KİK Kararı: 2021/UY.I-1228

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/025
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 16.06.2021
Karar No : 2021/UY.I-1228
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/43982 İhale Kayıt Numaralı “Tekirdağ İli Çorlu İlçesi Muhittin Mahallesi 1 Etap 570 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 02.03.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tekirdağ İli Çorlu İlçesi Muhittin Mahallesi 1 Etap 570 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin 28.04.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.05.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.05.2021 tarih ve 23453 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/881 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki;

- İstekli tarafından hesaplanan metrajlar ile idarenin hesapladığı metrajlar arasında isteklinin lehine avantaj sağlayan metraj farklılıklarının bulunduğu, eksik ve fazla tutarların isteklinin teklif fiyatına eklenmesi sonucunda teklif sıralamasının değişeceği,

- Açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin bir kısmı için hiçbir fiyat öngörülmediği,

- Açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri için öngörülen girdi miktarlarının, isteklilere verilen girdi miktarlarıyla örtüşmediği, girdi miktarlarının istekli lehine avantaj oluşturacak şekilde eksik yazıldığı,

- Sunulan analizler, hesap cetvelleri, alt analizler ve fiyat tekliflerinde aritmetik hataların bulunduğu, analiz ve fiyat tekliflerindeki birim fiyatlar ile hesap cetvelindeki birim fiyatların birbiri ile uyumlu olmadığı, sunulan analizlerin idarenin belirlemiş olduğu analiz formatlarına uygun olmadığı,

- Sunulan analizlerin poz numaraları ve tanımları ile açıklama istenilen iş kalemlerinde belirtilen poz numaraları ve tanımlarının uyumlu olmadığı ve teknik olarak istenilen şartları karşılamadığı,

- İşçilik ücretlerinin yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, aynı poz numaralı işçilik giderleri için farklı analizlerde farklı ücretlerin belirlenmiş olduğu,

- Sunulan analizlerde yer alan girdi miktarlarının açıklaması istenilen iş kaleminin birim fiyatına aykırı olarak değiştirildiği,

- Sunulan analizlerde 2019 ve 2020 yıllarında yayımlanmış olan birim fiyatlar kullanıldığı ve bu fiyatların ihale tarihi itibariyle güncelleme yapılmadan analizlere yansıtıldığı,

- İnşaat iş kalemleri dışındaki elektrik ve tesisat iş kalemleri için düzenlenen analizlerde, malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği,

- Sunulan analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdilerine yer verilmediği,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet göstermeyen firmalara ait olduğu,

- Üçüncü kişilerde alınan fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, tekliflerde yer alan imzaların teklif vermeye yetkili olmayan kişilere ait olduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak sunulan Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının eki olarak sunulan imza sirkülerindeki imzaların tutanaklarda yer alan imzalar ile uyumlu olmadığı,

- Üçüncü kişilerde alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca yazılması gereken ibarelerin doğru bir şekilde yazılmadığı, fiyat tekliflerinde belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı tarihlerinin ihale ilan tarihi itibarıyla uygun olmadığı,

- Açıklama istenilen tesisat iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj girdilerinin ayrıştırılarak gösterilmesi gerekirken, tekliflerin bu şekilde alınmadığı, özel tesisat iş kalemleri için idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği ancak istekli tarafından sunulan analizlerde malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilmiş olsa bile Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarında montaj dahil fiyatlara yer verildiği,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj şeklinde işçilik belirtilmiş olmasına rağmen, esasen fiyat teklifi alınmış olan firmalar nezdinde SGK’lı işçi çalıştırılmadığı dolayısıyla anılan firmalarca montaja (işçilik) ilişkin fiyat teklifi verilemeyeceği,

- Sunulan Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarında ağırlıklı ortalama birim fiyatın tespitine esas olan malzeme miktarları, teklif edilen malzemenin yaklaşık maliyetteki miktarının 1/20 si kadar alışlarının ve ilgisine göre satışlarının olmadığı, tutanaklarda beyan edilen faturalardaki miktarların gerçeği yansıtmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde aykırı hareket edildiği,

- İhale tarihinin 02.03.2021 olduğu dikkate alındığında istekli tarafından sunulan Ek.O-5 ve Ek.O-6 tutanaklarının 2020 yılının 4 veya 3’üncü geçici vergi beyanname dönemindeki veriler esas alınarak düzenlenmesi gerekirken 2021 yılının 1’inci ve 2020 yılının 2’nci geçici vergi beyanname dönemlerindeki satışlar esas alınmak suretiyle düzenlendiği,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin yasal mevzuata uygun olmadığı ve sahte olarak düzenlenen belgeler olduğu, fiyat teklifini veren vergi mükelleflerinin fiyat teklifinde yer vermiş oldukları, teklife konu malzemeleri ve hizmetleri 2020/3 veya 2020/4 dönem geçici vergi dönemlerinde, alımı, satımı, imalatı, ithalat ve ihracatının yapılması zorunlu olmasına rağmen teklif verilen malzemelerin hiçbir şekilde ticaretlerine konu olmamasına, alışı, satışı, imalatı, ithalatı ve ihracatı yapılmamış olmasına rağmen sahte olarak fiyat teklifi düzenlendiği, tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosuna konu faturaların ilgili meslek mensubundan istenmesi gerektiği,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde yer alan tarihler ile fiyat teklifi üzerinde yer alan ibarede yer alan tarihin birbiri ile uyumlu olmadığı, söz konusu ibarede bulunması gereken tutanak tarih ve sayılarının yazılmamış olduğu,

- Fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura tarihleri ile beyan edilen geçici vergi döneminin birbirini karşılamadığı,

- Açıklaması istenen atık ayrıştırma sistemi paslanmaz çelik baca, atık ayrıştırma sistemi otomasyon ve temizlik ekipmanları, dairelerin abone bedelleri ve doğalgaz projelerinin yapılması, 90x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası yapılması ve yerine konulması (ahşap pervazlı – tüm aksesuarlar dahil), 90x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası (kum desenli camlı) yapılması ve yerine konulması (ahşap pervazlı tüm aksesuarlar dahil), 100x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası yapılması ve yerine konulması (kum desenli camlı) (ahşap pervazlı tüm aksesuarlar dahil), 100x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası yapılması ve yerine konulması (ahşap pervazlı-tüm aksesuarlar dahil), çelik daire giriş kapısı yapılması, 10 cm yüksekliğinde kapı pervazı renginde ve genişliğinde mdf üzeri pvc kaplama süpürgelik yapılması, ahşap görünümlü plastik doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması, şaft kilid, çapraz bağlı poliüretan köpük, döküm mermer- mermerit, renkli 4,3 full – led monitör kalemler, için alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek.O-5 ve Ek.O-6 tutanaklarında beyan edilen faturalardaki malzemeler ile aynı olmadığı, söz konusu faturaların ilgililerden istenmesi gerektiği,

- Kazı malzemesinin nakli için kazı döküm alanı ile şantiye arasındaki mesafeyi tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı, kazı döküm ücretini tevsik amacıyla ilgili belediyeden resmi herhangi bir yazı alınmadan açıklamada bulunulduğu, nakliye formülünde zorluk katsayısının kullanılmadığı, açıklanan nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “... 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

...

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

...

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmamas, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Tekirdağ İli Çorlu İlçesi Muhittin Mahallesi 1. Etap 570 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

Tünel Kalıp Sistemi İle 570 Adet Konut ve Konvansiyonel Kalıp Sistemiyle 1 Adet Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tekirdağ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Yeni Fidan İnş. Nakliye Gıda Petrol Doğalgaz İş Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hükmü Peker İnş. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığın 10.03.2021 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve ekleri incelendiğinde; 50 kalem inşaat iş kalemi ve 14 kalem tesisat iş kalemi için açıklama talep edildiği, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan iş kalemleri için analizlerin malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilmek suretiyle oluşturulduğu anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından 50 adet inşaat, 14 adet tesisat iş kalemi olmak üzere açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı için açıklama yapıldığı bunlardan;

54 adedi için idare tarafından istekliye tebliğ edilen analiz formatına uygun analizler kullanılarak açıklama yapıldığı, analizlerde açıklanması istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği ve söz konusu girdiler için de fiyat öngörüldüğü, işçilik giderlerine ilişkin olarak 2021 yılına ilişkin saatlik asgari ücretin (3.577,50 / 225 = 15,09 TL) kullanıldığı, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan iş kalemleri için analizlerin malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterilmek suretiyle açıklandığı, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, mevzuata uygun yıllara ait kamu kurumu birim fiyatlarının kullanıldığı,

10 adedinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile açıklandığı, bunlardan 9 adet iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2021 yılı birim fiyatları kullanılarak, 1 adet iş kaleminin Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları kullanılarak açıklandığı, anılan müdürlük tarafından ihale ilan tarihi (29.01.2021) itibariyle cari yıl birim fiyatları yayımlanmamış olduğundan (yayımlanma tarihi 16.02.2020), istekli tarafından anılan kalem için önceki yılın yayımlanmış birim fiyatının kullanıldığı anlaşılmıştır.

İstekli tarafından sunulan analizlerde yer alan 15 adet kalem için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, mevzuata uygun satış tutarı tespit tutanakları dayanak alınarak oluşturulan fiyat tekliflerinde yer alan kaşelerden tekliflerin, teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığının anlaşılabildiği, tekliflerin ilgili meslek mensuplarınca imzalandığı (Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir), açıklama kapsamında sunulan imza sirkülerlerinden tekliflerin ilgili kişilerce verildiğinin anlaşılabildiği, tekliflerde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken ibarelerin doğru bir şekilde yazıldığı ve tutanaklarda belirtilen tarihlerin ihale ilan tarihine uygun olduğu, açıklama istenilen tesisat iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde ve dayanağı tutanaklarda malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, tutanaklar incelendiğinde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifine konu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığının anlaşılabildiği, istekli tarafından sunulan tutanakların 2020/4 ve 2020/3’üncü dönemleri geçici vergi beyanname dönemlerine ilişkin verileri içerdiği ve ihale tarihi (02.03.2021) dikkate alındığında mevzuata uygun dönemleri kapsadığı anlaşılmıştır.

İddia kapsamında yer verilen ve açıklama istenen iş kalemleri olduğu anlaşılan; atık ayrıştırma sistemi paslanmaz çelik baca imalatlarının yapılması (mek003), dairelerin abone bedelleri ve doğalgaz projelerinin yapılması (mek010), 90x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası yapılması ve yerine konulması (ahşap pervazlı – tüm aksesuarlar dahil) (özel-11a), 90x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası (kum desenli camlı) yapılması ve yerine konulması (ahşap pervazlı tüm aksesuarlar dahil) (özel-11c), çelik daire giriş kapısı yapılması (özel-24), 10 cm yüksekliğinde kapı pervazı renginde ve genişliğinde mdf üzeri pvc kaplama süpürgelik yapılması (özel-28), ahşap görünümlü plastik doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması (özel-29), yangına dayanıklı duman sızdırmaz şaft kapağı imali ve yerine montajı (anlz-şk), çapraz bağlı poliüretan köpük (ÖZEL-KÖPÜK) kalemleri için fiyat teklifi alındığı, satış tutarı tespit tutanakları ile tevsik edilen teklife konu malzemelerin, tutanaklarında yer alan ve fatura bilgileri kısmında belirtilen malzemeler ile uyumlu malzemeler olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan başvuru sahibi tarafından, anılan kalemlerin tutanaklarında belirtilen faturaların fiziki olarak istenerek incelenmesi gerektiği iddiasında bulunulduğu görülmüş olup mevzuata uygun olarak düzenlendiği ve ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı anlaşılan söz konusu tutanakların dayanağı faturalarda, ilgili faturalar istenerek araştırılma yapılmasını gerektirecek herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu faturaların istenilmesine ihtiyaç duyulmamıştır.

Ayrıca, döküm mermer- mermerit (özel-7a), renkli 4,3 full – led monitör (eöz-32), 100x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası yapılması ve yerine konulması (kum desenli camlı) (ahşap pervazlı tüm aksesuarlar dahil), 100x220 cm laminat iç kapı kanadı ve kasası yapılması ve yerine konulması (ahşap pervazlı-tüm aksesuarlar dahil) (özel-11d) kalemlerinin ise açıklama istenmeyen kalemler olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan açıklama istenen 64 adet iş kaleminden 42 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda istekli tarafından öngörülen metrajın idarece hesaplanan metrajdan yüksek olduğu; 10 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metraj ile aynı olduğu, 12 iş kalemine ilişkin yapılan hesaplama sonucunda idarece hesaplanan metrajın istekli tarafından öngörülen metrajdan yüksek olduğu ve söz konusu iş kalemlerinden yalnızca 1 tanesinde istekli lehine oluşan metraj farkının %10’dan fazla olduğu (%13) anlaşılmıştır. Bu kapsamda idare tarafından belirlenen metraj ile istekliler tarafından öngörülen metrajların birebir uyumlu olmasının beklenemeyeceği, incelemeye konu teklifte istekli lehine %10’dan fazla metraj farkının olduğu 1 iş kalemi bulunsa da metraj farklarının çarpılması sonucunda bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 9.543.169,286 TL tutar farkının oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 9.543.169,286 TL daha düşük olacağı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kazı malzemesinin nakli için kazı döküm alanı ile şantiye arasındaki mesafeyi tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı iddia edilmekle birlikte söz konusu hususa yönelik olarak idare tarafından herhangi bir açıklama talep edilmediği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi Miraç - Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin, ihale üzerinde bırakılan istekli Yeni Fidan İnş. Nakliye Gıda Petrol Doğalgaz İş Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hükmü Peker İnş. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı hususlar içerdiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.