KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/051
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 22.12.2021
Karar No : 2021/UH.II-2322
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özener Turizm Sağ. Tem. Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Başakkent İnşaat Turizm Organizasyon San. ve Tic. A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/503325 İhale Kayıt Numaralı “Yakıtsız ve Sürücüsüz Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu ve İş Makinesi Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Başakkent İnşaat Turizm Organizasyon San. ve Tic. A.Ş. tarafından 07.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yakıtsız ve Sürücüsüz Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu ve İş Makinesi Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Özener Turizm Sağ. Tem. Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 08.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2021 tarih ve 54247 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1917 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından teklif dosyasında sunulan belgelere yönelik olarak;

a) Sunulan iş ortaklığı beyannamesinin, iş ortaklığı beyannamesi standart formuna uygun olmadığı,

b) İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesine uygun olacak şekilde imza beyannamelerini sunmadıkları,

c) İş ortaklığının ortakları tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarında yer alan bilanço rasyolarının ve iş hacmi tutarının, ihalede istenilen yeterlikte olmadığı,

ç) İş ortaklığının ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş tanıma uygun olmadığı, istenilen tutarı karşılamadığı, pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesi tutarının, iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarının en az %70’i, özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesi tutarının ise iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarının en az %30’u olması gerektiği şartını karşılamadığı, özel sektöre yapılan işten elde edilen iş deneyiminin yeterli kabul edilmesi noktasında ihale ilan tarihinden önce ödenmesi zorunlu olan damga vergisinin ödenmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak;

a) Açıklama kapsamında sunulan metin ve tutanakların iş ortaklığının her iki ortağı tarafından imzalanması gerekirken tekbir ortak tarafından imzalandığı,

b) Açıklama kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak hazırlanmadığı,

c) Fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermediği, fiyat tekliflerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yer almadığı, meslek mensubu imza ve kaşesinin yer almadığı,

ç) Fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının standart forma uygun olmadığı, meslek mensubu, fiyat teklifi alınan firma ve iş ortaklığının ortakları tarafından imzalanmadığı, söz konusu tutanaklarda bilgileri yer alan faturaların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı, tutanakların ekinde sunulması gereken “Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Onaylı Sureti” ile “Tutanağı İmzalayanın Noter Tasdikli İmza Beyannamesi” ve Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin sunulmadığı,

d) Araç muayene, egzoz muayene ve MTV giderlerine yönelik açıklamanın Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak yapılmadığı, ihale konusu işin yıllara sâri olması sebebiyle ihalenin yapıldığı yıldan sonraki yıllar için söz konusu gider maliyetleri noktasında yapılması gereken hesaplama yapılmaksızın açıklamada bulunulduğu,

e) Araç kasko ve trafik sigortası giderlerine yönelik açıklamanın Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak yapılmadığı, ihale konusu işin yıllara sâri olması sebebiyle ihalenin yapıldığı yıldan sonraki yıllar için sigorta gideri maliyeti noktasında yapılması gereken hesaplama yapılmaksızın açıklamada bulunulduğu,

f) Bakım onarım ve amortisman giderleri için yapılan açıklamanın Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak yapılmadığı,

g) Açıklama istenilen her teklif bileşeni için ayrı ayrı açıklama yapılması gerekirken ihale konusu işin tüm teklif bileşenleri için tek bir fiyat teklifi sunularak açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. …

…

(10) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin dokuzuncu fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlık 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

…

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. …

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(11) Gelir tablosunun … yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. …

(12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(13) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(14) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak gerçekleştirdiği hizmet işleri ile ilgili ciro tutarı; iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt ettikleri iş kısımları üzerinden hesaplanır.

(15) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. ...

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

…” düzenlemesi,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur.

…

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.

(4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. …

(5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(6) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyimini gösteren belgenin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyimini gösteren belgeyi kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyimini gösteren belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir. …” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: YAKITSIZ VE SÜRÜCÜSÜZ SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA İŞİ

b) Miktarı ve türü:

8 Adet 36 ay hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu
3 Adet 36 ay kazıcı-yükleyici iş makinesi

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a)İhale kayıt numarası:2021/503325

b) İhale usulü: Açık ihale.

…

d) İhale tarihi: 07.10.2021” düzenlenmesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;

…

2. Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi.

…

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. …

…

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 15'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 9'undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. …

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. …

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihalede benzer iş olarak "Kent Temizliğinde araç çalıştırılması ve/veya Park ve Bahçelerin Bakımı ve Temizliği işinde araç çalıştırılması ve/veya her türlü araç kiralama işleri” benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu edilen ihalenin 36 ay süreli yakıtsız ve sürücüsüz sıkıştırmalı çöp kamyonu ve iş makinesi kiralama işi olduğu, açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve idari şartname düzenlemelerinden tüzel kişi olarak ihaleye katılan isteklilerce,

İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesinin sunulması gerektiği,

Teklif dosyası kapsamında teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, vekaleten ihaleye katılım sağlanıyor olması halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması gerektiği,

Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler tarafından yılsonu bilançosunun veya bilançonun istenilen kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da standart forma uygun olarak düzenlenen belgenin sunulması gerektiği, cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması ve belirtilen bu üç kriterin de birlikte sağlanmasının gerekli olduğu,

İsteklinin iş ortaklığı olması halinde ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlamasının zorunlu olduğu,

İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu ile hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin her ikisinin de idarelerce istenilmesinin zorunlu olduğu, istekli tarafından birinin sunulmasının yeterli olduğu, şikayete konu ihalede toplam cironun teklif edilen bedelin % 15'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 9'undan az olmaması gerektiği, bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan isteklinin yeterli kabul edileceği,

İsteklilerce ihale konusu iş ya da benze işe (Kent Temizliğinde araç çalıştırılması ve/veya Park ve Bahçelerin Bakımı ve Temizliği işinde araç çalıştırılması ve/veya her türlü araç kiralama işleri) uygun iş deneyim belgesinin sunulması gerektiği, sunulan iş deneyim belgesi tutarının teklif edilen bedelin % 20'den az olmaması gerektiği, iş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerektiği, ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmayacağı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararından ihaleye katılan 11 istekliden 9’una ait teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği, söz konusu tekliflerin, geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak hesaplanan sınır değerin altında olduğunun belirlendiği, söz konusu teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibinin de aralarında yer aldığı 5 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, 4 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Nht Sey. Tur. Taş. Ltd. Şti.-Erc Tem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Özener Tem. Ltd. Şti. (başvuru sahibi)’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığına ait teklif dosyasında yapılan incelemede iş ortaklığı tarafından iş ortaklığı beyannamesinin sunulduğu, söz konusu iş ortaklığı beyannamesinin, iş ortaklığı beyannamesi standart formuna uygun olarak düzenlendiği, iş ortaklığı beyannamesine göre, Nht Sey. Tur. Taş. Ltd. Şti.nin % 70 ortaklık oranıyla iş ortaklığının pilot ortağı, Erc Tem. Ltd. Şti.nin ise % 30 ortaklık oranıyla iş ortaklığının özel ortağı olduğu anlaşılmıştır.

İş ortaklığının ortakları tarafından birim fiyat teklif mektubunu imzalayan şirket yetkililerine ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesine uygun imza beyannamelerinin sunulduğu görülmüştür.

Bilanço yeterliğini tevsik etmek üzere iş ortaklığının pilot ortağı tarafından 2020 yılına ilişkin verilen yer aldığı bilanço bilgileri tablosunun, özel ortağı tarafından ise 2019 ve 2020 yılına ilişkin verilerin yer aldığı bilanço bilgileri tablosunun, iş hacmini tevsik etmek üzere pilot ortak tarafından 2020 yılı gelir tablosunun yer aldığı Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin, özel ortak tarafından ise 2019 ve 2020 yılı gelir tablolarının yer aldığı Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu bilanço bilgileri tabloları incelendiğinde her iki ortağın cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması şartını öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması şartını ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması şartını sağladığı anlaşılmıştır.

Anılan gelir tabloları incelendiğinde, iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken toplam ciro tutarı ve ortakların ortaklık oranları (pilot ortak %70, özel ortak% 30) dikkate alındığında her bir ortak tarafından karşılanması gereken ciro tutarının (net satışlar) karşılandığı anlaşılmıştır.

İş deneyimi tevsik etmek üzere iş ortaklığının her iki ortağı tarafından kamu kurum/kuruluşu tarafından kendi adlarına düzenlenmiş olan yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu iş deneyim belgeleri incelendiğinde, her iki iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş tanımına uygun olduğu, iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarı ve ortakların ortaklık oranları (pilot ortak %70, özel ortak% 30) dikkate alındığında her bir ortak tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarının karşılandığı anlaşılmıştır.

İhaleye iş ortaklığı olarak katılan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesinin standart forma uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin, “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesinin, iş ortaklığı beyannamesi standart formuna uygun olmadığı” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının her iki ortağı tarafından İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesine uygun olarak imza beyannamelerinin sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin “iş ortaklığının ortakları tarafından İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesine uygun olacak şekilde imza beyannamelerini sunmadıkları” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının her iki ortağı tarafından sunulan bilanço ve gelir tabloları incelendiğinde, ihalede iş ortaklığının ortaklarının her biri tarafından ayrı ayrı karşılanması gereken bilanço ve iş hacmine ilişkin yeterlik kriterlerinin karşılandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin “iş ortaklığının ortakları tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarında yer alan bilanço rasyolarının ve iş hacmi tutarının, ihalede istenilen yeterlikte olmadığı” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde düzenlenen benzer işe uygun olduğu, ihalede iş ortaklığının ortaklarının her biri tarafından ayrı ayrı karşılanması gereken iş deneyim tutarının karşılandığı, özel sektöre yapılan işe ilişkin iş deneyim belgesinin sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin “iş ortaklığının ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş tanıma uygun olmadığı, istenilen tutarı karşılamadığı, pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesi tutarının, iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarının en az % 70’i, özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesi tutarının ise iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken iş deneyim tutarının en az % 30’u olması gerektiği şartını karşılamadığı, özel sektöre yapılan işten elde edilen iş deneyiminin yeterli kabul edilmesi noktasında ihale ilan tarihinden önce ödenmesi zorunlu olan damga vergisinin ödenmediği” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4374 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihine (03.09.2021) yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.

…” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde (03.09.2021) yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: ...

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: …

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemi Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ihalelerde ihale komisyonu tarafından sınır değerin hesaplanacağı, sınır değerin altında olduğu tespit edilen teklif sahiplerinden yazılı olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu, isteklilerin tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklaması gerektiği, idarece verilen sürede açıklama sunmayan istekliler ve açıklamaları yeterli bulunmayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen usule uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği anlaşılmıştır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin aktarılan düzenlemelerinden uyuşmazlığa konu ihalede ihale komisyonunca belirlenecek olan sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, ihalenin açıklaması yeterli bulunan en düşük teklif sahibi istekli üzerinde bırakılacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 9 istekliden EKAP üzerinden gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Söz konusu yazıda “07.10.20021 tarihinde açık ihale usulü ile ihalesini yaptığımız; 2021/503325 İhale Kayıt Numaralı “Yakıtsız ve Sürücüsüz Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu ve İş Makinesi Kiralama İşi” için istekli olarak vermiş olduğumuz teklifiniz aşırı düşük olarak hesaplanmıştır. Teklifinizde önemli olduğu tespit edilen bileşenler (fiyat teklifinde araçların zorunlu trafik sigortası ve kasko gideri, muayene ve egzoz muayene gideri, vergi gideri, bakım-onarım ve amortisman giderleri vb. giderlerin dahil olduğu belirtilmelidir.) ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifinize dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerinizi 20/10/2021 tarihine kadar komisyon başkanlığına sunmanız gerekmektedir.” ifadesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin 5’i tarafından açıklama sunulmadığı, 4 istekli tarafından açıklama sunulduğu, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Nht Sey. Tur. Taş. Ltd. Şti.-Erc Tem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Özener Tem. Ltd. Şti. (başvuru sahibi)’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yapılan incelemede ihale komisyonu tarafından düzenlenen “Aşırı Düşük Sorgu Belge Kontrol Tutanağı” adında bir tutanağın yer aldığı görülmüştür. Söz konusu tutanakta bakım onarım maliyeti, lastik maliyeti, araç muayene giderleri, araç giydirme maliyeti, egzoz gazı emisyon ölçüm giderleri, kasko ve trafik sigortası giderleri, araç takip sistemi maliyeti, sözleşme giderlerine ilişkin sütun açıldığı görülmüştür. Tutanakta isteklilerin, söz konusu giderlere yönelik açıklamalarına ilişkin uygun anlamına gelen “(U)”, uygun değil anlamına gelen “(UD)”, yok anlamına “(Y)” şeklinde ifadelere yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu girdilerden lastik maliyeti, araç giydirme maliyeti, araç takip sistemi maliyeti girdilerinin aşırı düşük teklif açıklama yazısında belirtilen önemli teklif bileşenleri arasında sayılmadığı görülmüştür.

Söz konusu tutanaktaki araç giydirme maliyeti ve araç takip sistemi maliyeti sütunu incelendiğinde, açıklaması uygun görülen dört istekliden ikisinin karşısında uygun anlamına gelen “U” ifadesine yer verilmişken, ikisinin karşısında yok anlamına gelen “Y” ifadesinin yer aldığı anlaşılmıştır. Bir başka ifadeyle, anılan girdilere ilişkin belge sunmadığı belirtilen (ilgili sutunda “Y” ifadesi bulunan) 2 isteklinin açıklamasının uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı incelendiğinde, yazının, açıklama yapılması gereken önemli teklif bileşenlerinin tespitinin isteklilerin kendileri tarafından belirlenmesini mümkün kılacak şekilde hazırlanmış olduğu, ayrıca ilgili yazıda “vb.” ifadesi kullanılmasının açıklama yapılması gereken önemli teklif bileşenlerinin sayılan giderler dışında farklı giderlere ilişkin açıklama yapılıp yapılmayacağı noktasında tereddüt oluşturduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 9 istekliden 4’ü tarafından açıklama sunulmamasının, açıklama sunulması gereken önemli teklif bileşenlerinin hangileri olduğu noktasında isteklilerin tereddüte düşmesine sebep olduğu kanaatini oluşturduğu,

Diğer taraftan anılan yazının aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik eşit ve sağlıklı bir şekilde değerlendirme yapılmasını mümkün kılmadığı ve bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun hazırlanmadığı,

Araç giydirme maliyeti ve araç takip sistemi maliyeti giderleri için açıklama sunan isteklilerle açıklama sunmayan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu şeklinde değerlendirme yapılmasının, ihale komisyonunca sağlıklı değerlendirme yapılmasında tereddüte neden olduğu kanaatini oluşturduğu dikkate alındığında önemli teklif bileşenlerinin anılan Tebliğ’in 79.2.1’inci maddesindeki açıklamaya uygun hazırlanarak sınır değer altında teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden önemli teklif bileşenlerinin anılan Tebliğ’in 79.2.1’inci maddesindeki açıklamaya uygun hazırlanarak sınır değer altında teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.