağı Adnan Gökalp tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” satırında ise geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının “G0111-00211-00025974” bilgilerine yer verildiği görülmüştür.

Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerin tevsik edilmesi talebiyle idare tarafından 31.12.2020 tarihinde gönderilen yazı üzerine anılan İş Ortaklığının ortakları tarafından sunulan geçici teminata ilişkin belgelerin söz konusu bilgileri tevsik edici nitelikte olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminata ilişkin kriterleri sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde; aday veya isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, yaklaşık maliyetin % 5’i ile % 15’i aralığında idare tarafından belirlenecek parasal tutardan az olamaz.

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

(4) Gerek görüldüğünde, banka referans mektubunun teyidi ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden idarelerce yapılır. Yapılan teyitlerin bankanın en az iki yetkilisinin imzasını taşıması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik İhale” başlıklı 60/A maddesinde “…(7) Banka referans mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 20 nci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler

7.4.1 İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir.

…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının pilot ortağı Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, yeterlik bilgileri tablosunun “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci Maddesinin Birinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınmayan Banka Referans Mektubuna İlişkin Bilgiler Belirtilecektir.” satırında ise “ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş., 10.09.2020, 10.502.200,00 TRY” bilgilerine yer verildiği görülmüştür.

Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerin tevsik edilmesi talebiyle idare tarafından 31.12.2020 tarihinde gönderilen yazı üzerine Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan banka referans mektubunun söz konusu bilgileri tevsik edici nitelikte olduğu, bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin banka referans mektubuna ilişkin kriterleri sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İlan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından 08.10.2020 tarihinde Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığına gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebinin ekinde, açıklama istenen iş kalemleri ve bu iş kalemlerine ilişkin analiz formatları ile açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; TÜF/6405-M, TÜF/6306, TÜF/40.130, TÜF/17.081/K-1/A, TÜF/6305, TÜF/6211-A, TÜF/6100/3, TÜF/6100/3-1 ve TÜF/2200” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu,

Açıklama istenilen analiz girdilerinden “Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max. 2,05 m freze genişliğinde, 0,15 m freze derinliğinde, konveyörlü)”, “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP(31/2Yd3)”, “Modifiye edici katkı malzemesinin iş başında temini” ve “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” olmak üzere 4 analiz girdisi için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, açıklama istenilen diğer analiz girdileri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış birim fiyatların, rayiçlerin ve nakliye formüllerinin kullanıldığı, bahse konu birim fiyat ve rayiçlerin liste halinde sunulduğu,

Fiyat teklifleri incelendiğinde, fiyat teklifini veren üçüncü kişilerin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, fiyat tekliflerinde teklif veren üçüncü kişilere ait imza ve kaşenin bulunduğu, fiyat teklifine dayanak olan tutanakların fiyat teklifi ile uyumlu olduğu, ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca düzenlendiği, fiyat tekliflerinin son geçici veya bundan bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesinin yer aldığı, satışlara dayalı açıklamalar için fiyat teklifindeki birim fiyatın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’in altında olmadığı,

İşçilik giderine ilişkin olarak 2020 yılı brüt asgari ücret tutarına göre hesaplanmış saatlik asgari ücretin (13,08 TL/saat) kullanıldığı,

Analizlerde yer alan motorin girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından Samsun ili bazında günlük yayımlanan 10.09.2020 tarihli listede yer alan Woog’s akaryakıt bayisine ait 5,17 TL’lik fiyatın kullanıldığı, söz konusu fiyattan %18 oranındaki KDV’nin düşüldüğü, mazotun litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,845 kg/lt olarak dikkate alındığı, yapılan hesaplama sonucunda elde edilen birim fiyatın %90’ına tekabül eden 4,67 TL’lik birim fiyatın kullanıldığı,

Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (K) için 2020 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatının kullanıldığı (380,00 TL), nakliye birimlerinin doğru yazıldığı, nakliye girdilerinde idarece iş kalemi analizlerinde kullanılan formüllerin kullanıldığı (Karayolları Genel Müdürlüğü nakliye formülleri),

Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL fiyat verildiği, herhangi bir analiz girdisi için 0,00 TL fiyat verilmediği görülmüştür.

Açıklama istenen iş kalemlerinden TÜF/6405-M, TÜF/6306, TÜF/6305, TÜF/6211-A, TÜF/6100/3 ve TÜF/6100/3-1 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde, çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunduğu, düzeltilmiş analiz fiyatının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen analiz tutarının üstünde olduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından TÜF/6405-M, TÜF/6306, TÜF/40.130, TÜF/17.081/K-1/A, TÜF/6305, TÜF/6211-A, TÜF/6100/3, TÜF/6100/3-1 ve TÜF/2200” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerin; idarece hazırlanan analiz formatına uygun olduğu, söz konusu analizlerde yer alan analiz girdilerinin ve analiz girdi miktarlarının idarece gönderilen analizlere uygun olduğu, açıklama istenen tüm analiz girdilerinin birimine, miktarına, birim fiyatına ve girdi tutarlarına yer verildiği, sunulan analizlerde herhangi bir eksiklik bulunmadığı, açıklanan girdilere ilişkin tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olarak sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin (a) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL fiyat verildiği, herhangi bir analiz girdisi için 0,00 TL fiyat verilmediği tespit edildiğinden başvuru sahibinin (b) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklama istenen iş kalemlerinden TÜF/6405-M, TÜF/6306, TÜF/6305, TÜF/6211-A, TÜF/6100/3 ve TÜF/6100/3-1 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası olduğu, yapılan incelemede düzeltilmiş analiz fiyatının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen analiz tutarının üzerinde olduğu, düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiğinden başvuru sahibinin (c) bendindeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklama kapsamında yer alan analiz girdileri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün cari yıl (2020) rayiç fiyatlarının altındaki fiyatların kullanılmadığı ve söz konusu rayiçlerin poz numaraları belirtilmek suretiyle liste halinde sunulduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin (d) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Analizlerde yer alan işçilik bedelinin, 2020 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin (e) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklama kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK’nın Samsun il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olmadığı, mazotun litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,845 kg/lt olarak belirlendiği ve KDV hariç fiyatın hesaplanmasında hata yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin (f) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve söz konusu fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci ve 45.1.13.11’inci maddelerine uygun olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin (g) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İlan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını idareye sunmak zorunda olmadıkları, ancak idare tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği hüküm altına alınmış olup, somut ihalede idare tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (aslının veya noter onaylı suretlerinin) sunulmasının istenilmediği, isteklinin bu belgeleri kendiliğinden sunduğu, idare tarafından istenilmemiş bir belgenin ve belge eklerinin istekli tarafından kendiliğinden sunulması durumunda, bu belgelerin, belgelerin sunuluş şekli şartları bakımından incelenmesine gerek olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin (h) ve (ı) bendindeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (i), (j) ve (k) bendindeki iddiaları kapsamında yapılan incelemede; açıklama istenilen analiz girdilerinden “Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max. 2,05 m freze genişliğinde, 0,15 m freze derinliğinde, konveyörlü)” ve “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP(31/2Yd3)” iş makinaları için fiyat teklifi alındığı, dolayısıyla anılan iş makinelerinin isteklinin kendi malı olmadığı, ancak iş makinesi analiz girdilerine ilişkin açıklamaların; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılması gerektiği anlaşıldığından “Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max. 2,05 m freze genişliğinde, 0,15 m freze derinliğinde, konveyörlü)” ve “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP(31/2Yd3)” iş makinalarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Nakliye girdilerinin nakliye formülü ile açıklandığı, mesafelerin değiştirilmediği, her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (K) ve diğer katsayıların olması gereken değerin altında kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin (l) bendindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikâyete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

“(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 - yüz yirmi (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı serbest bırakılır/iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihale tarihinin 11.09.2020 olduğu, söz konusu ihale tarihine İdari Şartname’de düzenlenen teklif geçerlilik süresi olan 120 takvim günü eklendiğinde, tekliflerin son geçerlilik tarihinin 08.01.2021 olduğu, bahse konu ihaleye ait ihale komisyonu kararının 06.01.2021 tarihinde alındığı ve 07.01.2021 tarihinde teklif veren tüm isteklilere EKAP üzerinden bildirildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede ihale kararının alındığı 06.01.2021 tarihinde tekliflerin geçerlilik süresinin sona ermediği ve teklif veren tüm isteklilerin tekliflerinin süre yönünden geçerli olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığına ait teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2021/UY.I-536

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin