KİK Kararı: 2021/UH.II-601
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2021/UH.II-601
17 Mart 2021
2020/695466 İhale Kayıt Numaralı "11 Ay Süreli 16 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/011
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 17.03.2021
Karar No : 2021/UH.II-601
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
Körfez Turizm Seyahat Nakliyat Taahh. Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2020/695466 İhale Kayıt Numaralı “11 Ay Süreli 16 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 14.01.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “11 Ay Süreli 16 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Körfez Turizm Seyahat Nakliyat Taahh. Tic. Ltd. Şti.nin 15.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2021 tarih ve 10115 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/364 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif vermiş oldukları araç kiralama hizmeti alımı ihalesi kapsamında ihalenin 6’ncı kısmı ile ilgili olarak kendilerine bildirilen kesinleşen ihale kararında tekliflerinin ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli olduğu, ihalenin de Özipek Tur Turizm San. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı belirtilmektedir. Ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirtilmektedir:
-
Araçların bakım onarım maliyeti ile ilgili açıklamada; fiyat teklifini tanzim eden firmaların yetkili servis olmadığı, ayrıca açıklamaların araçların marka ve modellerine uygun olarak yapılmadığı, fiyat teklifi üzerinde bulunması gereken beyana yer verilmediği, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifi ile birlikte sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmanın fiyat teklifi vermiş olduğu mala ilişkin 1/20 oranında satış yapma şartını sağlamadığı, 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili mevzuatın 12'nci maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı,
-
Araçların lastikleri ile ilgili yapılan açıklamada, fiyat teklifi üzerinde bulunması gereken beyana yer verilmediği, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifi ile birlikte sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmanın fiyat teklifi vermiş olduğu mala ilişkin 1/20 oranında satış yapma şartını sağlamadığı, 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili mevzuatın 12'nci maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı,
-
Araçların yıllık bandrol, muayene ve egzoz gideri ile ilgili açıklamada, bandrol giderinin www.gib.gov.tr adresinden ve güncel olarak alınmadığı gibi araçların model yılı da dikkate alınarak açıklama yapılmadığı,
-
Araçların trafik ve kasko sigortasına ait giderleri ile ilgili açıklamada, Teknik Şartname'de belirtilen araçların marka ve modeline göre alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4 maddesi gereğince sigorta acentelerinden alınan fiyat teklifi veya sözleşme eklerinde sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği ve bu yazının yetkili kişilerce imzalanmadığı, ayrıca işin süresini de kapsamadığı,
-
Firmanın öz malı olan araçlara ilişkin noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu sunulmadığı, araçlara ilişkin ayrılması gereken amortisman giderinin araçların model yılına uygun olarak ayrılmadığı
-
Yeterlik Bilgileri tablosunda beyan edilen ticaret sicili gazetesinde, şirket yetkilisi ve ortaklarının ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı ile TC kimlik numarası ve ortaklık oranının bulunmadığı, birim fiyat teklif mektubu ile ticaret sicil gazetesinde yer alan adres bilgilerinin uyumlu olmadığı, bu bilgilere yeterlik bilgileri tablosunun diğer belgeler kısmında da yer verilmediği, idarece söz konusu bilgilerin teyidinin yapılmadığı, imza beyannameleri ile imza sirkülerinin idari şartnamenin 7.1'nci maddesindeki şartı sağlamadığı,
-
Geçici teminat mektubu ve geçici kefalet senetlerinin standart forma uygun olarak düzenlenmediği,
-
İşçilik giderine ilişkin açıklamaların ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olarak açıklanmadığı,
-
Navigasyon cihazı gideri ile ilgili olarak fiyat teklifi üzerinde bulunması gereken beyana yer verilmediği, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifi ile birlikte sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmanın fiyat teklifi vermiş olduğu mala ilişkin 1/20 oranında satış yapma şartını sağlamadığı, 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili mevzuatın 12'nci maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı,
-
Araçların bakım onarımı, muayene ve bandrol gideri, trafik sigortası ve kasko gideri, navigasyon gideri ve işçilik giderine ilişkin açıklamaların üçüncü kişilerden fiyat telifi alınarak ayrı ayrı açıklamalarının yapılmadığı,30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili mevzuatın 12'nci maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı,
-
Sözleşmeden doğan damga vergisi, karar pulu, Kamu İhale Kurumu katkı payı, vergi ve harçları aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
2020/695466 İhale Kayıt Numaralı 11 Ay Süreli 16 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı ihalesinin şikayete konu 6’ncı kısmına ait ihalenin “Çanakkale Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü (1 adet 7+1 minibüs ve 1 adet 17+1 minibüs) kiralama işi olup ihaleye ait ihale ilanı 21.12.2020 tarihinde yayımlanmıştır. Başvuru sahibinin iddiaları ile ilgili olarak anılan tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri aşağıdaki gibidir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.
…
(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.
(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
…
78.1.4. Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.” açıklaması,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.
…
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı:İl Müdürlüğümüze 11 Ay Süreli 9 Adet Şoförlü 16 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı
b) Miktarı ve türü:
İl Müdürlüğümüz ve bağlı Kuruluşların hizmetinde kullanılmak üzere 11 ay süreli, 3 Adet Binek, 6 Adet Pick-up, 6 adet Minibüs ve 1 adet Otobüs olmak üzere toplam 16 adet aracın 9 şoför ile birlikte kiralanması...” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.
20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 10’dur. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;
Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.” düzenlemesi,
Söz konusu Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
a) İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri,
b) Şoför Dahil Araç Kiralama Hizmet Alımına İlişkin İşçilik Ücreti, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Gün Ücreti, Fazla Çalışma Ücreti, Yemek ve Yol Giderleri:
Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak mesainin tamamını kuruluşta geçiren pick-up tipi araç kullanacak 2 (iki) şoför için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %35 fazlası ücret ödenecek olup işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, giyim vs.),
Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak mesainin tamamını kuruluşta geçiren minibüs ve otobüs kullanacak 7 (yedi) şoför için ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret ödenecek olup işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, giyim vs.),
Hizmet alımı yoluyla çalışacak Pick-up tipi araç kullanacak 2 (iki) şoföre aylık 22 gün üzerinden bir gün için brüt 12,50-TL (Oniki Lira Elli Kuruş) yemek ve 11,00 TL (Onbir Lira Elli Kuruş) yol ücreti, Hizmet alımı yoluyla çalışacak Minibüs ve Otobüs kullanacak 7 (yedi) şoföre aylık 26 gün üzerinden bir gün için brüt 12,50-TL (Oniki Lira Elli Kuruş) yemek ve 11,00 TL (Onbir Lira Elli Kuruş) yol ücreti, Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam 29 (yirmidokuz) gün için; Asgari ücretin %35 fazlasını alacak Pick-up tipi araç kullanacak 2 (iki) şoföre çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret,
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam 101,50 (yüzbirbuçuk) gün için;
Asgari ücret alacak minibüs ve otobüs kullanacak 7 (yedi) şoföre çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 2 (iki)’dir.” düzenlemesi,
Bahse konu Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Söz konusu iş, İl Müdürlüğü ve bağlı Kuruluşlarının resmi hizmetlerinin 01.02.2021 - 31.12.2021 tarihleri arası mesai saatleri içinde veya dışında, şehir içinde veya dışında etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine ilişkin akaryakıt hariç, sürücülü ve sürücüsüz araç kiralama hizmet alımı işidir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Kiralanacak araçla ilgili hususlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.” düzenlemesine yer verilerek ihalenin şikayete konu 6’ncı kısmında kiralanacak iki adet aracın her birinde bir adet şoför çalıştırılacağı hususunun tabloda belirtildiği,
Söz konusu Şartnamenin “Hizmette Kullanılacak Taşıtlarla İlgili Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ise ihale konusu işte kullanılacak araçlarda aranılan özelliklere yer verilip anılan maddenin 8’inci alt maddesi ile “Çanakkale Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü’nün 2 aracı, Yenice Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün 1 aracı ve Küçükkuyu Hamiyet Feridun Sözen Huzurevi Müdürlüğünün 1 aracı için; araç zemini tekerlekli sandalye kullanan engellileri taşımak adına düz zemin ve genişlikte olması gerekmektedir. (Herhangi bir yükseklik farkı olmaması gerekmektedir, koltuklar ile orta zemin arasında yükseklik farkı olmamalıdır.)” düzenlemesine,
Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 10’uncu maddede ise “… 7- Yüklenici Karayolları Trafik Mevzuatına göre belirlenen tarihlerde kış lastiği uygulamasına tabi araçlar için kış lastiklerini tedarik ederek araca taktıracak ve değiştirilen lastikler her durumda yüklenici tarafından muhafaza edilecektir. Lastik değişimi, rot-balans ayarları, lastiklerin muhafazası Yüklenici tarafından tüm giderleri kendisine ait olmak üzere yaptırılacaktır. Yüklenicinin bu maddedeki hususlarla ilgili yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle İdarece araçların kullanılamaması veya işin aksamasına neden olunması gibi durumlarda İdare piyasada işi yaptırarak oluşan maliyeti Yüklenicinin o aya ait hak edişinden kesecektir.
…
10- Kiralanacak tüm minibüs şoförlerine brüt asgari ücret ödenecektir.
11- Biga Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünde görevlendirilecek araçların ( 2 adet pick-up tipi) şoförlerine aylık fiilen çalışması halinde asgari ücretin %35 fazlası ve 22 gün üzerinden 12,50 TL Yemek ve 11,50 TL yol ücreti brüt olarak ödenecek olup bu ücretler bordroda gösterilecektir.
Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi (1 adet 16+1 minibüs), Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü (1 adet 17+1 minibüs), Çanakkale Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Reh. Merkez Müdürlüğü ( 1 adet 7+1 minibüs ve 1 adet 17+1 minibüs), Küçükkuyu Hamiyet Feridun Sözen Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü ( 1 adet 19+1 minibüs) , Küçükkuyu Hamiyet Feridun Sözen Huzurevi Müdürlüğü ( 1 adet 14+1 minibüs) ve Yenice Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ( 1 adet 14+1 minibüs) için görevlendirilecek 7 adet sürücü için asgari ücret ödenecektir. Şoförler aylık fiilen çalışması halinde 26 gün üzerinden olmak üzere 12,50-TL Yemek ve 11,50-TL yol ücreti brüt olarak ödenecek olup bu ücretler bordroda gösterilecektir.
…
14-Tüm araçlara yüklenici firma tarafından navigasyon cihazı monte ettirilecek olup, cihazın satın alınması, monte edilmesi ve bakım onarım giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Navigasyon cihazı ile ilgili araç alımını gerçekleştiren idarelerden cihaz ücreti, bakım ve onarım ücreti vb. hiçbir ücret veya masraf talep edilmeyecektir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
14.01.2021 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin şikayete konu 6’ncı kısmına 9 isteklinin teklif sunduğu, idarece sınır değerin 194.045,94 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında geçerli teklif sunmuş olan Özipek Tur Turizm Organizasyon Temizlik Tarım Petrol Bilgi İşlem İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ne 15.01.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazının idarece tebliğ edildiği, bahse konu yazıda açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin “Araç kiralama bedeli, işçilik maliyeti (yol, yemek ve ulusal bayram giderleri dahil) sözleşme giderleri, araç kasko değerleri, muayene giderleri, ferdi koltuk sigortasına ait yasal giderler, kışlık lastik, MTV, GPRS, navigasyon cihazı, engelli araçlar için istenen hususlar” olarak belirlendiği, anılan istekli tarafından 19.01.2021 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, 03.02.2021 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların uygun olduğu belirtilerek ihalenin de söz konusu istekli olan Özipek Tur Turizm Organizasyon Temizlik Tarım Petrol Bilgi İşlem İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Körfez Turizm Seyahat Nakliyat Taah.Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Özipek Tur Turizm Organizasyon Temizlik Tarım Petrol Bilgi İşlem İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 6’ncı kısmı için teklif edilen 175.780,00 TL tutarındaki teklif bedeli, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;
1-) 2 kişi 11 ay sözleşme ve genel giderler hariç işçilik maliyeti: 96.413,68 TL,
2-) Ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (14,5 gün): 4.236,61 TL,
3-) Araç gideri (Araç kira bedeli) 2 araç: 39.759,88 TL
Giderler genel toplamı: 140.410,17 TL
Teklif edilen tutar üzerinden %4 sözleşme ve genel giderleri: 7.031,20 TL
Genel Toplam: 147.441,37 TL
Firma Karı 28.338,63 TL
Toplam teklif bedeli olan 175.780,00 TL
yukarıda dökümü yapıldığı şekilde açıklanmıştır.
Araçların kiralama yoluyla temin edileceği belirtilip bu kapsamda Efesoy Rent A Car Otomotiv Turizm Gıda Taşımacılık İnşaat Ltd. Şti.nden aldığı fiyat teklifini; araçların marka, model ve koltuk kapasitelerine uygun olarak 11 ay süresi boyunca muayene gideri, ferdi koltuk sigortası, kışlık lastik gideri, MTV gideri, GPRS gideri ve navigasyon gideri için ayrı ayrı bedel öngörmek suretiyle toplam 39.759,88 TL fiyat ile kiralanacağı belirtilmiştir.
Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddialarından, İhale üzerinde bırakılan istekli olan Özipek Tur Turizm Organizasyon Temizlik Tarım Petrol Bilgi İşlem İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalardan mevzuata aykırı olduğu tespit edilenlerle ilgili incelemeler aşağıda yapılmıştır:
-
Öncelikle başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili mevzuatın 12'nci maddesine uygun olmadığı yönündeki iddiasında yer verilen mevzuat değişikliği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yapım işi ihaleleri için yapılan “…Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır…” şeklindeki düzenlemeyi içermekte olup mevcut düzenlemenin aynısı hizmet alımı ihaleleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 79.2.2.1’inci maddesinde yapılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 79.2.2.1’inci maddesi çerçevesinde incelemeye alınmıştır.
-
Gerek ihale dokümanında işçilik maliyeti ile ilgili düzenleme, gerekse idarenin 15.01.2021 tarihli “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” yazısı dikkate alındığında ihalenin şikayete konu kısmında 2 adet şoförün asgari ücret üzerinden 11 ay süreyle çalışacağı, ulusal bayram ve genel tatil gününün 14,5 gün olduğu, söz konusu işçilere aylık 26 gün üzerinden bir gün için brüt 12,50-TL (Oniki Lira Elli Kuruş) yemek ve 11,00 TL (Onbir Lira Elli Kuruş) yol ücreti ödeneceği anlaşılmaktadır. Her ne kadar yol ücreti ile ilgili olarak İdari Şartname’de 11,00 TL birim fiyat rakam ve yazı ile farklı yazılmışsa da ve Teknik Şartname’de 11,50 TL birim fiyat belirlendiği tespit edilmiş olsa da, isteklilerin teklif etmesi gereken minimum tutar itibariyle İdari Şartname’de yer alan 11,00 TL birim fiyat esas alınarak teklif fiyatlarının belirlemesi gerektiği anlaşıldığından ihale dokümanındaki söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar ihale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı iş olmasa da Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 78.1, 78.1.1, 78.1.4’üncü maddelerinde yer alan açıklamalara göre ihale konusu işte personel çalıştırılacağı hususunda bir düzenleme yapılmışsa, bu çerçevede hesaplanacak personel maliyetinin yine anılan Tebliğ’in 79.3.3’üncü maddesinde yer verilen açıklama gereğince işçilik hesaplama modülünün kullanılarak hesap edilmesi gerekmektedir. Buna göre ihale dokümanındaki mevcut düzenleme kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak personel maliyeti ile ilgili olarak KİK işçilik modülü kullanılmak suretiyle %4 sözleşme ve genel giderler hariç, yemek ve yol bedeli dahil olmak üzere toplam işçilik maliyetinin 116.195,49 TL olması gerekmektedir. Ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yemek ve yol bedeli dahil edilmeden işçilik maliyetinin toplam 100.650,29 TL olarak açıklandığı, bu haliyle yapılan açıklamanın ihale dokümanı ile yapılan düzenlemeye aykırı olduğu anlaşılmıştır.
-
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedel üzerinden %4 sözleşme ve genel giderler hesap edilmiş olup İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı iş olmadığından, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olamayacaktır. Sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılması gerekmektedir. Buna göre, anılan istekli tarafından yapılan açıklama bu haliyle Tebliğ’in anılan maddesine aykırı olmakla birlikte bu kapsamda hesaplanan bedelin sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanan tutardan daha fazla olduğu anlaşıldığından bu husus bir aykırılık olarak değerlendirilmemiştir.
-
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kiralanan araçlarla ilgili olarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, fiyat teklifinin Efesoy Rent A Car Otomotiv Turizm Gıda Taşımacılık İnşaat Ltd. Şti.nden alındığı, fiyat teklifi üzerinde serbest muhasebeci mali müşavir tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (19/01/2021) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı, iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmıştır.
Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan “Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.” açıklaması gereğince fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı anlaşıldığından anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
-
Başvuru sahibinin iddiaları arasında yer alan, fiyat teklifi veren firmanın fiyat teklifi vermiş olduğu mala ilişkin 1/20 oranında satış yapma şartını sağlamadığı yönündeki iddiası ile ilgili olarak, bu konudaki düzenlemenin yapım işi ihaleleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yapıldığı, hizmet alımı ihaleleri ile ilgili olarak anılan Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesinde yer alan düzenlemeye göre isteklilerin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlarla açıklama yapması durumunda maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması şartının arandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlarla açıklama yapılmadığı, fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.
-
Başvuru sahibinin iddiaları arasında yer alan yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ticaret sicili gazetesinde, şirket yetkilisi ve ortaklarının ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı ile TC kimlik numarası ve ortaklık oranının bulunmadığı, birim fiyat teklif mektubu ile ticaret sicil gazetesinde yer alan adres bilgilerinin uyumlu olmadığı, bu bilgilere yeterlik bilgileri tablosunun diğer belgeler kısmında da yer verilmediği, idarece söz konusu bilgilerin teyidinin yapılmadığı, imza beyannameleri ile imza sirkülerinin idari şartnamenin 7.1'nci maddesindeki şartı sağlamadığı yönündeki iddiası ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda ticaret sicili gazetesinde, şirket yetkilisi ve ortaklarının ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı ile TC kimlik numarası ve ortaklık oranına yer verdiği, birim fiyat teklif mektubu ile ticaret sicil gazetesinde yer alan adres bilgilerinin uyumlu olduğu, bu bilgilere yeterlik bilgileri tablosunun diğer belgeler kısmında da yer verilmesine gerek olmadığı, imza beyannameleri ile imza sirkülerinin idari şartnamenin 7.1'nci maddesinin (a) bendinde yer alan “Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
-
Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
-
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri(anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri),” şeklindeki düzenlemeye uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.
-
Başvuru sahibinin iddiaları arasında yer alan geçici teminat mektubu ve geçici kefalet senetlerinin standart forma uygun olarak düzenlenmediği yönündeki iddiası ile ilgili olarak ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi ile birlikte sunulan yeterlik ilgileri tablosunda geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak düzenlenen Kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın beyan edildiği anlaşıldığından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında yer alan “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.” şeklindeki düzenlemeye göre geçici teminata ilişkin beyanın mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.
Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 7.682,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından 15.373,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 7.691,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Özipek Tur Turizm Organizasyon Temizlik Tarım Petrol Bilgi İşlem İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
-
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
-
Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.