KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/009
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 03.03.2021
Karar No : 2021/UH.II-504
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ağmar Danışmanlık ve Yemek Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. -Latif Çete İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/589227 İhale Kayıt Numaralı “Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi İçin 24 Aylık Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 07.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi İçin 24 Aylık Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ağmar Danışmanlık ve Yemek Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.-Latif Çete İş Ortaklığının 31.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2021 tarih ve 2290 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/117 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü tarafından “Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi İçin 24 Aylık Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesinin 07.12.2020 tarihinde ihale edildiği, söz konusu ihaleye ilişkin şikâyet başvurularının idarece reddedildiği, aşırı düşük teklif sahibi isteklinin açıklamalarının uygun olmadığı, söz konusu istekli tarafından sunulan belgelerin ilgili SMMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı,

2. Aşırı düşük teklif savunmasında kullanılan Ek-06 maliyet satış tutarı tespit tutanağının ve Ek-07 maliyet tespit tutanağında belirtilen faturaların gerçeği yansıtmadığı, faturaların asıllarının firmadan istenilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif savunmasında kullanılan Ek-06 satış tutarı tespit tutanağı ve Ek-07 maliyet tutarı tespit tutanağında belirtilen rakamların gerçeği yansıtmadığı, belgelerde belirtilen faturaların gerçeği yansıtmaması nedeniyle, faturaların mali müşavirden teyit edilmesi gerektiği, yine aynı şekilde faturaların gelirler idaresinden teyidinin istenilmesi ve teyit edilmesi gerektiği,

3. Fatura ve beyanlardan dolayı ilgili firmanın aldatıcı belge kullanması nedeniyle firmaya Kanun’un 17’nci maddesinin hükümlerinin uygulanması gerektiği,

4. Aşırı düşük teklif savunmasında kullanılan bültenlerde yanıltıcı beyanların olduğu ve teyidinin yapılması gerektiği,

5. Kullanılan Ek-07 maliyet tutarı tespit tutanağında yeni değişikliğe uygun formun kullanılmadığı, dolayısıyla tutanağın şekil olarak ta uygun olmadığı,

6. İtiraza konu işin yıllara yaygın olmasından dolayı, yıllara ait enflasyon farkı hesaplaması yapılması gerektiği, Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesine uygun şekilde hesaplama yapılmadığından açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği,

7. Birim fiyatlar üzerinden hesaplama yapılmayıp toplam tutar üzerinden hesaplama yapıldığı, ancak bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen açıklamaya uygun olmadığı, her bir kalem için ayrı ayrı savunma hazırlanması gerekirken toplam tutar üzerinden açıklama yapıldığı,

8. Yapılan açıklamaların 30.09.2020 tarihinde değişen Yönetmelik’e uygun şekilde hazırlanmadığı, tutanakların şekil olarak da uygun olmadığı,

9. Personel maliyetlerine ilişkin açıklamanın yanlış yapıldığı,

10. Kullanılan fiyat tekliflerindeki fiyatlar gerçeği yansıtmadığından faturaların aslının istenilmesi gerektiği, konunun Maliye’ye bildirilerek teyidinin yapılması gerektiği,

11. Kullanılan dana etinin gıda rasyosuna uygun olmadığı, kemiksiz dana eti kullanılmadığı,

12. Kullanılan pirinç gıda rasyosuna uygun olarak lüks baldo olmadığı,

13. Kullanılan bezelyenin gıda rasyosuna uygun olmadığı,

14. Kullanılan nohutun gıda rasyosuna uygun olmadığı,

15. Kullanılan kuru fasulyenin gıda rasyosuna uygun olmadığı,

16. Kullanılan elmanın menüde belirtildiği gibi starking elma olmadığı ve gıda rasyosuna uygun olmadığı,

17. Kullanılan eriğin menüde belirtildiği gibi malta eriği olmadığı ve gıda rasyosuna uygun olmadığı,

18. İhale dosyasında yer alan geçici teminatlar içerisinde mevzuata uygun şekilde düzenlenmemiş geçici teminat mektubu sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği,

19. İhale dokümanındaki gıda rasyolarına uyulmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 16., 17. ve 19’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanun’un 21’nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanun’un 21’nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükümleri,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Vergi (KDV Hariç), ulaşım, sigorta, resim, harç, İlaçlama, Kırtasiye, Elektrik, Su, Yakıt, işçi ücretleri, İşçi SGK primleri dâhil, işçi kıyafetleri, KİK payı, ve tüm giderler yüklenici firmaya aittir. Ayrıca istekli ihaleyi aldığı takdirde yemekhanede meydana gelebilecek yangına ve servis ettiği ürünlerden oluşa bilecek gıda zehirlenmelerine karşı sigorta yapacaktır. Belirtilen tüm ücret ve giderler teklif fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

AĞRI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

a) Firma Sorumlusu (1 kişi): Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası
Gıda Mühendisi veya Diyetisyen (1 Kişi) :Brüt Asgari Ücretin %60 fazlası

Aşçıbaşı (2 Kişi) : Brüt Asgari Ücretin %70 fazlası

Aşçıbaşı Yardımcısı (2 Kişi) : Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası

Aşçı Yardımcısı (5 Kişi): Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası

Kasap (2 Kişi) :Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası

Bulaşıkçı (4 Kişi) : Brüt Asgari Ücretin %20 fazlası

Meydancı (Hazırlık personeli) 4 kişi: Brüt Asgari Ücretin %20 fazlası

Şef Garson (2 kişi ): Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası

Garson (20 kişi): Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası

Temizlik ve Depo Görevlisi (2 kişi): Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası

b) Teknik şartnamede ve idari şartnamede hizmetin yürütülmesi için istenilmiş olan malzeme, makine ve ekipman giderleri teklif fiyata dâhildir.

c)Elektrik, su ve doğalgaz giderleri teklif fiyata dâhildir.

d)Temizlik sarf ve diğer malzeme giderleri ile işin yapılması ile ilgili diğer malzeme giderleri, teklif fiyata dâhildir.

e)İşçilerin yemek ve giyim bedelleri teklif fiyata dâhildir.

f)Yemeklerin ısıtılması işleminde kullanılan ocaklar ve diğer ısıtma cihazlarının LPG dolum masrafları teklif fiyata dâhildir.

g)Hastanelerimizin hizmet binalarında yüklenicinin kullanımına verilecek yerlerden (mutfak, malzeme ve araç ambarları ile işçi barakaları gibi kendi ihtiyacı için kullanacağı yerler) bir bedel alınmayacak olup, idare tarafından yükleniciye bedelsiz olarak verilecektir.

h)Hastanelerimizin diğer Blok Hizmet Binalarına servis yapılmak üzere taşınan yemeklerin nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.

ı) Mutfak, yemekhane, gıda ambarları ve ilgili yerlerin haşerelere karşı ilaçlama bedelleri ve temizlik, boya badana bedelleri teklif fiyatına dâhildir.

k) İhale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, yaka kartı, birim fiyat teklif fiyatına dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’de ise hizmetin nasıl gerçekleştirileceğinin belirtildiği, personele yapılacak ödemelerin düzenlendiği, kullanılacak araç ve gereçlerin listelendiği, öğün cinslerinin açıklandığı, bir takım 14 günlük örnek menülere yer verildiği, Şartname ekinde bazı yemekler için hazırlanmış gramaj listelerinin hazırlandığı ayrıca gıdaların teknik şartlarına ilişkin düzenlemelerin bulunduğu tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihaleye ilişkin işin Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi için 24 aylık yemek hazırlama dağıtım ve sonrası hizmet alımı işi olduğu, söz konusu hizmet kapsamında 200.000 adet normal kahvaltı, 40.000 adet diyet kahvaltı, 1.000.000 adet normal yemek, 65.000 adet diyet yemeği, 16.000 adet sıvı diyet, 100.000 adet ara öğün (personel - hasta) alınacağı, ihalenin 07.12.2020 tarihinde elektronik teklif alınmak suretiyle ve birim fiyat teklif alınarak gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

[i]

İhale kayıt numarası :2020/589227

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal Kahvaltı (Normal + Gece Kahvaltısı)

adet

200.000

2

Diyet Kahvaltı

adet

40.000

3

Normal Yemek

adet

1.000.000

4

Diyet Yemeği (R3)

adet

65.000

5

Sıvı Diyet Yemeği (R1 - R2)

adet

16.000

6

Ara Öğün (Personel+Hasta)

adet

100.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Söz konusu ihaleye 26 isteklinin teklif verdiği, kesinleşen ihale kararında belirtilen gerekçelerle 15 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra ilk oturumda geçici teminatı ve teklif mektubu uygun olan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlendiği ve teklifleri hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerin altında bulunan 4 istekliden idarenin 08.12.2020 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, aşırı düşük teklif olarak belirlenen 4 istekliden 3’ünün süresinde açıklamaları sunmaması nedeniyle tekliflerinin reddedildiği, süresi içerisinde aşırı düşük teklif sunan tek istekli olan Florya Yemek Ticaret Anonim Şirketinin açıklamalarının incelendiği ve açıklamaların kabul edildiği, 25.12.2020 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Ağmar Danışmanlık ve Yemek Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. -Latif Çete İş Ortaklığının da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarenin 08.12.2020 tarihli yazısında aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin 11.12.2020 tarihi saat:16:00’a kadar açıklamalarını sunmalarının istenildiği, daha sonra isteklilerin ek süre talep etmesi üzerine idarenin 10.12.2020 tarihli yazısı ile 11.12.2020 tarihinden itibaren beş iş günü daha sürenin uzatıldığı belirlenmiştir. İdarenin 08.12.2020 tarihli yazısı ekinde isteklilerden teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen demirbaş malzeme gideri, kuru- yaş gıda, et, tavuk, balık giderleri, personel giderleri, sebze ve meyve giderleri ile ilgili açıklama yapmalarının istenildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin de iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderlerini dikkate alınarak açıklama yapmaları, örnek menüdeki girdiler ve işçilik giderlerini kullanarak teklif ettikleri birim fiyatları açıklamaları gerekmektedir.

İdarenin 08.12.2020 tarihli yazısı ekinde açıklama yapılması istenilen iki haftalık örnek menülere yer vermediği, isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerindeki birim maliyetlerini açıklayacaklarına ilişkin bir açıklama yapılmadığı, demirbaş malzeme gideri, kuru-yaş gıda, et, tavuk, balık giderleri, personel giderleri, sebze ve meyve giderleri ile ilgili açıklama yapmalarının istenildiği görülmüştür. Yazı ekinde herhangi bir gramaj listesinin de bulunmadığı belirlenmiştir. İki haftalık örnek menünün ve gramaj listelerinin Teknik Şartname kapsamında düzenlenip düzenlenmediği yönünden yapılan incelemede, Teknik Şartname’de 14 günlük kahvaltı menüsüne yer verildiği ancak kahvaltı gramaj listelerinin düzenlenmediği, öğle yemeği ve akşam yemeği örnek menülerinin hazırlandığı ve Şartname ekinde gramaj listelerinin verildiği, diyet yemek menüsünün yer aldığı ancak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak belirtilen ve aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından açıklanması gereken birim maliyet kalemlerinden olan diyet kahvaltı, sıvı diyet yemeği ve ara öğün menülerinin hazırlanmadığı ve bu kategoriler için gıda rasyo oranlarının düzenlenmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca, Teknik Şartname’de yer alan 14 günlük öğle yemeği ve akşam yemeği ile diyet yemekleri listelerinde yer almasına rağmen, Şartname ekinde bazı yemeklerin gramaj oranlarına yer verilmediği belirlenmiştir (örneğin; zeytinyağlı bamya, zeytinyağlı bezelye, zeytinyağlı kabak, piliç emense, sebzeli makarna, hindi sote). Bu durum aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli tarafından da tespit edilmiş ve benzer yemek içerikleri esas alınarak açıklama yapıldığı beyan edilmiştir.

Eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılarak belirlenen her bir iş kalemi için 14 günlük örnek yemek menüsünün ve idari ve teknik şartnamelerdeki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi, menülerde yer alan gramaj listelerinin hazırlanması ve söz konusu 4 isteklinin bu şekilde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Bu açıdan değerlendirme yapıldığında, Teknik Şartname’de yapılan ve yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında, birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen diyet kahvaltı, sıvı diyet yemeği ve ara öğün menülerinin hazırlanmadığı, bu kalemler için gramaj listelerinin belirlenmediği, ayrıca normal yemek ve diyet yemek menülerinde yer alan bazı yemeklere ilişkin gramaj bilgisinin bulunmadığı, normal kahvaltı menüsüne ilişkin gramaj listesinin hazırlanmadığı tespit edildiğinden, bu koşullarda hangi kriterlere göre aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirileceği noktasında belirsizlik bulunduğu anlaşılmıştır. Keza aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin menüde yer alan ancak gramajları belirtilmeyen yemekler için benzer yemeklerin esas alınarak açıklama yaptığı görülmüştür. Ayrıca ihale dokümanında birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılan her bir menü için 14 günlük menü ve gramajların eksiksiz olarak düzenlenmemiş olması nedeniyle isteklilerin eşit şartlar ve koşullarda teklif maliyetlerini de hazırlayamayacakları belirlenmiştir. Dolayısıyla bu durumda teklif maliyetlerinin eşit koşullarda oluşturulması ve söz konusu ihale dokümanı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu ihalede ihale dokümanındaki eksiklikler nedeniyle inceleme konusu ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “ (1) Kanun’un 34’üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir.

(3) Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin belgeler bilgisayarda taratılarak, istekli tarafından EKAP üzerinden e-teklif kapsamında gönderilir.” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “…

(3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanun’un 34’üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

…

(7) İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici ve kesin teminat verilmesi zorunludur.

…

(9) Gerekli görüldüğünde, teminat mektuplarının teyidi idarelerce, ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden ya da ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veyahut yetkilendirilmiş merkezi kuruluşların internet sayfaları üzerinden yapılabilir. Resmi yazışma yoluyla yapılan teyitlerde, bankanın veya sigorta şirketinin en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir.” hükümleri yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 doksan (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 05.04.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.

26.5. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektuplarının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarenin talebi üzerine sunulması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında Kanun’un 17’nci maddesi uyarınca işlem yapılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale komisyonunca yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgiler esas alınarak geçici teminat mektuplarının uygunluğuna karar verildiği belirlenmiştir. Yeterlik bilgileri tablolarında, bazı istekliler tarafından Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektuplarının, bazı istekliler tarafından bu şekilde alınmayan geçici teminat mektuplarının, ya da geçici teminat mektubu dışındaki teminatların bilgilerinin beyan edildiği tespit edilmiştir. 03.02.2021 tarihli ve E.2021/2092 sayılı yazı ile Elektronik İhale Daire Başkanlığından şikâyete konu ihalede teklif veren istekliler tarafından beyan edilen geçici teminat mektuplarının listesi talep edilmiştir. Elektronik İhale Daire Başkanlığının 05.02.2021 tarih ve E.2021/2240 sayılı yazısı ekinde istenilen liste gönderilmiştir.

Yeterlik tablolarında yer verilen beyanlar ve EKAP’tan temin edilen elektronik geçici teminatlara ilişkin bilgiler çerçevesinde geçici teminat mektuplarının süreleri, tutarları incelendiğinde, isteklilerin geçici teminatlarının yeterli ve geçerli olduğu belirlendiğinden bu konudaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.