KİK Kararı: 2021/UH.II-664

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/012
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 24.03.2021
Karar No : 2021/UH.II-664
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Başak Turizm Ticaret Sanayi Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kültür ve Turizm Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/541268 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servis Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kültür Ve Turizm Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 30.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servis Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Başak Turizm Ticaret Sanayi Ltd. Şti.nin 29.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2021 tarih ve 8484 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/298 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen nedenlerle mevzuata uygun olmadığı ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

1. Amortisman maliyeti yönünden, Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde ihale konusu işte 2013 model ve üzeri, en az 105 beygir gücünde 123 adet araç kullanılacağının belirtildiği, bu araçlardan 13 adet servis aracının ise isteklinin kendi malı olmasının istenildiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan öz mal araçların ve kiralama yolu ile edinilen araçların motor hacimlerinin 105 beygirin altında olduğu,

2. Araç kiralama maliyeti yönünden, anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı,

Firmanın öz mal haricinde (13 adet öz mal araç) açıklaması gereken 110 adet servis aracına ait üçüncü kişiden almış olduğu kiralama fiyat teklifinin 1’er adet araç üzerinden açıklandığı, ancak kiralamaya konu maliyet açıklamasının 110 adet araç üzerinden olması gerektiği,

Öte yandan; kiralama fiyat teklifine konu araçların hizmetin ifası sırasında saatlik hizmet vermesi gerektiği, ancak sunulan fiyat teklifinin gün veya ay üzerinden alınmış olduğu, kiralama süresi tek bir araç yönünden olmak üzere gün veya ay üzerinden teklif alınması halinde 1 günlük maliyetten kastın kaç saat olduğu veya aylık üzerinden alınması halinde ayda kaç gün ve kaç saat üzerinden hizmet taahhüdünde bulunulduğunun belli olmadığı,

Nitekim; araçlar için gün veya ay üzerinden teklif alınması halinde araçlarda görevlendirilecek şoförlerin işçilik maliyetlerinin de buna paralel olarak saatlik değil gün veya ay üzerinden hesaplamasının yapılması gerektiği,

3. Araçların bakım ve onarım maliyeti yönünden, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bu nedenle bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği,

Özellikle kendi malı araçlara ait ruhsatlarında yer alan ve amortisman tespit tutanağına yansıtılan araçların ayrıntılı markaları eksik veya hatalı şekilde kiralama, sigorta ve bakım onarım fiyat tekliflerine yansıtıldığı, eksik veya hatalı yansıtılan marka ve model üzerinden yapılan açıklamaların gerçeği yansıtmadığı,

Kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım bulunmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde yer alması gereken maliyet/satış tespit tutanaklarının aynı firma üzerinden verildiğinin düşünüldüğü,

Özellikle bakım onarım fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanları arasında bakım onarım hizmeti verildiğine dair Ticaret Sicil Gazetesi’nden sorgulama yapılması ve bu sonuca göre hareket edilmesi gerektiği, kaldı ki “Karsel Turizm” firmasının 15.07.2002 tarih ve 5591 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde faaliyet alanları içerisinde servis aracı bakım onarım hizmeti verdiğine dair herhangi bir bilginin bulunmadığı,

Bakım onarım fiyat teklifinde yağ, akü, benzin, hava filtresi, yağ filtresi, polen filtresi, mazot filtresi, fren balatası giderlerine ilişkin maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı,

Araç kiralama ve bakım onarıma yönelik anılan fiyat tekliflerine ait maliye/satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde imza sirkülerinin aslı ve faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin bulunması gerektiği, ancak anılan isteklinin bu belgelerin fotokopilerini sunduğu,

Söz konusu maliye/satış tutarı tespit tutanaklarının içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2020-2. dönem ya da 2020-3. dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken 2020-4. dönem belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığı,

Fiyat tekliflerinde yer alan 1’er adet araç üzerinden alınan tekliflerin tespit tutanaklarına da aynen geçirilmesi düzenlenen belgelerin gerçeği yansıtmadığını ortaya koyduğu,

Özellikle “Fatura bilgileri tablosu” içeriğinde yer verilen faturaların gün veya ay üzerinden ya da 1’er adet araç üzerinden tanzim edildiği, ancak mevcut faturaların incelemeye konu edilerek doğruluğunun ispatlanması gerektiği, teklif alınan firmanın fatura bilgilerinin vergi dairesinden teyit edilerek vermiş oldukları fiyat teklifi ile firmanın düzenlemiş oldukları toplam faturaların incelenmesi gerektiği,

4. Araçların sigorta maliyeti yönünden, istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı,

İhale konusu işin isteklinin amortisman tespit tutanağında ve kiralama fiyat teklifinde kiralanacağını belirlediği araçlar üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak istekli tarafından sunulan ve özellikle amortisman tespit tutanağında belirtilen araçların marka, model ve adetlerinin sigorta fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olduğu,

Diğer bir hususun ise, öz mal şartı getirilen ve amortisman tespit tutanağı ile ruhsatlarda yer alan araçların plakaları üzerinden sigorta fiyat teklifi alınmadığı, firma kendi malı olan araçların gerçek sigorta primlerinin hesaplanabilmesi ve teklif alabilmesi için (kazaya karışmış araçların sigorta primlerinde değişiklik söz konusu olmaktadır.) araç plakaları üzerinden sigorta fiyat teklifi alınmasının gerektiği, plakasız alınan sigorta fiyat tekliflerinin gerçek maliyeti yansıtmadığı,

5. Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon maliyeti yönünden 2020 yılı değerleri üzerinden yapılan hesaplamanın yeterli olmayacağı, 2020 yılı mevcut ilan edilmiş maliyetler üzerinden %9,11 oranında artış yapılarak hesaplara yansıtılması gerektiği,

6. İşçilik maliyeti yönünden, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerde ihalede 123 adet araç çalıştırılacağının ve bu araçların şoförlerinin de 249 gün çalışacağının belirtildiği,

Aynı zamanda Teknik Şartname’nin 3.11’inci maddesi ile 10.7’nci maddesinde yer alan düzenlemeler kapsamında yer alan mevcut araç sayıları, ring araçları ve kontrol için istenilen şoför hariç personel dikkate alınmadan işçilik maliyetinin öngörüldüğü,

İşçilik ücretlerinin 2020 yılı işçilik ücretleri üzerinden yapıldığı, ancak işin süresi 2021 mali yılı içerisinde olmasından ötürü işçilik ücretinin Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.3.6’ncı maddesi kapsamında güncellenerek hesap dahil edilmesi gerektiği,

Kiralama fiyat teklifinde servis araçlarının gün veya ay üzerinden kiralanması karşısında çalıştırılacak olan personel yönünden gün veya ay üzerinden işçilik hesabı yapılmasının gerektiği, saat üzerinden yapılan hesaplamanın kiralama fiyat teklifi ile çelişeceği,

7. Araçların akaryakıt maliyeti yönünden, ihale dokümanı gereğince ihale konusu iş kapsamında çalışması gereken araç tiplerine yer verildiği, ancak anılan istekli tarafından bu husus dikkate alınmaksızın akaryakıt maliyetinin açıklandığı,

Diğer taraftan beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiği görülmekle özellikle amortisman tespit tutanağında yer alan araçların markalarının eksik veya hatalı bir şekilde yakıt beyan yazılarına yansıtıldığından yapılan akaryakıt hesaplamasının bu araçlar yönünden geçerli olmadığı,

Araçların yetkili servisinden alınması gerekirken yetkili servis olmayan bakım onarım firmalarından alınan yakıt beyan yazılarında 100 km’de “ortalama veya karışık” yakıt sarfiyatları ile firmanın akaryakıt hesaplama tablosunda çelişkilerin söz konusu olduğu, örneğin; 100 km’de ortalama yakıt sarfiyatı 10 lt iken hesaplama tablosunda daha düşük “9 lt” yakıt sarfiyatı üzerinden açıklama yapıldığı ve bu durumun her araç yönünden yakıt beyan yazıları ile hesaplama tablosuna yansıtılan ortalama veya karışık “lt” miktarlarının ayrı ayrı incelenmesinin gerektiği, farklı değerler üzerinden akaryakıt tüketim hesaplamalarının gerçekleştirilmesinin firmaya maliyet avantajı sağladığı,

8. Teknik Şartname’nin 3.9’uncu maddesinde 123 servis aracının idarenin uygun görmesi halinde gidiş geliş 10 km ye kadar güzergâh uzatımı yapabileceğini belirtildiği, ancak anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu km artışına ilişkin bir maliyet hesaplanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir. (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel Servis Kiralama

b) Miktarı ve türü: 123 Araç ile 249 İş Günü Personel Servisi Kiralama Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kültür ve Turizm Bakanlığı /ANKARA

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İstekliler tekliflerine Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerini dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik şartnamede belirtilen tüm hususlar teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Esaslar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Yüklenici araçların sevk ve idaresini takip edecektir. Servis araçlarının sabah gelişlerin de ve akşam kalkışlarında İsmet İnönü Bulvarı No:32 Emek/ANKARA ve Fevzi Paşa Mah. Cumhuriyet Cad. No: 18 Ulus/ANKARA adresindeki hizmet binalarında yüklenicinin birer sorumlu personel bulunduracaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Personel Servis Aracı Olarak Kullanılacak Taşıtlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Personel Servis ihalesi 123 adet araçla yapılacak olup, araçlar 2013 model ve üzeri, en az 105 beygir gücünde ve 13 adet servis aracı firmanın öz malı olacak, kendi öz malı olduğunu gösterir belgeler sözleşme evrakları ile birlikte idareye teslim edilecektir. Öz malı araçlar fiilen Bakanlığımızda personel servis taşıma hizmetinde kullanılacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sefer Tarife Cetveli” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.7. Yüklenici ring hattındaki araçlarından. Cumhuriyet Bulvarı No:18 Ulus/ANKARA adresindeki merkez binadan 27 kişilik araçlar içerisinden 3 adet. 19 kişilik araçlar içerisinden 26 adet ile 17 kişilik araçlar içerisinden 3 adet/ İsmet İnönü Bulvarı No:32 ANKARA adresindeki binadan ise. 19 kişilik araçlar içerisinden 6 adet. 27‘lik araçlar içerisinden 2 adet araçlarla aşağıda belirtilen hatlar arasındaki tabloda belirtilen hareket saatlerine uygun olarak ring yaptırılacaktır. Ancak: zorunlu olarak ihtiyaç duyulması halinde idare ring saatleri üzerinde yeni bir düzenleme yapabilir….

RİNG ARAÇLARI TABLOSU

S.No

Ring Hattı Adı

Personel

Araç Kapasitesi

Miktarı

Hareket Saatleri

Sayısı

Sabah

Aksam

1

Bakanlık lllııs Binası- Cumhur Başkanlığı Senfoni Orkestrası

53 Kişi

19’lik Otobüs

3 Adet

08:40-08:50

Arası

17:50

2

Bakanlık Ulus Binası- Adnan Ötüken Halk Kütühpanesi Necati bey

25 Kişi

27'luk Otobüs

1 Adet

08:40-08:50

Arası

17:40

3

Bakanlık Ulus Binası- Ankara Röleve ve Anıtlar Md. Mitatpaşa

37 Kişi

17'luk Otobüs

2 Adet

08:40-08:50

Arası

17:45

4

Bakanlık Ulus Binası- Güzel Sanatlar Gen.Md. - Bilgi Teknolojileri Gen. Miid.

76 Kişi

I9’lik Otobüs

4 Adet

08:40-08:50

Arası

17:50

5

Bakanlık Ulus Binası- Opera - Eski Adliye

170 Kişi

19‘lik Otobüs

9 Adet

08:40-08:50

Arası

17:50

6

Bakanlık Ulus Binası-

Ank.Kül.Var.Kor.Böl.Kur.Ankara Kalesi

57 Kişi

19 lik Otobüs

3 Adet

08:40-08:50

Arası

17:50

7

Bakanlık Ulus- Balgat 100 Yıl Hizmet Binası

199 Kişi

27"LIK Otobüs 19’luk Otobüs

2 Adet 8 Adet

08:40-08:50

Arası

17:45

8

Emek Binası- Balgat 100 Yıl Hizmet Binası

165 Kişi

27‘lik Otobüs 19'luk Otobüs

2 Adet 6 Adet

08:40-08:50

Arası

17:50

Toplam

782 Kişi

794 Kişi

40 araç

10.9. Yüklenicinin çalıştıracağı araçlar, 51 adet 17 kişilik, 22 adet 19 kişilik. 35 adet 27 kişilik ve 15 adet 29 kişilik olacaktır. Bu araçlar idarenin tespit ettiği komisyon tarafından denetlenecek, uygun görülmeyen araçlar hemen hizmetten alınarak yerine şartlara uygun araç konulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki gibidir:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

29 Kişilik Araç (249 İş Günü x 15 Araç )

sefer

3.735

2

27 Kişilik Araç ( 249 İş Günü x 35 Araç )

sefer

8.715

3

19 Kişilik Araç ( 249 İş Günü x 22 Araç )

sefer

5.478

4

17 Kişilik Araç ( 249 İş Günü x 51 Araç )

sefer

12.699

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Kültür ve Turizm Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan “Personel Servis Kiralama” ihalesinde 32 istekli olabilecek tarafından ihale dokümanı indirildiği, söz konusu ihaleye 20 isteklinin katıldığı, idare tarafından yaklaşık maliyetin 11.527.766.25 TL, sınır değerin 7.571.164,55 TL olarak belirlendiği, ihaleye katılan isteklilerden (5) beş istekli tarafından sunulan teklifin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idare tarafından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden sadece Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve sunulan açıklamanın idarece mevzuata uygun olarak kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibi Başak Turizm Ticaret Sanayi Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Tem. Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 07.12.2020 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama talebi yazısında “…Bu doğrultuda; 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38. Maddesine göre aşağıda belirtilen sorgulama bileşenlerinin teklifinizle ilgili ayrıntılı açıklamalarının 3 (üç) iş günü içerisinde İdaremize sunulmasını, açıklama sunulmadığı takdirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır. Sorgulama Bileşenleri;

1-Araç amortisman giderleri.

2-Yakıt giderleri.

3-Personel giderleri.

4-Araç periyodik bakım onarım giderleri.

5-Zorunlu trafik sigorta giderleri.

6-Egsoz emisyon ve muayene giderleri.

7-MTV vergi giderleri.

8-Sözleşme giderleri.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Bu itibarla idare tarafından 8 önemli teklif bileşeni belirlendiği görülmüştür.

İhale konusu işin “Personel servis kiralama” işi olduğu, İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin miktarı ve türünün, “123 Araç ile 249 İş Günü Personel Servisi Kiralama Hizmeti” olduğu, bu itibarla ihale konusu işte toplamda 123 adet araç çalıştırılacağı, Teknik Şartname’nin 10.9’uncu maddesine göre ise bu araçların 51 adet 17 kişilik, 22 adet 19 kişilik, 35 adet 27 kişilik ve 15 adet 29 kişilik olacağı ve aynı Şartname’nin 4’üncü maddesine göre söz konusu araçlardan 13 adedinin isteklinin kendi malı olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında bulunan belgelerle yapılan sınırlı incelemede, Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafından 09.12.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak 123 araçtan 13 araç için amortisman tespit tutanağı ve ekinde araç tescil belgeleri, 110 araç için ise araçların kiralandığını gösteren fiyat teklifi sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan meslek mensubu tarafından imzalanmış “Amortisman payı tespit tutanağı” başlıklı listede bulunan 13 araca ait bilgilerin yer aldığı, söz konusu belgenin ekinde ise 13 aracın araç tescil belgelerine yer verildiği görülmüştür.

Bahse konu belgeler incelendiğinde, marka, model ve plakaları belirtilen 13 adet aracın anılan isteklinin kendi malı olduğu ve söz konusu araçların Teknik Şartname’de belirtildiği üzere motor hacimlerinin en az 105 beygir gücünde olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Tem. Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 07.12.2020 tarihli “aşırı düşük teklif sorgulama talebi” yazısında açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin araç amortisman giderleri, yakıt giderleri, personel giderleri, araç periyodik bakım onarım giderleri, zorunlu trafik sigorta giderleri, egzoz emisyon ve muayene giderleri, MTV vergi giderleri ve sözleşme giderleri olarak belirlendiği görülmüş olup, idare tarafından araç maliyeti veya araç kiralama maliyetinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.

İsteklinin kendi malı olan 13 adet aracın, araç tescil belgelerinde yer alan bilgiler kapsamında yapılan incelenme sonucunda, bahse konu araçların Teknik Şartname’de belirtildiği üzere en az 105 beygir gücünde olduğunun tespit edildiği, idare tarafından araç maliyeti veya araç kiralama maliyetinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği için kiralanan araçlara ilişkin isteklinin açıklama yapması gerekmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Tem. Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 07.12.2020 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama talebi yazısında açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin araç amortisman giderleri, yakıt giderleri, personel giderleri, araç periyodik bakım onarım giderleri, zorunlu trafik sigorta giderleri, egzoz emisyon ve muayene giderleri, MTV giderleri ve sözleşme giderleri olarak belirlendiği görülmüş olup, idare tarafından araç maliyeti veya araç kiralama maliyetinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.

İdare tarafından araç maliyeti veya araç kiralama maliyetinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği tespit edilmiş olup, isteklilerin söz konusu maliyet bileşenini aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklamaları gerekmediği, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan istekli tarafından sunulan meslek mensubu tarafından imzalanmış “Amortisman payı tespit tutanağı” başlıklı listede bulunan 13 araca ait plaka, marka, model, model yılı ve taşıma kapasitesi bilgilerinin yer aldığı, söz konusu belgenin ekinde ise 13 aracın araç tescil belgelerine yer verildiği, 110 adet aracın kiralama maliyetine ilişkin olarak ise “Karsel Turz. Tic. Ltd. Şti.” den alınan 1 adet fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin meslek mensubu (SMMM) tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinde araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasitesi belirtilmek üzere “aylık” kiralama birim tutarına yer verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırtılacak araçların bakım ve onarım maliyetini tevsik etmek üzere, “Karsel Turz. Tic. Ltd. Şti.” den alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde gerek isteklinin kendi malı olan araçların gerekse kiralanacak araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasitelerine ayrı ayrı yer verildiği görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan “Yakıt tüketim miktarı ve bakım periyodu tespit beyanı” isimli yetkili servis olduğu belirtilen üçüncü kişilerden alınmış 3 (üç) adet fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu belgelerde gerek isteklinin kendi malı olan araçların gerekse kiralanacak araçların marka, model ve taşıma kapasitelerine ayrı ayrı yer verilmek suretiyle teklif alındığı ve her bir araca 20.000 km bakım ve onarım yapılacağı bilgisinin yer aldığı, bahse konu fiyat teklifinde bakım onarım teklif fiyatının bazı araçlar için 400 TL/adet, bazı araçlar için 700 TL/adet olarak belirlendiği, ancak istekli tarafından 2019 model Otokar Sultan 140s 27+1 kişi kapasiteli midibüs için 400 TL ve diğer tüm araçlar için bakım ve onarım maliyetinin her bir araç için 700 TL/adet olarak hesaplandığı görülmüştür.

İstekli tarafından ihale konusu işte gidiş dönüş toplam mesafesi en uzun güzergâh olan Elmadağ güzergâhı esas alınarak 249 günlük toplam mesafenin 44.820 km olarak belirlenerek, 2019 model Otokar Sultan 140s 27+1 kişi kapasiteli midibüs için 400x2=800 TL ve diğer tüm araçlar için yıl içinde 2 defa olmak üzere her bir araç için toplam 700x2= 1400 TL bakım ve onarım maliyeti hesaplandığı anlaşılmıştır. Ring seferlerinde kullanılacak araçların bakım ve onarım maliyetine yönelik ayrıca bir açıklama yapılmadığı tespit edilmiş olup, ihale konusu işte kullanılacak araçların (ring hizmeti yapanlar dahil) ihale konusu işte kat edeceği mesafelerin istekli tarafından en uzun güzergahta kat edilecek mesafe dikkate alınmak suretiyle açıklandığı, ring servislerinin kat edeceği mesafelerin ise çok daha kısa mesafeler olduğu dikkate alındığında, isteklinin ring hizmeti görecek araçların bakım ve onarım maliyetinin ihale konusu işte çalışacak araçların bakım ve onarım maliyeti içerisinde açıkladığı tespit edilmiştir.

Araç kiralamak ve bakım ve onarım için alınan fiyat teklifinin ekinde fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu, sunulan fiyat teklifi ve (Ek-O.6) tutanağının 2020 yılı 3’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, satış tutarı tespit tutanağının ekinde beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ve fiyat teklifini veren şirket tarafından sunulan imza sirküleri yer aldığı, bahse konu faaliyet belgesinin üzerinde “aslı gibidir”, imza sirkülerinin üzerinde ise “aslı idarece görülmüştür” şerhinin yer aldığı görülmüştür.

Satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan fatura bilgileri tablosunun, fiyat teklifine konu olan kiralanacak araçların marka, model ve araç kapasiteleri belirtilmek üzere aylık kira ve 1 adet bakım ve onarım fiyatlarına ilişkin bilgileri içerdiği ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

İhale konusu işte çalıştırtılacak araçların bakım ve onarım maliyetini tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinde söz konusu araçların model, model yılı, marka ve taşıma kapasitelerinin ayrı ayrı belirtildiği ve belirtilen araçların kiralama fiyat teklifinde ve amortisman tespit tutanağında yer alan araçların model, model yılı, marka ve taşıma kapasiteleriyle aynı olduğu ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Karsel Turz. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren bir şirket olup olmadığını tespit etmek amacıyla Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sitesi üzerinde yapılan sorgulama neticesinde, anılan şirketin amaç ve konuları arasında araçların bakım ve onarımının yer aldığı tespit edilmiş olup, şirketin araç bakım ve onarımı konusunda faaliyet gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) 2020 yılı 3’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu ve satış tutarı tespit tutanağının ekinde beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin meslek mensubu tarafından “aslı gibidir” şerhi yazılmak suretiyle belgenin aslının sunulduğunun onaylandığı ve fiyat teklifini veren şirket tarafından sunulan imza sirküleri üzerinde “aslı idarece görülmüştür” şerhlerinin yer aldığı görülmüş olup, idareye sunulan belgelerin asıl belgeler olduğunun anlaşıldığı ve açıklamanın bu şekliyle mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İdare tarafından EKAP üzerinden gönderilen 07.12.2020 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama talebi yazısında araç periyodik bakım ve onarım giderlerinin açıklanması istenilen teklif bileşenlerden biri olduğu görülmüş olup, idare tarafından araçların bakım ve onarımı kapsamında yağ, akü, benzin, hava filtresi, yağ filtresi, polen filtresi, mazot filtresi, fren balatası giderlerine ilişkin açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin yapılmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında söz konusu giderlerin ayrı ayrı açıklaması gerektiği yönünde isteklilerden bir talepte bulunulmadığı tespit edildiğinden, isteklilerin sadece araç periyodik bakım ve onarım giderlerini açıklamaları yeterli olup, yağ, akü, benzin, hava filtresi, yağ filtresi, polen filtresi, mazot filtresi, fren balatası giderlerinin ayrıca belirtilerek açıklanması gerekmediği, bu kapsamda anılan istekli tarafından araç periyodik bakım ve onarım giderlerinin uygun olarak açıklandığı ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca meslek mensubunun üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve Ek-O.6 numaralı tutanaktaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu, şikâyete konu edilen fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) meslek mensubu tarafından kaşelenip, imzalandığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi firmanın fatura bilgilerinin vergi dairesinden teyit edilmesine gerek olmadığı, bu husustaki sorumluluğun meslek mensubunda olduğu bu nedenle iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Araç sigorta giderini (zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası) tevsik etmek üzere 10.12.2020 tarihinde Türk Nippon Sigorta A.Ş.den (İç Anadolu Bölge Müdürlüğü) alınmış sigorta poliçesinin sunulduğu, araçların kiralanmasına ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde belirlenen araçlar ile isteklinin kendi malı olan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasitelerinin söz konusu poliçede yer alan araçlarla aynı olduğu, isteklinin kendi malı olduğu belirtilen araçların plaka bilgilerine poliçede yer verilmediği görülmüştür.

Yapılan incelemede, anılan istekli tarafından araçların kiralanmasına ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde ve sunulan amortisman tespit tutanağı ile araç ruhsatlarında yer alan isteklinin kendi malı olan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasitelerinin söz konusu sigorta poliçesinde yer alan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasiteleriyle aynı olduğu, sigorta şirketinin araç plaka bilgisi verilmeksizin marka, model, model yılı ve taşıma kapasiteleri belirtilmiş özmal araca fiyat teklifi verebileceği, bahse konu belgenin Türk Nippon Sigorta A.Ş.nin İç Anadolu Bölge Müdürlüğü tarafından imzalandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine göre ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü tarafından imzalanan poliçelere ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi gerekmediği, bu çerçevede araç sigorta gideri maliyetinin mevzuata uygun olarak tevsik edildiği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Motorlu Taşıtlar Genel Tebliği’nin ekinde yer alan (II) sayılı tarifenin 2020 yılı verileri ve ihale tarihinden önce son yayımlanan yurtiçi üretici fiyatları endeksinde yer alan on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı olan %9,11’lik artış oranı dikkate alınarak hesaplamanın yapıldığı görülmüştür.

Araç muayene ve egzoz gazı emisyon maliyetinin TÜVTÜRK’ün resmi internet sitesinde ilan edilmiş 2020 yılı araç muayene ve egzoz gazı emisyon ücretleri ve ihale tarihinden önce son yayımlanan yurtiçi üretici fiyatları endeksinde yer alan on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı olan %9,11’lik artış oranı dikkate alınarak hesaplamanın yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, anılan istekli tarafından sunulan motorlu taşıtlar vergisi ile araç muayene ve egzoz gazı emisyon maliyetinin mevzuata uygun olarak sunulduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Personel maliyetini tevsik etmek üzere, ihale konusu iş için toplam 123 sürücünün kısmi zamanlı çalıştırılacağı (İhale dokümanında belirtilmediği için istekli 4 saat olarak belirlemiştir.) ve sürücüler için 2020 yılında yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üstünde hesaplama yapıldığı, öngörülen saatlik ücretin (17,50 TL) olduğu, işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı ve ihale konusu iş 2021 yılında gerçekleşeceği için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesi uyarınca ihale tarihinden önce son yayımlanan yurtiçi üretici fiyatları endeksinde yer alan on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı olan %9,11’lik artış oranı dikkate alınarak hesaplamanın yapıldığı görülmüştür.

Ayrıca, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre, asgari iki sorumlu personelin çalıştırılacağından, anılan istekli tarafından 2 sorumlu personelin tam zamanlı çalışacağı ve bu kişilere 2020 yılında yürürlükte olan aylık asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı, bahse konu ücretin 2021 yılı için %9,11’lik artış oranı dikkate alınarak toplam sorumlu personel işçilik maliyetinin hesaplandığı tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’de yer alan ring seferleri tablosuna uygun olarak 40 personelin kısmi zamanlı çalıştırılacağı (İhale dokümanında belirtilmediği için istekli 2 saat olarak belirlemiştir.) ve sürücüler için 2020 yılında yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üstünde hesaplama yapıldığı, öngörülen saatlik ücretin (17,50 TL) olduğu, işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı ve ihale konusu iş 2021 yılında gerçekleşeceği için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesi uyarınca ihale tarihinden önce son yayımlanan yurtiçi üretici fiyatları endeksinde yer alan on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı olan %9,11’lik artış oranı dikkate alınarak hesaplamanın yapıldığı görülmüştür.

İhale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına, çalışma saatlerine ve ücretine yönelik bir düzenleme yapılmadığı, ihale konusu işin personel taşıma hizmeti olduğu, ihalede 123 araç çalıştırtılacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, isteklilerin her bir araç için bir sürücü olmak üzere 123 sürücüye ilişkin personel maliyeti açıklamaları gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen 3.11’inci maddesine göre iki sorumlu personelin çalıştırılacağı ve 10’uncu maddeye göre ise hizmet binalarına ring hizmetinin yapılacağı ve ring araçları tablosuna göre 40 personel çalışacağı, bu kapsamda 40 ring sürücüsü ve iki sorumlu personele ilişkin de açıklama yapmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından servis taşıtlarında ve ring taşıtlarında çalıştırtılacak personel için 2020 yılında yürürlükte olan saatlik asgari ücret (kısmi zamanlı) üzerinden, sorumlu personel için ise 2020 yılında yürürlükte olan aylık asgari ücret (tam zamanlı) üzerinden hesaplama yapıldığı, personel maliyeti hesaplamalarında; ihale konusu iş 2021 yılında gerçekleşeceği için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesi uyarınca ihale tarihinden önce son yayımlanan yurtiçi üretici fiyatları endeksinde yer alan on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı olan %9,11’lik artış oranı dikkate alınarak hesaplamanın yapıldığı, gerek kiralanan araçların gerekse de işçilik hesaplamasının ihale konusu işin süresini kapsadığı, bu nedenle bir çelişkinin söz konusu olmadığı tespit edilmiş olup, söz konusu maliyet bileşeninin mevzuata uygun olarak tevsik edildiği anlaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, akaryakıt maliyetinin açıklanması amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi gereğince, EPDK tarafından yayımlanan, Ankara iline ilişkin yayımlanan NETOİL marka motorinin EPDK akaryakıt bayi fiyatı raporu çıktısının sunulduğu, söz konusu belgede ilan edilen fiyatlardan ihalenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında bulunan 26.11.2020 tarihi fiyatının kullanıldığı, söz konusu fiyatın KDV dahil 4.34 TL/litre, KDV hariç 3,80 TL/litre olarak hesaplamalara dâhil edildiği görülmüştür.

Ayrıca, yakıt tüketim miktarını tevsik etmek üzere, “Yakıt Tüketim Miktarı ve bakım periyodu tespit beyanı” başlıklı 3 ayrı belgenin sunulduğu, belgelerden ihale konusu iş kapsamında kullanılacağı beyan edilen Mercedes Sprinter 315 CDI, 2016 Model Mercedes Sprinter, Mercedes Sprinter 316, Mercedes Sprinter 316 Bluetec, Mercedes Sprinter 416 SS araçlarının yakıt tüketimini göstermek üzere “Aydoğanlar Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.” den alınan belgenin sunulduğu, anılan firmanın yetkili servis olduğuna dair herhangi bir belgenin sunulmadığı, ancak anılan firma kaşesinin üstünde “yetkili satıcı/servis imza ve kaşesi” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

2019 model Otokar Sultan 140 s midibüs, 2017 ve 2019 model Otokar Sultan Na16sr2bx otobüs ve 2020 model Otokar Sultan Mega Fx16sr2bx otobüsün yakıt tüketimini göstermek üzere “Cansın Motorlu Araçlar Sanayi Anonim Şirketi” den alınan belgenin sunulduğu, anılan firmanın yetkili servis olduğuna dair herhangi bir belgenin sunulmadığı, ancak anılan firma kaşesinin üstünde “yetkili satıcı/servis imza ve kaşesi” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

2013 model Temsa Safir otobüs ve 2016 model Temsa Safir Plus R otobüsün yakıt tüketimini göstermek üzere “Soycan Kardeşler Otomotiv Turz. Ltd. Şti.” den alınan belgenin sunulduğu, anılan firmanın yetkili servis olduğuna dair herhangi bir belgenin sunulmadığı, ancak anılan firma kaşesinin üstünde “yetkili satıcı/servis imza ve kaşesi” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu belgelerde yer alan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasitelerinin anılan istekli tarafından araçların kiralanmasına ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde ve sunulan amortisman tespit tutanağı ile araç ruhsatlarında yer alan isteklinin kendi malı olan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasiteleri belirtilen araçlarla aynı olduğu, bahse konu belgelerde yer alan araçların şehir içi 100 km ortalama akaryakıt sarfiyatı bilgilerinin, anılan istekli tarafından sunulan yakıt tüketim miktarı hesaplama tablosuna doğru aktarıldığı tespit edilmiştir.

Sunulan belgelerde yetkili teknik servis olduğu belirtilen firmaların, yapılan araştırma neticesinde Mercedes, Otokar ve Temsa markalı araçların yetkili servisleri oldukları, söz konusu belgelerde yer alan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasitelerinin anılan istekli tarafından araçların kiralanmasına ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde ve sunulan amortisman tespit tutanağı ile araç ruhsatlarında yer alan isteklinin kendi malı olan araçların marka, model, model yılı ve taşıma kapasiteleri belirtilen araçlarla aynı olduğu, bahse konu belgelerde yer alan araçların şehir içi 100 km ortalama akaryakıt sarfiyatı bilgilerinin, anılan istekli tarafından sunulan yakıt tüketim miktarı hesaplama tablosuna doğru aktarıldığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin “Teknik Şartname’nin 3.9’uncu maddesinde 123 servis aracının idarenin uygun görmesi halinde gidiş geliş 10 km ye kadar güzergâh uzatımı yapabileceğini belirtildiği, ancak anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu km artışına ilişkin bir maliyet hesaplanmadığı”na yönelik iddiasının 29.01.2021 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 17.02.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 20.01.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 17.02.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.