KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/005
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 03.02.2021
Karar No : 2021/UY.I-322 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uğur Global Yapı Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğü 91. Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/602335 İhale Kayıt Numaralı “Elazığ Palu Beyhan Belde Merkezi, Akyürek Köyü Yaylacık Mezrası ile Alacakaya İlçe Merkezi Taşkın Koruma 2 Kısım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğü 91. Şube Müdürlüğü tarafından 14.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ Palu Beyhan Belde Merkezi, Akyürek Köyü Yaylacık Mezrası ile Alacakaya İlçe Merkezi Taşkın Koruma 2 Kısım İşi” ihalesine ilişkin olarak Uğur Global Yapı Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 24.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2021 tarih ve 1635 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/87 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bilgisayar üzerinden excel olarak hazırladıkları teklif cetvelinin, (A) sütununda yazdıkları teklif edilen birim fiyatların görünürde (B) sütununda teklif ettikleri fiyatlar gibi yazılımdan kaynaklı olarak göründüğü, birim fiyatlar ile miktarların çarpımlarında dikkate alınan tutarların (A) sütunundaki tutarlar olduğu, her ne kadar (B) sütunundaki gibi görünse de bu haliyle bile 20,00 TL fark olduğu, bunun da Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.3'üncü maddesinde yer alan açıklama gereği 1/1000 oranında 617.642,00x0.001=617,64 TL tutardan düşük olduğu ve aşırı düşük teklif hesaplaması ile teklif sıralamasını değiştirmediği, bu nedenle teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re'sen düzeltilmesi gerekirken, söz konusu hatanın yuvarlamadan kaynaklı hata olarak değerlendirilmeyip tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

16.5.2.1. (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. 39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.2. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

31.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

31.6. Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılan ihalelerde, fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılmasının öngörülmesi halinde, yeterli görülen istekliler davet edilerek 21 inci madde uyarınca elektronik eksiltme gerçekleştirilir. Yalnızca fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihalelerde ise eksiltme, aşırı düşük teklif değerlendirmesinden sonra yeterli görülen istekliler davet edilerek 21 inci madde uyarınca gerçekleştirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale komisyonu kararına göre, ihaleye 15 isteklinin teklif sunduğu, 8 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, yapılan değerlendirmeler sonucunda teklifi geçerli kabul edilen isteklilerden Ömer Öz ve Mehmet Tutak’ın sırasıyla ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu kararda, başvuru sahibi Uğur Global Yapı. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “Birim fiyat teklif cetvelinde maddi hata/hatalar (esas sıralamayı etkilemekte) bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda ise, “..Birim fiyat teklif cetveli içeriğini oluşturan 13 iş kaleminden 4 tanesinde maddi hata/hataların yapıldığı;

Sıra no

İş Kaleminin adı

Kısa açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif edilen birim fiyat

Tutar (TL)

1

ABA2-1

metreküp

10.000

5.40

54.027,00

2

ABA2-3

metrekare

1200

9,34

11.205,60

3

ABA2-11

metreküp

1000

156,75

156.745,00

4

ABA2-12

Metre

100

54,69

5.469,40

Birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde yukarıda tabloda gösterilen 4 (dört) iş kalemine ait miktar ve teklif edilen birim fiyat (TL) çarpımı neticesinde bulunan sonuçlar tutar (TL) sütununa yazılmıştır. 4 (dört) iş kalemi incelendiğinde olması gereken toplam tutarın (TL);

1

ABA2-1

metreküp

10.000

5.40

54.000,00

2

ABA2-3

metrekare

1200

9,34

11.208,00

3

ABA2-11

metreküp

1000

156,75

156.750,00

4

ABA2-12

Metre

100

54,69

5.469,00

İş kalemlerine ait tutarın tabloda düzeltilen şekilde olması gerekmektedir.

Yapılan maddi hataların düzeltilmesi neticesinde istekliye ait 617.642,00 TL lik toplam teklif tutarının 617.622,00 TL olması gerekmektedir.

İstekli tarafından… pozlarında yapılan hataların yuvarlama hatası ve kuruş bazında olmadığı; miktar ile teklif edilen fiyatların çarpımları sonucu meydana gelen maddi hata olduğu görülmektedir. İstekliye ait yapılan maddi hataların düzeltilmesi neticesinde toplam teklif tutarının 617.622,00 TL olacağı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre yapılan değerlendirme

16.5. Aritmetik hata ve yuvarlama

…

Yukarıda hususlar ışığında ve 16.5.3…birlikte değerlendirildiğinde;… yapılan hata/hataların yuvarlama kaynaklı olarak değerlendirilemeyeceği ve yapılan hataların maddi hata olarak değerlendirilmesine…” karar verildiği anlaşılmıştır.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde başvuru sahibi istekliye ait olarak gönderilen teklif cetvelinde anılan iş kalemlerinin aşağıda belirtildiği şekilde düzenlendiği görülmüştür.

Sıra no

İş Kaleminin adı ve kısa açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif edilen birim fiyat (TL)

Tutar (TL)

1

ABA2-1

metreküp

10.000

5,40

54.027,00

…

…

…

…

…

…

3

ABA2-3

metrekare

1.200

9,34

11.205,60

…

…

…

…

…

…

11

ABA2-11

metreküp

1.000

156,75

156.745,00

12

ABA2-12

Metre

100

54,69

5.469,40

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, diğer bir ifadeyle birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilerek teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılacağı da anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin teklif cetvelinde söz konusu iş kalemlerine ilişkin yer verdiği birim fiyat ve miktarların çarpımı sonucu elde edilen tutarların hatalı yazıldığı ve aritmetik hata yapıldığı, diğer taraftan, söz konusu iş kalemlerine ilişkin teklif fiyatları ve miktarların çarpımı sonucu yapılan hesaplama hatalarının, yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları olmadığı da anlaşılmaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesi çerçevesinde, teklif cetvelinde yer verilen söz konusu iş kalemlerine ilişkin teklif edilen birim fiyatların yazılımdan kaynaklı hatalar olarak dikkate alınması gerektiği,

Bu doğrultuda, ABA2-1 poz numaralı iş kalemi için teklif edilen” 5,40 TL birim fiyatın “5,4027 TL”,

ABA2-3 poz numaralı iş kalemi için teklif edilen 9,34 TL birim fiyatın “9,3380 TL” ,

ABA2-11 poz numaralı iş kalemi için teklif edilen “156,75 TL” birim fiyatın “156,7450 TL”,

ABA2-12 poz numaralı iş kalemi için teklif edilen “54,69 TL” birim fiyatın 54,6940 olarak dikkate alınması ve arada oluşacak tutar farkının da toplam teklif tutarının binde birinden az olacağı yönünde iddialara da yer verildiği görülmektedir.

Anılan Tebliğ maddesinde yer alan açıklamanın, elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının ne şekilde düzeltilebileceği ve değerlendirilebileceğine ilişkin hususlara yönelik olduğu, isteklilerin teklif cetvelinde öngördüğü yazılı teklif fiyatlarının (yazılımdan kaynaklı vb.) ya da farklı bir gerekçe ile değiştirilebilmesine imkan tanınabilmesine ve aritmetik hataların yeniden değerlendirilebilmesine yönelik olmadığı da görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.