Yapım İşinde Benzer İş Değerlendirmesi Hatalı Bulundu

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/047
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 24.11.2021
Karar No : 2021/UY.I-2136
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özbek İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/395497 İhale Kayıt Numaralı “Orta Mesarya Ovası Sulaması İletim Hattı Yapımı 1 Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından 09.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Orta Mesarya Ovası Sulaması İletim Hattı Yapımı 1 Kısım” ihalesine ilişkin olarak Özbek İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.10.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2021 tarih ve 50384 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1777 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda; tüzel kişiliğin son durumuna ilişkin olarak ortakların ismi, soy ismi, ortaklık oranları, yönetimdeki görevlilerin, ayrıca bahse konu hususları gösteren Ticaret Sicili Gazetesi veya diğer belgelerin ve pay defterinin beyan edilmediği, anılan istekli tarafından Türk Ticaret Kanunu’nun 370’inci maddesi uyarınca yönetim kurulu üyelerinin tamamının beyan edilmesi gerektiği, bunun yanı sıra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10/A maddesinde yer alan “…teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya…yetkili olanlar da dahil olmak üzere” ibaresi uyarınca, teklif mektubunu imzalaya yetkili kılınan vekile ait bilgiler ile bu vekalete dayanak teşkil eden belgelerin de yeterlik bilgileri tablosunun “Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında beyan edilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu istekli tarafından teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgilerin ve vergi kimlik numarasının bahse konu tabloda belirtilmediği, anılan belgelere ilişkin tarih, sayı, belgeyi düzenleyen kurum ya da kişinin adı, soyadı ve unvanı bilgilerinin eksik veya hatalı olarak beyan edildiği, söz konusu istekli tarafından pay defterine ilişkin beyan edilen bilgiler ile idareye sunulan pay defterindeki bilgilerin birbiriyle çeliştiği, idareye sunulan pay defterinde pay sahiplerinin tamamının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, unvan ve adres bilgilerinin bulunmadığı, pay defterinin açılış onayı ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, tüzel kişilik tek ortaklı bir yapıya dönüştüğü halde, bahse konu hususun usulüne uygun olarak tescil ve ilan edilmediği, yapılan pay devirlerinin şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda imza sirküleri/beyannamesi ve vekâletname bilgilerinin beyan edilmediği, anılan belgelere ilişkin tarih, sayı, belgeyi düzenleyen kurum ya da kişinin adı, soyadı ve unvanı bilgilerinin eksik veya hatalı olarak beyan edildiği,
İdare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olması öngörülen istekliden, beyan ettiği bilgi ve belgeleri tevsik edici belgelerin talep edilmesi üzerine söz konusu istekli tarafından sunulan imza sirküleri, pay defteri, EKAP’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgesi, ortaklık tespit belgesi ve diğer belgelerin asıl veya noter onaylı şekilde sunulmadığı, her sayfasında “aslı gibidir” şerhine yer verilmediği, süresi içinde idareye sunulmadığı, bahse konu belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgeler ile çeliştiği, anılan belgelerin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen yeterlik koşullarını sağlamadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinin standart formlara uygun olmadığı, teklif mektubundaki tutarın, yazı ve rakam ile birbirine uygun şekilde yazılmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, söz konusu cetvelde miktarlara hatalı, iş kalemlerine eksik yer verildiği, birim fiyat teklif mektubundaki tutar ile birim fiyat teklif cetvelindeki tutarın aynı olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen/sunulan banka teminat mektubu, geçici kefalet senedi ve banka referans mektubunun standart formlara uygun olmadığı, geçici teminat mektubu ve kefalet senedinin süresinin İdari Şartname’ye uygun olmadığı ve işin adı, idarenin adı, isteklinin ticaret unvanı bilgilerine anılan belgelerde yer verilmediği, banka referans mektubunda ise söz konusu isteklinin ticaret unvanı bilgisinin hatalı olarak belirtildiği, geçici teminat mektubunda “4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesi uyarınca bu teminat mektubu haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz” ibaresine, geçici kefalet senedinde ise “4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesi uyarınca bu kefalet senedi her suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz” ibaresinin yazılmadığı, geçici teminata ilişkin belgeler ile banka referans mektubunun yetkili kişilerce düzenlenmediği ve imzalanmadığı, geçici teminat ve banka referans mektubu tutarının uygun olmadığı, banka referans mektubunun ihale ilan tarihinden önce düzenlendiği, geçici kefalet senedinin kefalet sigortası kolunda yetkilendirilmemiş şirketlerce düzenlendiği, geçici teminat mektubu ile banka referans mektubunun ayırt edici numarasının yeterlik bilgileri tablosunda hatalı olarak beyan edildiği, beyan edilen söz konusu numaralar ile belgeler üzerinde yer alan numaraların çeliştiği,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço oranları ve cirosunun İdari Şartname’de istenen oran ve tutarlara uygun olmadığı, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço ve ciro bilgilerinin İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddelerinde belirtilen yıllara ait olmadığı, söz konusu isteklinin kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime ait iş hacmi tutarını da toplamak suretiyle toplam iş hacmi tutarını belirlediği, ancak bahse konu ortak girişimdeki hisse oranını gösteren belgelere ilişkin bilgileri yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmediği, söz konusu istekli tarafından yapım işleri ile ilgili ciro tutarını göstermek üzere beyan edilen bilgiler ile idareye sunulan faturalarda belirtilen işlerin yapım işi niteliği taşımadığı, fatura bilgileri tablosunun standart forma aykırı şekilde eksik ve hatalı olarak düzenlendiği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen/sunulan iş deneyimini gösterir belge konusunun tamamının benzer işe uygun olmadığı, bahse konu belgede yer alan benzer işe uygun kısımları gösteren bilgi ve belgelerin beyan edilmemesinin/sunulmamasının Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, söz konusu belgelere ilişkin bilgilerin hatalı veya eksik olduğu, anılan belgenin standart forma uygun olmadığı, EKAP üzerinden düzenlenmediği ve EKAP kayıt numarasını haiz olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesi ile 44-48’inci maddelerine ve İdari Şartname’ye uygun olmadığı, belgede esaslı unsurun doğru belirlenmediği, anılan belgenin kabul tarihi ile ihale ilan tarihi arasındaki sürenin 15 yıldan fazla olduğu, belge tutarının İdari Şartname’ye uygun olmadığı ve bahse konu tutara fiyat farklarının da dâhil edildiği, belge tutarı ve toplam sözleşme bedeli hesaplamasında anahtar teslim götürü bedel ilk sözleşme bedelinin % 10’undan, birim fiyat ilk sözleşme bedelinin ise %20’sinden fazlasının dikkate alındığı, söz konusu isteklinin ortağına ait iş deneyim belgesini beyan etmesine rağmen yeterlik bilgileri tablosunda belge sahibinin ortaklık süresi ve ortaklık oranına ilişkin bilgileri hatalı olarak beyan ettiği ve anılan bilgilerin İdari Şartname’ye uygun olmadığı, sunulan/beyan edilen iş denetleme ve iş yönetme belgeleri ile mezuniyet belgesinin sahibine ilişkin olarak sunulan ortaklık tespit ve ortaklık durum belgelerinin standart forma uygun olmadığı ve ilk ilan tarihinden önce düzenlendiği, iş deneyim belgesi kullanılan kişinin, gerekli süreler dâhilinde tüzel kişiliğin kesintisiz şekilde ve mevzuatta istenen asgari oranda ortağı olduğunu göstermediği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bazı iş kalemlerine ilişkin teklif edilen tutarın toplam teklif tutarına oranının, İdari Şartname’de fiyat dışı unsur puanı verilmesi için gerekli olan asgari ve azami aralıkta olmadığı, dolayısıyla anılan istekliye söz konusu iş kalemlerine ilişkin puan verilmesinin uygun olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklama istenmeyen analiz girdilerine ilişkin 0,01 TL veya daha az fiyat öngörüldüğü,

b) Analizlerde yuvarlama hatası ve aritmetik hata olduğu,

c) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatların kullanıldığı belirtilen fiyat tevsiklerinde, cari yıl fiyatları yerine bir önceki yıla ilişkin yayımlanan fiyatların ve cari yılda yayımlanmamış pozların kullanıldığı, idarece açıklama istenen girdiler ile söz konusu istekli tarafından açıklama yapılırken kullanılan pozların uyuşmadığı,

ç) Analizlerde yer alan işçilik girdisi fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, söz konusu girdiler için fiyat teklifi alınmasının veya alınan bazı fiyat tekliflerinde “işçilik gideri dâhildir” ibaresine yer verilmesinin uygun olmadığı,

d) Aynı girdiler için farklı iş kalemlerinin analizlerinde farklı fiyatlar kullanıldığı,

e) Akaryakıt girdilerine ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatların ihale tarihi ile ilan tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan “En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapor”da yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu, söz konusu girdiler için EPDK tarafından belirlenen litre fiyatının kilogram fiyatına dönüştürülmesinde kullanılan yoğunluk katsayısının 0,820-0,845 kg/lt aralığında olmadığı,

f) Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının ekinde fiyat teklifini imzalayan kişilerin yetkili olduğunu gösteren ticaret sicili gazeteleri/tasdiknameleri ile imza beyannamelerinin, fiyat teklifi vermek üzere vekil tayin edildiği durumlarda vekâletname ile vekile ait imza beyannamesinin, ayrıca meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulan ticaret sicili gazeteleri/tasdiknameleri ile vekâletnamelerin münferiden imza ve üçüncü kişilere fiyat teklifi verme yetkisini içermediği, mükellef tarafından fiyat teklifinin, ticaret sicili gazeteleri/tasdiknameleri, vekâletnameler ve imza beyannamelerinde belirtilen yetki süresi dolduktan sonra imzalandığı, faaliyet belgesinde belirtilen sürenin, fiyat teklifi ve tutanakların meslek mensubunca imzalandığı tarihi kapsamadığı, söz konusu faaliyet belgesine meslek mensubunun kendisi tarafından “aslı gibidir” şerhi düşülmediği, ticaret sicili gazeteleri/tasdiknameleri, imza beyannamelerinin ve vekâletnamelerin belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı, mükellefe ait imza sirküleri yerine imza beyannamesi sunulmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ilişkin olarak EKAP üzerinden kaydedilen yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen 30.11.2020 tarihli ve 10213 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde, anılan tüzel kişiliğe ait herhangi bir bilginin yer almadığı, bahse konu hususa ilişkin olarak idarece istekliden belge talebinde bulunmuş olmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla söz konusu isteklinin teklifinin anılan gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İdare tarafından 19.08.2021 tarihinde tüm isteklilere tebliğ edilen yazıda “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisi ile “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisinin fiyatını tevsik etmek amacıyla, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılması gerektiğinin bildirildiği, anılan tarihten itibaren yasal süresi içinde Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, dolayısıyla bahse konu yazıda belirtilen hususların söz konusu istekli bakımından kesinleştiği, ihale komisyonu kararında, bahse konu isteklinin teklifinin 19.08.2021 tarihli yazıya uygun olmadığı gerekçesiyle de değerlendirme dışı bırakıldığının belirtilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 370’inci maddesinde anonim şirketlere ilişkin olarak “(1) Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir.

(2) Yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebilir. En az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şarttır.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur…Teklif mektubunun adı, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin…her ihalede istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “…(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

…

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması...” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “….(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir…

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…

(10)…Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları istenir…” hükmü,

İhale tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1. İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre adı, soyadı/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda yetkili olanlar da dahil olmak üzere; tüzel kişiliği temsile ve yönetime yetkili kişilerin ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası anlaşılır. Ancak, bu bilgileri göstermek üzere teklif ekinde sunulan belgelerde T.C. kimlik numaralarının beyan edilmemesi veya beyan edilen T.C. kimlik numaralarının teyit edilememesi durumunda teklif bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaz.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri (anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri),

…

d) Vekâleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

…

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır..

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir...

22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1... Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları…istenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen yeterlik bilgileri tablosunun “İmza Sirküleri” kısmında Ankara 54. Noterliği tarafından düzenlenen 02.09.2020 tarihli ve 30817 yevmiye numaralı imza sirkülerinin beyan edildiği; söz konusu tablonun “Vekâletname Bilgileri” kısmına ait “Vekalet Veren Kişi Bilgileri” satırında “Mitaş Prj. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.”, “Vekil Bilgileri” satırında “Erdal Akkuş”, “Vekaletnameyi Düzenleyen Noterlik Adı, Tarihi ve Yevmiye Numarası” satırında ise “Ankara 54. Noterliği, 13.05.2020,13858” ifadelerine yer verildiği; bahse konu tablonun “Ticaret Sicili Bilgileri” kısmına ait “Ortaklara Ait Bilgiler” satırında; tüzel kişiliğin % 51 hissesine sahip ortağının Kemal Mit, % 24,50’şer hissesine sahip ortaklarının ise Melike Menemenli ile Deniz Mit Alptemoçin olduğunun, ayrıca anılan tüzel kişiliğin son durumunu tevsik etmek amacıyla 30.03.2020 tarihli ve 10047 sayılı, 02.09.2020 tarihli ve 10151 sayılı Ticaret Sicili Gazeteleri ile 19.12.2012 tarihli pay defterinin beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekliye ait e-teklifin Erdal Akkuş tarafından imzalandığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından söz konusu istekliden 16.08.2021 tarihli ve 1478903 sayılı yazı ile, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen imza sirküleri, vekaletname, pay defteri ile ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevliler belgesinin, İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesine uygun olarak taraflarına sunulmasının talep edildiği, 19.08.2021 tarihli ve 1494650 sayılı yazı ile bahse konu belgelerin 27.08.2021 Cuma günü saat 17.00'ye kadar sunulması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu talep üzerine anılan istekli tarafından idareye, tüzel kişiliğe ait imza sirküleri, vekaletname, vekile ait imza beyannamesi, ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevliler belgesi ve pay defterinin sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; e-teklif alınmak suretiyle yapılan inceleme konusu ihalede, tekliflerin EKAP üzerinden yalnızca teklif mektubu ve eklerinin doldurularak hazırlanacağı, istekliler tarafından hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgilerin belirtilmesi suretiyle yeterlik bilgileri tablosu standart formunda açılan satırların uygun şekilde doldurulması gerektiği, ihale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise Yeterlik Bilgileri Tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, ayrıca teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlara uygun olarak idareye sunmalarının isteneceği, ayrıca inceleme konusu ihalede isteklilerin gerçek kişi olmaları halinde noter tasdikli imza beyannamesinin; tüzel kişi olmaları halinde ise noter tasdikli imza sirküleri ile tüzel kişiliğin son durumuna ilişkin olarak ortakları ve yönetimdeki görevlileri belirten Ticaret Sicili Gazetesi/Gazetelerinin veya bu hususları gösteren belgelerin; anonim şirketler tarafından ise her durumda bu bilgileri gösterir pay defterinin; vekâleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin; ayrıca tüzel kişi istekliler tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren belgenin de e-teklif kapsamında beyan edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10/A maddesinde “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden tüzel kişiliği temsile yetkili yöneticilerin anlaşılması gerekmekte olup, vekâleten ihaleye katılma halinde şirketi temsile yetki verilen vekillerin şirketi yönetim yetkisi bulunmamakta, dolayısıyla bahse konu şahıslara ilişkin bilgilerin, yeterlik bilgileri tablosunun “Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında beyan edilmesine gerek bulunmamaktır.

Bunların yanı sıra 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 370’inci maddesinde, anonim şirketleri temsil yetkisinin, esas sözleşmede aksi öngörülmemişse veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa, çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna ait olduğu, diğer taraftan bu temsil yetkisinin bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebileceği hükme bağlanmıştır.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki değerlendirmelere ulaşılmıştır:

Mitaş Prj. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak yayımlanan 30.03.2020 tarihli ve 10047 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde Kemal Mit, Melike Menemenli ve Deniz Mit Alptemoçin’in 24.03.2023 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olarak seçildiğinin ifade edildiği, ayrıca söz konusu kişiler ile Kezban Laçin’in 24.03.2021 tarihine kadar şirketi temsile yetkili kılındığının belirtildiği, 02.09.2020 tarihli ve 10151 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde ise Melike Menemenli, Deniz Mit Alptemoçin ve Kezban Laçin’in temsil yetkisinin sona erdiğinin ve Kemal Mit’in 24.03.2023’e kadar şirketi münferiden temsile yetkili olduğunun ifade edildiği görülmüş olup, bu kapsamda tüzel kişiliğin ihale tarihinde temsil ve yönetime yetkili olan tek kişinin Kemal Mit olduğu, bahse konu istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında anılan şahsın ismi, soy ismi, T.C. kimlik numarası ve görevinin beyan edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca 02.09.2020 tarihli ve 10151 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde şirket ortaklarının belirtildiği, bu kapsamda şirketin % 51 paya sahip ortağının Kemal Mit, % 24,50’şer paya sahip ortaklarının ise Melike Menemenli ile Deniz Mit Alptemoçin olduğunun ifade edildiği, söz konusu istekli tarafından idareye sunulan pay defterinde de anılan oranların belirtildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bunların yanı sıra EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kaydedilen e-teklifin, söz konusu tüzel kişilik tarafından vekil tayin edilen Erdal Akkuş tarafından imzalandığı, bahse konu istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” sütununa ait “İmza Sirküleri”, “Vekâletname Bilgileri” ve “Ticaret Sicili Bilgileri” kısımlarında ilgili bilgilerin, belgelere ilişkin tarih, sayı, belgeyi düzenleyen kurum ya da kişinin adı, soyadı/unvanı ile vekâlet veren tüzel kişiliğin vergi kimlik numarasının beyan edildiği, söz konusu istekli tarafından sunulan pay defterlerinde ortakların adı, soyadı/unvanı, T.C. kimlik numarası ve adresleri ile hisse devirlerine ilişkin bilgilerin tereddüte mahal vermeyecek şekilde, üçüncü kişilerce anlaşılabilecek nitelikte olduğu, şirkete ait hisselerin hangi tarihte, kim tarafından, kime devredildiğinin açıkça görülüp tespit edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan hususlara yönelik iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yine, idare tarafından söz konusu istekliden 16.08.2021 tarihli ve 1478903 sayılı yazı ile, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen belgelerin, İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesine uygun olarak, 27.08.2021 Cuma günü saat 17.00'ye kadar taraflarına sunulmasının talep edilmesi üzerine, anılan istekli tarafından 27.08.2021 tarihinde idareye, her sayfasında “aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan imza sirküleri, vekaletname, vekile ait imza beyannamesi ile Ankara 54. Noterliği tarafından her sayfasına “aslına uygundur” şerhi düşülen pay defteri ile ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevliler belgesinin aslının sunulduğu, yeterlik bilgileri tablosunda anılan belgelere ilişkin beyan edilen bilgiler ile sunulan belgelerin çelişmediği görüldüğünden başvuru sahibinin imza sirküleri, pay defteri ve diğer belgelerin sunuluş şekline ve yeterlik bilgileri tablosu ile çeliştiğine yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda kendi adına düzenlenen ve EKAP’a kayıtlı olan iş deneyim belgesi beyan edildiği, tüzel kişiliğin ortağına ait iş deneyim belgesi beyan edilmediği, dolayısıyla söz konusu istekli tarafından idareye ortaklık tespit belgesi sunulmasına gerek olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin EKAP’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgesi, ortaklık tespit belgesinin sunuluş şekline yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan imza sirküleri, pay defteri, EKAP’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgesi, ortaklık tespit belgesi ve diğer belgelerin idari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen yeterlik koşullarını sağlamadığı” yönündeki iddiası aşağıda incelenmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükme bağlanmış, bu kapsamda ilgili maddenin dördüncü fıkrasında, dilekçelerde yer alması gereken hususlar belirtilmiş ve bahse konu dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğuna değinilmiştir.

Yine, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği konusunun Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gereken hususlar arasında olduğu belirtilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında da, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Öte yandan, ihale komisyonunun ve Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkileri; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat ile belirlenmiş olup, söz konusu görevler arasında, Kurumun ihale komisyonunun yerine geçip idare adına res’en inceleme yapma şeklinde bir görevi bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin 27.10.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan bahse konu iddiada, isteklilerin idareye sunmuş olduğu belgelerin İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde belirtilen yeterlik koşullarını sağlamadığı yönünde bir belirleme yapılmakta ise de, söz konusu iddianın hangi yeterlik kriterine yönelik olarak ileri sürüldüğü hususunun belirtilmediği ve iddianın ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunmuş olduğu tüm belgelere yönelik olarak ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.

Tüm bu tespitler çerçevesinde; Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem veya eylemlere ilişkin yapılacak incelemelerin, başvuru sahibinin iddiasına konu edilen hususlar ve idarenin bu yöndeki beyanları çerçevesinde yapılması gerektiği sonucuna varılmış olup, bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının; ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların, Kurum tarafından ihale komisyonunun yerine geçilmek suretiyle res’en baştan sona yeniden incelenmesi talebini içerdiği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektubunda…teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması… zorunludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “...Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir…Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmelik’in ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

…

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

…

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen teklif mektubu ve cetvelinde teklif bedelinin “78.779.000,00 TL” olarak belirtildiği ve söz konusu tutarın teklif mektubunda rakam ve yazı ile yazıldığı, birim fiyat teklif cetvelinde 13 adet iş kalemi ile söz konusu iş kaleminin miktarlarına yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; e-teklif alınmak suretiyle yapılan inceleme konusu ihalede, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için ihale dokümanının ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektuplarını ve ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelini e-teklifleri kapsamında göndermeleri gerektiği, sunulan teklif mektuplarında, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılmasının zorunlu olduğu, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında teklif mektubu usulüne uygun olmadığı tespit edilen istekliler ile birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden gönderilen birim fiyat teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinin ihale dokümanının ekinde yer alan standart formlara uygun olduğu, teklif mektubundaki tutarın, yazı ve rakam ile birbirine uygun şekilde yazıldığı, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı, birim fiyat teklif mektubundaki tutar ile birim fiyat teklif cetvelindeki tutarın aynı olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

a) Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “…32’nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir...” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “…(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır…

(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir…

(7) Banka referans mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 20 nci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 20’nci maddesinde “(1) Banka referans mektubu Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan bankalardan elektronik ortamda alınır... Elektronik ortamda düzenlenen banka referans mektubuna ilişkin bilgiler, banka tarafından EKAP’a aktarılır. Elektronik ortamda düzenlenen banka referans mektubuna banka tarafından ayırt edici bir numara verilir ve bu numara istekli tarafından EKAP üzerinden e-teklif kapsamında gönderilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “…(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır… Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir…” hükmü,

…

c) Bu şartnamede belirlenen geçiçi teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık yada Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldıklarını gösteren makbuzlar,

…

7.4.1 İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir…

…

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 04.02.2022 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “…27.4. Teminat mektubunun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez...” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektubunu düzenleyen kuruluş tarafından mektuba verilen ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata İlişkin Bilgiler” kısmına ait “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” satırında geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının, söz konusu tablonun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” kısmına ait “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 20’inci Maddesinin Birinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Banka Referans Mektubu” satırında ise banka referans mektubunun ayırt edici numarasının beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen teminat mektubunu T.C. Ekonomi Bankası A.Ş.nin adı geçen istekli adına düzenlediği, ilgili teminat mektubunun geçerlilik tarihinin 10.02.2022, tutarının ise 2.580.000,00 TL olduğu; bahse konu tabloda beyan edilen banka referans mektubunun ise T.C. Ziraat Bankasınca adı geçen istekli adına düzenlendiği, ilgili banka referans mektubunun düzenlenme tarihinin 02.08.2021 olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; e-teklif alınmak suretiyle yapılan inceleme konusu ihalede, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vermeleri gerektiği, geçici teminat mektuplarında 04.02.2022 tarihinden önceki bir tarih olmamak üzere tarih belirtilmesinin zorunluluğu olduğu, ayrıca istekliler tarafından, teklif ettikleri bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredilerini ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatlarını gösteren banka referans mektuplarına ilişkin bilgilerin/ayırt edici numaranın e-teklif kapsamında beyan edilmesi gerektiği, banka referans mektuplarının ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olmasının zorunlu olduğu, geçici teminat mektupları ile banka referans mektuplarının “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan banka ve kuruluşlardan alınacağı, mektuba ilişkin bilgilerin kuruluş tarafından, elektronik ortamda düzenlenen banka referans mektubuna ilişkin bilgilerin ise banka tarafından EKAP’a aktarılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu tespitler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından e-teklif kapsamında teminat mektubu olarak T.C. Ekonomi Bankası A.Ş. tarafından verilen e-geçici teminat mektubunun beyan edildiği, geçici kefalet senedi beyan edilmediği, anılan geçici teminat mektubun geçerlilik tarihinin, İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesine uygun olduğu, tutarının ise söz konusu istekli tarafından teklif edilen bedelin % 3’ünden az olmadığı, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen banka referans mektubunun düzenlenme tarihinin (02.08.2021) ihale ilan tarihinden (12.07.2021) sonra olduğu, tutarının ise söz konusu istekli tarafından teklif edilen bedelin % 10’undan (78.779.000,00x0,10=7.877.900,00 TL) az olmadığı, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektupları ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 20’inci Maddesinin Birinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan banka referans mektuplarının ayırt edici numaralarının yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin yeterli olduğu, anılan belgelerin idareye sunulmasına gerek olmadığı, söz konusu istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ayırt edici numaralar ile EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen ayırt edici numaraların aynı olduğu, ayrıca geçici teminat mektubu ile banka referans mektubunun, “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” uyarınca mevzuatta aranan koşulları sağlar şekilde elektronik olarak düzenlendiği, bu bağlamda söz konusu mektupların mevzuatta aranan tüm zorunlu unsurları ihtiva ettiğinin ve standart forma uygun şekilde düzenlendiğinin kabulünün gerektiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasında ileri sürülenin aksine bahse konu belgelerin standart forma aykırı olduğuna ilişkin bir sonuca varılamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

…

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla (2020) ait cari oranın 6,3336 olarak; öz kaynaklar/toplam aktif oranının 0,4873 olarak; kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,04398 olarak ve toplam cironun 8*******,** TL olarak beyan edildiği görülmüş olup, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada elde edilen veriler ile bahse konu istekli tarafından beyan edilen oran ve tutarların uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu istekliye ilişkin cari oranın 0,75’ten, öz kaynak oranının ise 0,15’ten az olmadığı, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklarına oranının 0,50’den az olduğu, bahse konu istekli tarafından iş hacmini gösteren belgeler kapsamında yapım işleri cirosunun beyan edilmediği, beyan edilen toplam cironun ise (8*******,** TL) isteklinin teklif ettiği bedelin % 25’inden (78.779.000,00x0,25=19.694.750 TL) az olmadığı, bilanço ve ciro bilgilerinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, “ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime ait iş hacmi tutarını da toplamak suretiyle toplam iş hacmi tutarını belirlediği” yönündeki iddiasını destekleyici somut herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği görüldüğünden, anılan hususa ilişkin ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

…

İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak…deneyimi gösteren belgeler…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

…

ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın…iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir...” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir…” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek-1 maddesinde “(1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31.08.2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.

(2) İlanı veya duyurusu 31.08.2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 01.09.2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının 01.07.2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 01.07.2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.

(4) İlanı veya duyurusu 01.09.2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur...” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.5’inci maddesinde “…İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgeler iş deneyim belgesini düzenleyen idareden temin edilerek değerlendirme yapılır...” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu Tebliğ’in eki olan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nin AIX Grup işler ile AVIII. Grup işlere ilişkin kısımları ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

AIX. GRUP: SU YAPILARI

1. AVIII. Grup işler

2. Sulama ve drenaj tesisleri

3. Regülatörler, bentler, rezervuarlar

4. Akarsu düzenleme işleri

5. Nehir ıslahı işleri

6. Taşkın koruma tesisleri

7. Sel kapanları

AVIII. GRUP: BARAJLAR

1. Dolgu barajlar

2. Beton barajlar

3. Kemer barajlar

4. Göletler

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Orta Mesarya Ovası Sulaması İletim Hattı Yapımı 1. Kısım

…

e) Miktarı: İş kapsamında; Güzelyurt Ovası’nda yer alan mevcut Serhatköy-Kumköy arası isale hattına su iletilmesi amacıyla Orta Mesarya Ovası Sulamasının 48.020,72 m iletim borusunun 1. kısmı olan 3.850 m’lik kısmı inşa edilecektir.

…

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

…

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge,

…

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği"nde yer alan AIX Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen Yeterlik Bilgileri Tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” kısmına ait “EKAP’a kayıtlı olan iş deneyim belgesi” satırında “25457-Y-KD-1-1” numaralı iş deneyim belgesinin beyan edildiği görülmüştür. EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde; söz konusu belgede “…İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası: Bayramdere Barajı İnşaatı

…

Uygulanan yapı tekniği: Kil çekirdekli kaya dolgu tipinde baraj inşaatı

Yüklenicinin adı soyadı veya ticaret unvanı: Mitaş Proj. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.

…

Sözleşme tarihi: 11.12.1998

…

İşin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihi: 23.02.2012

Belge tutarı: 2.173.311,48 TRY…” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalede istekliler tarafından e-teklif kapsamında, teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin beyan edilmesinin zorunlu olduğu, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nde belirtilen AIX Grubu işlerin benzer iş olarak kabul edileceği, iş deneyimini gösteren belgelerdeki ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının değerlendirmeye alınmayacağı, ancak iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği; ayrıca tüzel kişi istekliler tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren belgenin; tüzel kişiliğin en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda ise ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin e-teklif kapsamında beyan edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31.08.2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesinin, ilanı veya duyurusu 31.08.2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 01.09.2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının ise 01.07.2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesinin zorunlu olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenlenen söz konusu iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 01.07.2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyiminin tevsiki için kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda EKAP’a kayıtlı olan, kendi adına düzenlenen ve ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan bir işe ilişkin yüklenici iş bitirme belgesinin beyan edildiği, istekli adına düzenlenen iş deneyim belgesi için İdari Şartname’nin 7.1.ğ. ve 7.1.h maddelerinde belirtilen bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilme gerekliliğinin bulunmadığı, iş deneyim belgesine konu işin benzer işe uygun olduğu, güncellenmiş belge tutarının istekli tarafından sağlanması gereken iş deneyim tutarından (78.779.000,00x0,80=63.023.200,00 TL) fazla olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen iş deneyim belgesi tutarına fiyat farklarının da dâhil edildiği, belge tutarı ve toplam sözleşme bedeli hesaplamasında anahtar teslim götürü bedel ilk sözleşme bedelinin % 10’undan, birim fiyat ilk sözleşme bedelinin ise %20’sinden fazlasının dikkate alındığı” yönündeki iddiasını destekleyici somut herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği görüldüğünden, anılan hususa ilişkin ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı, başvuru sahibinin anılan iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “…35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Hesaplamada kullanılacak formül: Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı+Fiyat Dışı Unsur Puanı

İsteklinin toplam puanı hesaplanırken;

Toplam Puan=((En Düşük Teklif Fiyatı/İsteklinin Teklif Fiyatı)xİdarece girilen Teklif Fiyat Puanı)+Fiyat Dışı Unsur Puanı

Fiyat dışı unsur değerlendirme yöntemi: İş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlaması

Aşağıda, teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinden seçilen kaleme/kalemlere ilişkin asgari ve azami oranlar belirlenmiştir. İsteklinin teklif cetvelinde seçilen bu kalemlere verilmiş olan teklifler, isteklinin kısma/ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılacak, bulunan oran, o kalem için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa istekli o kalem için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır.

İş kalemlerinde gruplama yapılmış olması halinde, gruba dâhil olan kalemlere istekli tarafından teklif edilen tutarların toplamının, isteklinin kısma/ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılması sonucu bulunan oran, o grup için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa, istekli o grup için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır.

Bu yönteme ilişkin işlemler, belirlenen bütün kalemler için isteklilerin teklif cetveli esas alınarak EKAP tarafından otomatik olarak yapılacak ve toplam fiyat dışı unsur puanları hesaplanacaktır.

…

Teklif Fiyat Puanı: 50

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Asgari Oran

Azami Oran

Fiyat Dışı Unsur Puanı

ø2500mm anma çapında 10 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi

65 %

95 %

ø2500mm anma çapında 16 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi

8 %

12 %

Çelik borularda ø2500 yatay ve düşey dirsek tespit kitleleri yapılması

2,5 %

4 %

İletim boru hattı km:1+418,00 - 1+480,00 Hoşpınar deresi geçişi

0,25 %

0,4 %

0,25

İletim boru hattı km:2+173,00 -2+242,00 Çiftlik Deresi geçişi

0,3 %

0,45 %

0,25

İşletme ve bakım yolu yapılması (b=6,0 m)

0,3 %

0,4 %

0,25

Yatay delgi sistemiyle karayolu geçişi sağlanması

0,5 %

0,7 %

0,25

Serhatköy-Kumköy arası isale hattı bağlantı yapısı yapılması

0,65 %

0,95 %

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen birim fiyat teklif mektubunun eki olan birim fiyat teklif cetvelinin, İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde belirtilen 8 adet iş kalemine ilişkin satırlarının aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür:

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

…

Tutarı

OMO.1

ø2500mm anma çapında 10 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi

…

68.177.700,00

OMO.2

ø2500mm anma çapında 16 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi

…

6.893.700,00

…

...

OMO.8

Çelik borularda ø2500 yatay ve düşey dirsek tespit kitleleri yapılması

…

1.971.600,00

OMO.9

İletim boru hattı km:1+418,00 - 1+480,00 Hoşpınar deresi geçişi

…

197.500,00

OMO.10

İletim boru hattı km:2+173,00 -2+242,00 Çiftlik Deresi geçişi

…

237.000,00

OMO.11

İşletme ve bakım yolu yapılması (b=6,0 m)

…

239.460,00

OMO.12

Yatay delgi sistemiyle karayolu geçişi sağlanması

…

396.000,00

OMO.13

Serhatköy-Kumköy arası isale hattı bağlantı yapısı yapılması

…

515.000,00

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümler ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, bu kapsamda; İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde belirtilen 8 adet iş kaleminin her biri için istekliler tarafından verilmiş olan tekliflerin, isteklilerin ihaleye vermiş oldukları toplam teklif tutarına oranının 100 ile çarpılması sonucu elde edilen sonucun, o kalem için söz konusu Şartname maddesinde belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalması halinde, bahse konu kalem için isteklilerin fiyat dışı unsur puanı kazanacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde belirtilen 8 adet iş kaleminin her biri için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen tutarların toplam teklif tutarına oranının, o kalem için söz konusu Şartname maddesinde belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kaldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

…

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

…

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki olan Satış Tutarı Tespit Tutanağı standart formuna ait dipnotta ise söz konusu tutanakların eki olarak; mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile tutanağı imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, ayrıca meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulması gerektiği ifade edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 5 istekliye 16.08.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, bahse konu yazıda açıklama istenen 1 adet iş kaleminin analiz girdilerinin isim ve miktarlarının gösterildiği analiz formatına, açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirtildiği listelere yer verildiği, bu kapsamda “OMO.01” poz numaralı “Ø2500 mm anma çapında 10 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi” iş kaleminin açıklama istenen iş kalemi olarak, bahse konu iş kalemi içerisindeki işçilik girdileri ile “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisi ile “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisinin de açıklama istenen analiz girdileri olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu yapım işi ihalesinde ihale komisyonu tarafından teklifi sınır değerin altında kaldığı tespit edilen isteklilerden, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, teklifi sınır değerin altında kalan söz konusu istekliler tarafından da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde sayılan bilgi ve belgeler dayanak alınarak aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiği, fiyat tevsiklerinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılması durumunda ilgisine Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanakları ile tutanakların ekinde mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde açıklama istenen/istenmeyen hiçbir girdi için 0,01 TL veya daha az birim fiyat belirtilmediği, analizlerde yuvarlama hatası ve aritmetik hata bulunmadığı, bahse konu istekli tarafından yapılan fiyat tevsiklerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatların kullanılmadığı, analizlerde belirtilen işçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (15,90 TL) altında olmadığı ve işçilik ücretlerinin fiyat teklifine konu edilmediği, idare tarafından tek bir iş kalemi için açıklama istenildiği, dolayısıyla aynı girdiler için farklı iş kalemlerinin analizlerinde farklı fiyatlar kullanılmasının söz konusu olmadığı, “mazot” girdisinin açıklama istenmeyen analiz girdilerinde yer alması nedeniyle bahse konu girdi için istekliler tarafından açıklama sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisinin fiyatını tevsik etmek amacıyla Megamar Den. Nak. Turz. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi, Ek-O.6 tutanağı ve tutanağın ekinde, teklifi imzalayan Celal Karadavut’a ait imza sirküleri ile 16.07.2008 tarihli ve 7106 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu, anılan gazetede “…Aksi bir karar alınıncaya kadar şirket müdürü olarak atanmış bulunan Celal Karadavut…münferit imzası ile şirketi ahzu kabza temsil ve ilzam edecektir. Şirket müdürleri ahzu akbza yetkilidir. Ana sözleşmede yer alan ve şirket işletme konusuna giren işlemler yapmaya, uygulamada bulunmaya, şirketi borç ve taahhüt altına sokmaya şirket müdürü münferit imzası ile yetkili kılınmıştır…” ifadelerinin yer aldığı, bu kapsamda Celal Karadavut’un tüzel kişiliği münferit imzası ile temsile yetkili olduğu, başvuru sahibi tarafından her ne kadar mükellefe ait imza sirküleri yerine imza beyannamesi sunulmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmekteyse de imza beyannamesinde yer alması gereken unsurların imza sirkülerinde de bulunduğu anlaşıldığından mükellefe ait imza sirküleri/beyannamesi sunulmasının yeterli olduğu, fiyat teklifi tarihi ile Ek-O.6 tutanağı tarihinin 20.08.2021 olduğu görülmüş olup, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sayfasında yapılan inceleme neticesinde teklif alınan tarihte Celal Karadavut’un tüzel kişiliği münferit imzası ile temsil yetkisinin devam ettiği, faaliyet belgesinde belirtilen geçerlilik süresinin 19.09.2021 olduğu, dolayısıyla söz konusu sürenin, fiyat teklifi ve tutanakların meslek mensubunca imzalandığı tarihi kapsadığı anlaşılmıştır.

Bahse konu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisinin fiyatını tevsik etmek amacıyla Hatboru San. ve Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifi, Ek-O.5 tutanağı ve tutanağın ekinde teklifi imzalayan Mehmet Kılıçlar ile Zahir Kılıçlar’ın örnek imzalarının yer aldığı imza sirküleri ile 04.10.2019 tarihli ve 9923 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin sunulduğu, anılan gazetede “…Hakiki ve hükmi şahıslar…nezdinde şirketi tam bir yetki ile temsil ve ilzama, taahhüt ve tasarrufta bulunmaya…yetkili olarak Mehmet Kılıçlar, Sıddık Önlen ve Zahir Kılıçlar’ın en az iki imza ile şirketi temsil ve ilzam etmelerine
Oybirliği ile karar verildi…” ifadelerinin yer aldığı, bu kapsamda Mehmet Kılıçlar ile Zahir Kılıçlar’ın müşterek imzaları ile tüzel kişiliği temsile yetkili olduğu, fiyat teklifi tarihinin 24.08.2021, Ek-O.5 tutanağı tarihinin ise 20.08.2021 olduğu görülmüş olup, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sayfasında yapılan inceleme neticesinde teklif alınan tarihte Mehmet Kılıçlar ile Zahir Kılıçlar’ın temsil yetkilerinin devam ettiği, faaliyet belgesinde belirtilen geçerlilik süresinin 17.11.2021 olduğu, dolayısıyla söz konusu sürenin, fiyat teklifi ve tutanakların meslek mensubunca imzalandığı tarihi kapsadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “faaliyet belgesine meslek mensubunun kendisi tarafından “aslı gibidir” şerhi düşülmediği, ticaret sicili gazeteleri/tasdiknameleri, imza beyannamelerinin ve vekâletnamelerin belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı” yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde ise; isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, belgelerin sunuluş şartlarını haiz olması gerektiğine ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir.” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 20’nci maddesinde “…(6) İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin…her ihalede istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

(6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgelerin, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir…” hükmü,

…

Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri (anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri)…” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır…

…

31.8. Yapılan değerlendirme sonucunda, ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan…teklifler değerlendirme dışı bırakılarak…değerlendirme dışı bırakma işleminin gerekçeleri belirtilir.” düzenlemesi,

Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından özel ortak Eser İnş. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak EKAP üzerinden kaydedilen yeterlik bilgileri tablosunun “Ticaret Sicili Bilgileri” kısmında beyan edilen Ticaret Sicili Gazeteleri arasında 30.11.2010 tarihli ve 10213 sayılı gazetenin de yer aldığı görülmüştür. Ayrıca bahse konu istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 13.03.1998 tarihli ve 9407 sayılı pay defterinin beyan edildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen belgeler ile idarece kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden yapılan sorgulama neticesinde ulaşılamayan 30.11.2010 tarihli 10213 sayılı Ticaret Sicil Gazetesini sunmalarının talep edildiği, söz konusu istekli tarafından idareye, taraflarınca yeterlik bilgileri tablosunda 30.11.2020 yerine sehven 30.11.2010 olarak tarih belirtildiği ifade edilerek 30.11.2020 tarihli 10213 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İhale komisyonunun 01.10.2021 tarihli kararında “…İsteklinin…beyan ettiği gazetelerden 30.10.2020 tarihli ve 10213 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin…www.ticaretsicil.gov.tr adresinden teyit edilmesi aşamasında, beyan edilen tarih ve sayılı gazetenin bulunmadığı, 30.11.2020 tarihli ve 10213 sayılı gazetenin bulunduğu tespit edilmiş, bu sebeple, istekliye gönderilen yazı ekinde, beyan edilen tarih ve sayılı Ticaret sicili Gazetesini tevsik etmesi talep edilmiştir. İsteklinin sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, söz konusu sicil gazetesinin tarih bölümünde 2020 yerine 2010 yazılarak hata yapıldığı görülmüş olup, ihale komisyonu tarafından teklif geçerli sayılmıştır…” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; e-teklif alınmak suretiyle yapılan inceleme konusu ihalede, tekliflerin EKAP üzerinden yalnızca teklif mektubu ve eklerinin doldurularak hazırlanacağı, istekliler tarafından hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgilerin belirtilmesi suretiyle yeterlik bilgileri tablosu standart formunda açılan satırların uygun şekilde doldurulması gerektiği, ihale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise Yeterlik Bilgileri Tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, ayrıca teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ekleri ile birlikte idareye sunmalarının istenmesi gerektiği, bunların yanı sıra idarenin, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği, ayrıca inceleme konusu ihalede isteklilerin tüzel kişi olmaları halinde tüzel kişiliğin son durumuna ilişkin olarak ortakları ve yönetimdeki görevlileri belirten Ticaret Sicili Gazetesi/Gazetelerinin veya bu hususları gösteren belgelerin, anonim şirketler tarafından ise her durumda bu bilgileri gösterir pay defterinin, e-teklif kapsamında beyan edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme neticesinde; 30.11.2010 tarihinde Eser İnş. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak yayımlanan herhangi bir Ticaret Sicili Gazetesi tespit edilememiştir. Nitekim söz konusu istekli tarafından idareye, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen belgeler ile birlikte gönderilen üst yazıda, taraflarınca yeterlik bilgileri tablosunda 30.11.2020 tarihi yerine sehven 30.11.2010 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinin beyan edildiği ifade edilmiştir.

Öte yandan bahse konu isteklinin ticaret unvanı ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü girdileri ile arama yapıldığında listelenen gazeteler arasında 30.11.2020 tarihli ve 10213 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin de yer aldığı, söz konusu istekli tarafından EKAP üzerinden kaydedilen yeterlik bilgileri tablosunun “Ticaret Sicili Bilgileri” kısmında Ticaret Sicil Gazetelerinin tarih sıralamasına uygun olarak beyan edildiği, yalnızca 30.11.2010 tarihli ve 10213 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin söz konusu sıralamaya uygun olmadığı, dolayısıyla tarihi sehven hatalı olarak beyan edildiği anlaşılan Ticaret Sicili Gazetesine idare tarafından Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden ulaşılabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmış olup, idarece söz konusu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelere ilişkin tevsik edici belgelerin istenilmesi aşamasında 30.11.2010 tarihli ve 10213 sayılı gazetenin de talep edilmesinin, başvuru sahibinin iddia ettiği üzere “belge tamamlatma” işlemi olarak tanımlanamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Aynı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirâzen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Orta Mesarya Ovası Sulaması İletim Hattı Yapımı 1. Kısım

…

e) Miktarı: İş kapsamında; Güzelyurt Ovası’nda yer alan mevcut Serhatköy-Kumköy Arası İsale Hattı’na su iletilmesi amacıyla Orta Mesarya Ovası sulamasının 48.020,72 m iletim borusunun 1. kısmı olan 3.850 m’lik kısmı inşa edilecektir.

…

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

İhale komisyonu tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 5 istekliye 16.08.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, bahse konu yazıda “OMO.01” poz numaralı “Ø2500 mm anma çapında 10 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi” iş kaleminin metre birim fiyatı üzerinden açıklama istenen iş kalemi olarak belirlendiği, söz konusu yazıda anılan iş kaleminin analiz girdilerinin isim ve miktarlarının gösterildiği analiz formatına, açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirtildiği listelere yer verildiği; açıklama istenen iş kaleminin analizinde “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisi ile “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisinin açıklama istenen analiz girdisi olarak metre cinsinden ifade edildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebi üzerine Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Özbek İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mitaş Prj. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş. tarafından idareye, bahse konu yazıda taraflarınca anlaşılmayan hususlara ilişkin olarak bilgi talebinde bulunulan yazıların gönderildiği görülmüştür.

Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından idareye gönderilen bilgi talebi yazısında “…“NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisinin tanımında herhangi bir nakliye mesafesi veya nakliye formülüne yer verilmemiştir. Bu hususa ek olarak ilgili girdiye ait iş kaleminin birimi metre olarak istenmiştir. İlgili iş kalemine kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan birim fiyatlar (T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca 2021 yılı için hazırlanan birim fiyat listesinin “74.007.0006” poz numaralı “100 mil mesafeye kadar yapılan denizyolu taşımaları (ton)”, “74.007.0007” poz numaralı “100 milden fazla mesafelere yapılan denizyolu taşımaları (ton)”) ile açıklama verilebilmesi için, nakliyesi yapılacak boruya ait (Ø 2540 mm, t=16 mm, St37 çelik boru) birim uzunluk kütlelerinin ton cinsinden ve Mersin Limanı–Girne Limanı arası mesafenin mil cinsinden belirtilmesi gerekmektedir.

“ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, St37)” girdisi için kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan birim fiyatlar (T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2021 yılı için hazırlanan birim fiyat listesinin “10.450.236” poz numaralı “Spiral kaynaklı çelik borular 2540,00 mmx19,90 mm (TS EN 10217-1), içi epoksi (TS EN 10289’a göre), dışı PE kaplı (TS 5139’a göre), kaynak ağızlı) ile açıklama verilebilmesi için “Ø2540 mm, t=15,90 mm, ST37 çelik boru” ve “Ø2540 mm, t=16,00 mm ST37 çelik boru” birim uzunluk kütleleri belirtilmelidir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu bilgi talepleri üzerine idare tarafından, sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 5 istekliye 19.08.2021 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Sorgulama Hk.” konulu yazının tebliğ edildiği, bahse konu yazıda “…İş kapsamında kullanılacak olan çelik borular, DSİ Çelik Boru Şartnamesi’ndeki niteliklere uygun olarak iş başında temin edilecektir. Bu çerçevede borular, Şartname’deki nakliye ve depolama koşullarına uygun olarak temin edilecek olup işe özel olan boru nakliyesi ve depolanması sırasında boru kaplamasının bozulmaması için gerekli tedbirler yüklenici tarafından alınacaktır. Bu durumda üretilecek boruların kaplamalarının uluslararası nakliye koşullarına ve yurtdışında depolama şartlarına dayanacak ve kalite kaybına uğramayacak şekilde olması gerektiği açıktır. Çelik borular Şartname ve eklerinde belirtilen esaslara göre üretildiğinin tespiti için saha deneylerine tabi tutulabileceğinden imal edilecek olan boruların iç/dış kaplamalarının döşenme anında Şartname’ye uygun olması için üretici tarafından kaplama kalınlık ve özelliklerinin bu durum dikkate alınarak belirlenmesi gerekecektir.

Kaplama ağırlığının üreticiler tarafından belirlenecek olması dikkate alınarak borular, metre cinsinden metrajlandırılmıştır. Dolayısıyla herhangi bir birim ağırlık veya birim kütle hesabı yapılmamıştır. Bu bilgiler, isteklinin boru üretimi yaptırmayı düşündüğü üreticiden boru nakliye ve depolama koşulları dikkate alınarak sağlaması gereken bilgilerdir. Bu itibarla; çelik borular için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2021 yılı için hazırlanan birim fiyat listesinin kullanılması uygun olmayacaktır. Piyasadan (üretici uygunluğu bulunan bir boru üreticisinden) sağlanacak teklif fiyatın sunulması gerekmektedir.

İdaremizce boru nakliyesinin deniz aşırı kısmının, Mersin Limanı ile Girne Limanı arasında olacağı öngörülmüştür. Bu limanların konumları belli olmakla birlikte, limanın hangi bölümleri arasında taşıma yapılacağı ve taşıma koşullarının istekliler tarafından belirleneceği değerlendirilerek mesafe bildirilmemiş, metre cinsinden mesafe belirtilerek fiyat analizi yapılması istenmiştir. Buradaki gemi taşımacılığı, çelik boru ve/veya iş makinelerinin uluslararası sularda taşınmasını kapsadığından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca 2021 yılı için hazırlanan birim fiyat listesinin kullanılması uygun olmayacaktır. Piyasadan (borular ve/veya iş makineleri için gemi taşımacılığı yapan lisanslı bir firmadan) sağlanacak teklif fiyatın sunulması gerekmektedir.

İdari Şartnamenin 36’ncı maddesine göre aşırı düşük teklif açıklamanız ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerin sunulması gereken tarih 27.08.2021 Cuma günü saat 17.00'ye kadar uzatılmıştır...” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 5 istekliye 16.08.2021 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı üzerine, Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Mitaş Prj. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş. ve Özbek İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, 58yapı İnş. A.Ş. - Dirgün İnş. Turz. Dğlgz. Teks. Gıd. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve DNZ İnş. Nak. Turz. Tic. A.Ş. tarafından ise aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı tespit edilmiştir.

Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisinin fiyat tevsiki için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Birim Fiyat Listesi’nde yer alan “74.007.0006” poz numaralı “100 mil mesafeye kadar yapılan denizyolu taşımaları” formülünün ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2021 yılı için yayımlanan “15.100.1005” poz numaralı “1 ton çelik borunun taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” rayicinin kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca aynı istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisinin fiyatını tevsik etmek amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2021 yılı için yayımlanan “10.450.2326” poz numaralı 10 atm basınç dayanımlı 2540,0x15,90 spiral kaynaklı çelik boru rayicinin kullanıldığı tespit edilmiştir.

İhale komisyonunun 01.10.2021 tarihli kararında “…Aşırı düşük savunma veren isteklilerden Özbek İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 17.08.2021 tarihinde idaremize verdikleri 858073 ve ve 857790 sayılı dilekçelerde özetle; açıklama istenen sıralı analiz girdilerinden “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” analiz girdisinde herhangi bir nakliye formülüne yer verilmediği, bu nedenle T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Birim Fiyat Listesi’nin “74.007.0006” poz numaralı “100 mil mesafeye kadar yapılan denizyolu taşımaları (ton)” ve “74.007.0007” poz numaralı “100 milden fazla mesafelere yapılan deniz yolu taşımaları (ton)” formülü ile açıklama verilebilmesinin, ayrıca açıklama istenen sıralı analiz girdilerinden “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat Listesi’nde yer alan “10.450.2326” numaralı “Spiral kaynaklı çelik borular 2540,0x15,90 (TS EN 10217-1), içi epoksi (TS EN 10289’a göre), dışı PE kaplı (TS 5139’a göre), kaynak ağızlı” pozunun birim fiyatı ile açıklama verilebilmesinin değerlendirilmesi talep edilmiştir.

İdaremizce teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen cevabi yazıda özetle; iş kapsamında kullanılacak olan çelik boruların özellik, temin, nakliye ve depolama koşullarının DSİ Çelik Boru Şartnamesi’ndeki niteliklere uygun olması gerektiği, bu sebeple isteklilerce talep edilen, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2021 yılı için hazırlanan Birim Fiyat Listesi’nde kullanılan çelik boruların söz konusu açıklama kapsamında kullanılmasının uygun olmayacağı, bu sebeple piyasadan (üretici uygunluğu bulunan bir boru üreticisinden) sağlanacak teklif fiyatın sunulması gerektiği belirtilmiştir. “NAK/T-G” poz numaralı analiz girdisi için Mersin Limanı ile Girne Limanı arasında yapılacak deniz nakliyesi için gemi taşımacılığı, çelik boru ve/veya iş makinelerinin uluslararası sularda taşınmasını kapsadığından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca 2021 yılı için hazırlanan Birim Fiyat Listesi’nde bulunan denizyoIu taşımacılığı formüllerinin kullanılmasının uygun olmayacağı, piyasadan alınacak teklif fiyatın sunulması gerektiği bildirilmiş ve aşırı düşük teklif açıklama süreleri 27.08.2021 tarihine kadar uzatılmıştır.

…

Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının idaremize sunmuş olduğu 27.08.2021 tarihli ve 877514 sayılı dilekçe ekindeki yeterlik bilgiler tablosunda beyan ettiği bilgileri tevsik edici belgeler ve aşırı düşük açıklama dosyası ihale komisyonunca incelenmiştir...İsteklinin, aşırı düşük teklif açıklama dosyasında; “OMO.01” poz numaralı “Ø2500 mm anma çapında 10 atm basınç dayanımlı çelik boruların ve özel parçaların döşenmesi” iş kalemine ait “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “74.007.0007” poz numaralı “100 milden fazla mesafelere yapılan denizyolu taşımaları (ton)” formülü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının “15.100.1005” poz numaralı “1 ton çelik borunun taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” pozunu kullanmak suretiyle analiz oluşturarak açıklama sunduğu tespit edilmiştir. İdarece açıklama istenen “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisi için “10.450.2326” poz numaralı Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait pozun kullanıldığı, bahse konu pozda çelik boru et kalınlığının t=15,90 mm olarak belirtildiği, idarece istenen çelik boru et kalınlığının ise t=16,00 mm olduğu, bu nedenle anılan istekli tarafından birim kilogram hesabı yapılarak fiyat belirlendiği komisyonca tespit edilmiştir. İdaremizin teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere göndermiş olduğu açıklama yazısında “NAK/T-G” poz numaralı nakliye ve “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı çelik boru rayicinde bahsi geçen kurum pozlarının kullanılmasının uygun bulunmadığı, özel fiyat kullanılarak fiyatlandırma yapılması gerektiği bildirilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesi “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.'' hükmü gereğince isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır...” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu ihale komisyonu kararı üzerine Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, tekliflerinin reddedilmesinin uygun olmadığı iddiası ile 12.10.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece anılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta “…Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, “OMO.01” poz numaralı iş kalemine ait “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “74.007.0007” poz numaralı “100 milden fazla mesafelere yapılan deniz yolu taşımaları (ton)” formülünü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının “15.100.1005” poz numaralı “1 ton çelik borunun taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” fiyatını kullanmak suretiyle analiz oluşturduğu tespit edilmiştir. İdarece açıklama istenen “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, ST37)” girdisi için “10.450.2326” poz numaralı Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait pozun kullanıldığı, bahse konu pozda çelik boru et kalınlığının t=15,90 mm olarak belirtildiği, idarece istenen çelik boru et kalınlığının ise t=16,00 mm olduğu, bu nedenle anılan istekli tarafından birim kilogram hesabı yapılarak fiyat belirlendiği, dolayısıyla isteklilere gönderilen analiz formatına uygun olmayan bir açıklama yapıldığı komisyonca tespit edilmiştir.

…

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında kullanılan kriterler ile aşırı düşük teklif açıklama aşamasında değerlendirilecek kriterler farklılık göstermektedir. Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan fiyat ve rayiçlerin tespitinde herhangi bir öncelik sıralaması tanımlanmadığı, yaklaşık maliyet hesabının piyasadaki gerçek fiyatlar ile yapılmasının esas alındığı görülmektedir. Yaklaşık maliyet gerçek fiyatlar kullanılarak, işin yapımı aşamasında da sürüncemede kalmamasını ve yapılabilirliğini sağlamak amacıyla özenle hesaplanmaktadır. Her ne kadar işin bedelini belirleme çalışmasının adı yaklaşık maliyet olsa da esas amaç, ihale edilecek işin gerçek değerine en yakın tutarın hesaplanabilesi ve işin yarım kalmadan tamamlanabilmesini sağlamaktadır.

Bu sebeple söz konusu işin yaklaşık maliyeti hesaplanırken esaslı unsur çelik boru döşemesi olmuştur. Demir cevherinde fiyat artışlarının olması, ABD’nin kota uygulaması yapması, Çin’deki salgın sebebiyle oluşan lojistik sorunları ve arzın azalması, sac üreticilerinin satış fiyatlarının Eylül 2020 ile Mart 2021 arasında dolar üzerinden iki kat artış göstermesi bilinen bir durum olduğundan, çelik boru bedelinin tespiti yapılırken idaremizce, piyasa araştırmasına dayalı fiyat çalışması yapılmıştır. Cari yılın 1 Ocak - 31 Aralık tarihleri arasında geçerli olması nedeniyle, kamu kurumları tarafından yayımlanan birim fiyatlarda yıl içerisindeki piyasa koşullarında yaşanan değişmeler (artış veya azalış) dikkate alınmamış olmaktadır. Bu nedenle söz konusu işin yaklaşık maliyet içerisindeki en önemli kısmı olan çelik boru döşenmesine ilişkin iş kaleminin analizinde, piyasadan alınan rayiçler kullanılmıştır.

Deniz nakliyesi pozunda da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içerisinde idaremizin devam eden yapım işlerinden tecrübe ettiği üzere, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının deniz nakliyesi pozları ile açıklama yapılmasının gerçek maliyetleri yansıtmaması sebebiyle uygun değerlendirilmeyerek piyasa araştırması yoluna gidilmiştir.

Piyasadan alınan fiyat teklifleri ile açıklama sunan diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklama dosyalarında sundukları teklif fiyatları incelendiğinde, çelik boru fiyatında bahse konu kurum pozlarının en az iki katı piyasa bedeli, deniz nakliye pozunda ise en az dört katı piyasa bedeli olduğu tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesaplanırken belirlenen kriterler ile aşırı düşük teklif açıklama aşamasındaki kriterlerin mevzuatta farklık gösterdiği, yüklenici kâr ve genel gideri hesaplamasından da anlaşılabilmektedir. Yaklaşık maliyet hesabında % 25 oranında kâr ve genel gider göz önüne alınırken aşırı düşük açıklama aşamasında isteklinin kendi belirlediği “kâr ve genel gider” tutarını yazması esas alınmaktadır. Öyle ki Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük açıklaması kapsamında idaremize sunmuş olduğu sıralı analiz girdileri hesabında yüklenici kârı % 130 olarak açıklanmıştır.

Ayrıca idaremizce teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen 19.08.2021 tarihli yazıda “NAK/T-G” poz numaralı nakliye ve “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı çelik boru girdisinin fiyat tevsiki için, bahsi geçen kamu kurum ve kuruluşu pozlarının kullanılmasının uygun olmadığı, özel fiyat kullanılarak fiyatlandırma yapılması gerektiği bildirilmiştir…” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu yapım işi ihalesinde ihale komisyonu tarafından teklifi sınır değerin altında kaldığı tespit edilen isteklilerden, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, bunun yanı sıra ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler tarafından, bu işlem veya eylemlerin farkına varılan veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren, Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunabileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 5 istekliye gönderilen bilgilendirme yazısının, ihale komisyonunun 01.10.2021 tarihli kararının ve idarenin Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının şikâyet başvurusuna verdiği cevabın bir arada değerlendirilmesi neticesinde; söz konusu isteklinin teklifinin aşağıdaki gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır:

1- “NAK/T-G” poz numaralı “Boru ve özel parçaların nakli (deniz nakli) (Mersin Limanı’ndan Girne Limanı’na)” girdisi için yapılan açıklamada, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “74.007.0007” poz numaralı “100 milden fazla mesafelere yapılan deniz yolu taşımaları” (TL/ton) formülü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının “15.100.1005” poz numaralı “1 ton çelik borunun taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” (TL/ton) fiyatı kullanmak suretiyle analiz oluşturduğu, ancak;

a) Cari yılın 1 Ocak-31 Aralık tarihleri arasında geçerli olması nedeniyle, kamu kurumları tarafından yayımlanan birim fiyatların yıl içerisinde piyasa koşullarında yaşanan değişmeleri yansıtmadığı,

b) Söz konusu girdinin açıklamasında kullanılan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “74.007.0007” poz numaralı “100 milden fazla mesafelere yapılan deniz yolu taşımaları (ton)” formülünün, çelik boruların uluslararası sularda taşınmasını kapsamadığı,

c) Çelik borular için Teknik Şartname’de 16 mm olarak istenen kalınlığın iş başında sağlanması gerektiği, oysaki boruların iş başına nakliyesi ve depolanması sırasında boru kaplamasının bozulabileceği, bu nedenle boruların kalınlığının boru üreticileri tarafından belirlenmesi gerektiği,

Tüm bu nedenlerle “NAK/T-G” poz numaralı girdiye ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanılmasının uygun olmadığı,

2- “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı “Ø2540 mm 10 atm çelik boru (t=16 mm, St37)” girdisi için yapılan açıklamada “10.450.2326” poz numaralı Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait pozun kullanıldığı, bahse konu pozda çelik boru et kalınlığının t=15,90 mm olarak belirtildiği, idarece istenen çelik boru et kalınlığının ise t=16,00 mm olduğu, bu nedenle anılan istekli tarafından birim kilogram hesabı yapılarak fiyat belirlendiği, ancak;

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan söz konusu pozun t=15,90 mm borular için yayımlandığı, oysaki “ÖZELÇELİK2500-10” poz numaralı çelik boruların kalınlığının 16 mm olması gerektiğinin Teknik Şartname’de düzenlendiği ve söz konusu kalınlığın iş başında sağlanabilmesi amacıyla gerekli olan boru kalınlığının boruların iş başına nakliyesi ve depolanması sırasında boru kaplamasının bozulabileceği göz önünde bulundurularak boru üreticileri tarafından belirlenmesi gerektiği, öte yandan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatlarda çelik boru kalınlığının (t) belli olduğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye uygun olmayan bir açıklama sunulduğu,

Tüm bu inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; idare tarafından teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere 19.08.2021 tarihinde tebliğ edilen EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Sorgulama Hk.” konulu yazıda “ÖZELÇELİK2500-10” ve “NAK/T-G” poz numaralı girdilerin fiyat tevsikinin istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapılması gerektiğinin açıkça belirtildiği, bu kapsamda başvuru sahibi tarafından iddia edilen söz konusu hususların farkına varılan veya farkına varılmış olması gereken tarihin 19.08.2021 tarihi olduğu, dolayısıyla anılan hususlara ilişkin şikâyet başvurusunun idareye, 19.08.2021 tarihini izleyen 10 gün içinde, en geç 31.08.2021 Salı günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddialara ilişkin başvurunun idareye, ihale komisyonu kararının taraflarına tebliğ edilmesi üzerine 12.10.2021 tarihinde yapıldığı, idarece 19.08.2021 tarihinde gönderilen yazıda yer alan hususlara ilişkin olarak aşırı düşük teklif sahibi diğer istekliler tarafından da idareye herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, dolayısıyla 19.08.2021 tarihli yazıda belirtilen hususların bu isteklilerce kesinleştiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmaktaysa da, İhale komisyonunun 01.10.2021 tarihli kararında Eser İnş. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesine ilişkin olarak sayılan nedenlerin, idarece 19.08.2021 tarihinde gönderilen yazıda yer alan hususlara ilişkin teklif sunulmadığı hususunu da kapsadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2021/UY.I-2136 (24 Kasım 2021)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin