KİK Kararı: 2021/UM.II-2298 (15 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/050
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 15.12.2021
Karar No : 2021/UM.II-2298
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Caf Mekanik Sanayi İnşaat Ltd. Şti.

VEKİLİ:

Av. Tarık DEMİREL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı Dış Satın Alma Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/673925 İhale Kayıt Numaralı “EÜAŞ Aslantaş, Gökçekaya, Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu ve Karakaya HES İşletme Müdürlüklerinde Bulunan Yağlı Tip Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı Dış Satın Alma Müdürlüğü tarafından 29.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “EÜAŞ Aslantaş, Gökçekaya, Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu ve Karakaya HES İşletme Müdürlüklerinde Bulunan Yağlı Tip Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi” ihalesine ilişkin olarak Caf Mekanik Sanayi İnşaat Ltd. Şti.nin 08.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2021 tarih ve 54376 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1925 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: …

2- İşletme Müdürlüklerinde yapılacak ihale konusu işe ait çizilmiş ön projeler.” düzenlemesinin yer aldığı ve aynı düzenlemeye İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde de yer verildiği, söz konusu düzenlemeden her bir kısım için isteklilerin yangın söndürme sistemlerinin ön projelerini sunmaları gerektiği anlaşılmakla beraber, ön proje ifadesinden ne anlaşılması gerektiğinin açık olmadığı, ön proje ifadesinin yapım işlerine ilişkin olduğu, mal alımlarında neyi ifade ettiğinin belirsiz olduğu, bu itibarla yeterlik değerlendirmesine konu olan söz konusu belgenin ne olduğuna ilişkin dokümanda açık, anlaşılır ve objektif kriterlere yer verilmesi gerektiği, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmüne yer verildiği, söz konusu hüküm gereğince idare tarafından istenilen belgenin (ön proje) belirtildiği, ancak söz konusu belgenin değerlendirmesinde neyin esas alınacağının belirtilmediği, ayrıca Teknik Şartname’de de bu hususa ilişkin açıklayıcı ifadelerin yer almadığı, bu haliyle söz konusu düzenlemeden yeterlik kriteri olarak belirlenen belgenin aslında bir değerlendirmeye tabi tutulmayacağının ve sadece işin yapılması aşamasına yönelik bir ön hazırlık belgesi olduğunun anlaşıldığı, ancak yeterlilik kriteri olarak isteklilerden talep edildiği, sonuç olarak söz konusu düzenlemenin isteklilere nasıl bir ön proje hazırlayacaklarını açıkça belirtmediği ve ihale komisyonu tarafından nasıl bir değerlendirme yapılacağının anlaşılmadığı için mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.3.2. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

1- Teklif edecekleri otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak ana malzemelere; sensörler, basınçlı ekipmanlar (hidrofor, kompresör, basınçlı tüp demetleri vb.), kontrol paneli, vanalar, köpük ve nozullara ait malzeme listesi, marka, model, onay belgeleri, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde bilgi ve dokümanları” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu düzenlemenin açık ve net olmadığı, idarece kategori oluşturma durumu söz konusu olduğunda sınıflandırmanın ve değerlendirmenin nasıl yapılacağının belirsiz olduğu, zarf açma ve belge kontrol tutanağının bu düzenleme ile istenilen belgeler için nasıl oluşturulacağı, “vb.” ifadesinin yeterlik kriteri olmadığı ve ihalenin iptalini gerektiren önemli bir hukuka aykırılık oluşturduğu, kamu ihale mevzuatında bir isteklinin mesleki ve teknik yeterliğinin tespiti için sunulması gereken belgelerin tereddüte düşürücü, yoruma açık, belirsizlik içeren mahiyette olmaması gerektiği, şikayete konu ihalenin içeriği de dikkate alındığında yeterlik belgelerinin açık ve anlaşılır olması gerektiğinin önem arz ettiği, “bilgi ve dokümanlar” ifadesinin ise genel nitelikte olduğu, idare tarafından neyin talep edildiğinin açıkça belirtilmesi gerektiği, her bir bileşen için ayrı ayrı olmak üzere hangi belgelerin istenildiğinin İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de belirtilmemiş olmasının mevzuata aykırı olduğu, İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenilen belgelerin, standart numarasının ortaya konulması gerektiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesi gereğince idarenin ihtiyacını giderecek olan alımın teknik kriterlerinin ayrıntılı bir şekilde ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği ve bu kapsamda idarece teknik kriterlerin ya açıkça belirtilmesi ya da buna ilişkin standartları belirtmesi gerektiği,

Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün “Teklif ekinde verilecek belgeler” başlıklı 2’nci maddesinde “İstekliler teklif edecekleri otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak ana malzemelere; sensörler, basınçlı ekipmanlar (hidrofor, kompresör, basınçlı tüp demetleri vb.), kontrol paneli, vanalar, köpük ve nozullara ait malzeme listesi, marka, model, onay belgeleri, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde bilgi ve dokümanları” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu düzenlemede geçen “marka, model, onay belgeleri, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde bilgi ve dokümanları” ifadesinden istenilen onay belgelerinin hangileri olduğunun anlaşılamadığı, söz konusu düzenlemelerin isteklilerde ve sözleşme aşamasında ise muayene ve kabul komisyonunda tereddüt oluşturacağı,

Ayrıca, ihalenin konusunu ilgilendiren temel mevzuat düzenlemesi olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’te “(3) Kurulması gereken sabit yangın söndürme sistemlerinin ve tesisatının nitelikleri, kullanılacak teçhizatın cinsi, miktarı ve yerleştirilmeleri; binanın ve binada bulunabilecek malzemelerin yangın türüne göre belirlenir. Sistemde kullanılacak bütün ekipmanın sertifikalı olması şarttır.” hükmünün bulunduğu, söz konusu hükmün ihale dokümanı düzenlemelerinde ve sözleşme aşamasında dikkate alınması gerektiği, bu itibarla idare tarafından standarda ait sertifika ile ilgili numarayı belirtmek suretiyle her bir alt bileşen için düzenleme yapılması gerektiği,

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Her bir İşletme Müdürlüğü için uygulanacak olan Köpüklü söndürme sistemi NFPA 11, NFPA 13, NFPA 16, NFPA 25, ISO 7076-5, TSE, CEN, EN standartları ve kurallarından en az birine uygun olarak ayrı ayrı projelendirilecektir.” düzenlemesinin ve anılan Şartname’nin 6.2.2’nci maddesinde benzer bir düzenlemenin yer aldığı, buna göre Teknik Şartname’de sabit borulu sıkıştırılmış havalı köpüklü söndürme sisteminin (compressed air foam) istenildiğinin anlaşıldığı, ancak aktarılan 5’inci maddede listelenen standartlardan sadece NFPA11 ve ISO7076-5 standartlarının bu sistem için olduğu, geri kalan standartların söz konusu sistem için mevcut olmadığı, bu itibarla muayene ve kabul aşamasında nasıl değerlendirme yapılacağının belirsiz olduğu,

Teknik Şartname’nin “Teknik Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Yangın Algılama ve İhbar Sistemi

…

6.1.3. Söndürme paneli sistemi; UL, FM, VDS, LPCB, CE, TSE, EN 54-2 gibi kalite onaylarından en az birine sahip olacaktır.

…

6.2.1.13 Her tesisin veya hacmin risk ve büyüklük özelliklerine göre sistem tasarımı FM, UL, VDS, LPCB, EN, CEN, ISO, TSE onaylarından en az birine sahip olacaktır.” düzenlemelerinin yer aldığı, söz konusu düzenlemelerde de sadece kurumların adının geçtiği, ancak ilgili standart ve norm için referans ya da standart numarasına yer verilmediği, ayrıca söz konusu düzenlemede onay veren kurumlar ile standart ve norm üreten kuruluşların aynı maddede sıralandığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesi uyarınca muayene ve kabul komisyonunun yapacağı işlemler göz önüne alındığında söz konusu maddelerde yer alan düzenlemelerin açıkça belirtilmesi gerektiği, Teknik Şartname’nin talep ettiği sabit borulu sıkıştırılmış havalı köpüklü söndürme sistemi için idarece kabul edilecek ve sistemin performans, test ve kurulum esaslarını içeren standartların adı, numarası ve son güncellenme yılı ile birlikte açıkça ifade edilmesi gerektiği,

Teknik Şartname’nin “Teknik Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.2.1. Özellikleri: 6.2.1.1 Kurulacak sistem; FM, UL, VDS, LPCB, NFPA11, ISO 7076-5, TSE, EN, CEN standartlarından veya onaylarından en az birini tam olarak karşılayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak “onaylarından birini karşılayacaktır” ifadesinin çelişki oluşturduğu, çünkü onayın doğrudan onay veren kurumdan alınan sertifikayı tanımladığı, onay veren kuruluşun onay verdiği ürün ya da sistemler için performans testleri ve laboratuvar testleri yaparak ürün ya da sisteme ait limitleri belirlediği, bu nedenle idarenin belgenin kendisini istemek yerine “onayı tam karşılamak” ifadesiyle neyi amaçladığının anlaşılamadığı ve bu itibarla söz konusu standardı sağladığını iddia eden firmanın ihaleye katılımında bir engel bulunmadığı, belgenin kendisinin sunulması istenilmediğine göre “karşılama” şartının ne şekilde sağlanacağının idarenin ve isteklinin fikrine bırakıldığı, sonuç olarak sadece söz konusu standardı karşıladığını beyan eden isteklinin ürünlerinin muayene ve kabul komisyonu tarafından kabul edileceği, ancak bunun da ilgili mevzuatına aykırı olduğu, Teknik Şartname’de performans kriterlerinin belirlenmesi ve açıkça belirtilmesi veya ilgili kriterlerin yer aldığı standartlara atıfta bulunulması gerektiği,

Teknik Şartname’nin 6.2.1.13’üncü maddesinde “her tesisin veya hacmin risk ve büyüklük özelliklerine göre sistem tasarımı FM, UL, VDS, LPCB, EN, CEN, ISO, TSE onaylarından en az birine sahip olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 98’inci maddesinde yer alan “…Köpüklü, gazlı ve kuru tozlu sabit otomatik söndürme sistemleri; tesisin nitelik ve ihtiyaçlarına bağlı olarak uygun, güncel, sertifikalı ve ilgili standartlara göre tasarlanır.” hüküm gereğince sistem tasarımının sertifikalı ve ilgili standartlara göre olması gerektiği, sertifikalı bir dizayn olabilmesi için onay veren kuruluş tarafından verilmiş onaylı tasarım el kitabı olması gerektiği, Teknik Şartname’de ilgili standartların açıkça beyan edilmediği ve sertifika talebinin ortada bırakıldığı, istekli tarafından bir tehlike bölgesi için tasarım yapılırken Şartname’de talep edilen performans kriterlerinin karşılanabilecek şekilde olması gerektiği, idare tarafından ise sunulan tasarımın ve kullanılan ekipmanların uygunluğunun onaylı tasarım el kitabında yer alan yönerge ve limitasyonlar uyarınca ve ürünlerin onay sertifikaları ile kontrol edilmesi gerektiği, saha kabul testlerinde bu kriterlerin karşılanıp karşılanmadığının kontrol edilmesi gerektiği, sonuç olarak idarenin netlik içermeyen bir Teknik Şartname düzenlemesi üzerinden yangın söndürme sistemi alımı gerçekleştirmesi halinde, oluşacak belirsizliklerin haksız rekabete yol açmaya müsait olduğu, tüm bu açıklamalar ışığında Teknik Şartname’de yapılan düzenlemelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

3. İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur…” düzenlemesinin ve “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. 1- Kısmi teklife açık ihalede istekliler diledikleri kısım veya kısımlara teklif verebileceklerdir. İhalemizin her bir kısmında, bir santralde ihale konusu işin tamamı için gerekli bütün malzemelere tek kalemde fiyat alınacaktır. İhale kısımlarına konu iş “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi” ana kalemlerini ihtiva etmektedir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61.maddesinin 4.fıkrası kapsamında, “birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir.” hükmü çerçevesinde yapılan teknik değerlendirme ile kısımlar ayrı kalemlere ayrılmadan teklif alınmasına karar verilmiştir. Bu nedenle teklif verilen kısım veya kısımlarda %15 fiyat avantajı uygulanabilmesi, ancak kısmı oluşturan, “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi” ana malzeme kalemlerini bir arada kapsayan bir belge veya bu üç ana malzeme kalemi için ayrı ayrı düzenlenmiş olan belgelerin bir arada sunulması ile mümkün olabilecektir. Başka bir ifade ile örneğin sadece “ikaz sistemi” ile ilgili bir yerli malı belgesi ile o kısmın tamamında fiyat avantajı sağlanamayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemelerden şikayete konu mal alımının üç kalemden oluştuğunun anlaşıldığı, ancak bunun işin teknik özelliği ile uyuşmadığı ve yerli malı fiyat avantajının uygulanmasını mevzuata aykırı hale getirdiği, yangın algılama sisteminin tek bir mal kalemi olmadığı, Teknik Şartname’de istenilen ürünlerin alev detektörü, lineer ısı kablosu, söndürme paneli, algılama paneli, tekrarlama paneli, boşaltma butonu, kablolar, basınç regülatörleri, vana izleme anahtarları vs. olduğu, bu nedenle ana başlığın altında pek çok farklı markanın üretimine konu olan çok sayıda alt bileşeni bulunduğu, istenilen her bir ürün ayrı ayrı yerli malı belgesine konu olduğu için yangın algılama sistemi için yerli malı belgesi alınmasının ancak o projeye özel olarak oluşturulan yangın algılama sistemini konu edebileceği, diğer taraftan idarenin yangın algılama sisteminin alt bileşenlerinin yerli malı olması ihtimalini saf dışı bırakarak yalnızca üç ana kalem ya da sistemin bir bütün olarak tamamı yönünden yerli malı belgesi arayarak sadece bu belgelere sahip olan firmaları yerli malı avantajından yararlanacak şekilde düzenleme yapmasının mevzuata aykırı olduğu, aynı durumun ikaz sistemi başlığı için ve hava köpüklü söndürme sistemi için de geçerli olduğu, bu itibarla üç ana malzeme kalemi için “ara başlıklar” üretilerek bütün malzemeler yönünden yerli malı belgesi bulunmayan isteklilerin yerli malı avantajına kavuşturulmasında kamu yararı olmadığı, bu haliyle düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

Sonuç olarak, ileri sürülen mevzuata aykırılıkların dikkate alınarak ihalenin düzenlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İdari şartname” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar; işin özelliğine göre, 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: EÜAŞ Aslantaş, Gökçekaya, Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu ve Karakaya HES İşletme Müdürlüklerinde bulunan yağlı tip ana güç trafolarına otomatik yangın algılama, ikaz ve sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sisteminin temini ve çalışır vaziyette teslimi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 3 adet Aslantaş, 9 adet Gökçekaya, 2 adet Hasan Uğurlu, 2 adet Suat Uğurlu, 18 adet Karakaya HES İşletme Müdürlükleri için toplam 34 adet ana güç trafolarına otomatik yangın algılama, ikaz ve sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sisteminin temini

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer:

Aslantaş HES İşletme Müdürlüğü / Osmaniye

Gökçekaya HES İşletme Müdürlüğü / Eskişehir

Hasan Uğurlu HES (Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu HES İşletme Müdürlüğü) / Samsun

Suat Uğurlu HES (Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu HES İşletme Müdürlüğü) / Samsun

Karakaya HES İşletme Müdürlüğü / Diyarbakır” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

…

2- İşletme Müdürlüklerinde yapılacak ihale konusu işe ait çizilmiş ön projeler.

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’inci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 5 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

5 (Beş) kısımdan oluşan ihalede, istekliler tek bir kısma teklif verebilecekleri gibi, 5 (Beş) kısma birden de teklif verebilecektir. İhale üzerinde bırakılan istekli(ler) ile üzerinde kalan kısım/kısımlar için tek bir sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede kısımların aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Aslantaş HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

3

2

Gökçekaya HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

9

3

Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu (Hasan Uğurlu) HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

2

4

Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu (Suat Uğurlu) HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

2

5

Karakaya HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

18

Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’nci maddesinde “EÜAŞ Aslantaş HES, Gökçekaya HES, Haşan Uğurlu-Suat Uğurlu HES (Haşan Uğurlu HES), Haşan Uğurlu-Suat Uğurlu HES (Suat Uğurlu HES) ve Karakaya HES İşletme Müdürlüklerinde bulunan yağlı tip ana güç trafolarına otomatik yangın algılama, ikaz ve sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sisteminin temini ve çalışır vaziyette teslimi işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yangın Emniyet Duvarı” başlıklı 6.3’üncü maddesinde “6.3.1. Trafo yangın emniyet duvarları:

6.3.1.1 İşletme Müdürlüklerinde ihale konusu iş kapsamında yüklenici tarafından tesis ettirilecek veya standarda uygun olarak tadil edilecek emniyet duvarları hakkındaki malumat 4 maddede yer alan tabloda bilgi olarak verilmiştir. Bu nedenle emniyet duvarlarına ait tabloda belirtilen standart gereği başka işler haricinde yüklenicinin tespit ettiği diğer işlerin çıkması halinde yüklenici bila bedel bu işleri de yapacaktır. İhale konusu işin ilgili standarda uygunluğu yüklenici sorumluluğundadır.

6.3.1.2 Emniyet duvarları NFPA 851 standardına uygun ve aşağıda detayları gösterildiği

şekilde olacak ve Yüklenici tarafından sağlanacaktır.

…

6.3.1.3 Aşağıdaki şekillerde trafo ile bina arasına konulacak emniyet duvarının; “uzunluk” ve “genişliği” için kılavuz çizgilerin nerelerden alınacağı gösterilmiştir. (x herhangi bir değer ifade etmemektedir.)

…

6.3.1.4 Emniyet mesafesi, emniyet duvarı haricinde, yatayda ve dikeyde sağlanacaktır. Üstten emniyet mesafesi sağlanırken, trafo yağ kazanının en az 31 cm üstünden alınarak hesaplanacaktır.

6.3.1.5 Birden fazla trafo olması halinde yan yana trafolar var ise ve emniyet mesafesi sağlanamıyorsa trafoların arasına emniyet duvarı Yüklenici tarafından oluşturulacaktır. Aşağıda görsel olarak yerleşim detayları gösterilmiştir:

…

6.3.1.6 İki trafo arasına oluşturulacak emniyet duvarının yüksekliği için aşağıdaki 3 kriterden hangisi daha fazla ise o değer temel alınacaktır:

• Trafonun en tepe noktasından 31 cm daha yükseğe

• Trafo ile soğutma radyatörlerinin geniş kenar uzunluğunun 61 cm daha yüksek

• Emniyet duvarının başlangıç noktasından trafo yağ toplama havuzu kenarına olan mesafe kadar.

6.3.1.7 Firma yangın emniyet duvarlarının statik ve mukavemet testleri dahil inşaat projelerini inşaat mühendisi onaylı hazırlayacak/hazırlatacaktır. Proje muayene ve kabul komisyonuna teslim edilecektir. Muayene ve kabul komisyonu gerekli gördüğü takdirde projelendirmede ilgili mevzuatın tüm düzenlemelerinin yapılmasını talep edebilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde “Teklif Ekinde Verilecek Belgeler” başlıklı 2’nci maddesinde “İstekliler, teklif vermeden önce ilgili İşletme Müdürlüklerine giderek ihale konusu otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinin kurulacağı trafolar ile mevcut ve/veya tesis edilecek yangın duvarları hakkında bilgi alabileceklerdir. Teklifi hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır.

EÜAŞ kurumsal ağını kullanan ve/veya kurumsal bilgi kaynaklarımıza erişen İstekli/Yüklenici, temin ettikleri kurumsal bilgileri hiçbir şekilde üçüncü taraflarla paylaşmayacaklardır. Aksi halde oluşabilecek zafiyetlere karşı tüm sorumluluk istekli/yükleniciye aittir. İstekli/Yüklenici Şirketimizin bilgi güvenliği kapsamında tanımlanan politika ve prosedürlere uymakla yükümlüdür.

Bu kapsamda ilgili işletme Müdürlüğü ile yüklenici arasında gizlilik sözleşmesi imzalanacaktır. İstekliler, aşağıda 1. 2. ve 3. maddelerde belirtilen belgeleri tam ve eksiksiz olarak teklif ekinde vereceklerdir. Söz konusu belgeleri teklif ekinde vermeyen isteklilerin teklifleri değerlendirmeye alınmayacaktır.

…

2. İstekliler, teklif edecekleri otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak ana malzemelere; sensörler, basınçlı ekipmanlar (hidrofor, kompresör, basınçlı tüp demetleri vb.), kontrol paneli, vanalar, köpük ve nozullara ait malzeme listesi, marka, model, onay belgeleri, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde bilgi ve dokümanları,

3. İşletme Müdürlüklerinde yapılacak ihale konusu işe ait çizilmiş ön projeler” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, ihalelerde yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin rekabeti engelleyecek şekilde belirlenmemesi ve buna ilişkin belge ve kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 5 kısımdan oluştuğu, ihalenin konusunun belirtilen HES İşletme Müdürlükleri için toplam 34 adet ana güç trafolarına otomatik yangın algılama, ikaz ve sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sisteminin temini ve çalışır vaziyette teslimi işi olduğu, ayrıca, ihale konusu iş kapsamında trafo ile bina arasına veya birden fazla trafo var ise iki trafo arasına özellikleri belirtilen emniyet duvarları inşa edilmesi gerektiği ve buna ilişkin olarak isteklilerin teklif vermeden önce ilgili İşletme Müdürlüklerine giderek bilgi alabilecekleri ve buna göre hazırlamış oldukları ön projeleri teklif dosyası kapsamında sunmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede, şikayete konu ihale kapsamında belirlenen HES İşletme Müdürlükleri için toplam 34 adet ana güç trafolarına otomatik yangın algılama, ikaz ve sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sisteminin temin edilmesi ve çalışır vaziyette teslim edilmesi gerektiği, bu çerçevede bina ile trafo arasına veya birden fazla trafo olması durumunda ise iki trafo arasına özellikleri Teknik Şartname’nin 6.3’üncü maddesinde açık bir şekilde belirtilen emniyet duvarları inşa edilmesinin ihale konusu mal alımı kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, söz konusu emniyet duvarlarına ilişkin ön proje hazırlanmasının ve istekliler tarafından teklif kapsamında sunulmasının mevzuata aykırı olmadığı, kaldı ki ihale öncesinde isteklilerin ilgili İşletme Müdürlüklerine giderek ihtiyaçları olan bilgiyi alabileceklerinin de açıkça düzenlendiği dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemenin başvuru sahibinin teklif vermesine engel bir durum oluşturmadığı ve tekliflerin değerlendirilmesinde herhangi bir belirsizliğe yol açmayacağı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G/1.md., yürürlük: 20/10/2020) Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.

(9) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, yüklenici tarafından öncelikle malın prototipinin idareye sunulmasına ve bu prototipin kabulünden sonra üretiminin yapılmasına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.

(10) Alım konusu malın niteliği ve bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler esas alınarak yüklenicinin personel çalıştırmasının öngörülmesi halinde, bu personelin sayısı ve niteliği teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(11) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, malın ilgili mevzuat uyarınca teknik düzenleme kapsamında bulunması ve piyasaya arz edilmesinin belirli kurallara tabi olması durumunda; idare ve yüklenicinin malın uygunluk değerlendirilmesine yönelik yükümlülükleri, teknik şartnamede ve/veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(12) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, alınacak malın özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

1- Teklif edecekleri otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak ana malzemelere; sensörler, basınçlı ekipmanlar (hidrofor, kompresör, basınçlı tüp demetleri vb.), kontrol paneli, vanalar, köpük ve nozullara ait malzeme listesi, marka, model, onay belgeleri, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde bilgi ve dokümanları…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Her bir İşletme Müdürlüğü için uygulanacak olan Köpüklü söndürme sistemi NFPA 11, NFPA 13, NFPA 16, NFPA 25, ISO 7076-5, TSE, CEN, EN standartları ve kurallarından en az birine uygun olarak ayrı ayrı projelendirilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teknik Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. YANGIN ALGILAMA VE İHBAR SİSTEMİ

6.1.1. Yangın Söndürme Paneli: Söndürme sisteminin, otomatik kumanda ve kontrolü için gerekli söndürme paneli aşağıdaki şekilde tasarlanacaktır.

6.1.2. Trafo söndürme sistemleri, her söndürme bölgesi için, kendi içerisinde çapraz zon algılama yapabilecek kapasitede algılama zonuna sahip yangın söndürme paneli tarafından kontrol edilecektir.

6.1.3. Söndürme paneli sistemi; UL, FM, VDS, LPCB, CE, TSE, EN 54-2 gibi kalite onaylarından en az birine sahip olacaktır.

…

6.2. SABİT BORULU SIKIŞTIRILMIŞ HAVA KÖPÜK (COMPRESSED AIR FOAM) SİSTEMİ

Sistem, harici trafo ve ekipmanlarının efektif olarak yangından hızlı ve etkili korunması için kullanılacaktır. Sistemin çalışma prensibi; çok az su ile köpük sıvısı oranlayıcıda veya karıştırıcı haznesinde karıştırılarak, havayla veya basınçlı gaz silindirleri ile şişirilir ve homojen köpük olarak nozullar vasıtasıyla objeye püskürtme şeklinde olacaktır.

6.2.1. Özellikleri:

6.2.1.1 Kurulacak sistem; FM, UL, VDS, LPCB, NFPA11, ISO 7076-5, TSE, EN, CEN standartlarından veya onaylarından en az birini tam olarak karşılayacaktır.

…

6.2.1.13 Her tesisin veya hacmin risk ve büyüklük özelliklerine göre sistem tasarımı FM, UL, VDS, LPCB, EN, CEN, ISO, TSE onaylarından en az birine sahip olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükümlerinden, ihale konusu mal alımlarına yönelik hazırlanan teknik şartnamelerde idareler tarafından istenilen mal alımının her türlü teknik kriterlerinin ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı malın teknik özelliklerini ve standartlarını belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunduğu, bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan malın özelliklerinin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Öte yandan, idarece belirlenen özelliklerin ve kriterlerin istekliler açısından veya muayene ve kabul komisyonu açısından tereddüt oluşturmayacak şekilde açık ve anlaşılır olması da gerekmektedir.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif edecekleri otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak ana malzemeler olan sensörlere, basınçlı ekipmanlara (hidrofor, kompresör, basınçlı tüp demetleri vb.), kontrol paneline, vanalara, köpük ve nozullara ait malzeme listesini, marka, model, onay belgelerini, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde ilgili bilgi ve dokümanları teklif dosyaları kapsamında sunulması gerektiği, bir diğer ifadeyle söz konusu bilgi ve dokümanların ihaleye katılımda yeterlik kriteri olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, Teknik Şartname’nin şikayete konu edilen aktarılan maddelerinde;

- Köpüklü söndürme sisteminin NFPA 11, NFPA 13, NFPA 16, NFPA 25, ISO 7076-5, TSE, CEN, EN standartları ve kurallarından en az birine uygun olarak ayrı ayrı projelendirilmesi gerektiği,

- Yangın algılama ve ihbar sisteminde söndürme paneli sisteminin UL, FM, VDS, LPCB, CE, TSE, EN 54-2 gibi kalite onaylarından en az birine sahip olması gerektiği,

- Sabit borulu sıkıştırılmış hava köpük sisteminin FM, UL, VDS, LPCB, NFPA11, ISO 7076-5, TSE, EN, CEN standartlarından veya onaylarından en az birini tam olarak karşılaması gerektiği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemelerin ihaleye katılımda yeterlik belgesi veya değerlendirme kriteri olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede, idarelerin ihtiyaçlarını ve buna ilişkin istenilecek yeterlik belgelerini belirleme noktasında takdir yetkisine sahip olduğu, bu bağlamda, şikayete konu mal alımı ihalesinde ihale konusu otomatik yangın algılama, ikaz, sıkıştırılmış hava köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak ana malzemeler olan sensörlere, basınçlı ekipmanlara (hidrofor, kompresör, basınçlı tüp demetleri vb.), kontrol paneline, vanalara, köpük ve nozullara ait malzeme listesini, marka, model, onay belgelerini, adet ve teknik özelliklerini içerecek şekilde ilgili bilgi ve dokümanları teklif dosyaları kapsamında sunulmasının istenildiği görülmüş olup, istenilen söz konusu bilgi ve belgelerde yer alması gereken hususların (malzeme listesi, marka, model, onay belgesi, adet ve teknik özellik bilgisi) genel olarak ifade edildiği dikkate alındığında, ihale konusu iş alanında faaliyet gösteren ve basiretli tacir olarak hareket etme yükümlülüğü olan gerçek ve/veya tüzel kişilerin ihaleye teklif verirlerken tekliflerini oluşturma noktasında söz konusu düzenlemenin engel nitelikte olmadığı, kaldı ki başvuru sahibinin iddia ettiğinin aksine idare tarafından her bir bileşen için ayrı ayrı olmak üzere hangi belgelerin istenildiğinin belirtilmesinin rekabeti genişletici etkisinin olamayacağı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Teknik Şartname’lerin idarelerin ihtiyaçlarını karşılama noktasında hazırlandığı, idarelerin ihtiyacını uygun şartlarla ve zamanında karşılanması açısından takdir yetkisi bulunduğu ve esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, idarelerin ihtiyaç duyulan ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri ve belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında takdir yetkisi ve hakkı bulunduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen Teknik Şartname düzenlemelerinin açık ve anlaşılır olmadığı, muayene ve kabul aşamasında tereddüt oluşturacağı iddia edilmekte ise de, söz konusu düzenlemelerde ihale konusu iş kapsamında temin edilecek ürünlere ilişkin istenilen onay ve standartlara yer verildiği, başvuru sahibinin istediği şekilde yapılacak değişikliklerin ihalede rekabeti arttıracak nitelikte olmadığı gibi, bu haliyle yer alan düzenlemelerin istekliler açısından teklif vermeye engel nitelikte olmadığı, muayene ve kabul aşamasında ise söz konusu düzenlemelerin komisyon açısından sağlıklı değerlendirme yapılmasında tereddüt oluşturmayacağı değerlendirilmiştir. Bu itibarla, esas olanın kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkan sağlayacak şekilde doküman düzenlemelerinin yapılması gerektiği anlaşılmış olup, iddia konusu olan Teknik Şartname düzenlemelerinin, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda alınacak malın verimlilik ve kalite gibi özellikleri dikkate alınarak tanzim edildiği ve yukarıda da ifade edildiği üzere idarenin bu noktada takdir yetkisi bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.

(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır. Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G/14.md., yürürlük: 26/03/2019) Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilen ihalede, önce yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanır ve avantaj uygulanmış fiyatlar üzerinden fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur.

(6) (Değişik: 16/08/2014-29090 R.G./5.md.; Değişik: 19/06/2018-30453/m RG/ 7.md., yürürlük: 19/07/2018) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

(7) (Ek fıkra: 16/08/2014-29090 R.G./5.md.) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yerli Malı Tebliği’nin “Belgelendirme” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) Her ürün için ayrı ayrı belge verilebileceği gibi, birden fazla ürün için tek yerli malı belgesi düzenlenebilir. Bu durumda her bir ürün ile ilgili bilgiler yerli malı belgesinde yer alır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

g) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 5 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

5 (Beş) kısımdan oluşan ihalede, istekliler tek bir kısma teklif verebilecekleri gibi, 5 (Beş) kısma birden de teklif verebilecektir. İhale üzerinde bırakılan istekli(ler) ile, üzerinde kalan kısım/kısımlar için tek bir sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.3. Fiyat avantajı uygulanması

35.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. 1- Kısmi teklife açık ihalede istekliler diledikleri kısım veya kısımlara teklif verebileceklerdir. İhalemizin her bir kısmında, bir santralde ihale konusu işin tamamı için gerekli bütün malzemelere tek kalemde fiyat alınacaktır. İhale kısımlarına konu iş “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi” ana kalemlerini ihtiva etmektedir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61.maddesinin 4.fıkrası kapsamında, “birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir.” hükmü çerçevesinde yapılan teknik değerlendirme ile kısımlar ayrı kalemlere ayrılmadan teklif alınmasına karar verilmiştir. Bu nedenle teklif verilen kısım veya kısımlarda %15 fiyat avantajı uygulanabilmesi, ancak kısmı oluşturan, “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi” ana malzeme kalemlerini bir arada kapsayan bir belge veya bu üç ana malzeme kalemi için ayrı ayrı düzenlenmiş olan belgelerin bir arada sunulması ile mümkün olabilecektir. Başka bir ifade ile örneğin sadece “ikaz sistemi” ile ilgili bir yerli malı belgesi ile o kısmın tamamında fiyat avantajı sağlanamayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

Teklif edilen birim fiyat

Toplam fiyat

1

Aslantaş HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

3

2

Gökçekaya HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

9

3

Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu (Hasan Uğurlu) HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

2

4

Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu (Suat Uğurlu) HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

2

5

Karakaya HES İşletme Müdürlüğü Ana Güç Trafolarına Otomatik Yangın Algılama, İkaz ve Sıkıştırılmış Hava Köpüklü Söndürme Sisteminin Temini ve Çalışır Vaziyette Teslimi.

adet

18

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu, ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebileceği, ayrıca her bir ürün için ayrı ayrı belge verilebileceği gibi, birden fazla ürün için tek yerli malı belgesinin düzenlenebileceği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu mal alımının 5 kısımdan oluştuğu, yerli malı teklif eden istekli lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağı, yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala ilişkin yerli malı belgesinin teklif dosyası kapsamında sunulmasının zorunlu tutulduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinden; ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin her bir kısmında bir santralde ihale konusu işin tamamı için gerekli olan bütün malzemelerin tek kalemde fiyat alınacak şekilde düzenlendiği, bu bağlamda her bir kısım “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi”nden oluştuğundan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “…birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir.” hükmü gereğince birlikte alınması gereken söz konusu mal kalemleri ayrılmadan tek bir kısımda teklif alınmasına ve buna göre yerli malı fiyat avantajının kısmı oluşturan “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi” ana malzeme kalemlerini bir arada kapsayan bir belge veya bu üç ana malzeme kalemi için ayrı ayrı düzenlenmiş olan belgelerin bir arada sunulması ile mümkün olabileceği, bir başka anlatımla sadece “ikaz sistemi” ile ilgili bir yerli malı belgesi ile o kısmın tamamında fiyat avantajının sağlanamayacağı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede, şikayete konu mal alımında iş kalemlerinin niteliği itibariyle birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken “yangın algılama, ikaz ve hava köpüklü söndürme sistemi” mal kalemlerinden oluştuğu ve bu itibarla yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajının uygulanabilirliği açısından söz konusu hususun aktarılan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hükme uygun olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Kamu Alımlarında 4734 Sayılı Kanun Kapsamında Fiyat Avantajı Sağlanması Zorunlu Olan Ürün Listesi’nde yangın tespit ve ikaz sistemleri, yangın söndürme sistemi ve yangın söndürme köpüğü veya benzeri bileşikleri vb. ürünlerin yerli malı belgesine konu olduğu görüldüğünden, incelemeye konu alanda faaliyet gösteren isteklilerin söz konusu ürünlere ilişkin yerli malı belgesine sahip olabilmesinin mümkün olduğu, bu itibarla söz konusu düzenlemenin rekabeti daraltıcı nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.