KİK Kararı: 2021/UM.II-1738

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/038
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 15.09.2021
Karar No : 2021/UM.II-1738
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fatma CANDAN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bayraklı Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/6168 İhale Kayıt Numaralı “Belediye Başkanlığımız Büro Hizmetlerinde Kullanılmakta Olan Yazıcı Ve Fotokopi Makinalarında Kullanılmak Üzere Muadil Toner Ve Orjinal Toner Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bayraklı Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 25.01.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediye Başkanlığımız Büro Hizmetlerinde Kullanılmakta Olan Yazıcı ve Fotokopi Makinalarında Kullanılmak Üzere Muadil Toner ve Orjinal Toner Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Fatma Candan’ın 27.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2021 tarih ve 5898 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/221-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararında, ihale evraklarını imzalayan kişiye ait imzanın teklif dosyası içerisinde sunulan imza beyannamesindeki imzaya benzemediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ancak, söz konusu imzanın firmanın vekili Mustafa Akyol’a ait olduğu, idarenin şikayet başvurusunu reddettiği, gerekli incelemenin yapılarak ihalenin kendi uhdelerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. 09.06.2021 tarihli ve 2021/MK-237 Kurul kararı üzerine yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 52’nci maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır. Ancak birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerde teklif mektuplarının, birim fiyat teklif mektubu esas alınarak hazırlanması zorunludur.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

…

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: Belediye Başkanlığımız Büro Hizmetlerinde Kullanılmakta Olan Yazıcı ve Fotokopi Makinalarında Kullanılmak Üzere Muadil Toner ve Orijinal Toner Alımı İşi

…

c) Miktarı ve türü: Belediye Başkanlığımız Büro Hizmetlerinde Kullanılmakta Olan Yazıcı ve Fotokopi Makinalarında Kullanılmak Üzere Muadil Toner ve Orjinal Toner Alımı İşi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: Yüklenici, alım konusu malları Bayraklı Belediye Başkanlığı yerleşkesi içerinde yer alan Destek Hizmetleri Müdürlüğü depolarına, yetkililerinin göstereceği yerlere teslim edecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.

23.2. Teklif mektubunda;

a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,

ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,

d) Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması,

zorunludur…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.2. İhale komisyonu tarafından, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:

30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.

30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adi, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi ise ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp mühürlenmesi veya kaşelenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz…” düzenlemesi yer almaktadır.

26.01.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre başvuru sahibi Eksencopy Elektronik Büro Makinaları İç Dış Tic. - Fatma Candan’ın sunmuş olduğu teklif zarfı, birim fiyat teklif mektubu ve ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki imzaların Fatma Candan ve vekili tayin edilen Mustafa Akyol’a ait olmadığından teklifinin değerlendirilme dışı bırakıldığı, bu nedenle başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından şikâyete verilen cevapta ise bahse konu imzaların, gerek şirket yetkilisi Fatma Candan adına düzenlenen imza beyannamesinde yer alan imzalar ile gerekse de vekil tayin edilen Mustafa Akyol adına düzenlenen imza beyannamesinde yer alan imzalar ile hiçbir benzerlik göstermediği, söz konusu imzalar arasında çıplak gözle ayırt edilebilir bariz farklılıkların bulunduğunun belirtildiği, bunun üzerine başvuru sahibi tarafından söz konusu belgelerdeki imzaların vekâlet verilmiş kişiye ait olduğu iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden teklif mektubunun yetkili kişilerce imzalanmış olmasının gerektiği, yetkili kişilerce imzalanmamış olmasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği, teklif zarflarının ise yapıştırılan yerinin istekliler tarafından imzalanıp, mühürlenmesi gerektiği, aksi halde teklif zarflarının değerlendirmeye alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Eksencopy Elektronik Büro Makinaları İç Dış Tic.-Fatma Candan tarafından teklif zarfı içerisinde söz konusu isteklinin imza beyannamesinin, Mustafa Akyol’un vekil tayin edildiğine ilişkin vekâletname ve Mustafa Akyol’a ait imza beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.

24.02.2021 tarihli ve 2021/UM.II-482 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Fatma Candan tarafından açılan davada, Ankara 12. İdare Mahkemesinin 05.05.2021 tarihli ve E:2021/669, K:2021/918 sayılı kararı ile ile “…,el ürünü olan ıslak imzanın kimden sadır olduğunun belirlenmesi için düzenlenecek kesin ve resmi nitelikteki kriminal rapor doğrultusunda tespit yapılmadan sadece çıplak gözle yapılan karşılaştırma sonucunda varılan yargıya göre davacının ihaleden değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ayrıca Mahkememiz heyetince; davacının vekil tayin ettiği Mustafa Akyol’a ait 06/03/2017 tarihli imza beyannamesi sureti ve 04/05/2020 tarihli imza beyannamesinde yer alan imzalar ile davacının ihaleyi yapan idareye sunmuş olduğu teklif zarfı, birim fiyat teklif mektubu ve ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki imzaların, dosyanın görüşüldüğü toplantıdan incelenerek yapılan mukayese sonucunda, söz konusu imzaların benzerlik gösterdiği anlaşıldığında dava konusu işlemde hukuka ve mevzuat uyarlık görülmemiştir

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline...” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Ankara 12. İdare Mahkemesinin 05.05.2021 tarihli ve E:2021/669, K:2021/918 sayılı kararı üzerine alınan 09.06.2021 tarihli ve 2021/MK-237 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 24.02.2021 tarihli ve 2021/UM.II-482 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddiasının esasının yeniden incelenmesine” karar verilmiştir.

Yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 29/06/2021 tarihli ve E:2021/2985, K:2021/2530 sayılı kararında “…Temyize konu Mahkeme kararında her ne kadar, "davacının vekil tayin ettiği Mustafa Akyol’a ait 06/03/2017 tarihli imza beyannamesi sureti ve 04/05/2020 tarihli imza beyannamesinde yer alan imzalar ile teklif zarfı, birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetvelindeki imzaların benzerlik gösterdiği gerekçesiyle" dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için Kamu İhale Kurumu'nca söz konusu belgelerde bulunan imzalar ile Fatma Candan ve vekil tayin edilen Mustafa Akyol'a ait imzaların benzerliği hususu tam olarak araştırılıp belgelerdeki imzalar için kriminal inceleme yaptırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu yola başvurulmadan çıplak gözle yapılan inceleme neticesinde adı geçen belgelerde yer alan imzaların birbirine benzemediği ve imzalar arasında farklılıkların bulunduğu tespit edildiğinden bahisle davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” ifadelerine yer verilerek Ankara 12. İdare Mahkemesinin vermiş olduğu kararın onandığı görülmüştür.

Ankara 12. İdare Mahkemesinin kararında belirtilen, “söz konusu imzalar üzerinde bilirkişi marifetiyle imza incelemesi yaptırılarak, el ürünü olan ıslak imzanın kimden sadır olduğunun belirlenmesi için düzenlenecek kesin ve resmi nitelikteki kriminal rapor doğrultusunda tespit yapılması” hususuna yönelik olarak ilgili belgeler temin edilerek 16.08.2021 tarihli ve E.2021/14003 sayılı yazılı ile Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nden görüş talep edilmiştir.

Bahse konu yazıya 31.08.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 25.08.2021 tarih ve 20602 sayılı yazı ile cevap verildiği, yazı ekinde yer alan uzmanlık raporunda “a) İnceleme konusu Birim Fiyat Teklif Mektubu ve Birim Fiyat Teklif Cetveli üzerindeki “EKSENCOPY ELEKTRONİK BÜRO MAKİNALARI İÇ DIŞ TİC. FATMA CANDAN…” içerikli kaşe izleri üzerinde atılı bulunan imzalar ile Fatma CANDAN’ın mukayese imzaları arasında farklılıklar görülmüş, söz konusu imzaların mukayese imzalarına kıyasen Fatma CANDAN elinden çıkmadığı kanaatine varılmıştır.

b) İnceleme konusu Birim Fiyat Teklif Mektubu ve Birim Fiyat Teklif Cetveli üzerindeki “EKSENCOPY ELEKTRONİK BÜRO MAKİNALARI İÇ DIŞ TİC. FATMA CANDAN…” içerikli kaşe izleri üzerinde atılı bulunan imzalar ile Mustafa AKYOL’un mukayese imzaları arasında benzerlikler görülmüş, söz konusu imzaların Mustafa AKYOL elinden çıktığı yönünde kanaat hasıl olmuştur.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibine ait teklif mektubu ile teklif cetvelinde yer alan imza ile şirketi temsile yetkili vekil tayin edilen Mustafa Akyol’a ait imza beyannamesinde yer alan imzanın, mahkeme kararı doğrultusunda Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nden talep edilen görüş yazısına istinaden hazırlanan uzmanlık raporunda Mustafa Akyol’a ait olduğunun belirtildiği, dolayısıyla söz konusu belgelerin yetkili kişi tarafından imzalandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fatma Candan’ın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.