KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/046
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 11.11.2021
Karar No : 2021/UY.I-2036 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nil Yapı Malzemeleri ve İnşaat Ticaret A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/411442 İhale Kayıt Numaralı “MBB Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cd - Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak (H O Merzeci - Nevit Kodallı Cd Kesişimi, Turgut Özal Bulvarı - H O Merzeci Bulv Kesişimi) Köprü (Tarsus Berdan Çayı Üzeri) ve Yol Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 17.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “MBB Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cd - Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak (H O Merzeci - Nevit Kodallı Cd Kesişimi, Turgut Özal Bulvarı - H O Merzeci Bulv Kesişimi) Köprü (Tarsus Berdan Çayı Üzeri) ve Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Nil Yapı Malzemeleri ve İnşaat Ticaret A.Ş.nin 24.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2021 tarih ve 46901 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1661 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. MB008, MB009, MB018, MB026, MB027 iş kalemleri dışında kalan ve teklif fiyat nitelik puanlamasında dikkate alınan 14 iş kaleminin birim fiyatlarının, ilişkili olduğu ve referans alındığı kamu kurumu analizleri ve birim fiyatlarına göre çok yüksek belirlendiği,

2. MB008, MB009, MB018, MB026, MB027 iş kalemleri dışında kalan ve teklif fiyat nitelik puanlamasında dikkate alınan 14 iş kaleminin hiçbir teknik gerekçe olmaksızın yüksek şekilde hazırlanmış olan birim fiyatlar referans alınarak yapılan puanlamanın da yanlış ve hatalı olduğu, bazı isteklilerin tavan puana yakın puan almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

3. Kamu ihalelerinde şeffaflığın ve tarafsızlığın sağlanabilmesi için ihale öncesi hazırlık işlemleri yapan isteklilerin ihalelere katılmalarının önlenmesi gerektiği, ihaleye çıkılmadan önce ihale dokümanı kapsamında yer alan bazı projeleri hazırlayan ve aynı zamanda mevcut ihaleye teklif veren Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. AŞ. ve Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak haklarında yasaklama işlemi tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde, ihale komisyonu tarafından ihale günü teklif zarfları alınış sırasına göre açılarak, istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinden, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren açık ihale usulünde on gün olduğu anlaşılmaktadır.

17.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihaleye başvuru sahibi tarafından teklif verildiği, 15.09.2021 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı sonrasında tekliflerin değerlendirilmesine yönelik olarak 24.09.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

İhaleye ilişkin yaklaşık maliyetin ihalenin ilk oturumunda, diğer bir ifadeyle 17.08.2021 tarihli ihale günü açıklandığı, ancak başvuru sahibi tarafından teklif fiyat nitelik puanlamasında dikkate alınan 14 iş kaleminin birim fiyatlarının, ilişkili olduğu ve referans alındığı kamu kurumu analizleri ve birim fiyatlarına göre çok yüksek belirlendiği hususunun yaklaşık maliyete ilişkin olduğu başvuru sahibinin anılan iddiasına yönelik 17.08.2021 tarihini izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra tekliflerin değerlendirilmesine yönelik 24.09.2021 tarihli şikâyet başvurusuna konu edildiğinden başvuru sahibinin birinci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır.

…

A.2. Kalite ve teknik değer niteliği puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır.

A.2.1 İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik puanlaması 49 tam puan üzerinden yapılacaktır.

Geçerli teklif veren isteklilere İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik puanlamasına ait iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Sıra No

Poz No

İş Kalemi Adı

Birim

Puanı

1

MB/071

…

Ton

10

2

MB/064

…

Metre

6

3

MB/012

…

Ton

5

4

MB/014

…

Ton

3

5

MB/070

…

Ton

3

6

MB/016

…

Dekar

3

7

MB/063

…

Metre

2

8

MB/009

…

Ton

2

9

MB/021

…

Metrekare

2

10

MB/001

…

Metreküp

2

11

MB/019

…

Ton

2

12

MB/008

…

Ton

2

13

MB/018

…

Metreküp

1

14

MB/066

…

Metreküp

1

15

MB/101

…

Ton

1

16

MB/006

…

Metreküp

1

17

MB/010

…

Ton

1

18

MB/026

…

Metrekare

1

19

MB/028

…

Metrekare

1

Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

İsteklilerin teklifleri %90-%110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.3 Kendi Malı Tesise Ait Nitelik Puanı (1 PUAN): …

Toplam Puan, teklif fiyatı puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF=(ETF X 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı, ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından yapılan iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlaması sonucunda;

Atis Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 45 puan,

Avos Grup İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. A.Ş.nin 39 puan,

Feza Taahhüt A.Ş.nin 29 puan,

Başvuru sahibinin ise 11 puan aldığı görülmüştür.

İhale dokümanının yukarıda aktarılan düzenlemesinden, iş kalemi bazında teklif fiyat nitelik puanlamasının 49 puan üzerinden yapılacağı ve ilgili her bir iş kalemi için istekli tarafından teklif edilen iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki bedelinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 arasında kalması durumunda iş kaleminin karşısında gösterilen puanın verileceği anlaşılmaktadır.

Fiyat dışı unsur puanlamasının kesinleşen ihale dokümanına göre yapılacağı, iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlamasının idarece tespit edilen birim fiyat analizleri ve yaklaşık maliyetin esas alınması gerektiği, ihale komisyonunca yapılan iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlaması hesaplamasında hata bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… Danışman: Danışmanlık yapan, bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucularını,

…

Ön proje: Belli bir yapının kesin ihtiyaç programına göre; gerekli arazi ve zemin araştırmaları yapılmadan, bilgilerin halihazır haritalardan alındığı, çevresel etki değerlendirme ve fizibilite raporları dahil elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan plân, kesit, görünüş ve profillerin belirtildiği bir veya birkaç çözümü içeren projeyi,

Kesin proje: Belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre; mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği projeyi,

Uygulama projesi: Belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi, … ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’nci maddesinde “… İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda; sözleşmesi devam eden başka bir ihale kapsamında yüklenici konumunda bulunan Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. AŞ. - Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Denizler Akaryakıt Mad. İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına katlı kavşaklarla ilgili bir kısım ön proje ve detay projesi yaptırıldığı kabul edilmekle birlikte bahsi geçen projeler ile ilgili danışmanlık hizmeti alımı ihalesi yapılmadığı, metraj, keşif ve yaklaşık maliyet hazırlatılmadığı, yaklaşık maliyete ilişkin tüm hesaplamaların idarece kendileri tarafından gerçekleştirildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ise Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, Ayka Global Enerji A.Ş. ile iş ortaklığı kurarak katıldığı ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Benzer şekilde başvuruya konu ihaleye Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. AŞ.nin, Den-Ka Yapı Ona. İnş. Mad. Aka. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile iş ortaklığı kurarak katıldığı ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin bu işin yapım ihalesine katılamayacağının hüküm altına alındığı, ancak başvuruya konu ihalede yapım işine ilişkin her hangi bir danışmanlık ihalesinin bulunmadığı, her ne kadar idare tarafından ihaleye katılan bazı isteklilerce oluşturulan başka bir iş ortaklığına bir takım ön ve detay projeleri hazırlatıldığı kabul edilse de söz konusu işlerin arasında metraj ve yaklaşık maliyet hazırlatılması gibi işler bulunmadığı ifade edildiğinden söz konusu işlerin doğrudan danışmanlık hizmeti olarak değerlendirilemeyeceği, ihaleye ait yaklaşık maliyetin idare tarafından özel iş kalemleri esas alınarak hazırlandığı ve anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı da dikkate alındığında başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.