KİK Kararı: 2021/UH.II-894

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/017
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 28.04.2021
Karar No : 2021/UH.II-894
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tekin Yapı Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kayseri Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/609164 İhale Kayıt Numaralı “Kanal Temizleme ve Görüntüleme” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 07.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kanal Temizleme ve Görüntüleme” ihalesine ilişkin olarak Tekin Yapı Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 19.03.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.03.2021 tarih ve 16844 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/603 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Nepar İlaçlama Temizlik Turizm İnşaat Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olduğunu, bu araçlara ilişkin isteklinin envanterinde kayıtlı olduğunu tevsik edici amortisman defteri vb. belgelerin sunulmadığı, bu araçlara ait amortisman bedellerinin de araçların edinim bedeli üzerinden ya da resmi kurumlara ait rayiçler üzerinden yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kanal temizleme aracı, tanker kamyonu, görüntüleme aracı ve 2 adet kontrollük binek araçların km başına ve 1 saatte tükettiği yakıt miktarını tevsik etmek için yetkili satıcısı ya da yetkili servisi tarafından verilen ıslak imzalı belgeyi sunmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanlarının da akaryakıt tüketiminin hesaplanmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanının çalışması için üretici veya yetkili satıcı firmalarından alınan 1 saatte tüketeceği mazot miktarına ait ıslak imzalı belgenin sunulmadığı, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayınlanan fiyatlardan daha düşük olarak belirlendiği,

2. Araçlara ait sigorta bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4. maddesi gereğince Bölge Müdürlüğü onaylı olmadığı, 2022 yılı için güncelleme yapılmadığı, ana bileşeni olarak belirlenen araç MTV ve muayene ücretlerinin dikkate alınmadığı,

3. Çalışacak personelin ücretinin 2021 yılı asgari ücretinin altında belirlendiği, sözleşme ve genel giderlerin dikkate alınmadığı,

4. Üçüncü kişilerden alınan proforma fatura ve fiyat tekliflerinde YMM ya da SMMM tarafından yazılması gereken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesinde belirtilen ibarenin yer almadığı, fiyat tekliflerinin bu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinin ekine ilgisine göre EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 tutanaklarının sunulmadığı, bu tutanakların ekinde fiyat teklifi alınan firmaya ait imza sirküleri ve bu tutanakları düzenleyen SMMM yada YMM ye ait faaliyet belgesinin sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması,

Teknik Şartname’nin “Makine Ekipman Durumu” başlıklı maddesinde “2 Adet Kombine Kanal Temizleme Aracı, 1 Adet Görüntüleme Aracı ve ekipmanları, 1 Adet Su Tankeri (En az 10 ton kapasiteli), 1 Adet Taşınabilir Motopomp, Jenaratör ve ekipmanları, yeterli sayıda ve gerekli çaplarda kanal tıkama balonu.(Ekiplerin her biri için KASKİ sistemine uygun en az birer adet data hatlı tablet bilgisayar bulunacaktır.)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.18 İşin yer tesliminden işin bitim tarihine kadar işveren ve ilgili personelin hizmetine 2 (iki) adet araç sunulacaktır. Temin edilen bu araçlar; hizmetine ihtiyaç duyulduğu sürece 7 gün 24 saat hazırda bulunacak ve günlük 150 km. sınırını aşmayacaktır. Bu hizmet için yükleniciye ayrıca bir bedel ödenmeyecek olup teklif fiyata dâhil edilecektir. Aracın temini bakımı ve işletmesi (Yakıt, sigorta, bakım, onarım vs.) ilgili tüm giderler yükleniciye aittir. Araç tahsis edilmediği takdirde sözleşme bedelinin % 0,05 (On binde beş) oranında TL/GÜN ceza müteakiben düzenlenecek hakedişten kesilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin kanal temizleme aracı, tanker kamyonu, görüntüleme aracı ve 2 adet kontrollük binek araçların km başına ve 1 saatte tükettiği yakıt miktarını tevsik etmek için yetkili satıcısı yada yetkili servisi tarafından verilen ıslak imzalı belgeyi sunmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanlarının da akaryakıt tüketiminin hesaplanmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanının çalışması için üretici veya yetkili satıcı firmalarından alınan 1 saatte tüketeceği mazot miktarının ıslak imzalı belgeninin sunulmadığı, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayınlanan fiyatlardan daha düşük olarak belirlendiği” yönündeki iddialarının 19.03.2021 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 31.03.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Öte yandan “İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olduğunu, bu araçlara ilişkin isteklinin envanterinde kayıtlı olduğunu tevsik edici amortisman defteri vb. belgelerin sunulmadığı, bu araçlara ait amortisman bedellerinin de araçların edinim bedeli üzerinden yada resmi kurumlara ait rayiçler üzerinden yapılmadığı” yönündeki iddiasına ilişkin olarak 6 adet araç için ( 2 adet kombine kanal temizleme aracı, 1 adet görüntüleme aracı, 1 adet su tankeri, 2 adet kontrollük araç) demirbaş defteri ve ruhsat suretlerinin sunulduğu, araçlara ilişkin amortisman bedelinin ise demirbaş kayıt defterindeki bedeller üzerinden %20 oranında bir yıllık hesaplama yapılmak suretiyle belirlendiği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin kanal temizleme aracı, tanker kamyonu, görüntüleme aracı ve 2 adet kontrollük binek araçların km başına ve 1 saatte tükettiği yakıt miktarını tevsik etmek için yetkili satıcısı yada yetkili servisi tarafından verilen ıslak imzalı belgeyi sunmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanlarının da akaryakıt tüketiminin hesaplanmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanının çalışması için üretici veya yetkili satıcı firmalarından alınan 1 saatte tüketeceği mazot miktarının ıslak imzalı belgeninin sunulmadığı, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayınlanan fiyatlardan daha düşük olarak belirlendiği” yönündeki iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu “ihale üzerinde bırakılan isteklinin kanal temizleme aracı, tanker kamyonu, görüntüleme aracı ve 2 adet kontrollük binek araçların km başına ve 1 saatte tükettiği yakıt miktarını tevsik etmek için yetkili satıcısı yada yetkili servisi tarafından verilen ıslak imzalı belgeyi sunmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanlarının da akaryakıt tüketiminin hesaplanmadığı, kanal temizleme ve kanal görüntüleme araçlarının üst ekipmanının çalışması için üretici veya yetkili satıcı firmalarından alınan 1 saatte tüketeceği mazot miktarının ıslak imzalı belgeninin sunulmadığı, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayınlanan fiyatlardan daha düşük olarak belirlendiği” yönündeki iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 10.03.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 31.03.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olduğunu, bu araçlara ilişkin isteklinin envanterinde kayıtlı olduğunu tevsik edici amortisman defteri vb. belgelerin sunulmadığı, bu araçlara ait amortisman bedellerinin de araçların edinim bedeli üzerinden yada resmi kurumlara ait rayiçler üzerinden yapılmadığı” yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemeler neticesinde söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kanal Temizleme ve Görüntüleme Hizmeti

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 8 Kalem Kanal Temizleme ve Görüntüleme Hizmeti

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kayseri İli, Melikgazi İlçesi” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım, hamaliye, nakliye, malzeme testleri ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahil edilerek verilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.18 İşin yer tesliminden işin bitim tarihine kadar işveren ve ilgili personelin hizmetine 2 (iki) adet araç sunulacaktır. Temin edilen bu araçlar; hizmetine ihtiyaç duyulduğu sürece 7 gün 24 saat hazırda bulunacak ve günlük 150 km. sınırını aşmayacaktır. Bu hizmet için yükleniciye ayrıca bir bedel ödenmeyecek olup teklif fiyata dâhil edilecektir. Aracın temini bakımı ve işletmesi (Yakıt, sigorta, bakım, onarım vs.) ilgili tüm giderler yükleniciye aittir. Araç tahsis edilmediği takdirde sözleşme bedelinin % 0,05 (On binde beş) oranında TL/GÜN ceza müteakiben düzenlenecek hakedişten kesilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından 25.02.2021 tarihinde sınır değer altında teklifte bulunan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması” konulu yazının ekinde önemli teklif bileşenlerine yer verildiği, önemli teklif bileşenlerinin araç yakıt giderleri, personel giderleri, araç kiralık ise kira bedelleri, araç amortisman giderleri, Teknik Şartname’nin 7.18’inci maddesinde istenilen 2 adet kontrollük araç maliyeti ve araç trafik sigorta giderleri olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama dosyasında trafik sigorta giderlerine ilişkin olarak 2 adet kanal temizleme aracı için Allianz Sigorta A.Ş.den alınan ayrı ayrı düzenlenmiş trafik sigorta tekliflerine, 1 adet görüntüleme aracı için Doğa Sigorta A.Ş.ye sigorta ettirilen trafik sigorta poliçesine, 1 adet su tankeri için Allianz Sigorta A.Ş.ye sigorta ettirilen trafik sigorta poliçesine, kontrollük araçlardan biri için Bereket Sigorta A.Ş.den alınan imzalı sigorta poliçesine yer verildiği, söz konusu belgeler açısından teyit yazısının gerekmediği, bununla birlikte kontrollük araçlardan bir diğerinin ise Türk Nippon Sigorta A.Ş.nin TDB Sigorta Brokerlik A.Ş. acentesi aracılığı ile sigorta ettirildiği, söz konusu sigorta poliçesine ilişkin olarak teyit yazısının sunulmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesi incelendiğinde işe başlama tarihinin 01.03.2021, işi bitirme tarihinin 28.02.2022 olarak düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 2022 yılı trafik sigorta giderleri için 2021 yılına ait tutarların %10,69 fazlası alınmak suretiyle hesaplandığı ve araçların trafik sigorta giderlerinin iki yıllık tutar üzerinden belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinden isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı, sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği, ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılmasının mümkün olduğu anlaşılmakta olup söz konusu açıklama ve yapılan incelemeler bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin “araçlara ait sigorta bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4. maddesi gereğince Bölge Müdürlüğü onaylı olmadığı” yönündeki iddiasının Türk Nippon Sigorta A.Ş.ye ait sigorta poliçesinde teyit yazısının yer almadığı gerekçesiyle yerinde olduğu, “sigorta bedellerinin 2022 yılı için güncellenmediği” yönündeki iddiasının ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan idare tarafından 25.02.2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması” konulu yazının ekinde önemli teklif bileşenleri arasında araç MTV ve muayene ücretlerinin yer almadığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması,

Teknik Şartname’nin “Ödemeye İlişkin Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “… 8.3 Çalıştırılacak personellerin (maaş, ssk, yemek, yol vb.) her türlü giderleri yükleniciye aittir. Bu belgeler her hakedişte hakediş dosyasının içinde idareye sunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesi olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında personel giderlerine ilişkin olarak 2021 yılı için asgari ücret üzerinden 10 aylık maliyet hesabının beyan edildiği, söz konusu hesaplamada bir işçiye ait asgari işçilik maliyetinin sözleşme ve genel giderler hariç 4.382,44 TL olarak belirlendiği, 2022 yılı için 2021 yılında belirlenen asgari işçilik maliyetinin yüzde beş fazlası hesaplanarak 2 aylık maliyetin oluşturulduğu, açıklama kapsamında sunulan personel maliyetinin 2021 yılı asgari ücretinin altında belirlenmediği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan incelemeler neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından personel maliyetine ilişkin yapılan açıklamada iddia edilenin aksine 2021 yılı asgari ücretinin altında maliyetin öngörülmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile önemli teklif bileşeni olarak belirlenen araç yakıt giderleri, personel giderleri, araç kiralık ise kira bedelleri, araç amortisman giderleri, araç trafik sigorta giderlerinin ve Teknik Şartname’nin 7.18’inci maddesinde istenilen 2 adet kontrollük araç maliyetinin açıklanması istenilmiş olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada fiyat teklifinin bir açıklama yöntemi olarak kullanılmadığı, bir başka ifade ile fiyat teklifi ile açıklanan herhangi bir önemli teklif bileşeninin olmadığı görülmüştür.

Bu itibarla başvuru sahibinin fiyat teklifine yönelik iddialarının aksine sunulan açıklamada bu yönteme yer verilmediği anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Nepar İlaçlama Temizlik Turizm İnşaat Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.