KİK Kararı: 2021/UY.I-1043

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/019
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 20.05.2021
Karar No : 2021/UY.I-1043
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şerifoğlu Enerji Makina İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/699302 İhale Kayıt Numaralı “Beypazarı-Nallıhan Yolu Km:115+400-138+750 Arası Toprak Tesviye Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü - tarafından 26.01.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beypazarı-Nallıhan Yolu Km:115+400-138+750 Arası Toprak Tesviye Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şerifoğlu Enerji Makina İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 02.04.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.04.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.04.2021 tarih ve 20684 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/742 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında aşağıdaki hususlarda mevzuata aykırılıklar bulunduğu:

1.1 ) Fiyat teklifleri ile söz konusu tekliflerin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların birbirine uygun olmadığı, EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının talep edilerek söz konusu fiyat tekliflerinin son veya bir önceki vergi beyanname dönemindeki defter kayıtları ile uyumlu olup olmadığının incelenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden temin edilmediği, fiyat tekliflerini onaylayan SMMM ile fiyat tekliflerini imzalayan firmalar arasında tam tasdik sözleşmesinin olmadığı, bu hususun Maliye Bakanlığı’ndan veya bağlı bulunan ilin vergi dairesinden sorgulanması gerektiği, faturaları düzenleyen SMMM ve YMM’nin açık adreslerinin ve iletişim bilgilerinin bulunmadığı,

1.2) Motorin girdisi için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, teklif edilen fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında ve hatalı kesafet oranı ile hesaplandığı,

1.3) Açıklanması istenilen iş makineleri ve diğer pozlar için teklif edilen fiyatların tevsik edilmediği, açıklanması istenilen makine girdilerinden bazılarının fiyat teklifi ile açıklandığı, ancak resmi rayici bulunan makinelerin fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, fiyat teklifi alınan makinelerin teknik özelliklerinin analiz girdisi olan makineden farklı olduğu, fiyat teklifi alınan makinenin istenen teknik özelliği sağladığını gösteren belgelerin sunulması gerekirken sunulmadığı,

Fiyat teklifi veren firmaların fiyat teklifi verilen iş makineleri alanında alım, satım veya imalat yapmasının gerektiği söz konusu firmaların Ticaret Sicili Gazetelerindeki şirket faaliyet konuları arasında alım, satım veya imalat faaliyetlerinin yer almadığı, açıklanması gereken makine girdilerinden bazılarının isteklinin kendi malı olan makineler ile açıklandığı, ancak söz konusu iş makinelerinin bu isteklilerin kendi malı olduğunu göstermek üzere ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunun sunulmadığı,

1.4) Amortismanı doldurmamış makineler için yapılan açıklamada, makinelerin satın alma bedeli üzerinden hesaplanan tutarın, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları ile makinenin resmi rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutarın altında kaldığı,

Amortismanı doldurmuş iş makineleri üzerinde yapılan açıklamada; kendi malı makinelerin amortisman süresini doldurduğuna dair meslek mensubu raporunun mevzuata aykırı düzenlendiği, amortisman müddetlerinin Vergi Usul Kanunu’na göre olması gereken amortisman ömrüne uygun olmadığı dolayısıyla amortismanı dolmuş makineler için analizlerde teklif edilen fiyatların hatalı hesaplandığı,

Ayrıca, açıklanması istenen makinelerin teknik özellikleri ile kendi malı gösterilen makinelerin teknik özelliklerinin farklı olduğu, kendi malı makinelerin teknik özelliklerinin analizlerde istenen makinelerin teknik özellikleri ile uygun olduğuna dair tevsik edici belgelerin sunulmadığı, aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı iş kalemlerinde farklı fiyatların kullanıldığı,

1.5) Nakliye için yapılan açıklama ve belgelendirmelerin ihale mevzuatına uygun olmadığı, malzemelere ait nakliye bedelinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının formülleri veya müstakil fiyat teklifleriyle açıklanmadığı, bazı nakliye unsurlarının açıklama istenilecek analiz girdileri içerisinde gösterildiği, bu unsurların malzeme için alınan fiyat teklifinde nakliye dahil şeklinde açıklandığı, nakliye girdisinin malzeme bedeline dahil edildiği, oysa bu unsurların müstakil olarak nakliye formülleri veya gerçek mesafelere uygun işçilik, makine ekipman ve akaryakıt giderlerinin belirtildiği fiyat teklifleriyle açıklanması gerektiği,

İstekli firma tarafından nakliyede kullanılan mesafeleri idarelerin belirlemiş olduğu formüllere uygun bir biçimde hesaplamadığı,

1.6) İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında sunduğu analizlerin idarenin analizleriyle aynı formatta olmadığı, anılan isteklinin analizlerdeki poz numaralarını değiştirerek kullandığı,

1.7) Çeşitli imalat kalemlerine ilişkin analiz girdi miktarlarının emsal kamu idarelerine ait analiz girdi miktarlarının altında gösterildiği,

Analiz girdileri için öngörülen fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerinin altında belirlenmesine rağmen belgelendirilmediği,

1.8) Anılan istekli tarafından kullanılan asgari işçilik maliyetinin kanunun belirlediği sınırın altında olduğu, analiz girdilerinde işin yapılabilmesi için öngörülen toplam personel sayısının asgari işçilik maliyetlerinin, kanunen zorunlu olan asgari tutardan daha düşük belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 ’üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir... ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir... ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.) İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.) veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 26.md.) İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 27.md.) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 28.md.) Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17. md.; Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29. md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. (Ek cümle: 30.09.2020-31260 R.G./12. md.) Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

(Ek fıkra: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.)

45.1.13.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 32. md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.), malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/11. md., yürürlük:23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 33.md.) İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının (Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.) % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Beypazarı-Nallıhan Yolu Km:115+400-138+750 Arası Toprak Tesviye Sanat Yapıları Ve Üstyapı Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2018E04-23215 (2018E040350 - Beypazarı-Nallıhan),2020E04-152940 ( - Asf ... ardının Yükseltilmesi)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Km:115+400-138+750 Arası Toprak Tesviye Sanat Yapıları Ve Üstyapı Yapım İşi (Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki Miktarlarda)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Beypazarı-Nallıhan Yolu Km:115+400-138+750 Arası” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.01.2021 tarihinde e-ihale olarak gerçekleştirilen “Beypazarı-Nallıhan Yolu Km:115+400-138+750 Arası Toprak Tesviye Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesinde 157 adet ihale dokümanı indirildiği, 87 isteklinin e-teklif vererek ihaleye katıldığı, 25.03.2021 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, idarece yaklaşık maliyetin 221.199.886,50 TL, sınır değerin 139.482.285,77 TL olarak belirlendiği, bunun üzerine 31 isteklinin teklifinin idarece hesaplanan sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, anılan isteklilere idare tarafından 25.02.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği, söz konusu yazıya binaen 7 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını belirtilen süre içerisinde idareye sunduğu, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Şerifoğlu Enerji Makina İnşaat San. ve Tic. A.Ş.-Özsal İnşaat Taahhüt ve Nakliye San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, aralarında başvuru sahibinin iddiasında yer alan ihale üzerinde bırakılan istekli Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Şerifoğlu Enerji Makine İnşaat San. ve Tic. A.Ş.-Özsal İnşaat Taah. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, teklifi sınır değerin altında kalan ve açıklamaları uygun görülen Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat A.Ş. ve Ezekar Yapı İnşaat A.Ş.nin de bulunduğu teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere idare tarafından 25.02.2021 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16. maddesinde; “Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz” hükmü yer almaktadır. Bu maddeye göre analizlerde yer alan C 30/37 beton harcı, HAZIR BETON HARÇLARI (TS EN 206-1) pozu için İdaremiz tarafından belirlenen azami mesafe 180 km’dir.

Söz konusu aşırı düşük sorgusuna vereceğiniz cevabın, bu mektubun tarafınıza tebliğ tarihinden sonraki 5 (beş) iş günü içinde ihale komisyonuna bildirilmesi gerekmektedir. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmüne göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde, açıklama istenen 7 iş kalemi (S3, S4, S6, T1, T2, U1 ve U2 poz numaralı iş kalemleri) ve bu iş kalemlerine ilişkin analiz formatları ile açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür.

Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş tarafından açıklama istenilen “C 30/37 beton harcı gri renkte, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” analiz girdisi için 10.02.2021 tarihinde Güven Grup Hazır Beton Haf. İnş. Mad. Nak. Tic. Ltd. Şti.den, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdisi için 01.02.2021 tarihinde Çetinler Av Malz. Ltd. Şti.den, “Çam kerestesi (II. sınıf) (TS 1265) (TS EN 844-6, 9, 12) (TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-1,2)” analiz girdisi için 28.01.2021 tarihinde Ölmez Yapı Taah. Enerji Mad. Nak. Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı,

Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. tarafından “Çam kerestesi (II. sınıf) (TS 1265) (TS EN 844-6, 9, 12) (TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-1,2)” analiz girdisi 01.03.2021 tarihinde Adayol İnş. Pet. Nak. San. ve Tic. A.Ş.den, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdisi için Çetinler Av Malz. Ltd. Şti.den, “C 30/37 beton harcı gri renkte, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” analiz girdisi için Es Marmara Hazır Beton İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı,

Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından “C 30/37 beton harcı gri renkte, hazır beton harçları (TS EN 206-1)” analiz girdisi için Uğural İnş. Turizm Pet. San. ve Tic. A.Ş.den, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdisi için Nitro Teknik Patlayıcı Maddeler San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı

Söz konusu fiyat tekliflerinde ilgili şirketlerin kaşesi (ve imzası), ilgili meslek mensubunun (SMMM) imzası ve TURMOB kaşesinin yer aldığı, ayrıca ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verildiği, bahsi geçen fiyat tekliflerinin dayanağı olarak Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, bahsi geçen tutanaklarda ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile toplam satış miktarına yer verildiği ve fiyat teklifini veren şirketlerin kaşesi (ve imzası), ilgili meslek mensubunun (SMMM) imzası ve TURMOB kaşesinin yer aldığı görülmüştür.

Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin mazot (motorin) girdisine yönelik açıklamaları incelendiğinde, EPDK tarafından yayımlanmış (ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olan) 08.01.2021 tarihli Ankara ili bazında günlük yayımlanan 08.01.2021 tarihli listede yer alan SOYPET akaryakıt bayisine ait 5.69 TL’lik fiyatın kullanıldığı, söz konusu fiyattan %18 KDV’nin düşüldüğü, mazotun litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,845 kg/lt olarak dikkate alındığı, yapılan hesaplama sonucunda elde edilen birim fiyatın %90’ının 5,136147 TL olduğu, motorin girdisi için 5,14 TL’lik birim fiyatın kullanıldığı görülmüştür.

Ezekar Yapı İnşaat A.Ş.nin mazot (motorin) girdisine yönelik açıklamaları incelendiğinde, EPDK tarafından yayımlanmış (ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olan) 08.01.2021 tarihli Ankara ili bazında günlük yayımlanan 08.01.2021 tarihli listede yer alan WOOG’S akaryakıt bayisine ait 5.94 TL’lik fiyatın kullanıldığı, söz konusu fiyattan %18 oranındaki KDV’nin düşüldüğü, mazotun litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,845 kg/lt olarak dikkate alındığı, yapılan hesaplama sonucunda elde edilen birim fiyatın %90’ının 5,3615 TL olduğu, motorin girdisi için 5,37 TL’lik birim fiyatın kullanıldığı görülmüştür.

Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Madencilik San. ve Tic. A.Ş.nin mazot (motorin) girdisine yönelik açıklamaları incelendiğinde, EPDK tarafından yayımlanmış (ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olan) 08.01.2021 tarihli Ankara ili bazında günlük yayımlanan 08.01.2021 tarihli listede yer alan SOYPET akaryakıt bayisine ait 5.69 TL’lik fiyatın kullanıldığı, söz konusu fiyattan %18 KDV’nin düşüldüğü, mazotun litreden kilograma dönüşümünde yoğunluğun 0,845 kg/lt olarak dikkate alındığı, yapılan hesaplama sonucunda elde edilen birim fiyatın %90’ının 5,13615 TL olduğu, motorin girdisi için 5,137 TL’lik birim fiyatın kullanıldığı görülmüştür.

Açıklanması istenilen iş kalemlerinde bulunan iş makineleri ve diğer makineler için anılan isteklilerin fiyat teklifi sunmadıkları, kamu kurum ve kuruluşları (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı-Karayolları Genel Müdürlüğü) tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı görülmüştür.

Nakliye analiz girdilerine ilişkin olarak, açıklama istenilen S6 poz numaralı iş kaleminde “Taş Nakli (M:12 km) F=Kx(0,0007xM+0,01)xY Y:1,8 t/m3)”, T1 ve T2 poz numaralı iş kalemlerinde “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (M:5 km) F=0,00034xKxVM-0,0034Xk”, U1 poz numaralı iş kaleminde “PM ve PMAT’in plentten yola nakli (M:12 km) F=Kx(0,0007xM+0,01)” ve U2 poz numaralı iş kaleminde “Aşınma için BSK karışımlarının şantiyeden serim yerine nakli (M:12 km) F=Kx(0,0007xM+0,01)”, “Binder için BSK karışımlarının şantiyeden serim yerine nakli (M:12 km) F=Kx(0,0007xM+0,01)”, “Bitümlü sıcak temel için BSK karışımlarının şantiyeden serim yerine nakli (M:12 km) F=Kx(0,0007xM+0,01)” açıklama istenilen nakliye analiz girdileri olarak belirlendiği ve söz konusu nakliye formüllerinin iş kalemlerine ait analiz formatında yer aldığı aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından idarece gönderilen analizler esas alınarak nakliye girdilerinin açıklandığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş., aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan diğer istekliler Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ve Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. tarafından açıklama kapsamında sunulan analiz formatlarında birim fiyatı kullanılan kamu kurum ve kuruluşunun (Karayolları Genel Müdürlüğü- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) adının açıkça belirtildiği,

Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından S6, T1, T2, U1 ve U2 poz numaralı açıklama istenen iş kalemi analizlerinde yer alan “10.120.1004”, “10.110.1003”, “10.120.1030” poz numaralı analiz girdileri için 2020 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu analiz girdileri için öngörülen fiyatların 2020 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının altında belirlenmediği,

Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. S6, T1, T2, U1 ve U2 poz numaralı açıklama istenen iş kalemi analizlerinde yer alan “10.120.1004”, “10.110.1003”, “10.120.1030” poz numaralı analiz girdileri için, U1 ve U2 açıklama istenen iş kalemi analizlerinde yer alan “10.120.1030” poz numaralı “Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadilli lastik tekerlekli)” poz numaralı analiz girdileri için 2020 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu analiz girdileri için öngörülen fiyatların 2020 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının altında belirlenmediği,

Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Madencilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından S6, T1, T2, U1 ve U2 poz numaralı açıklama istenen iş kalemi analizlerinde yer alan “10.120.1004”, “10.110.1003”, “10.120.1030” poz numaralı analiz girdileri için, S3 ve S4 “10.130.4502” poz numaralı “Çam kerestesi (II.sınıf)” analiz girdisi için ve U1 ve U2 açıklama istenen iş kalemi analizlerinde yer alan “10.120.1030” poz numaralı “Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadilli lastik tekerlekli)” poz numaralı analiz girdileri için 2020 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu analiz girdileri için öngörülen fiyatların 2020 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının altında belirlenmediği,

Anılan istekliler tarafından S3, S4, S6, T1, T2, U1 ve U2 poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik fiyatları için ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (15,90 TL) kullanıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş., aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan diğer istekliler Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ve Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. tarafından açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifleri ile fiyat tekliflerinin dayanağı Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde, her iki belgede de mükellefe ve meslek mensubuna ait aynı kaşe ve imzaların bulunduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde bulunan ibarede yer alan tarih ve sayı ile Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının tarih ve sayısının birbiriyle uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatların Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarında bulunan ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığı görülmüş olup, sunulan fiyat teklifleri ile fiyat tekliflerinin dayanağı Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanakları arasında uyumsuzluğun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibi tarafından iddialarını destekleyecek nitelikte somut bilgi/belgeye yer verilmediğinden bu kapsamda ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca fiyat tekliflerini hazırlayan şirketlerin teklife konu alanda faaliyet gösterdikleri, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerini onaylayan ilgili meslek mensubu ile mükellef arasında düzenlenen sözleşmenin aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte sunulmasının istenilmediği ve söz konusu sözleşmeye ilişkin olarak bu kapsamda bir araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarında ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verildiği görülmüş olup başvuru sahibinin 1.1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan açıklamaya göre, istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği belirtilmiştir. Anılan istekliler tarafından motorin (mazot) girdisi için öngörülen birim fiyatların tevsiki için yapılan açıklamalarda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesindeki açıklamaya uygun olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının kullanıldığı, söz konusu fiyatlardan KDV düşülerek ve kesafet oranının (0,8450 kg/l) olarak kullanıldığı, ilan edilen fiyatların %90’ının altında bir fiyat öngörülmediği, bu kapsamda söz konusu girdiye ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin 1.2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanması istenilen iş kalemlerinde bulunan iş makineleri ve diğer makineler için anılan istekliler tarafından fiyat teklifi sunulmadığı, söz konusu analiz girdileri için kamu kurum ve kuruluşları (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı-Karayolları Genel Müdürlüğü) tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin 1.3 ve 1.4’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanması istenilen nakliye girdilerine ilişkin olarak idarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında gönderilen analizlerde yer alan nakliye formülleri ve doküman kapsamında verilen mesafeler kullanılarak nakliye girdilerinin hesaplandığı, nakliye girdisi için fiyat teklifi alınmadığı ve analizlerde yer alan nakliye mesafeleri kullanıldığı için ayrıca mesafeler için tevsik edici bilgi ve belge sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin 1.5’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve ekinde yer verilen analiz formatlarında anılan isteklilerin fiyat teklifi aldığı amonyum nitrat, fuel-oil karışımı, çam kerestesi ve C30/37 beton harcı girdileri için hususî olarak nakliye maliyetine ilişkin açıklama talep edilmediği, açıklanması istenilen bazı iş kalemlerinde bulunan malzeme analiz girdilerine ilişkin olarak ise yine aynı iş kalemlerinde nakliye analiz girdilerinin bulunduğu, ancak yukarıda yer verilen nakliye analiz girdileri dışında kalan girdilerin, idarece açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle başvuru sahibi isteklinin “bir kısım nakliye unsurlarının açıklama istenilecek analiz girdileri içerisinde gösterildiği, bu unsurların malzeme için alınan fiyat teklifinde nakliye dahil şeklinde açıklandığı, nakliye girdisinin malzeme bedeline dahil edildiği, halbuki söz konusu unsurların nakliye formülleri veya gerçek mesafelere uygun işçilik, makine, ekipman ve akaryakıt girdilerinin belirtildiği fiyat teklifleriyle açıklanması gerektiği” yönündeki iddiasının anılan malzemeler açısından yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde verilen iş kalemlerinin açıklanması amacıyla oluşturulan analizlerde yer alan analiz girdileri için anılan istekliler tarafından öngörülen miktarların idarece verilen analiz formatındaki miktarlar ile uyumlu olduğu, aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı iş kalemlerinde aynı birim fiyatların kullanıldığı ve anılan istekliler tarafından açıklama kapsamında sunulan analizlerin, idarenin analizleriyle aynı olduğu, analizlerdeki poz numaralarının ve miktarlarının değiştirilmediği tespit edilmiş olup başvuru sahibinin 1.6’ncı maddesindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve diğer istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama kapsamında sunulan analiz formatlarında birim fiyatı kullanılan kamu kurum ve kuruluşunun (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı- Karayolları Genel Müdürlüğü) adının açıkça belirtildiği, bu nedenle söz konusu birim fiyatların kullanılmasının belgelendirilmesine gerek bulunmadığı, anılan isteklilerin analiz girdilerinde belirttiği birim fiyatların, kamu kurum ve kuruluşuna ait birim fiyatlarının ve miktarlarının altında gösterilmediği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan birim fiyatların kullanıldığı analiz girdileri belirtildiğinden ayrıca bu hususun belgelendirilmesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1.7’nci maddesindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun yukarıda yer verilen hükümlerine göre haftalık çalışma süresinin en fazla 45 saat olduğu ve bir haftada en az 24 saat dinlenme izni verileceği, haftalık 45 saat çalışmanın haftanın kalan günlerine eşit olarak dağıtıldığında ise günlük 7,5 (45 / 6) saat olduğu, aylık çalışma süresinin ise 225 (7,5 x 30) saat olduğu, aylık brüt asgari ücretin, ihale tarihi 26.01.2021 tarihinde olması sebebiyle, 2021 yılı için 3.577,50 TL olduğu, saatlik asgari ücretin ise 15,90 TL (3.577,50 /225) olduğu, dolayısıyla teklif edilecek olan saatlik asgari ücretin 15,90 TL’nin altında olmaması gerektiği anılan istekliler tarafından da bu tutarın kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1.8’inci maddesindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.