KİK Kararı: 2021/UH.II-571

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/010
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 10.03.2021
Karar No : 2021/UH.II-571
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/579316 İhale Kayıt Numaralı “TC Gençlik ve Spor Bakanlığı Bakanlık Merkez ve Bağlı İl Müdürlükleri 2021 Yılı Sürücülü-Sürücüsüz ve Yakıtsız Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gençlik ve Spor Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 03.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TC Gençlik ve Spor Bakanlığı Bakanlık Merkez ve Bağlı İl Müdürlükleri 2021 Yılı Sürücülü-Sürücüsüz ve Yakıtsız Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 22.02.2021 tarih ve 9402 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/333 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalenin 12’nci kısmının Kamu İhale Kurulunun 27.01.2021 tarihli ve 2021/UH.II-252 sayılı düzeltici işlem kararı sonucunda alınan 03.02.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile firmaları üzerinde bırakıldığı, söz konusu ihale komisyonu kararına karşı idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ve bu başvuru üzerine tekliflerinin yaklaşık maliyetten % 16,75 oranında yüksek olduğu, bu kısım içerisinde yer alan 2 adet kamyon çalıştırılması iş kalemi için teklif edilen bedelin piyasa değerinin bile çok üzerinde olduğu, bunun aynı ihalede başka kısımlar içerisindeki birim fiyat teklif bedelinden 3,25 kat fazla olduğu, bu durumunda kamu zararının oluşmasına neden olacağı gerekçesiyle idarece iptal kararı alındığı,

Söz konusu iptal kararının, mevzuata aykırı olduğu zira, Kamu İhale Kurulunun 27.01.2021 tarihli ve 2021/UH.II-252 sayılı düzeltici işlem kararı ile ihale dışı bırakılan bir firmanın şikayeti üzerine alındığı, firmalarının idarece önce ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak, Kamu İhale Kurulu kararı sonrası da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, yaklaşık maliyetin üzerinde olsa bile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3.2’nci maddesine uygun olarak tekliflerinin kabulüne karar verilebileceği, tekliflerindeki 7 iş kaleminden sadece birisinin ihaledeki diğer teklifler içerisindeki bu iş kalemi ile mukayese edildiği, araçlara ilişkin toplam teklifleri dikkate alınmadan sadece bir iş kalemi tekliflerinin değerlendirildiği ve sadece kamyon teklif fiyatlarının baz alındığı, firmaları tarafından teklif sunulan 11’inci kısımda yer alan kamyon iş kalemi içinde verilen fiyatın iptal edilen ihalede sunulan fiyat ile benzer olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde“Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: TC GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI BAKANLIK MERKEZ VE BAĞLI İL MÜDÜRLÜKLERİ 2021 YILI SÜRÜCÜLÜ-SÜRÜCÜSÜZ VE YAKITSIZ ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI

b) Miktarı ve türü:

2021 Yılı İçin Toplam 550 taşıt (167'si sürücülü) kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı Bakanlık Merkez ve Bağlı İl Müdürlükleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından 11.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin incelemeye konu 12’nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklif sahibi olarak Acar Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, anılan komisyon kararı üzerine Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunulduğu,

Söz konusu başvurular üzerine alınan Kamu İhale Kurulunun 27.01.2021 tarihli ve 2021/UH.II-252 sayılı kararında, ihalenin incelemeye konu 12’nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklif sahibi olan Acar Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği,

Kamu İhale Kurulunun söz konusu kararı üzerine alınan 03.02.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin incelemeye konu 12’nci kısmında Acar Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

05.02.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararına karşı Acar Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikayet başvurusu üzerine 18.02.2021 tarihinde alınan kararda “…

Başvuru sahibinin dokuzuncu iddiasına ilişkin olarak yapılan değerlendirme neticesinde; ihalenin 12’nci kısmı ile ilgili olarak altı istekli tarafından teklif verilmiş olup, beş isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bahse konu kısım için geçerli bir istekli olan Gök-Er Taşımacılık Sınır Tic. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının teklifi değerlendirmeye alınmıştır. Şikayet başvurusu üzerine Gök-Er Taşımacılık Sınır Tic. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının teklifinin tekraren ayrıntılı olarak değerlendirilmesi sonucunda ihalenin bu kısmı ile ilgili yaklaşık maliyetin yüzde 16,75 oranında yüksek olduğu, bu kısmın kiralama kalemleri arasında yer alan 2 adet kamyon için 12 ay süre ile 550.000,00 TL X 2 = 1.100.000,00 TL teklifte bulunulduğu, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi bu teklif edilen bedelin isteklinin kiralamayı teklif ettiği 2 adet 2018 model kamyonun piyasa değerinin bile çok üzerinde olduğu, bahse konu ihalenin aynı şartlarda ve özellikteki kamyon için diğer kısımlara verilen ve sözleşmeye bağlanmış olan kısımlara ait birim fiyat teklif bedelinden (10 kısma ait fiyat ortalaması 163.932,00 TL olup,) yaklaşık 3,25 katı fazla teklif edilmiş olduğu, bu durumda da aynı ihale için kamyona ait teklif edilmiş olan fiyat skalasının çok çok üzerinde olması ve bu durumda başvuru sahibinin de iddia ettiği gibi kamu zararının oluşmasının mümkün olduğu değerlendirilerek başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüş ve bu kısmın ihalesinin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin 12’nci kısmına ilişkin iptal kararı verildiği ve söz konusu kararın aynı tarihte isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmasının gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde, isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde ihale komisyonunun, yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese edeceği ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, öte yandan yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında tekliflerin kamu yararı ve hizmet gereklerine göre kabul edilebileceği ve bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu açıklanmıştır.

İhalenin incelemeye konu 12’nci kısmında başvuru sahibi Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin 3.877.308,00 TL olduğu, anılan kısmın yaklaşık maliyetinin ise 3.321.958,91 TL olduğu, söz konusu fiyat teklifinin ilgili kısmın yaklaşık maliyetinden % (16,7175..) oranında yüksek olduğu, idarece iptal gerekçeleri arasında, kiralama kalemleri arasında anılan isteklinin 2 adet kamyon için 12 ay süre ile 550.000,00 TL X 2 = 1.100.000,00 TL teklifte bulunduğu ve bu teklif edilen bedelin isteklinin kiralamayı teklif ettiği 2 adet 2018 model kamyonun piyasa değerinin çok üzerinde olduğu söz konusu durumun kamu zararına neden olacağı hususlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; 12’nci kısımda başvuru sahibi Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticaret İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin 3.877.308,00 TL olduğu, anılan kısmın yaklaşık maliyetinin ise 3.321.958,91 TL olduğu, söz konusu fiyat teklifinin ilgili kısmın yaklaşık maliyetinden % (16,7175..) oranında yüksek olduğu, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, idarelerin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul etmek veya reddetmek hususlarında takdir yetkisine sahip olduğu, mevcut durumda idarece teklif fiyatı yaklaşık maliyetin üzerinde olan başvuru sahibine ait teklifin kamu zararı oluşabileceği saikiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptal edilmesi hususunun mevzuatın verdiği bu takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer alan belgeler incelendiğinde başvuru sahibi tarafından 30.750,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi tarafından ihalenin 12’nci kısmı itirazen şikâyet konusu edilmektedir. Dolayısıyla söz konusu kısmın yaklaşık maliyeti için Kanun’da öngörülen başvuru bedelinin 15.373,00 TL olduğu dikkate alındığında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması uyarınca, fazla yatırılan 15.377,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.