KİK Kararı: 2021/UM.II-1274

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/026
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 23.06.2021
Karar No : 2021/UM.II-1274 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Adak Pet. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/195896 İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa İli Hilvan İlçesi Makine Parkında Bulunan Araçlar İçin 75000 Litre Motorin Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 26.04.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa İli Hilvan İlçesi Makine Parkında Bulunan Araçlar İçin 75000 Litre Motorin Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Adak Pet. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.05.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.05.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.06.2021 tarih ve 25959 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.06.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/981 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'de ihale konusu alımın tamamının veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağının düzenlendiği, ayrıca ihale işlem dosyasında yüklenicinin taahhüdünü taşıt tanıma sistemine dahil olan gerçek ve tüzel kişiler aracılığıyla ifa edileceğine dair herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı, ihale komisyonu kararı ve şikayete verilen cevap ile idarece taşıt tanıma sistemine dahil olan gerçek veya tüzel kişilerin ihale konusu işin tarafı konumuna getirildiği, dolayısıyla ihale konusu iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılacak olmasının ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olduğu,

Teknik Şartname'nin 4.2'nci maddesinde “Yüklenici akaryakıtı Şanlıurfa'ya bağlı Hilvan ilçesinde bulunana petrol istasyonundan araçlara verecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenlemenin lafzına bakıldığında “istasyonundan” kelimesinin bir aidiyet ve mülkiyet şeklini ifade ettiği, diğer bir ifadeyle ihale konusu iş kapsamında hizmet verilecek petrol istasyonunun istekliye ait olmasının istenildiği, ancak ihalenin kendisine ait petrol istasyonu bulunmayan istekli üzerinden bırakıldığı,

2. Teknik Şartname'nin 3.6'ncı maddesinde “Hilvan ilçe biriminin hizmetlerinde kullanılan araç sayılarının herhangi bir nedenle artması halinde idarenin tedarikçiye bilgi vermesi üzerine bu taşıtlara TTS tedarikçi tarafından üç (3) gün içinde monte edilecek ve bu iş için tedarikçi, idareden herhangi bir bedel talep etmeyecektir.” düzenlemesinin, yine aynı Şartname'nin 3.7'nci maddesinde “Yüklenici; araca taktığı sistem için idareden kullanım hakkı ve bu gibi adlar altında her hangi bir ücret talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak idarenin kaç aracına “Taşıt kimlik ünitesinin” takılacağının belirsiz olduğu, bu ünitelerin takılmasına ilişkin masrafların da yükleniciye ait olduğu göz önüne alındığında isteklilerin teklif fiyatlarını sağlıklı bir şekilde oluşturmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Şanlıurfa İli Hilvan İlçesi Makine Parkında Bulunan Araçlar için 75000 Litre Motorin Alım İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

75000 Litre Motorin Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Şanlıurfa İli Hilvan İlçesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı)

a) İstekli bir "Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşu" ise; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilmiş Teklif sahibinin Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşu olduğunu gösteren belge,

b) İstekli bir "Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşunun Bayisi" ise; Teklif sahibinin Bayisi olduğu kuruluştan verilmiş "Akaryakıt ve Dağıtım Pazarlama Kuruluşunun Bayisi olduğuna dair Bayilik Yazısı ve Bayilik Sözleşmesi,

c) İstekliye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan Bayilik yapmak üzere verilmiş olan İstasyonlu Bayilik Belgesi,

d) İsteklinin bağlı bulunduğu ilgili Belediye Başkanlığından alınmış olan İş Yeri Açma ve İzin Belgesi

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartname ile 7.5.4. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinde “15.1. Bu iste alt Yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı Yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.3- Yüklenici taahhüt ettiği petrol ürünlerini Hilvan İlçesinde bulunan akaryakıt istasyonundan verecektir.

2.4- Yüklenici firmanın Taşıt Tanıma Sistemi ile akaryakıtı vereceği istasyon Hilvan ilçe merkezine (Hükümet Konağına) uzaklığı 10 (on) km’den fazla olmayacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.3 - Araçların İlçe merkezi ve değişik mahallelerde görev yapması nedeniyle; Akaryakıt "Taşıt Tanıma Sistemi" ne sahip olan firmalar ve bayilerden alınacaktır. (Her ne kadar TTS olsa dahi, belirli istasyon dışında herhangi bir bayiden alım yapılmamasına dikkat edilecektir.)” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Teslimat” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.2- Yüklenici akaryakıtı Şanlıurfa’ya bağlı Hilvan İlçesinde bulunan petrol istasyonundan araçlara verecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklifleri kapsamında istekli bir akaryakıt ve dağıtım pazarlama kuruluşu ise; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilmiş teklif sahibinin akaryakıt ve dağıtım pazarlama kuruluşu olduğunu gösteren belgenin, istekli bir akaryakıt ve dağıtım pazarlama kuruluşunun bayisi ise; teklif sahibinin bayisi olduğu kuruluştan verilmiş akaryakıt ve dağıtım pazarlama kuruluşunun bayisi olduğuna dair bayilik yazısı ve bayilik sözleşmesi ile istekliye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan bayilik yapmak üzere verilmiş olan istasyonlu bayilik belgesinin ve isteklinin bağlı bulunduğu ilgili belediye başkanlığından alınmış olan iş yeri açma ve izin belgesinin sunulması gerektiği, ayrıca İdari Şartname’nin 7.5.4 ve 7.5.5’inci maddelerinde yapılan düzenlemeler doğrultusunda Teknik Şartname’de belirtilen hususların yeterlik kriteri olmadığı, bu nedenle söz konusu bilgi veya belgelerin bu aşamada beyan edilip sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 26.04.2021 tarihinde yapılan “Şanlıurfa İli Hilvan İlçesi Makine Parkında Bulunan Araçlar İçin 75000 Litre Motorin Alım İşi” ihalesine 2 isteklinin katıldığı, 17.05.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Gazi Nur Petrol Taş. Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Adak Pet. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi kapsamında sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmında;

“EPDK bayilik lisansı (istasyonlu), T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu,

14.06.2012, Bay/939-82/31131, 14.06.2024,

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, Adana İl Özel İdaresi

29.05.2012, 475, süresiz

İstasyonlu bayilik yazısı, Opet Petrolcülük A.Ş.

08.02.2021, OPP.bim.2021/02-108, 30.07.2023

İstasyonlu bayilik sözleşmesi, Opet Petrolcülük A.Ş.

08.01.2019, 301940, 30.07.2023

Atos sistemli otobil satış yetki yazısı, Opet Petrolcülük A.Ş.

26.01.2021, Otobil-2021-01-599, 30.07.2023

TTS sistemine bağlı Türkiye geneli (1401 adet) aktif istasyon listesi, Opet Petrolcülük A.Ş.

26.01.2021, Otobil-2021-01-599, 30.07.2023

TTS sistemine bağlı Şanlıurfa il ve ilçeler geneli aktif istasyon listesi, Opet Petrolcülük A.Ş.

26.01.2021, Otobil-2021-01-599, 30.07.2023” şeklinde bilgilerin beyan edildiği, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 05.05.2021 tarihli yazıyla beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesinin istenilmesi üzerine söz konusu istekli tarafından beyan edilen belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde isteklilerin teklifleri kapsamında beyan edip sunması gerektiği belgelere yer verildiği, anılan düzenlemede isteklinin bir akaryakıt bayisi olması durumunda herhangi bir bayiliğe ilişkin belge sunulmasının yeterli olduğu, Teknik Şartname’nin 2.3, 2.4, 3.3. ve 4.2’nci maddelerinde ise yüklenicinin taşıt tanıma sistemi ile akaryakıtı vereceği akaryakıt istasyonunun Hilvan ilçe merkezine uzaklığının 10 km’den fazla olmayacağının düzenlendiği, anılan hususların yeterlik kriteri olmadığından bu aşamada söz konusu duruma ilişkin bir belge sunulmasına gerek olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından da teklifleri kapsamında akaryakıt bayisi olduklarına ilişkin belgelerin beyan edilip sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü ve aynı maddenin gerekçesinde “…İhale dokümanına ilişkin başvurulardan beklenen faydanın elde edilebilmesi için başvurunun ihale tarihinden önce yapılması gerektiğinden, dokümana ilişkin şikayetlerin başvuru süresi içinde olmak kaydıyla en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği kuralı getirilmektedir. … Süresinde şikayet hakkını kullanmayanlar, ilan ile ihale veya ön yeterlik dokümandaki tüm düzenlemelerin hukuka uygun olduğunu ve kendisi açısından herhangi bir hak ihlali doğurmadığını kabul etmiş sayılacağından, bu aşamadan sonra ihale veya ön yeterlik ilanları ile ihale veya ön yeterlik dokümanına ilişkin şikayet başvurusunda bulunulamayacağı öngörülmektedir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,...” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.6- Hilvan İlçe Biriminin hizmetlerinde kullanılan araç sayılarının herhangi bir nedenle artması halinde İdarenin Tedarikçiye bilgi vermesi üzerine bu taşıtlara TTS Tedarikçi tarafından üç (3) gün içinde monte edilecek ve bu iş için Tedarikçi, İdareden herhangi bir bedel talep etmeyecektir.

3.7- Yüklenici; araca taktığı sistem için idareden kulanım hakkı ve bu gibi adlar altında her hangi bir ücret talebinde bulunmayacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, idarenin şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alacağı, alınan kararın, başvuru sahibi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirileceği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği hükme bağlanmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasının; Teknik Şartname’nin 3.6 ve 3.7’nci maddelerinde yer alan düzenlemelere göre idarenin kaç aracına “Taşıt kimlik ünitesinin” takılacağının belirsiz olduğu, bu ünitelerin takılmasına ilişkin masrafların da yükleniciye ait olduğu göz önüne alındığında isteklilerin teklif fiyatlarını sağlıklı bir şekilde oluşturmasına engel teşkil ettiğine ilişkin olduğu görülmüştür.

Kaldı ki başvuru sahibi istekli tarafından 23.04.2021 tarihinde ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, bu itibarla şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin 23.04.2021 olduğu, istekli tarafından ihaleye teklif verildiği, isteklinin söz konusu iddialara ilişkin olarak yaptığı idareye şikâyet başvuru tarihinin 20.05.2021 olduğu, bu çerçevede şikâyetçinin şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde bahsi geçen iddialara ilişkin olarak ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının dokümana itiraz niteliğinde olduğu, gelinen aşamada ihale dokümanı düzenlemelerinin kesinleştiği, ayrıca şikâyete konu hususların farkına varıldığı tarihin dokümanın indirildiği tarih olduğu, anılan istekli tarafından dokümana yönelik olarak 10 günlük şikâyet süresi içinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar herhangi bir başvuruda bulunulmadığı görülmüş, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.