KİK Kararı: 2021/UY.I-433

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/007
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 17.02.2021
Karar No : 2021/UY.I-433
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/624736 İhale Kayıt Numaralı “715-08 KK Nolu Silifke-Mut-3BlHdyolu Km:12+100-12+500 Kesimi Heyelan Islahı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “715-08 KK Nolu Silifke-Mut-3BlHdyolu Km:12+100-12+500 Kesimi Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 04.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.01.2021 tarih ve 3601 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/172 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilen analizlerde makinelerin döviz cinsinden bedellerinin de belirtildiği, makine bedellerinin piyasa fiyatının çok üzerinde bir bedelle sabitlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, firmalarının avantajlı koşul sunarak yapacağı açıklamayı engelleyici nitelikte olduğu, bu nedenle analizlerde yer alan makine girdilerine ait bedellerin çıkarılarak isteklilerin avantajlı koşullarını ortaya koymasına imkan veren ve aşırı düşük teklif sahibi istekliler yönünden fırsat avantajı sağlayacak şekilde oluşturulan yeni analizlerle sorgulamanın yenilenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.4. …Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir…

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

…

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 715-08 KK nolu Silifke-Mut-3BlHdYolu Km:12+100-12+500 Kesimi Heyelan Islahı Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2011E04-1388 (2011E040620 - Silifke-Mut- 3. Bl.Hd.)

d) Kodu:

e) Miktarı:

16.780 ton İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (Ø50 mm'ye kadar her çaptaki )

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 715-08 KK nolu Silifke-Mut-3BlHdYolu Km:12+100-12+500 Kesimi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.12.2020 tarihinde yapılan “715-08 KK Nolu Silifke-Mut-3BlHdyolu Km:12+100-12+500 Kesimi Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine 25 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin altında teklif sunan 10 istekliye 29.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “Bölge Müdürlüğümüzce 24.12.2020 tarihinde saat 10:00’da Açık İhale Usulüyle yapılan 2020/624736 İKN’lı “715-08 KK nolu Silifke-Mut-3BlHdYolu Km:12+100-12+500 Kesimi Heyelan Islahı Yapım İşi”ne vermiş olduğunuz teklif fiyatınız 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38.maddesine göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.maddesine göre (Aşırı düşük teklif değerlendirmesi) aşırı düşük olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle İhale komisyonuna sunulmak üzere;

1- Yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.maddesine göre Teknik Şartname ve diğer ihale dokümanlarının da dikkate alınarak açıklanması,

2- Ekli listede gösterilen iş grubu pozlarının (Genel Tebliğin 45.1.2.2 maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan alt analiz girdileri ile açıklama istenilecek alt analiz girdileri pozların karşılarında belirtilmiştir.) nasıl hesaplandığının Kamu İhale Tebliğinin 45.maddesi ile ihale dokümanında bulunan analiz formatlarına uygun olarak açıklanması gerekmektedir.

3- Aşırı düşük teklif savunmanız kapsamında açıklama istenilen analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13. maddesine istinaden Üçüncü kişilerden teklif alarak açıklama yapmanız durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve fiyat teklifine dayanak oluşturan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5)’in veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek.O6)’nın fiyat teklifiyle birlikte sunulması gerekmektedir.

4- İdaremizce açıklama istenen analiz girdisi olarak belirlenen nakliye girdileri için ortalama taşıma mesafesini tevsik edici bilgi ve belgelerin (itinerer, ağırlıklı ortalama taşıma mesafesi hesabı) sunulması gerekmektedir.

Açıklamalarınızı yazılı olarak belgelere dayalı ve maddeler halinde kararın tarafınıza tebliğ tarihinden [elden tebliğ edilmesi halinde aynı gün/iadeli taahhütlü mektupla gönderilmesi halinde mektubun teslim edildiği tarih/EKAP üzerinden bildirilmesi halinde bildirim tarihi/faksla bildirilmesi halinde bildirim tarihi] itibaren 5 (Beş) iş günü içerisinde yapmanız gerekmektedir.

Aksi takdirde teklifinizin reddedileceğinin bilinmesi hususunda;

Gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Açıklama istenilen iş kalemlerinin 16.092/P ve 3790/P olduğu ve söz konusu kalemlerin özel poz niteliği taşıdığı anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde söz konusu iş kalemlerine ilişkin Sıralı Analiz Girdi Tabloları ile Açıklama İstenmeyen Analiz Girdileri Listesine yer verildiği tespit edilmiştir.

16.092/P iş kalemine ilişkin analiz girdileri incelendiğinde, idarece iş makinelerine ilişkin analizlerin;

Girdi No

Girdi Tanımı

Birimi

Miktar

ÖZEL GRAB

Grab (250.000,00 euro)

adet

0,00001082

ÖZEL VİNÇ

VİNÇ (100 TONLUK) (920.000,00 euro)

adet

0,00001138

BENTONİT ÜNİTESİ

Bentonit Ünitesi (Silo dahil) (469.000,00 euro)

adet

0,00002673

KARIŞTIRMA VE ELEME

Karıştırma ve Eleme Ünitesi (Decender) (675.000,00 euro)

adet

0,00002552

FREZE MAKİNESİ

Diyafram duvar için Freze Makinesi (Trenc cutter) (Karıştırma ve eleme ünitesi dahil değil) (3.800.000,00 euro)

adet

0,00001454

şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat maddelerinde, ihale komisyonunun, sınır değerin altındaki tekliflerini; yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve bu değerlendirmeye göre ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca iş makinesi analiz girdisine ilişkin açıklamaların; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin ise ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da söz konusu mevzuat hükümleriyle paralel olarak, istekliler tarafından yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre Teknik Şartname ve diğer ihale dokümanı düzenlemeleri de dikkate alınarak açıklanması gerektiği, açıklama istenilen analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine istinaden üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve fiyat teklifine dayanak oluşturan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5)’in veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek.O6)’nın fiyat teklifiyle birlikte sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Açıklama istenilen 16.092/P iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdi tablosu incelendiğinde, yukarıda yer verilen 5 adet analiz girdisi olan özel nitelikli iş makinelerine yönelik girdi cins ve miktarları ile birlikte idarece yaklaşık maliyette esas alınan fiyat bilgisine de yer verildiği görülmektedir. Bahse konu iş kalemi analizinde bu girdilere ilişkin fiyat bilgisinin yer almasının isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında sadece söz konusu fiyatları kullanmaları gerektiği noktasında bir zorunluluk oluşturmayacağı değerlendirilmiştir. İlgili mevzuat hükümlerinde yer alan ve idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da açıkça belirttiği gibi isteklilerin bahse konu özel nitelikli iş makinelerine yönelik açıklamalarında yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü gibi hususları dikkate alarak açıklama yapabilecekleri ve açıklama istenilen analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine istinaden üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak da açıklama yapmalarını engelleyici bir durum bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda isteklilerce iş makineleri analiz girdisine ilişkin idarece sıralı analiz girdi tablosunda belirtilen fiyatlarla açıklamada bulunulması halinde açıklama kapsamında ayrıca analiz girdi fiyatına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı, ancak söz konusu fiyatların altında başka bir fiyatın açıklama kapsamında kullanılması halinde sorgulamaya konu analiz girdi fiyatına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin açıklama kapsamında sunulması gerektiği anlaşılmış olup, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısının da bu yönde olduğu belirlendiğinden başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.