KİK Kararı: 2021/UM.I-2044 (11 Kasım 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/046
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 11.11.2021
Karar No : 2021/UM.I-2044 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gübre Fabrikaları T.A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/439909 İhale Kayıt Numaralı “Kimyevi Gübre” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 15.09.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kimyevi Gübre” ihalesine ilişkin olarak Gübre Fabrikaları T.A.Ş.nin 21.10.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.11.2021 tarih ve 50862 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1799 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenen Alp-Ateş Gübre A.Ş. ile sözleşme imzalanamaması üzerine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen tekliflerinin idare tarafından sözleşme imzalamaya davet edildikleri, ancak ihale tarihi ile sözleşmeye davet süresi arasında yerel ve uluslararası piyasalarda meydana gelen olağanüstü fiyat yükselişleri ve arz sıkıntısı sebebiyle sözleşmenin imzalanmasının imkânsız hale geldiği, dolayısıyla Türk Borçlar Kanunu’nun 138’inci maddesi uyarınca kendileri için aşırı ifa güçlüğünün ortaya çıktığı, ayrıca artan fiyatlar dolayısıyla yurt içinde ürünün bulunabilirlik sorununun ortaya çıktığı, bu durumun Kurum tarafından alınacak uzman raporu ile tespit edilebileceği, bahsi geçen durumdan hareketle 91.551.674,50 TL’lik tekliflerinin artan fiyatlar dolayısıyla 128.116.235,00 TL olarak uyarlanmasına yönelik idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece talebin reddedildiği, bu itibarla söz konusu durumun 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “Mücbir sebepler” başlıklı 10’uncu maddesi kapsamında değerlendirilerek ihalenin iptal edilmesi ve idarece gelir kaydedilen teminat mektubunun iade edilmesi gerektiği, bunun mümkün olmaması durumunda ise 91.551.674,50 TL’lik tekliflerinin 128.116.235,00 TL olarak uyarlanması ve bu rakam üzerinden sözleşmenin imzalanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41’inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43’üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42’nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42’nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında idarenin görev ve sorumluluğu” başlıklı 45’inci maddesinde “İdare, 42 ve 44’üncü maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen görevleri yapmakla yükümlüdür. İdarenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, istekli sürenin bitmesini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla, taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde geçici teminat geri verilir ve istekli teminat vermek için yaptığı belgelendirilmiş giderleri istemeye hak kazanır. Bu zarar, sebep olanlara tazmin ettirilir ve ayrıca haklarında 60’ıncı madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 66’ncı maddesinde “(1) Kanunun 41’inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle, ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 67’nci maddesinde “İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44’üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ancak sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10’uncu maddesinin 4 üncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına bilgi ve/veya dair belgeleri ve kesin teminatı vermesini istemek zorundadır.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: Kimyevi Gübre Alımı

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü:

18.703,10 ton ÜRE (%46), 2.062,25 ton Amonyum Sülfat (%21) (Granül) ve 972,25 ton Üre Amonyum Sülfat (%33) olmak üzere toplam 21.737,60 Ton Kimyevi Gübre Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yerler: İhale konusu kimyevi gübrelerin teslim yeri idareye bağlı Tarım İşletmesi Müdürlükleri olup, hangi işletmeye ne miktarda gübre teslim edileceği ekli listede belirtilmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41’inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön malı kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.

41.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olması halinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin belgeleri, her bir ortak ayrı ayrı sunmak zorundadır.

41.3. İhale üzerinde bırakılan yabancı istekliler, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde saylan durumlarda olmadığına dair belgelerden, kendi ülkelerindeki mevzuat uyarınca dengi olan belgeleri sunacaklardır. Bu belgelerin, isteklinin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde denginin bulunmaması ya da düzenlenmesinin mümkün olmaması halinde, bu duruma ilişkin yazılı beyanlarını vereceklerdir. Ancak bu husus, yabancı gerçek kişi isteklinin uyruğunda bulunduğu ya da yabancı tüzel kişi isteklinin şirket merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliklerine veya o ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarına teyit ettirilecektir.

41.4. Mücbir sebep halleri dışında ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere İdareye sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim” başlıklı 42’nci maddesinde “42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.

42.2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli, 4734 sayılı Kanunun 42’nci maddesinde belirtilen sürenin bitimini izleyen üç gün içinde sözleşme imzalamaya davet edilir.

42.3. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.

42.4. Mücbir sebep halleri dışında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere İdareye sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde geçici teminat gelir kaydedilir ancak istekli hakkında yasaklama kararı verilmez.

42.5. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibiyle de sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ihale iptal edilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında idarenin görev ve sorumluluğu” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İdarenin sözleşme yapılması konusunda yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde istekli, 4734 sayılı Kanunun 42 ve 44’üncü maddelerinde yer alan sürelerin bitimini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile durumu İdareye bildirmek şartıyla, taahhüdünden vazgeçebilir.

43.2. Bu takdirde geçici teminat iade edilir ve istekli teminat vermek için yaptığı belgelendirilmiş giderleri isteyebilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından “Kimyevi Gübre” adlı mal alımı ihalesinin açık ihale usulüyle 15.09.2021 tarihinde gerçekleştirildiği, bahse konu ihalenin 3 kısımdan oluştuğu, başvuru sahibinin iddiasının Gübre Fabrikaları T.A.Ş. tarafından sadece ihalenin “Üre (%46)” adlı 1’inci kısmına teklif verildiği ve itirazen şikâyet başvurusu kapsamının 1’inci kısma ilişkin olduğu, 23.09.2021 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen ihale komisyonu kararında; 1’inci kısma ilişkin 4 istekli tarafından teklif verildiği, Alp-Ateş Gübre A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, başvuru sahibi Gübre Fabrikaları T.A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından ihale üzerinde bırakılan Alp-Ateş Gübre A.Ş.ye EKAP üzerinden 04.10.2021 tarihinde sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, Alp-Ateş Gübre A.Ş. tarafından artan fiyatlardan ve ürün tedarik sıkıntısından dolayı ihalenin iptal edilmesi ve geçici teminatı iade edilmesi gerektiğine yönelik idareye başvuruda bulunulduğu, idare tarafından da EKAP üzerinden gönderilen 12.10.2021 tarihli yazı ile talebin reddedildiği tespit edilmiştir. Akabinde 19.10.2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile geçici teminatın gelir kaydedilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 58’inci maddesi uyarınca işlem tesis edileceği istekliye bildirilmiştir.

İhale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanamaması üzerine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Gübre Fabrikaları T.A.Ş. 15.10.2021 tarihinde sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, bunun üzerine bahsi geçen istekli tarafından artan fiyatlardan ve ürün tedarik sıkıntısından dolayı ihalenin iptal edilmesi ve geçici teminatı iade edilmesi gerektiğine yönelik 21.10.2021 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, idare tarafından 22.10.2021 tarihinde talebin reddedildiği görülmüştür.

İdare tarafından verilen 22.10.2021 tarihli cevap yazısında “Genel Müdürlüğümüzce 15.09.2021 tarihinde ihalesi yapılan 2021/439909 İ.K.No’lu kimyevi gübre alım işi ile ilgili ilgi tarihli dilekçenizde belirtilen ihale teklif bedelinin uyarlanması veya mücbir sebep olarak değerlendirilerek ihalenin iptal edilmesi ve geçici teminatınızın iadesine ilişkin talebiniz İdaremizce uygun bulunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu başlıklı 44.maddesinde "İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. ... "

İhale konusu kimyevi gübre alım işine ait İdari Şartnamenin 42. maddesinde ise "...42.3. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.

42.4. Mücbir sebep halleri dışında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. ...." hükümleri belirtilmektedir.

EKAP üzerinden firmanıza yapılan sözleşmeye davet yazısının tebliğ tarihini (15.10.2021) izleyen 10 (On) gün içinde yasal yükümlükleri yerine getirmek suretiyle sözleşme imzalamanız gerekmektedir. Aksi takdirde ilgili mevzuat hükümlerine istinaden gerekli işlemler uygulanacaktır.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederiz.” ifadelerine yer verilmiştir.

Akabinde idare tarafından 27.10.2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda ise “Genel Müdürlüğümüzce 15.09.2021 tarihinde ihalesi yapılan 2021/439909 İ.K.No’lu kimyevi gübre alım işinde I.KISIM: ÜRE (%46) gübresi uhdenizde kalmış olup, EKAP üzerinden firmanıza yapılan sözleşmeye davet yazısının tebliğ tarihini (15.10.2021) izleyen 10 (On) gün içinde yasal yükümlükleri yerine getirmek suretiyle sözleşme imzalamadığınızdan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44. maddesi ile ihale konusu kimyevi gübre alım işine ait İdari Şartnamenin 42. maddesine istinaden vermiş olduğunuz Türkiye İş Bankası A.Ş. Bahçelievler Şubesinden alınma 10.09.2021 tarih, TMDZ21-59177 no'lu 3.000.000,00 TL tutarındaki geçici teminat mektubunuz nakde çevrilerek teklif edilen bedelin (91.551.674,50 TL) %3'üne tekabül eden 2.746.550,20 TL'lik kısmı irad kaydedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun İhalelere Katılmaktan Yasaklama başlıklı 58. Maddesi "..........üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir." hükmü gereğince firmanız hakkında gerekli işlemler uygulanacaktır.

Bilgilerinizi rica ederiz.” ifadelerine yer verilmek suretiyle Gübre Fabrikaları T.A.Ş.nin geçici teminatının gelir kaydedildiği ve 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi uyarınca işlem tesis edileceği belirtilmiştir.

Yukarı yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinde, kesinleşen ihale komisyonu kararı yayımlandıktan sonra 4734 sayılı Kanun'un 41’inci maddede belirtilen sürenin bitimini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye 10 gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeye davet yazısının gönderilmesi gerektiği, ihale üzerinde kalan isteklinin Kanun’un 42’inci ve 43’üncü maddelerine göre sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmadığı takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanun’un 58’inci maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinde, ihale üzerinde bırakılan istekli ihale tarihinde Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanun’un 44’üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla istekliyle sözleşmenin imzalanabileceği, bu durumda isteklinin yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmadığı takdirde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanun’un 58’inci maddesi hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, bahse konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin Alp-Ateş Gübre A.Ş. olarak belirlendiği, daha sonra isteklinin sözleşme imzalamaya davet edildiği, ancak istekli tarafından sözleşme imzalanmadığından geçici teminatı gelir kaydedildiği, akabinde başvuru sahibi olan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Gübre Fabrikaları T.A.Ş. sözleşme imzalamaya davet edildiği, ancak istekli tarafından sözleşmenin imzalanmadığı, bu itibarla idare tarafından isteklinin geçici teminatının gelir kaydedildiği görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Mücbir sebepler” başlıklı 10’uncu maddesinde ise süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dâhil olmak üzere, idare tarafından doğal afetler vb. durumlarda meydana gelen hallerin mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmakla beraber anılan Kanun maddesinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu, mevcut durumun ise ihale aşamasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İdareler tarafından sözleşmeye davet edilmesi üzerine istekliler tarafından mücbir sebep halleri dışında sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu, başvuru sahibi tarafından fiyatların artış gösterdiği ve ürün tedarik sıkıntısının bulunduğunun iddia edildiği, mevcut piyasa koşullarına göre bir ürünün fiyatında artış olabileceği gibi fiyatında azalışın da olabileceği, bu itibarla istekliler tarafından mevcut piyasa koşulları göz önünde bulundurularak teklif fiyatlarının hazırlanması gerektiği, başvuru sahibinin iddia ettiğinin aksine ürünün fiyatının azaldığı bir durum düşünüldüğünde isteklinin sözleşme imzalanması aşamasında teklif fiyatı azaltılamayacağı gibi piyasa koşullarında fiyatın artması durumunda da teklif fiyatının arttırılmasının beklenemeyeceği, dolayısıyla söz konusu hususun mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceği, kaldı ki, itirazen şikâyet dilekçesinde başvuru sahibinin iddialarını destekleyecek herhangi somut bir bilgi veya belgeye de yer verilmediği, bu itibarla idarece başvuru sahibi Gübre Fabrikaları T.A.Ş. için gerçekleştirilen iş ve işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu görüldüğünden itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.