KİK Kararı: 2021/UY.I-2078 (11 Kasım 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/046
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 11.11.2021
Karar No : 2021/UY.I-2078
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sade Grup İnşaat Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/349002 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 2Bölge Müdürlüğü 21(Ödemiş) ve 25(Uşak) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.07.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 2Bölge Müdürlüğü 21(Ödemiş) ve 25(Uşak) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sade Grup İnşaat Anonim Şirketi’nin 29.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.10.2021 tarih ve 47235 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1674 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, zira;

a) Açıklama yöntemi olarak kullanılan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesindeki “Satış tutan tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yanılmış olması” açıklaması göz önüne alınarak incelenmesi gerektiği, örneğin rayiç fiyatı bulunmayan KGM/YOB pozunun “motorlu tırpan” analiz girdisinin miktarı adet olarak 0,003166700000, iş kaleminin birim fiyat teklif cetvelindeki miktarı 45.000 dekar olduğu dikkate alındığında iş süresince 0,003166700000 x 45.000 da = 142,56 adet motorlu tırpan kullanılacağı, dolayısıyla fiyat teklifi veren firmanın 7,13 (142,56/20) adet aynı güçte makineyi satması gerektiği,

b) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi v.b.) analiz girdilerini açıklamak için fiyat teklifi alınan firmanın ikinci el motorlu araç ticareti ile uğraşmadığı,

c) Kendi malı olan araç-gereç, iş makinesi ve diğer ekipmanlara ait yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde açıklandığı üzere 10 TL/saat den aşağı olmayacağı, söz konusu giderlerin analizlerde göz önüne alınmadığı,

d) KGM/AGREGA pozunun “konkasör” analiz girdileri için öngörülen bedeli açıklamak için alınan fiyat tekliflerinde amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil, montaj - de montaj vb. giderlere ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği, ayrıca iş makinelerine ilişkin olarak yapılan açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılmasının uygun olmadığı,

e) Yakıt girdisi bedelinin EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu,

f) Kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatlarına ilişkin rayiç listesinin sunulmadığı, liste konulmadığı gibi kullanılan rayiçlerin hangi kuruma ait olduğunun da belirtilmediği,

g) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ekinde sunulması zorunlu olan tam tasdik veya TÜRMOB standart sözleşmesinin üzerinde firma kaşe ve imzasının bulunmadığı sözleşme sürelerinin dolduğu, bu nedenle imzalamaya yetkili olmayan kişilerden fiyat teklifi alındığı,

h) Farklı analiz ve iş kalemlerindeki aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için, farklı fiyatlar kullanıldığı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için herhangi bir bedel öngörülmediği,

ı) İş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde belirtilen malzeme ve işçilik girdisi miktarlarının ve birimlerinin analiz formatlarına uygun olmadığı, işçilik girdisi fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, söz konusu iş kalemlerinin analizlerinde aritmetik hata bulunduğu, açıklaması verilen iş kalemlerinin toplam analiz tutarları ile birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen teklif fiyatlarının uyumlu olmadığı,

i) Analizlerde yer alan erbab işçi, grayder operatörü, operatör makinist vb. işçilik girdileri için aynı fiyatın öngördüğü,

2. Yapım İşleri İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde yer alan “…9) İhale dokümanında belirlilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır...” hükmünün eksik değerlendirildiği, idarece en avantajlı teklif sahibinin ihale dosyasını hatalı sunduğu hususunun gözden kaçırıldığı, istekli tarafından ortaklarını ve yöneticilerini gösterir Ticaret Sicil Gazeteleri’nin eksik beyan edildiği, beyan edilen Gazetelerin son ortaklık durumunu ve yöneticileri göstermediği, İlan ve İdari Şartname’de anonim şirket olunması halinde yeterlik bilgileri tablosunda her ihtimalde pay defterinin beyan edilmesi gerektiği düzenlenmiş olmasına rağmen istekli tarafından sunulması gereken pay defteri bilgilerinin yer almadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ve diğer istekliler tarafından sunulan teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza sirkülerinin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtilen şartları sağlamadığı, ihalenin yapıldığı yıl içerisinde onaylı olmadığı veya imza sirkülerinin aslının üç defadan fazla onay aldığının yani suretin mevcut hali ile fotokopi olduğu, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren Ticaret Sicil Gazetelerinin eksik sunulduğu, ayrıca T.C kimlik numaraları/vergi kimlik numaraları, ortaklık oranlarını gösteren belge ve bilgiler ile Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevlileri gösteren standart form ve eki olan pay defterinin teklif kapsamında sunulmadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin beyan edilen belgeler ile teyidinin yapılamadığı, yeterlik bilgileri tablosunun eksik doldurulduğu, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen imza sirküleri, vekâletname ve imza beyannameleri ile bu bilgileri tevsik amacıyla sunulan belgelerde yer alan bilgilerin uyuşmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli ve diğer istekliler tarafından beyan edilen geçici teminata ilişkin bilgiler ile sunulan geçici teminat mektubundaki bilgilerin birbirleriyle çeliştiği, ayrıca sunulan geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığı, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmediği, süre ve tutar bakımından yetersiz olduğu,

5. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı,

6. İdari Şartname’de istenilen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilerin belgelerin meslek mensubu veya noter onaylı belgeler ile de tevsik edilmediği, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait teknik belgelerinin bulunmadığı, kendi malı olduğunun tevsik edilmesi amacıyla sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin tarihlerinin ihale ilan tarihinden sonra olduğu,

7. İstekliler tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosundaki rasyoların yanlış hesaplandığı, yasal süresi içerisinde verilmiş olan son beyannameye göre değil düzeltilmiş beyannamelere göre hesaplama yapıldığı, kısa vadeli banka borçları değerlendirilirken tüm mali borçları dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekirken sunulan belgelerde eksik ve hatalı hesaplama yapıldığı, ayrıca ciro oranının teklif edilen bedeli karşılamadığı,

8. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bilançodaki bilgilerin İdari Şartname’de öngörülen kriterleri sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir….” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17. md.; Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29. md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. (Ek cümle: 30.09.2020-31260 R.G./12. md.) Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

(Ek fıkra: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) ) (Yürürlüğünün durdurulması: Danıştay 13. Dairesinin 22/03/2021 tarihli ve E:2020/3632 ve E:2020/3633 sayılı Kararları)

45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.)

…

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./2. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

45.1.13.17. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.07.2021 tarihinde gerçekleştirilen “Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü 21(Ödemiş) ve 25(Uşak) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine 31 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunduğu tespit edilen 29 isteklinin teklifinin dikkate alınmasıyla sınır değerin 51.318.928,16 TL olarak hesaplandığı, teklif fiyatı sınır değerin altında olduğu tespit edilen 11 istekliden 24.08.2021 tarihli yazılar ile “…teklifiniz İhale Komisyonunca … aşırı düşük fiyat teklifi olarak değerlendirilmiştir.

…

İhale Komisyonunca değerlendirilmek üzere 4734 sayılı KİK’ nun 38. maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesine uygun olarak belgelere dayalı yapacağınız yazılı açıklamanızı ve açıklamalara dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri 01.09.2021 Çarşamba günü mesai bitimine kadar” aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bahse konu yazı ekinde açıklama istenilen sıralı iş kalemleri listesi, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler ile bu analizlerin analiz girdileri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği, açıklama sunmayan 8 istekli ile açıklamaları yeterli görülmeyen 2 isteklinin teklifinin reddedildiği ve 17.09.2021 tarihli komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ve fiyat dışı unsur puanlaması sonucunda en yüksek puanı alan Avos Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Sade Grup İnş. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Avos Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelenmesi neticesinde;

a) Anılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemi analiz girdilerinden sadece motorlu tırpan (min 1 hp gücünde) ile kamyon (min 290 hp gücünde, min 10 ton kapasiteli), maliyeti tevsikini, Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle yaptığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması ve teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması gerekmektedir.

Yukarıda belirtildiği üzere anılan istekli tarafından aşağıda belirtilen analiz girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmış ve bu bağlamda;

- Motorlu tırpana (min 1 hp gücünde) ilişkin 17.08.2021 tarih ve 2021-1 sayılı satış tutarı tespit tutanağına istinaden birim fiyatın 1.500,00 TL olduğunun belirtildiği fiyat teklifi ile ekinde fiyat teklifinin dayanağı olan, 2021/2 geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenen, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 1.707.71 TL, toplam satış miktarının 23 adet ve fatura bilgileri tablosu bölümünde 05.04.2021 - 28.06.2021 tarihleri arasını kapsayan 23 adet fatura bilgisinin bulunduğu Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı,

- Kamyona (min 290 hp gücünde, min 10 ton kapasiteli) ilişkin fiyat teklifinde 13.08.2021 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağına istinaden birim fiyatın 100.000,00 TL olduğunun belirtildiği fiyat teklifi ile ekinde fiyat teklifinin dayanağı olan, 2021/2 geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenen, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 120.847,46 TL, toplam satış miktarının 5 adet ve fatura bilgileri tablosu bölümünde 28.05.2021 – 31.05.2021 tarihleri arasını kapsayan 5 adet fatura bilgisinin bulunduğu, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Her iki Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde beyan edilen tüm faturaların dikkate alındığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si oranında satış yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Anılan istekli tarafından motorlu tırpana (min 1 hp gücünde) ilişkin öngörülen fiyatın Cemil Metin Orman Bahçe ve Tarım Makinaları San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi, kamyona (min 290 hp gücünde, min 10 ton kapasiteli) ilişkin öngörülen fiyatın ise Taşkala Lojistik Nak. Oto. Inş. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı görülmüştür.

Açıklama dosyasında Cemil Metin Orman Bahçe ve Tarım Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin tür değişikliğinin yayımlandığı 6 Ocak 2020 tarih ve 9987 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ile Taşkala Lojistik Nak. Oto. Inş. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kuruluşunun yayımlandığı 29 Ekim 2014 tarih ve 8663 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi yer almaktadır.

Cemil Metin Orman Bahçe ve Tarım Mak. San. Tic. Ltd. Şti ye ait 6 Ocak 2020 tarih ve 9987 sayılı gazetede şirketin amaç ve konuları arasında “her türlü orman, bahçe, tarım makinaları, alet ve ekipmanları, çim biçme makinaları, yedek parça ve aksesuarları, alım ve satımı, kiralama ve kiraya verme, servis, bakım, onarım, tamirat, ithalat ve ihracatını yapmak...” faaliyetlerinin sayıldığı, bu itibarla motorlu tırpan için fiyat teklifi alınan firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiği,

Taşkala Lojistik Nak. Oto. Inş. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ye ait 29 Ekim 2014 tarih ve 8663 sayılı gazetede şirketin amaç ve konuları arasında “Her türlü otobüs, minibüs, midibüs, kamyon, kamyonet, traktör, taksi, motosiklet, bisiklet, treyler ve bunlara benzer motorlu ve motorsuz kara, hava, deniz taşıtlarının, greyder, silindir v.b. ağır iş ve sanayi makinelerinin, yükleme, boşaltma iş makinelerinin toptan ve perakende alımı satımı, dağıtımı, ithalat ve ihracatını yapmak.” faaliyetlerinin sayıldığı, bu itibarla kamyon için fiyat teklifi alınan firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiği,

Anlaşılmış olup iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesinden tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamaların isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği, ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında iş makinesi tutarının hesabında;

- İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutarın,

- İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, yukardaki paragrafta hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutarın kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemi analiz girdileri arasında yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, açıklamaya konu analiz girdilerinin resmi rayiçleri bulunmadığından bu girdiler için fiyat teklifi kullanılarak açıklama yapılabileceği ve yukarıda açıklanan hesap metodlarından uygun olanıyla ulaşılan tutarla açıklama yapma gerekliliği bulunmadığı değerlendirildiğinden iddia yerinde bulunmamıştır.

d) İdarece teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen 24.08.2021 tarihli “aşırı düşük teklif sorgulama” konulu yazı ekinde KGM/AGREGA Ocak Taşından İstenilen Tiplerde Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Temel Mazlemesi Temini ve Nakli iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer aldığı, ancak söz konusu iş kaleminin analizinde, primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat, 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı konkasörün “açıklama istenmeyecek” analiz girdisi olarak belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından konkasör için öngörülen 30.000,00 TL’lik bedeli tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, açıklama istenmeyen bir analiz girdisi için belgelendirme yapılmasına gerek bulmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

e) İhale üzerinde bırakılan isteklice açıklama istenilen benzin ve mazot girdisi için 2021 yılı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar (sırasıyla 8,27 TL, 6,54 TL) esas alınarak açıklama yapıldığı anlaşılmış olup, bu haliyle yapılan açıklamanın uygun olduğu, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

f) İhale üzerinde bırakılan isteklinin Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesindeki açıklamalara uygun olarak açıklama istenilen analiz girdileri için Çevre Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanmış 2021 yılı karsız birim fiyatlarını kullandıkları, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) İhale mevzuatında analiz girdilerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanması durumunda; fiyat teklifinin ekine, fiyat teklifini veren kişi ve/veya firma ile meslek mensubu arasında yapılan tam tasdik sözleşmesinin sunulması gerektiğine ilişkin bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama dosyasında kendisinden fiyat teklifi alınan Cemil Metin Orman Bahçe ve Tarım Makinaları San. Tic. Ltd. Şti. ve Taşkala Lojistik Nak. Oto. Inş. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile meslek mensupları arasında yapılan sözleşmelerin sunulduğu görülmüştür.

Sunulan her iki sözleşmede de her iki firmanın kaşe ve imzasının bulunduğu, sözleşme süresinin dolmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

h) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan iş kalemlerine ilişkin fiyatların yer aldığı analizler incelendiğinde farklı analiz ve iş kalemlerindeki aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için, aynı fiyatların kullanıldığı anlaşıldığından, iddia yerinde görülmemiştir.

ı) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan işçi ile malzeme miktarları ve birimlerinin idarece aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde verilen analiz formatlarına uygun olduğu, iş kalemlerinin toplam analiz tutarları ile birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen teklif fiyatlarının uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte anılan istekli tarafından “KGM/BAKIM Muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin yapılması” iş kalemi için 4.487,18 TL (analiz toplamı 3.977,78 TL + kar ve genel masraf 509,40 TL) fiyat teklif ettiği görülmüş olmakla birlikte, yapılan incelemede; söz konusu iş kaleminin analiz girdileri için bahse konu istekli tarafından öngörülen fiyatlar esas alınarak yapılan hesaplamada, 3.977,79 TL analiz toplamına ulaşılmıştır.

Diğer yandan idarenin anılan isteklice aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan KGM/BAKIM iş kaleminin analizi için yapılan incelemelerde ilgili sayfa üzerine “aritmetik hata yoktur” ibaresini düştüğü görülmekle birlikte, idarenin 03.11.2021 tarihli yazısı ekindeki CD içerisinde aşırı düşük teklif veren isteklilerin analiz hesaplarının kontrolüne ilişkin gönderilen, excell formatında oluşturulan tabloda; ihale üzerinde bırakılan istekli, KGM/BAKIM pozunun analiz girdilerinden “3,00-4,99mm kal. sıcak haddelenmiş, asitlenmiş rulodan sac (her batta)” ile “çiviler (TS 155)" için 1,00 TL fiyat öngörmüş olmasına rağmen, sanki 0,01 TL bedel öngörülmüş gibi hesaplama yapılması sonucunda idarece 3.977,78 TL analiz toplamına ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesi uyarınca analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecek olup bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu kapsamda anılan istekli tarafından KGM/BAKIM iş kalemi analiz toplamının 3.977,78 TL olarak gösterildiği, ancak yapılan hesaplamada bu tutarın 3.977,79 TL olması gerektiği, bu tutara istekli tarafından analizde öngörülen kar tutarı eklendiğinde analiz toplam tutarının 4.487,19 TL olduğu, açıklamaya konu iş kaleminin 3 yıllık 1.300 km yol bakımına ilişkin olduğu, anahtar teslim götürü bedel teklif alınan söz konusu kısma istekli tarafından 17.500.000,00 TL teklif verildiği, düzeltilen analiz tutarı ile işin miktarı çarpıldığında ulaşılan tutarın 17.500.041,00 TL olduğu, bu tutarın teklif bedelini aştığı dikkate alındığında, bahse konu analizde yapılan aritmetik hata sonucu resen düzeltilen tutarın teklif fiyatı aşması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesi uyarınca iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacaktır.

Bahse konu ihalenin tarihinin 28.07.2021 olduğu, ihale tarihi itibarıyla geçerli asgari ücretin (01.01.2021-31.12.2021 arasında) 3.577,00 TL, saatlik asgari ücretin ise (3.577,00TL/30 gün/7,5 saat=15,90 TL) 15,90 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik ücretlerinin (lağımcı, erbap işçi, yağcı, betoncu ustası, düz işçi, sıcak demir ustası, operatör makinist vb.) saatlik asgari ücretin altına olmadığı, analizlerde yer alan tüm işçilik maliyetinde işçinin saatlik ücretinin 15.90 TL öngörüldüğü görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

i) Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca analizlerde yer alan erbab işçi, grayder operatörü, operatör makinist vb. işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmamak koşuluyla aynı fiyatın öngörülmesinde aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, bu yöndeki iddia yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) (Değişik fıkra: 13/09/2019-30887 R.G./3. md.) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmünden ihale ilanı ve dokümanında tekliflerin elektronik ortamda alınacağının belirtildiği ihalelerde, tekliflerin EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak gönderileceği, katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin olarak istekliler tarafından herhangi bir belge sunulmayacağı, bu kapsamda; tekliflerin ihale dokümanında yer alan “Yeterlik Bilgileri Tablosu” doldurulmak suretiyle sunulması gerektiği, buna göre istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgilerin eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle Yeterlik Bilgileri Tablosu'nun doldurulması gerektiği, ihaleye katılım ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirmenin de teklif mektubu ekinde yer alan Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda istekli tarafından beyan edilen bilgiler üzerinden yapılacağı anlaşılmaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı bir ihale olmadığı, bu nedenle isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için, katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin bilgileri Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan etmeleri gibi bir durumun söz konusu olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosuna yönelik iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez….

…

(8) (Ek fıkra: 19/06/2018-30453/m RG/3. md., yürürlük: 19/07/2018) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.... ” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) (Değişik: RG-8/9/2009-27343; Değişik fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, (Değişik ifade: 30/09/2020-31260 R.G/1. md., yürürlük: 20/10/2020) bu Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur….” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga: RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

…

7.7. Belgelerin sunuluş şekli

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile birlikte diğer isteklilerin de teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerinin uygun olmadığı iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddiada sadece ihale üzerinde bırakılan istekli açıkça ifade edildiğinden, Kararın bu bölümünde inceleme ihale üzerinde bırakılan Avos Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş. özelinde yapılmıştır.

Kararın B bölümünde ise İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “(2) Eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılır.” hükmü uyarınca diğer isteklilerin şikâyete konu belgelerine ilişkin inceleme yapılmakta olup herhangi bir aykırılık tespiti halinde ilgili bölümde belirtilecektir.

Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında; Veysel Reşitoğlu’nun 02.04.2022 tarihine kadar şirketi temsile yetkili olduğunu gösteren noter tasdikli imza sirküleri, ortakları Mustafa Karademir ile Veysel Reşitoğlu’nun T.C. kimlik numarası, ortaklık oranları ve bunlara ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi tarih ve sayısı ile yönetim kurulu üyesi Mustafa Karademir ile Veysel Reşitoğlunun T.C. kimlik numarası ile buna ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi tarih ve sayısı bilgisinin yer aldığı meslek mensubu imza ve kaşeli Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge, noter onaylı ortaklık pay defterinin Mustafa Karademir ile Veysel Reşitoğluna ilişkin sayfaları ve “Mersis No: 0105059761300001, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü Tic. Sic. No: 377084, 15 Aralık 2014 Tarihli 8715 Sayılı Sayfa 49,50, 9 Mayıs 2017 Tarihli 9322 Sayılı Sayfa 14,15,26, 15 Mayıs 2017 Tarihli 9326 Sayılı Sayfa 21,22, 26 Eylül 2017 Tarihli 9416 Sayılı Sayfa 79, 10 Ağustos 2018 Tarihli 9640 Sayılı Sayfa 20,21, 11 Nisan 2019 Tarihli 9807 Sayılı Sayfa 29,30, 29 Aralık 2020 Tarihli 10234 Sayılı Sayfa 376” bilgilerinin beyan edildiği Sunulmayacak Belgeler Tablosunun sunulduğu anlaşılmıştır.

01.11.2021 tarih ve 18634 sayılı Kurum yazısı ile ihaleye teklif veren istekliler tarafından sunulan imza sirkülerlerinin asılları istenilmiş olup idarece 03.11.2021 tarih ve 614453 sayılı yazı ekinde gönderilmiştir.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan imza sirkülerinin asıl olduğu, şirketi temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu üyesine ilişkin olduğu, beyan edilen ticaret sicil gazetelerinin tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olduğu, Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile pay defterinin sunulduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı bir ihale olmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosuna yönelik iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

….

d) Standart formlar: …Standart Form-KİK032.0/Y: Sunulmayacak Belgeler,…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

…

7.7.1.2 İstekliler tarafından, 7.7.1.1. maddesindeki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir….” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 22.02.2022 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminatın teslim yeri” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Teminat mektupları, teklifle birlikte zarf içinde İdareye sunulur. Ancak istekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile birlikte diğer isteklilerin de geçici teminata ilişkin sunulan belgelerinin uygun olmadığı iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddiada sadece ihale üzerinde bırakılan istekli açıkça ifade edildiğinden, Kararın bu bölümünde inceleme ihale üzerinde bırakılan Avos Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş. özelinde yapılmıştır.

Kararın B bölümünde ise İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “(2) Eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılır.” hükmü uyarınca diğer isteklilerin şikâyete konu belgelerine ilişkin inceleme yapılmakta olup herhangi bir aykırılık tespiti halinde ilgili bölümde belirtilecektir.

Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası içerisinde sunulan Standart Form – KİK032.0/Y Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nda ayırt edici numarasının “G0111-00067-00016734”, şeklinde belirtildiği geçici teminat mektubuna ilişkin idarece EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, söz konusu geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin 22.03.2022; tutarının ise 2.050.000,00 TL olduğu bilgisine ulaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen geçici teminat mektubunun İdari Şartname’de belirtilen süreyi (22.02.2022) kapsadığı, teminat tutarının teklif bedelinin % 3'ünü (teklif bedeli 50.769.550,00 TL olup, bu tutarın % 3’ü 1.523.086,50 TL’dir.) karşıladığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

…

b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu,”

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “... (4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nin (A) Alt yapı işleri kısmında

“V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Karayolları 2Bölge Müdürlüğü 21(Ödemiş) ve 25(Uşak) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi

…

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 1095 gün süre ile 21.(Ödemiş) ve 25.(Uşak) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

…

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Bu işte, “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan A/V Grubu İşler” veya ihale konusu iş 19/06/2018 tarih ve 30453 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan herhangi bir iş grubuna dahil olmaması sebebiyle bu tebliğin 2.7. maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3'üncü maddesine istinaden “Rutin Bakım Onarım, Kar ve Buzla Mücadele Yapılması” benzer iş olarak kabul edilecektir….” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası içerisinde sunulan Standart Form – KİK032.0/Y Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nda; https://ekap.kik.gov.tr adresinden teyit edilebilecek iş deneyim belgesine ait bilginin beyan edildiği, aynı zamanda beyan edilen söz konusu iş deneyim belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere 24.05.2016 tarihli ve 3349-Y-KD-284-1 sayılı, T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Ankara-Pozantı Otoyolu Gölcük-Kemerhisar (Kemerhisar ve Niğde bağlantı yolları dahil) kesimi” işi için anılan isteklinin %51 ortağı Mustafa Karademir adına düzenlenen bir iş yönetme belgesinin sunulduğu; belgede, uygulanan yapı tekniğinin “41 km 2x3 otoyol + 3,5 km 2x3 bağlantı yolu +17,7 km 2x2 bağlantı yolu”; ilgilinin görev unvanın “bölge müdürü”; ilgilinin görev sırasında yönettiği iş kısmının konusunun “otoyol yapım işi”; ilgilinin görevi sırasında gerçekleşen iş tutarı ile görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının ise “139.973.836,21 USD” olarak belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin otoyol yapım işine ilişkin sunduğu iş yönetme belgesinin idarece A/V Grubu Karayolu İşleri olarak belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6 ve 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmesi gereken asgari bilgiler, beşinci fıkrasında ise dilekçeye eklenmesi gereken zorunlu belgeler sayılmıştır.

…

(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu tekrar edilmiş, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde de bu hususların belirtilip belirtilmediğinin Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gerekenler arasında olduğu düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin yaptığı idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvuruları incelendiğinde, başvuru sahibinin söz konusu iddiasında, açık bir şekilde herhangi bir istekli adı belirtilmeksizin ya da herhangi bir istekliye yönlendirme yapılmaksızın ihaleye teklif veren isteklilerin yeterlik kriteri kapsamında sunduğu iş deneyim belgesi ve kendi malı olması gereken araçlara ilişkin tüm bilgi/belgelerin mevzuata uygun olmadığı ve yeniden incelenmesi veya değerlendirilmesi talebini içerdiği, somut mevzuata aykırılık iddialarından ziyade, söz konusu yeterlik belgelerinin tüm unsurlarının bütün istekliler yönünden varsayımlara dayalı olarak mevzuata aykırılığının ileri sürüldüğü, bunun dışında somut nitelikte hukuka aykırılık iddiası içeren ifadelere yer verilmediği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkilerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile belirlendiği, bu görevler arasında ihale komisyonunun yerine geçip ihaleye teklif veren isteklilerin yeterlik değerlendirmesini idare adına yapma görevinin yer almadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından açık bir şekilde herhangi bir istekli adı belirtilmeksizin ya da herhangi bir istekliye yönlendirme yapılmaksızın ihaleye teklif veren isteklilerin teklif dosyasında sunduğu bazı belgelerin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddiaların varsayımlara dayalı olarak ileri sürüldüğü, bu bakımdan ileri sürülen iddiaların somut nitelikte olmadığı ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılmasının talep edildiği dikkate alındığında, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından re’sen incelenmesi sonucunu doğuracak şekilde baştan sona yeniden incelenmesi, idari denetim yetkisinin kullanılması bakımından yukarıda yer verilen mevzuata aykırı olacağından, söz konusu başvurunun 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun bir başvuru olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı değerlendirildiğinden iddia uygun bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “7.4.1. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası içerisinde sunulan Standart Form – KİK032.0/Y Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nda “VKN 1050597613 (Kendisi) için 2020 yılı Bilançosu” şeklinde belirtildiği bilançoya ilişkin idarece EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, 2020 yılı bilanço bilgilerine ulaşılmış olup 2020 yılına ait bilanço tutarları dikkate alınarak yapılan hesaplama cari oranın 1,5915; özkaynak oranının 0,3048; kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının ise 0 olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen 2021 yılı bilançosuna göre ihalede istenen bilanço oranlarının sağlandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Avos Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.