KİK Kararı: 2021/UY.I-2176 (1 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/048
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 01.12.2021
Karar No : 2021/UY.I-2176
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Altınova Tuğra İnşaat Enerji Nakliye Müh. Mad. Üretim Paz. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/398939 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 133 (Alanya) ve 135 (Isparta) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 133 (Alanya) ve 135 (Isparta) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Altınova Tuğra İnşaat Enerji Nakliye Müh. Mad. Üretim Paz. San. ve Tic. A.Ş.nin 27.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.10.2021 tarih ve 48612 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1715 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname'nin "Makine Parkı ve Ekip Listesi" kısmında ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların teknik özelliklerinin yer aldığı, söz konusu Şartname düzenlemesinde, her şube için en az yarısı 290 HP gücünde 6X4, diğer araçların ise 180 HP gücünde (ön kar bıçağı-tuz serpici ve ekipmanı monteli) olacağının belirtildiği, ancak aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında KGM/KAMÇAL pozuna ait "10.120.1061-Ö kar ve buz mücadelesi kamyonu" iş kaleminde kamyonun en az 180 HP gücünde istendiği, bu itibarla anılan pozda 290 HP 6X4 özellikli kamyonun analiz girdisi olarak dahil edilmediği, dolayısıyla söz konusu analiz girdilerinde yer alan miktarların yanlış hesaplandığı,

2. KGM/HENDEK ve KGM/SÜP nakliye pozları ile nakliye temizlik analiz girdisinde, döküm sahasının ve kilometresinin belirtilmediği,

3. KGM/BAKIM "Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması" iş kalemine ait alt pursantaj icmallerinin belirtilmediği ve bu sebeple söz konusu iş kaleminde miktarların yanlış hesaplandığı,

4. İhaleye ait uygulama projesinde yer alan; acil yama işlerinin yapılması alt pozunda BSK ve sathi kaplama işçilik oranlarının, yol kenar dikmesi ve kar direklerinin dikilmesi ve bakımının yapılması ile otokorkuluk reflektörlerinin değiştirilmesi alt pozunda km başına düşen miktarların ve işçiliklerin, her tipte beton otokorkuluğun işbaşına nakli ve yerine konulması alt pozunda km başına düşen miktarların ve işçiliklerin, trafik levhaları ve direğinin yerine konması ve bakımının yapılması alt pozunda km başına düşen miktarların ve işçiliklerin uygulama projesinden farklı hesaplandıkları iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2 ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: KARAYOLLARI 133 (ALANYA) VE 135 (ISPARTA) ŞUBE ŞEFLİKLERİ YOLLARINDA RUTİN YOL BAKIM, ONARIM İLE KAR VE BUZLA MÜCADELE İŞLERİNİN YAPILMASI İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:2020E04-152892-152911 ( - 13. Bölge Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması)

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

1096 gün süre ile Karayolları 13. Bölge Müdürlüğüne bağlı 133 (Alanya) ve 135 (Isparta) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: KARAYOLLARI 13. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI 133 (ALANYA) VE 135 (ISPARTA) ŞUBE ŞEFLİKLERİ YOLLARI” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “133.(Alanya), 135.(Isparta) Şube Şeflikleri Teklif Birim Fiyatlı Kar ve Buzla Mücadele İş Kalemlerinin Yapılması İçin İstenilecek Makina Parkı Çizelgesi” başlığının altında “Aşağıda yer alan makine, ekipman ve personelin işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar her yıl 1 Aralık ile 31 Mart tarihleri arasında işyerinde bulundurması zorunludur.

S.N

CİNSİ VE ÇEŞİDİ

KAPASİTESİ/ÖZELLİĞİ

ASGARİ MODEL YILI

MİKTAR (ADET)

133.ŞUBE

135.ŞUBE

TOPLAM

1

Kamyon (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

Her Şube için en az yarısı 290 Hp gücünde 6x4 diğerleri asgari 180 Hp gücünde (Ön Kar Bıçağı-Tuz Serpici ve ekipmanı monteli)

2013

3 (En az 2 tanesi 6x4)

10 (En az 5 tanesi 6x4)

13

2

Greyder (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

En az 140 Hp gücünde

2006

1

3

4

3

Yükleyici (Kar mücadelesi pozu içinde tanımlı)

En az 90 Hp gücünde, 2 m3 kapasiteli

2010

1

1

2

”şeklinde tablo yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden işin “Karayolları 133 (Alanya) ve 135 (Isparta) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması İşi” olduğu, ihalenin 11.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile karma teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihaleye 45 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca sınır değerin 29.472.515,91 TL olarak hesaplandığı, 15 istekliden teklifi sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, yalnızca 3 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve açıklamalarının uygun görüldüğü, ihalenin Avos Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise AGF Enerji Tar. ve San. Tic. A.Ş. – GNT Taah. İnş. Pet Ürn. Tic. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Emir Grup Yol Yap. İnş. Pet. Nak. Gıda Tur. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenlenme yapılan ihaleler için idarece öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerekmektedir.

Bununla birlikte Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini, nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi gerektiği,

Tebliğ’in 45.1.2’nci maddesi gereği açıklama istenecek analiz girdileri arasında ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin nakliye girdileri varsa, yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ile birlikte isteklilere verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları incelendiğinde, “KGM/Kamçal” iş kalemi alt analiz girdileri içerisinde yer alan “10.120.1061-Ö” poz numaralı girdisinde istenen kamyonun “180 HP” gücünde olmasının istendiği ve sorgulama yapılan isteklilere verildiği görülmüş, ancak yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemesine göre, ihale konusu işte çalıştırılacak olan “kamyonun” teknik özelliğinin “290 HP” ile “180 HP” olarak istenildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Kurum’un 02.11.2021 tarih ve E.2021/18775 sayılı yazısında “2021/398939 İhale kayıt numaralı "Karayolları 133 (Alanya) ve 135 (Isparta) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması İşi" işiyle ilgili Kurumumuza yapılan başvuruya ilişkin olarak yapılan incelemede, açıklama istenilen analiz girdilerinden birisi olan 10.120.1061-Ö poz numaralı kar ve buz mücadelesi kamyon girdisinin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarının hangi teknik özellikler (290 HP, 180 HP) esas alınarak hesaplandığına ilişkin bilgi belgelere ihtiyaç duyulmuş olup, bu itibarla söz konusu hususlara ilişkin belgelerin, madde sırasına uygun olarak, kendi içinde tarih sırasına göre dosyalanmış ve aslına uygun olduğu idarenizce onaylanmış örneklerinin her sayfası numaralandırılarak bir dizi pusulasına bağlanmak suretiyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (b) bendinde yer alan “Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur” hükmü gereğince en geç üç (3) iş günü içinde Kurumumuza gönderilmesi gerekmektedir. ” şeklinde ifadelere yer verilmek suretiyle, idareden “kamyon” girdisinin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarının hangi teknik özellikler esas alınarak hesaplandığına ilişkin bilgi/belge talebinde bulunulduğu, söz konusu iş kalemine ilişkin idarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, çalıştırılması öngörülen kamyonlar için fiyat araştırması yapıldığı, 6 faklı model kamyonun fiyatlarının ortalamasının alındığı, fiyat araştırması yapılan kamyonların tümünün 290 HP gücünden 6x4 özellikte olduğu, hal böyleyken isteklilerden aşırı düşük açıklamalarında tüm kamyonların 180 HP olacak şekilde fiyatlandırılmalarının istenilmesi durumunun dokümana uygun olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Sağlıklı bir açıklamanın yapılabilmesi ve bu açıklamanın mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının ihale dokümanında yer alan düzenlemelerde göz önünde bulundurularak tam ve doğru yapılması önem arz etmektedir.

Buna göre, idarenin aşırı düşük teklif sorgu yazısı ekinde yer alan KGM/KAMÇAL poz nolu iş kalemi içerisinde yer alan “Kar ve buz mücadelesi kamyonu” girdisini yaklaşık maliyetinde belirlemiş olduğu şekilde tüm kamyonların en az 290 HP gücünde belirlemesi, söz konusu sorgu yazısının bu yönde güncellenmesi ve mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmiş sorgu yazıları ile aşırı düşük teklif sorgulama işlemini tekrarlaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “KGM/HENDEK ve KGM/SÜP nakliye pozları ile nakliye temizlik analiz girdisinde, döküm sahasının ve kilometresinin belirtilmediği,” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde;

Yukarıda aktarılan Tebliğ’in 45.1.2’nci maddesi gereği açıklama istenecek analiz girdileri arasında ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin nakliye girdileri varsa, yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ile birlikte isteklilere verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve ihale konusu işe özgü olarak gerçekleştirilecek taşımalara ilişkin olarak, nakliye mesafelerinin sorgulama yapılan isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

Son olarak, başvuru sahibinin “KGM/BAKIM "Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması" iş kalemine ait alt pursantaj icmallerinin belirtilmediği ve bu sebeple söz konusu iş kaleminde miktarların yanlış hesaplandığı” iddiasının incelenmesi neticesinde;

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları incelendiğinde, “KGM/BAKIM "Muhtelif Bakım ve Trafik Güvenliği İşlerinin Yapılması" iş kaleminin alt analizlere ayrıldığı, söz konusu analizde miktarların da yer aldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b)Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasında yer alan ifadelere bakıldığında iddia edilen hususun yaklaşık maliyet bileşenlerinin eksik belirlenmesi sebebiyle doküman düzenlemelerinin hatalı olarak düzenlendiği niteliğinde olduğu görülmüş olup, dolayısıyla bahse konu iddianın yaklaşık maliyete itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi istekli tarafından 07.08.2021 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, ihale tarihi olan 11.08.2021 tarihinde ihaleye teklif verildiği, ihale dokümanına yönelik şikâyete konu durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen 10 gün içinde ve her halükarda ihaleden 3 iş günü öncesine kadar idareye başvuruda bulunulması gerektiği, başvuru sahibinin ihale dokümanını indirdiği 07.08 2021 tarihi itibarı ile bu sürenin geçirildiği ve bahse konu hususlara ilişkin idareye 27.09.2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu tespit edilmiş olup, buna göre, başvuru sahibi isteklinin ihale dokümana itiraz olarak kabul edilebilecek nitelikte şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuruya konu ihale tarihinin 11.08.2021 olduğu, bu bağlamda yaklaşık maliyete ilişkin iddiaların şikâyete konu durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan ve yaklaşık maliyetin isteklilere açıklandığı 11.08.2021 tarihini izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiasının dokümana ve yaklaşık maliyete itiraz kapsamında olduğu, bulunulan aşama itibariyle ihale dokümanı düzenlemelerinin kesinleştiği, ihale komisyonunca kesinleşen ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, ayrıca şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihin dokümanın satın alındığı tarih olduğu ve dokümana yönelik olarak şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddialarının süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı, bu bağlamda yaklaşık maliyete ilişkin iddiaların yaklaşık maliyetin açıklandığı tarihten itibaren süresi içinde idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarının süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.