KİK Kararı: 2021/UH.II-688

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/013
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 31.03.2021
Karar No : 2021/UH.II-688
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Atlantis Grup Oto Kiralama Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) 3. Bölge Satın Alma ve Stok Kontrol Servis Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/80932 İhale Kayıt Numaralı “TCDD 3 Bölge Müdürlüğü ile Bağlı Birimlerince ve İzmir Liman İşletme Müdürlüğünce 30 Adedi Sürücülü Olmak Üzere 47 Adet Araç Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) 3. Bölge Satın Alma ve Stok Kontrol Servis Müdürlüğü tarafından 16.02.2021 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “TCDD 3. Bölge Müdürlüğü ile Bağlı Birimlerince ve İzmir Liman İşletme Müdürlüğünce 30 Adedi Sürücülü Olmak Üzere 47 Adet Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Atlantis Grup Oto Kiralama Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 26.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.03.2021 tarih ve 12598 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/457 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından sunulan iş deneyim belgesinin işi yapma kapasitesine ve benzer iş tanımına uygun olmadığı,

2. Anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, teminat süresinin ve tutarının İdari Şartname’ye uygun olmadığı,

3. Anılan istekli tarafından sunulan teklif cetveli ile teklif mektubunda yer alan rakam ve yazının birbirini tutmadığı ve söz konusu cetvelde aritmetik hata yapıldığı,

4. Teknik Şartname’de yeterlik kriteri olarak yer alan “Taşıt Marka, Model Yılı ve Kasko Değeri Listesi”nin anılan istekliler tarafından teklif zarfı kapsamında sunulmadığı,

5. a) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu özel sektöre taahhüt edilen işler kapsamında sunulan sözleşme ile faturaların tutarlarının da birbirlerini tutmadığı, tarihlerin çelişkili olduğu, söz konusu belgelerin üzerinde noter veya mali müşavir onayının bulunmadığı, ıslak imza olması gereken bölümlerin kaşesiz ve imzasız olduğu, asgari iş deneyim belge tutarının sağlanmadığı, belgelerdeki geçerlilik tarihlerinin 5 yıllık zaman aşımını doldurduğu, faturaların Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile karşılıklı kesildiği, bir başka deyişle her iki firmanın yapılmamış bir iş için fatura keserek vergi kaçırdıkları, ihaleye fesat karıştırdıkları,

b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Arent Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına uygun olmadığı, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, geçici teminat mektubunun teminat süresinin ve tutarının da İdari Şartname’ye uygun olmadığı, teklif cetveli ile teklif mektubunda yer alan rakam ve yazının birbirini tutmadığı, aritmetik hata yapıldığı, Teknik Şartname’de yeterlik kriteri olarak yer alan “Taşıt Marka, Model Yılı ve Kasko Değeri Listesi”nin teklif zarfı kapsamında sunulmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

İstenilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz….” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 İhale konusu hizmetin;

a)Adı: TCDD 3Bölge Müdürlüğü ile Bağlı Birimlerince ve İzmir Liman İşletme Müdürlüğünce 30 Adedi Sürücülü Olmak Üzer e 47 Adet Araç Kiralanması

1. Miktarı ve türü: 2 Ay süre ile 30 adedi, sürücülü olmak üzere 47 araç

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c)Yapılacağı yer: TÇDD 3;. Bölge Müdürlüğü ve İzmir Liman İşletme Müdürlüğü

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimim gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

… I

7.6.Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

7.6.1 Personel taşımacılığı veya araç kiralama işleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü ile gerçekleştirilen şikâyete konu ihalede 5 firmanın EKAP üzerinden gönderilen 12.02.2021 tarihli yazılar ile doküman indirmeye ve teklif vermeye davet edildiği, 16.02.2021 tarihli ihale komisyonu kararına göre, ihaleye katılan isteklilerden Ada Kurum. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teşekkür mektubu sunulduğu, Aykar İnş. Kay. Tem. İnş. Hay. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan İş Deneyim Belgesinin asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda aynı gün yeterliliği tespit edilen isteklilerin ilk yazılı tekliflerini aşmamak üzere son yazılı fiyat tekliflerini vermeye davet edildiği, anılan istekliler tarafından ikinci fiyat teklifinin idareye sunulduğu, Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak başvuru sahibi Arent Tur. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyiminin değerlendirilebilmesi için işe ilişkin sözleşmenin, söz konusu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshalarının ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgeler incelendiğinde; Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarında akdettikleri “Araç Kiralama Hizmetleri Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin sunulduğu, sözleşmenin ekinde ise 16 adet faturanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan sözleşme incelendiğinde, “Sözleşmenin Konusu” başlıklı 1’nci maddesinde “Araç kiralamanın ilgili mevzuat ve teknik doküman hükümlerine göre yapılması hizmeti alımıdır.” düzenlemesinin, “İşin süresi” başlıklı 5’nci maddesinde “İşe başlama tarihi 01.07.2016, işi bitirme tarihi 30.12.2020” düzenlemesinin, “Sözleşmenin türü ve sayısı ve bedeli” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu sözleşme birim fiyat sözleşmesi olup sözleşme süresi boyunca KDV Hariç toplam: 3.750.000,00 TL bedel üzerinden akdedilmiştir. Yapılan işlerin bedelleri ödenmesinde, birim fiyatlar esas alınır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Bahsi geçen sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak sunulan fatura örneklerinin meslek mensubu tarafından onaylandığı, faturaların toplam tutarının “3.923.500 TL” olduğu, faturaların sözleşmede yüklenici olarak belirtilen Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sözleşmede işveren olarak belirtilen Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Personel taşımacılığı veya araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlenmesine yer verilmek suretiyle benzer iş tanımlamasının yapıldığı tespit edilmiş olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan şikâyete konu sözleşmenin niteliğinin araç kiralama hizmet alımı olduğu görüldüğünden sözleşme konusu işlerin itirazen şikâyete konu ihale için yapılan benzer iş tanımına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden alınan iş bitirme belgesinin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 16.05.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4.Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında; 15.02.2021 tarihinde Türkiye Halk Bankası A.Ş. Narlıdere İzmir Şubesi tarafından anılan istekli adına bahse konu ihale için düzenlenen 1578MW003753 referans numaralı, 60.000,00 TL tutarlı, 01.07.2021 tarihine kadar geçerli olan geçici teminat mektubunu sunduğu, anılan geçici teminat mektubunun isteklinin söz konusu ihaleye ilişkin ilk fiyat teklifine ait toplam tutarın (1.959.012,00 TL x %3 = 58.770,36 TL) %3’ünden fazla olduğu, İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesinde düzenlenen geçerlilik tarihini (16.05.2021) karşıladığı ve söz konusu geçici teminat mektubunun standart forma uygun olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde; anılan isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu geçici teminat mektubunun, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ve ihale dokümanının ekinde yer standart forma uygun olduğu, anılan geçici teminat mektubuna ilişkin tutarın ve geçerlilik süresinin İdari Şartname’de düzenlenen yeterlilik kriterlerini sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

…

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

…

d) Standart formlar:

Standart Form-KİK_0015.3/H: Birim Fiyat Teklif cetveli, Standart Form-KİK015.3/H: Birim Fiyat Teklif Mektubu,

…

5.3. İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olması gerektiği, aksi durumun teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği ve teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan ilk ve son yazılı tekliflerine ait birim fiyat teklif mektuplarının standart forma uygun olduğu, birim fiyat teklif mektubunda teklif edilen toplam bedelin rakam ve yazı ile doğru şekilde yazıldığı ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

…

Yüklenici : Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi,…İfade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler …” hükmü,

Anılan Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

…

b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

…

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.

…

Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır.

….” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “….7.5.4 İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartname ile 7.5.4. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz…..” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Son tekliflerin alınması” başlıklı 32’nci maddesinde “ 32.1. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda yeterliği tespit edilen isteklilerden, ilk fiyat tekliflerini aşmamak ve ihale kararına esas olmak üzere son yazılı fiyat tekliflerini vermeleri istenir. İstekliler, kendilerine bildirilen tarih ve saatte tekliflerini ihale komisyonuna sunar. İhale komisyonu, son teklifleri bir tutanakla isteklilerden teslim alır ve son teklif bedelleri ile işin yaklaşık maliyetini hazır bulunanlara açıklayarak tutanağa bağlar. Son yazılı fiyat teklifini sunmayan isteklilerin ilk teklifi, son teklifleri olarak kabul edilir ve teklifler değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.

32.2. İlk fiyat teklifi ile son yazılı fiyat teklifinin farklı kişiler tarafından imzalanması halinde, son yazılı fiyat teklifini imzalayan kişinin temsile yetkili olduğuna ilişkin belgelerin de teklif mektubuna eklenmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Atlantis Grup Oto Kir. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.03.2021 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği şikayete konu iddianın 17.03.2021 tarihli ve 2021/UH.II-605 sayılı Kurul kararında incelenen hususlara yönelik olduğu, söz konusu Kurul Kararında Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusundaki ilgili iddiaya yönelik “….Bu çerçevede ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, iddiaya konu edilen Taşıt Marka, Model Yılı ve Kasko Değeri Listesi’nin İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak düzenlenmediği, Teknik Şartname’de tekliflerle birlikte sunulacağına ilişkin düzenlemenin de bulunmadığı görülmüş olup anılan belgenin sadece Teknik Şartname’nin ekinde yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından adı geçen belgenin teklif zarfı kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı, yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen söz konusu belge üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılamayacağı, ayrıca ihale dokümanının kesinleştiği ve isteklilerin bu dokümanda yer alan şartlara göre tekliflerini sunması gerektiği hususları göz önünde bulundurulduğunda idarece gerçekleştirilen teklif değerlendirme işleminin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

17.03.2021 tarihli ve 2021/UH.II-605 sayılı Kurul kararı incelendiğinde, Teknik Şartname’nin ekinde yer alan “Taşıt Marka, Model Yılı ve Kasko Değeri Listesi”nin idare tarafından yeterlik kriteri olarak belirlenmediği dolayısıyla Clas Tur. Gay. İnş. Loj. Oto Kir. Tem. ve Katı Atık Top. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından adı geçen belgenin teklif zarfı kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması ile Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu ayrıca vurgulanmıştır.

Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 14’üncü maddesinde yer alan açıklamadan Kurumun, itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönlerinden incelediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan söz konusu iddianın yukarıda yer verilen 17.03.2021 tarihli ve 2021/UH.II-605 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddialarının görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır

5. Başvuru sahibinin 5’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi kapsamında sunduğu özel sektöre taahhüt edilen işler kapsamında sunulan sözleşme ile faturaların tutarlarının da birbirlerini tutmadığı, tarihlerin çelişkili olduğu, söz konusu belgelerin üzerinde noter veya mali müşavir onayının bulunmadığı, ıslak imza olması gereken bölümlerin kaşesiz ve imzasız olduğu, asgari iş deneyim belge tutarının sağlanmadığı, belgelerdeki geçerlilik tarihlerinin 5 yıllık zaman aşımını doldurduğu, faturaların Şahmeran Dan. Bel. Bil. Tem. Yem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile karşılıklı kesildiği, her iki firmanın yapılmamış bir iş için fatura keserek vergi kaçırdıkları, ihaleye fesat karıştırdıkları” iddiası ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Arent Tur. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli olmadığına yönelik iddialarının 26.02.2021 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 10.03.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usulü güvence teşkil etmektedir.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine yönelik iddiaları ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Arent Tur. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli olmadığına yönelik iddialarının uyuşmazlığa konu hususun farkına varıldığı tarih olan 22.02.2021 tarihini izleyen günden itibaren beş gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi gerekmekte iken bu süre geçtikten sonra idareye şikâyet başvurusunda bulunmadan 10.03.2021 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından anılan isteklinin iddialarının hem şekil hem de süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.