KİK Kararı: 2021/UH.II-2320 (22 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/051
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 22.12.2021
Karar No : 2021/UH.II-2320
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Danış Kur. Hizm. İnş. Yemek Hizm. Tem. Gıda San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/339556 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtım Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 26.07.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtım Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Danış Kur. Hizm. İnş. Yemek Hizm. Tem. Gıda San. ve Tic. A.Ş.nin 18.10.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.11.2021 tarih ve 52124 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1842 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli Seç-San Yemek Hizmetleri Otom. İletişim Oto. Gıda Hayvan San. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Yetimoğulları Gıda Tem. ve Hizm. Alımı Tic. Ltd. Şti. ile teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin altında olan ve aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Ottoman Entegre Tesis Prof. Hizmet Yönetimi A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Ana girdilerin ortalama birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,

2. Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının anılan Tebliğ’de belirtilen oranlar ( 0,80 - 0,95) arasında olmadığı,

3. Örnek yemek menüsünde yer alan dana kıyma, tavuk baget, tavuk but ve tavuk göğüs girdi miktarlarının yemek reçetelerine eksik olarak yansıtıldığı, anılan ürünlerin miktarlarının, Teknik Şartnameye göre kullanılması gereken miktarlardan daha düşük miktarlarda yemek reçetelerine yansıtıldığı,

4. Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki armut, ayçiçekyağı, ayva, beyaz peynir, beyaz lahana, bulgur, ceviz içi, domates, domates salçası, çarliston biber, elma, erik, fındık içi, irmik, havuç, kabak, kakao, karpuz, kavun, kaşar peyniri, kayısı, kırmızı mercimek, kırmızı lahana, kuru fasulye, kuru soğan, makarna, mandalina, mantar, marul, maydanoz, nohut, patates, patlıcan, pirinç, pirinç unu, pırasa, portakal, salatalık, sarımsak, şeftali, şeker, sivri biber, siyah zeytin, süt, taze soğan, tel kadayıf, tereyağı, yoğurt, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline ve yemek reçetelerine yansıtıldığı, anılan ürünlerin fiyatlarının tevsiki için kullandıkları belgelerde yazan birim fiyatlar ile Ek-H.4 Ana Girdileri Tablosuna yansıtılan birim fiyatların birbirinden farklı olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki (ihale tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde olması gerekirken, daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması suretiyle) ve asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yapıldığı,

5. Anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin yer aldığı, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğu teyit edilemeyeceğinden, ilgili Tebliğ maddelerine aykırılık teşkil ettiği,

6. Anılan istekliler tarafından ana girdilerin tevsiki amacıyla sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı, anılan tutanakta yer alan ana girdilerin ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarlarının da yanlış hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye “Tarih” ve “Sayı” verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1. sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait “Faaliyet Belgesi”nin de sunulmadığı,

7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer verilen ürünlerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin kullanılmayacağı belirtilmesine rağmen, anılan istekliler tarafından açıklamaları kapsamında hiçbir geçerli hukuki gerekçe bildirilmeden, anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmadan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, anılan istekliler tarafından sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde bulunması zorunlu olan ibarelerin yer almadığı, anılan belgelerde tarih ve tespit tutanağı sayısının belirtilmediği, ayrıca fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı ve fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, özel kaşe (TÜRMOB) kullanılmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 Tutanağı ile Ek-O.6 tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idareye ibraz edilmediği,

8. Teknik Şartnamenin 92’nci sayfası ile başlayan düzenleme uyarınca pastörize veya UHT, tam yağlı, pilavlık, baldo, riviera, kemer, kültür mantarı; yumurtanın adedinin en az 60 gr ağırlığında olması gerektiği, söz konusu istekliler tarafından anılan ürünler için öngörülen bedellerin tevsiki için sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde veya Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda salt “yumurta”, “süt”, “beyaz peynir”, “bulgur”, “pirinç”, “zeytinyağı”, “patlıcan” ve “mantar” ibarelerinin yer aldığı, anılan ürünlerin niteliğinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “en az 60 gr”, “pastörize veya UHT”, “tam yağlı”, “pilavlık”, “baldo”, “riviera”, “kemer” ve “kültür mantarı” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılmadığı, Ticaret Borsası Bültenlerinde “yumurta”, “süt”, “beyaz peynir”, “bulgur”, “pirinç”, “zeytinyağı”, “patlıcan” ve “mantar” çeşitleri arasında fiyat farkının olması sebebiyle, “en az 60 gr Yumurta”, “pastörize veya UHT Süt”, “tam yağlı beyaz peynir”, “pilavlık bulgur”, “baldo pirinç”, “riviera zeytinyağı”, “kemer patlıcan” ve “kültür mantarı” birim fiyatları diğer ürün fiyatlarından daha yüksek olduğundan, istekli lehine fiyat avantajı kazandırması sebebiyle, ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla salt “yumurta”, “süt”, “beyaz peynir”, “bulgur”, “pirinç”, “zeytinyağı”, “patlıcan” ve “mantar” birim fiyatlarının kullanılmasının maliyet düşürücü nitelikte olduğu,

9. Teknik Şartname’nin 22’nci sayfasındaki düzenleme uyarınca birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bütün iş kalemlerinin yanında kişi başı 1’er adet 200 ml bardak su verileceği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından bütün iş kalemlerinin yanında bardak su 200 ml verileceği şeklinde açıklama yapılmadığı,

10. Teknik Şartname’nin 31’inci sayfasındaki düzenleme uyarınca normal yemek, normal kahvaltı, diyet yemek, diyet kahvaltı, R1 kahvaltı-yemek ve R2 kahvaltı-yemek öğünlerinin yanında kişi başı 100 gr ekmek verilmesi gerektiğinden, anılan istekliler tarafından bu düzenleme dikkate alınmadan açıklama yapılmasının firmalar lehine fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte olduğu,

11. Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasındaki düzenleme uyarınca iftar yemeklerinin yanında kişi başı 150 gr ekmek verilmesi gerektiği, ancak anılan istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu girdiye ilişkin kişi başı 100 gr üzerinden açıklama yapıldığı,

12. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerektiği, anılan istekliler tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri için hesapladıkları birim öğün maliyetlerinin, her bir iş kalemi için teklif ettikleri birim fiyatların üzerinde olduğu, bu sebeple teklif ettikleri birim fiyatları açıklayamadıklarından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

13. İdari Şartnamenin 25.3.1’inci maddesinde işçilerin yemek ihtiyaçlarının yüklenici tarafından karşılanması gerektiğinin düzenlendiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından işçilik maliyet hesaplamasına işçilerin yemek giderlerinin dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir …” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

Bu doğrultuda anılan Tebliğ‘de malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak özel açıklamalar bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca söz konusu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlamak suretiyle açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır.

27.11.2019 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 25 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından teklifleri sınır değerin altında olduğu tespit edilen Seç-San Yemek Hizm. Otom. İletişim Oto. Gıda Hayvan San. Ltd. Şti., Yetimoğulları Gıda Tem. ve Hizm. Alımı Tic. Ltd. Şti., Ottoman Entegre Tesis Prof. Hizmet Yönetimi A.Ş., Danış Kurum. Hizm. İnş. Yem. Hîz. Gıda San. Tic. A.Ş., Seferoğlu Yemek Gıda San. İnş. Tur. Nak. Servis ve Temizlik Hîz. Tic. Ltd. Şti., Zirve Yemek. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Gençocak Yem. Tem. Ser. Hizm. İnş. Nak. Tur. Bil Yaz. Tic. Ltd. Şti.-Uçhisar Kurum. Yemek Güv. Sist. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına idarece EKAP üzerinden 08.09.2021 tarihli “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “İdaremizce yapılan 2021/339556 İKN'li ihaleye ait aşırı düşük açıklama talep yazısı ektedir.

İdari şartnamenin 33.2 Maddesi “ Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” hükmü yer almaktadır.” ifadelerinin yer aldığı, bunun üzerine iddiaya konu istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve sunulan açıklamalar uygun bulunarak ihalenin Seç-San Yemek Hizm. Otom. İletişim Oto. Gıda Hayvan San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Yetimoğulları Gıda Tem. ve Hizm. Alımı Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

Bu doğrultuda, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve Ottoman Entegre Tesis Prof. Hizmet Yönetimi A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiaları aşağıda ayrı ayrı incelenmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde aranması gereken asgari unsurların neler olduğu belirtilmiş olup başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hususu bu unsurlardan bir tanesidir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin” başvuru dilekçelerinde belirtilmesi ve başvuruda bulunulan hususların da dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Bu bağlamda işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, aynı Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvuru sahibine ait olacağı, dolayısıyla bu hususa dikkat edilmesi gerektiği açıklanmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi istekli tarafından ana girdilerin ortalama birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediğine ilişkin itirazen şikâyet dilekçesinde somut bir belirleme yapılmadığı, bu nedenle bahse konu iddiaların genel nitelikte hukuka aykırılık ifadeleri içerdiği ve dolaylı olarak EK-H.4 belgesi ile yemek reçetelerinin baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmıştır. Diğer yandan Kurum’un ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmamaktadır.

Netice itibarıyla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında, “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin sunulduğu, söz konusu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,85 olduğu anlaşılmış olup belirtilen oranın Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıklanan oranlar (0,80-0,95) arasında yer aldığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında, “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin sunulduğu, söz konusu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,81 olduğu anlaşılmış olup belirtilen oranın Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıklanan oranlar (0,80-0,95) arasında yer aldığı tespit edilmiştir.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında, “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin sunulduğu, söz konusu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,9173862439 olduğu anlaşılmış olup belirtilen oranın Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıklanan oranlar (0,80-0,95) arasında yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında dana kıyma ve tavuk eti miktarlarının idarece belirlenen örnek menüler ve Teknik Şartname’de yer alan malzeme gramajlarına uygun olarak açıklandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında dana kıyma ve tavuk eti miktarlarının idarece belirlenen örnek menüler ve Teknik Şartname’de yer alan malzeme gramajlarına uygun olarak açıklandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında dana kıyma ve tavuk eti miktarlarının idarece belirlenen örnek menüler ve Teknik Şartname’de yer alan malzeme gramajlarına uygun olarak açıklandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerinde, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin, bu tekliflerini hangi yöntemler kullanarak açıklayabileceği anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde açıklanmıştır. Buna göre teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeler bu yöntemlerden bir tanesidir.

Bu kapsamda, başvuru sahibi istekli tarafından iddia kapsamında belirtilen istekliler tarafından yapılan açıklamada, iddia konusu girdilere ait birim fiyatların Ek-H.4 cetveline doğru bir şekilde aktarıldığı ve bu girdilerin bir kısmı için farklı şehirlere ait ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren Ticaret Borsası bültenleri ve toptancı hal fiyatları, diğer kısmı için de Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu tespit edilmiş olup iddia konusu girdilerin “A) Ana Girdileri Tablosu”nda yer aldığı görülmüştür.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale dokümanı ekinde yer alan Gıda Rasyonunda yer alan gider için öngörülen bedeli açıklamak üzere sunulan Ticaret Borsası bültenlerinin tamamında “bülten ayı”, “bülten dönemi”, “tarih”, “tarih aralığı” şeklinde belirtilmek suretiyle tarih bilgisinin yer aldığı ve söz konusu tarihin Tebliğin 79.2.2.4’üncü maddesindeki düzenlemesi uyarınca ihale tarihi olan 26.07.2021’den geriye doğru 12 ayın içerisindeki borsa fiyatları olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından ihale dokümanı ekinde yer alan Gıda Rasyonunda yer alan gider için öngörülen bedeli açıklamak üzere sunulan Ticaret Borsası bültenlerinin tamamında “bülten ayı”, “bülten dönemi”, “tarih”, “tarih aralığı” şeklinde belirtilmek suretiyle tarih bilgisinin yer aldığı ve söz konusu tarihin Tebliğin 79.2.2.4’üncü maddesindeki düzenlemesi uyarınca ihale tarihi olan 26.07.2021’den geriye doğru 12 ayın içerisindeki borsa fiyatları olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş. tarafından ihale dokümanı ekinde yer alan Gıda Rasyonunda yer alan gider için öngörülen bedeli açıklamak üzere sunulan Ticaret Borsası bültenlerinin tamamında “bülten ayı”, “bülten dönemi”, “tarih”, “tarih aralığı” şeklinde belirtilmek suretiyle tarih bilgisinin yer aldığı ve söz konusu tarihin Tebliğin 79.2.2.4’üncü maddesindeki düzenlemesi uyarınca ihale tarihi olan 26.07.2021’den geriye doğru 12 ayın içerisindeki borsa fiyatları olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 6’ncı maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bazı girdilerin birim fiyatının tevsiki için Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. Geçici vergi beyanname döneminin “(2021) yılı (2) Dönemi” olarak belirtildiği, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve TÜRMOB kaşeli olduğu, söz konusu tutanağın 7’nci maddesinde bahse konu girdilerin Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyet/Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı, söz konusu girdiler için öngörülen birim fiyatların, tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim maliyetler olduğu, anılan tutanağın ekinde 15.09.2021 tarihli ve geçerlilik süresi 15.12.2021 olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından bazı girdilerin birim fiyatının tevsiki için Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. Geçici vergi beyanname döneminin “(2021) yılı (2) Dönemi” olarak belirtildiği, her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve TÜRMOB kaşeli olduğu, söz konusu tutanağın 7’nci maddesinde bahse konu girdilerin Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyet/Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı, söz konusu girdiler için öngörülen birim fiyatların, tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim maliyetler olduğu, anılan tutanağın ekinde 20.09.2021 tarihli ve geçerlilik süresi 20.12.2021 olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A. Ş. tarafından bazı girdilerin birim fiyatının tevsiki için Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. Geçici vergi beyanname döneminin “(2021) yılı (2) Dönemi” olarak belirtildiği, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve TÜRMOB kaşeli olduğu, anılan girdiler için öngörülen birim fiyatların, tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim maliyetler olduğu, anılan tutanağın ekinde 20.09.2021 tarihli ve geçerlilik süresi 20.10.2021 olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, ancak söz konusu tutanakta bahse konu girdilerin Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyet/Satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının anılan istekli açısından bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasında herhangi bir girdinin fiyatının fiyat teklifi ile açıklanmadığı görülmüş, bu sebeple de belge sunulmadığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasında herhangi bir girdinin fiyatının fiyat teklifi ile açıklanmadığı görülmüş, bu sebeple de belge sunulmadığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A. Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasında herhangi bir girdinin fiyatının fiyat teklifi ile açıklanmadığı görülmüş, bu sebeple de belge sunulmadığından söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Pilavlık Bulgur” başlıklı “g” kısmında “1.Bulgurluk sert buğdaydan usulüne uygun yapılmış olacaktır. Yeni mahsul olacaktır.

2.Bulgurların koku ve lezzeti iyi rengi de boyasız tabii renkte olacaktır. Kızışmış ekşimiş, topaklanmış, ıslak, küflü, küf kokulu, böcekli, böcek yenikli, böcek yuvalı maddelerle karıştırılmış olmayacaktır.

3.Bulgurun içinde bulunabilecek, taş, toprak ve buna benzer maddeler miktarı _ den fazla bulunmayacaktır.

4.Bulgurların içinde pişmemiş ekserisi beyaz olan tane ve parçalar %2 den fazla olmayacaktır.

5.Bulgurlarda rutubet % 13 ü geçmeyecektir.

6.Bulgurlar aynı süre içinde eşit olarak pişmiş olacaktır.

7.Bulgur çuvallarının dış yüzeyi kirli, ıslanmış, yırtık olmayacaktır.

8.Bulgur çuvallarının üzerinde üretici firmaya ait bilgiler, üretim ve son kullanma tarihleri, unun içeriği (böreklik, baklavalık, ekmeklik un v.b. ) yazılı olacaktır.” düzenlemesi,

“Pilavlık Pirinç Evsafı” başlıklı “h” kısmında “1.Pirinç son sene mahsulü ve fabrikada temizlenmiş, iyi pilav olma vasfına haiz tabii renkte ve kokuda, iyi cins yayla malı pirinçlerden olacaktır.

2.Pirinçler kütlü, küf kokulu veya gayri tabi kokulu bozulmuş, ıslanmış, kurutulmuş, ekşimiş ve böcek yenikli olmayacaktır.

3.Canlı, cansız parazitleri ve bunların aksamını veya ifrazatını ihtiva etmeyecektir.

4.Bozuk, lekeli, tane, çöp, kabuk ve çeltikli tane %1 i geçmeyecektir.

5.Zararsız yabancı tane ve tohumlar miktarı 51 i geçmeyecektir.

6.Taş, toprak ve kum gibi maddelerin miktarı %5 i geçmeyecektir.

7.Pirinçler rutubetli olmayacaktır. Her ne maksatla olursa olsun kimyevi maddelerle muamele görmüş olmayacaktır.

8.İthal malı pirinç kabul edilmez. Pirinçler 1 kg. pişirildikten sonra çeşni ve artım bakımından uygun bulunduğu takdirde kabul edilir. Baldo cinsi pirinç gelecektir.

9.Pirinçler standart olarak net 50 kg. olabilecek aynı temiz ve sağlam çuvallarda teslim edilecektir. Çuvallar yırtık, eskimiş, ıslanmış olmayacaktır.

10.Malın cinsi, net miktarı kolayla okunabilecek büyüklükte baskı mürekkebi ile yazılacaktır.” düzenlemesi,

“SÜT” başlıklı “a” kısmında “1.İnek sütü olacak pastörize veya UHT süt olacak ve tetrapak ambalajlarda paketlenmiş olacaktır. Açık süt alınmayacaktır…” düzenlemesi,

“Zeytinyağı (Riviera)” başlıklı “a” kısmında “1.Adedi hararette mayi ve berrak olacak, tortu ve suyu bulunmayacaktır.

2.Rengi altın sarısı, yeşilimtırak sarı veya açık sarı renkte olabilir.

3.Koku ve lezzeti doğal olacaktır.

4.Boyalı olmayacaktır.

5.Herhangi bir nebati yağ ile karışık bulunmayacaktır.

6.25 derecede yoğunluğu 0.910–0.915,25,derecede refraksiyonu 59–63, iyot derecesi 79–88. Asiditesi (asit oleik olarak) %1,5 olacaktır.

7.Acılık teamülü pembelik hududunu geçmemek üzere hafif müspet olacaktır.

8.Ambalajı üzerinde firmanın adı, markası, içeriği, imal tarihi ve son kullanma tarihi ile T.S.E. damgası olacaktır.

9.Zeytinyağı brüt 17 kglık, net 16.380 gr lık kutularda getirilecektir.” düzenlemesi,

“Kültür Mantarı” başlıklı “z” kısmında “1.Dış yüzeyi aşırı kirli, kararmış ve küf kokulu olmayacaktır.

2.Mantarlar orta boyda insan sağlığına zararsız ambalajlarda ve ambalajların üzerinde firma adı adresi, miktarı, üretim ve son kullanma tarihleri yer almalıdır.” düzenlemesi,

“Patlıcan” başlıklı “t” kısmında “1.Piyasada mevsimine göre satılan iyi cins, taze, körpe ve tabii rengini almış kemer patlıcanlardan olacaktır…” düzenlemesi,

“Yumurta” başlıklı 17.8’inci maddesinde “…7.Ortalama olarak bir yumurtanın ağırlığı 60gr’dan az olmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “süt” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Karacabey Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bülteninde yer alan “yarım yağlı-UHT süt” fiyatının, “yumurta” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla İzmir Ticaret Borsasının Kasım 2020 tarihli bülteninde yer alan “jumbo yumurta” fiyatının, “bulgur” birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bülteninde yer alan “pilavlık bulgur” fiyatının, “pirinç” birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bülteninde yer alan “baldo pirinç” fiyatının, “zeytinyağı” birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Akhisar Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bülteninde yer alan “riviera zeytinyağı” fiyatının kullanıldığı görülmüş olup, söz konusu girdiler açısından anılan isteklinin açıklamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan Teknik Şartname’de yer alan “patlıcan” girdisinin “kemer patlıcan” ve “mantar girdisinin” ise “kültür mantar” şeklinde olması gerektiği yönündeki düzenleme dikkate alındığında, anılan istekli tarafından “patlıcan” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Trabzon Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bülteninde yer alan “patlıcan” fiyatının, “mantar” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Ticaret Borsasının Nisan 2021 tarihli bülteninde yer alan “mantar” fiyatının kullanıldığı, söz konusu ürünlere ilişkin olarak patlıcan girdisinin “kemer patlıcan” ve mantar girdisinin “kültür mantar” özelliğine sahip olmadığı sonucunun çıkarılamayacağı değerlendirilmiş olup, bahse konu girdiler açısından anılan isteklinin açıklamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından “süt (Pastörize-Uht)-(yağlı)”, “patlıcan (kemer)” ve “pirinç (yerli pilavlık baldo)” girdilerinin birim fiyatının tevsiki için Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, “zeytinyağı” birim fiyatını tevsik etmek amacıyla İzmir Ticaret Borsasının Kasım 2020 tarihli bülteninde yer alan “riviera zeytinyağı” fiyatının, “bulgur” birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Ticaret Borsasının Ocak 2021 tarihli bülteninde yer alan “pilavlık bulgur” fiyatının, “yumurta” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla İzmir Ticaret Borsasının Kasım 2020 tarihli bülteninde yer alan “yumurta jumbo boy” fiyatının kullanıldığı görülmüş olup, söz konusu girdiler açısından anılan isteklinin açıklamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan Teknik Şartname’de yer alan “mantar girdisinin” “kültür mantar” şeklinde olması gerektiği yönündeki düzenleme dikkate alındığında, anılan istekli tarafından “mantar” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Ticaret Borsasının Nisan 2021 tarihli bülteninde yer alan “mantar” fiyatının kullanıldığı, söz konusu “mantar” girdisinin “kültür mantar” özelliğine sahip olmadığı sonucunun çıkarılamayacağı anlaşılmış olup, bahse konu girdi açısından anılan isteklinin açıklamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A. Ş. tarafından “süt” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Karacabey Ticaret Borsasının Haziran 2020 tarihli bülteninde yer alan “UHT süt” fiyatının, “mantar” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Hal Bülteni Ocak 2021 tarihli bülteninde yer alan “kültür mantar” fiyatının, anılan istekli tarafından “patlıcan” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ankara Hal Bülteninin Haziran 2021 tarihli bülteninde yer alan “patlıcan” fiyatının kullanıldığı ve söz konusu ürüne ilişkin olarak patlıcan girdisinin “kemer patlıcan” özelliğine sahip olmadığı sonucunun çıkarılamayacağı anlaşılmış olup, söz konusu girdiler açısından anılan isteklinin açıklamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan Teknik Şartname’de yer alan “yumurta” girdisinin “en az 60 gr” şeklinde olması gerektiği yönündeki düzenleme dikkate alındığında, anılan istekli tarafından “yumurta” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Karacabey Ticaret Borsasının Haziran 2020 tarihli bülteninde yer alan “yumurta” fiyatının kullanıldığı, ancak yumurta girdisinin “en az 60 gr” özelliğine sahip olup olmadığı anlaşılamadığından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bahse konu girdi yönünden yerinde olmadığı, ayrıca “bulgur” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Gaziantep Ticaret Borsasının Haziran 2020 tarihli bülteninde yer alan salt “bulgur” fiyatı kullanılmış olup “pilavlık bulgur” fiyatının kullanılmadığı), “pirinç” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Gaziantep Ticaret Borsasının Haziran 2020 tarihli bülteninde yer alan salt “pirinç” fiyatı kullanılmış olup “baldo pirinç” fiyatının kullanılmadığı, “zeytinyağı” girdisine ilişkin olarak ana girdiler tablosunda İstanbul Ticaret Borsasının Mayıs 2020 tarihli bültenin kullanıldığı belirtilmiş olmakla birlikte söz konusu bültenin idarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde yer almadığı anlaşılmış olup, söz konusu girdilere ilişkin açıklamaların yukarıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir öğün için olmak üzere “pet bardak su 200 ml” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir öğün için olmak üzere “pet bardak su 200 ml” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A. Ş. tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir öğün için olmak üzere “pet bardak su 200 ml” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda açıklanan belgeler doğrultusunda iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 10’uncu maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Öğle ve Akşam Yemeği (Niteliği, çeşidi ve gramajları)” başlıklı 16.1’inci maddesinde “…6. Normal yemek yiyen ve diyet yiyen hastalardan, kahvaltıda ve personel yemeğinde 1 kişi için 1 öğünde 100 gr ekmek verilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında normal yemek, normal öğle yemeği, normal kahvaltı, normal akşam yemeği, diyet kahvaltı, diyet öğle-akşam yemeği ve sahur yemeklerine ilişkin her bir öğün bazında “ekmek” girdisini 50 gr roll ekmek üzerinden 2 adet olmak üzere toplam 100 gr üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında normal yemek, normal öğle yemeği, normal kahvaltı, normal akşam yemeği, diyet kahvaltı, diyet öğle-akşam yemeği ve sahur yemeklerine ilişkin her bir öğün bazında “ekmek” girdisini 50 gr roll ekmek üzerinden 2 adet olmak üzere toplam 100 gr üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında normal yemek, normal öğle yemeği, normal kahvaltı, normal akşam yemeği, diyet kahvaltı, diyet öğle-akşam yemeği ve sahur yemeklerine ilişkin her bir öğün bazında “ekmek” girdisini 50 gr roll ekmek üzerinden 2 adet olmak üzere toplam 100 gr üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 11’inci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Ramazan Ayı İftar ve Sahur Yemekleri (Niteliği, Çeşidi ve Gramajları)” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “A- Ramazan yemeği (İftar –Sahur)…d- Ramazan ayında iftarda sadece personele kişi başı 150 g ekmek verilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında iftar yemeğindeki “ekmek” girdisini 50 gr roll ekmek üzerinden 3 adet olmak üzere toplam 150 gr üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında iftar yemeğindeki “ekmek” girdisini 50 gr roll ekmek üzerinden 3 adet olmak üzere toplam 150 gr üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında iftar yemeğindeki “ekmek” girdisini 50 gr roll ekmek üzerinden 3 adet olmak üzere toplam 150 gr üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 12’nci maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde, malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılacağı, isteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklamasının yapılmayacağı, örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklamanın uygun kabul edileceğinin düzenlendiği anlaşılmış, bu itibarla ihaleye katılan isteklilerin kural olarak birim fiyat teklif cetvelindeki her bir öğün için teklif edilen birim fiyatların aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklanacağı dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 13’üncü maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.Sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler (yemek malzemesi, yemeğin pişirilmesi, yemek servisi, yemek servisi sonrası işlem giderleri ile hizmetin yürütülmesindeki yardımcı unsurlara ilişkin detayı teknik şartnamede belirtilen diğer tüm giderler ) teklif fiyata dahildir.Yemek: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. Söz konusu personelin yemek bedeli toplam rasyona dahil edilmeyecek ve hiçbir şekilde hastaneye fatura edilmeyecektir. (Sağ. Bak. Strateji Geliştirme Başkanlığı Döner Sermaye Kaynaklarından Yapılacak Olan İhalelerde Uyulması Gereken Usul ve Esaslar-2008/42). Malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet ihaleleri personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu için değerlendirmelerin buna göre yapılması gerekmektedir. İhale kapsamında çalıştırılacak personel ücretleri yürürlükteki brüt asgari ücretten az olamaz. Yürürlükteki brüt asgari ücretin üzerinde ödeme yapılması hususu ve sorumluluğu tacir sıfatına haiz istekliye aittir. Dolayısıyla istekliler tekliflerini verirken personele ödemeyi planladıkları ücretleri de hesaba katması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesine bakıldığında isteklilerin tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörülmeyeceği ve bu şekilde tekliflerini oluşturmaları gerektiği belirtilmiş olmakla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A. Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında işçilik giderlerine ait kısımda personelin yemek giderine ilişkin bedel öngörüldüğü anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Seferoğlu Yem. ve Gıda San. İnş. Turz. Nak. Servis ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında, “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen her bir öğün için ayrı ayrı olmak üzere tanzim edildiği ve söz konusu cetvellerde her bir öğün bazında “(Ana Girdi Maliyeti)/Toplam Teklif Tutar”ları hesaplanmakla birlikte işçilik maliyetine ait oranın belirtilmediği, tüm öğünleri kapsayan “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranlarının da belirlenmediği anlaşılmıştır.

Seferoğlu Yem. ve Gıda San. İnş. Turz. Nak. Servis ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından “süt” girdisine ilişkin olarak ana girdiler tablosunda Balıkesir Ticaret Borsasının Haziran 2021 tarihli bültenin, “pirinç” girdisine ilişkin olarak ana girdiler tablosunda Ankara Ticaret Borsasının Haziran 2021 tarihli bültenin, “yumurta” girdisini ilişkin olarak ana girdiler tablosunda Ankara Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bültenin, “bulgur” girdisini ilişkin olarak ana girdiler tablosunda Ankara Ticaret Borsasının Ekim 2020 tarihli bültenin, “zeytinyağı” girdisini ilişkin olarak ana girdiler tablosunda Balıkesir Ticaret Borsasının Eylül 2020 tarihli bültenin ve “mantar” girdisini ilişkin olarak ana girdiler tablosunda Ankara Ticaret Borsasının Mart 2021 tarihli bültenin kullanıldığı belirtilmiş olmakla birlikte söz konusu bültenlerin idarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde yer almadığı anlaşılmış olup, söz konusu girdilere ilişkin açıklamaların yukarıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Seferoğlu Yem. ve Gıda San. İnş. Turz. Nak. Servis ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “pet bardak su 200 ml” girdisinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla herhangi bir açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ottoman Entegre Tes. Prof. Hizm. Yön. A.Ş. ve Seferoğlu Yem. ve Gıda San. İnş. Turz. Nak. Servis ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.