KİK Kararı: 2021/UH.II-2300 (15 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/050
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 15.12.2021
Karar No : 2021/UH.II-2300
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Metrani Entegre Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/430855 İhale Kayıt Numaralı “Tdlhzm-1258 75 Adet Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı tarafından 13.09.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tdlhzm-1258 75 Adet Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Metrani Entegre Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 10.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.11.2021 tarih ve 55021 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1942 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanında kasko değer listesinin yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve söz konusu hususa ilişkin herhangi bir belge sunulma zorunluluğu bulunmadığı, bununla birlikte idare tarafından ihale yapıldıktan sonra teklif değerlendirme aşamasında kasko değer listesi sunulması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhaleye teklif veren isteklilerin sunduğu/beyan ettiği belgelerin İdari Şartname’de düzenlenen yeterlik kriterlerini karşılamadığı, şöyle ki;

a) İlgili isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği ticaret sicil gazetelerinde ortakların ve şirket yöneticilerinin TC kimlik numaralarının bulunmadığı, söz konusu gazetelerde ortaklık ve hisse oranlarına ilişkin bilgilerin yer almadığı, ilgili gazetelerden gerekli bilgilerin teyidinin yapılamadığı ve başka belgelerle de teyidi yapılamayacağından söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) İsteklilerin sunduğu geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığı, geçerlilik süresini kapsamadığı, işin adının tam olarak yazılmadığı, sunulan teminat mektuplarında “4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” cümlesinin yer almadığı,

c) İsteklilerin sunduğu iş deneyim belgeleri tutarlarının ihale dokümanında belirlenen oranları sağlamadığı ve benzer iş tanımına uygun olmadığı,

d) Anılan isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde her bir iş kalemine ait miktar sütunundaki rakamlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımında aritmetik hatanın bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “...Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini sunmaları istenir. İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir.

(11) İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez.” hükmü yer almaktadır.

Elektronik İhale Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “…(2) Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 23 üncü madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya belgelerinin eksik olduğu ya da geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilenlerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve buna ilişkin kayıt yapılır.

(3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

(4) Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir.

(5) EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz ve bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulan belgelerde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından bilgilerin tamamlanması istenir. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin tamamlanması için iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Bu süre içerisinde istekli tarafından eksik bilgilere ilişkin belgeler idareye sunulur. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayanların teklifleri dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Tdlhzm-1258 75 Adet Araç Kiralama

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: TDLHZM-1258

e) Miktarı:

75 Adet Araç Kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tpao Genel Müdürlüğü, Batman Bölge Müdürlüğü, Adıyaman Bölge Müdürlüğü,Trakya Bölge Müdürlüğü” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.

22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu şartnamede istenilen belgelere veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelere ilişkin bilgilerin beyan edilmesi gerekir.

…

22.8. İdarece talep edilmesi durumunda istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak süresi içerisinde sunulmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve idarece yapılan düzenlemelerden, tekliflerin elektronik ortamda alındığı hizmet alımı ihalelerinde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde bulunan standart formların kullanılması, tekliflerin e-teklif şeklinde gönderilmesi, e-tekliflerin ise Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden hazırlanması gerektiği,

İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, söz konusu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları taşımadığı anlaşılan tekliflerin ise değerlendirme dışı bırakılacağı,

Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verileceği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, idarece yeterlik bilgileri tablosunun, anılan Yönetmelik’te yer alan düzenlemeler esas alınarak, teklifle birlikte sunulması istenen katılım belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin gerekli bilgilerin açık ve anlaşılır bir şekilde beyan edilmesini temin edecek şekilde, her belge ve kriter için ayrı satır açılmak suretiyle hazırlanması gerektiği, yeterlik bilgileri tablosuna ilişkin standart formda yer alan ancak ihaleye katılım için gerekli olmayan belge ve kriterlerin tablodan çıkartılabileceği gibi söz konusu tabloda yer almayan ancak ihaleye katılım için gerekli olan belge ve kriterlerin de tabloya eklenebileceği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 11.10.2021 tarihinde başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden tebliğ edilen “Kasko değer tespit listesi” konulu yazıda “TDLHZM-1258 Nolu 75 Adet Araç Kiralama İşine ait ihalede tekliflerin değerlendirilmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan birim fiyat teklif cetvelinin 1. ve 2. kalemlerine ait aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 14.10.2021 tarih ve 17:30'a kadar Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı İç Satın Alma Müdürlüğüne sunmanız gerekmektedir.

Sunulması gereken belgeler:

Kasko değer tespit listesi ile marka model bilgileri” ifadelerine yer verildiği, bu kapsamda başvuru sahibi istekliden kasko değer listesi ile marka model bilgilerini gösterir belgenin istenildiği tespit edilmiştir.

12.11.2021 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarının Işık Zengin, 3 ve 4’üncü kısımlarının Işıl Taş. Turizm Tem. Yem İnş. Tic. Ltd. Şti., 5’inci kısmının Ortaçlar Turizm İnşaat Nakliye Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. ve 6’ncı kısmının Lider Tarımsal Hizmetler Gıda İnşaat Temizlik Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Metrani Entegre Hizmet Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında kasko değer tespit oranının üzerinde teklif verdiğinden değerlendirme dışı bırakıldığı (28.10.2021 onay tarihli ilk ihale komisyonu kararında da söz konusu husus aktarılmıştır) tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından yapılacak olan yeterlik değerlendirmesinin, ihale dokümanında nitelikleri belirtilmiş olan yeterlik belgeleri üzerinden yapılacağı, ihale dokümanı içerisinde yeterlik belgesi olarak belirlenmemiş bir belge esas alınarak teklif değerlendirilmesi işleminin gerçekleştirilemeyeceği, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda bir belgenin yeterlik değerlendirmesine esas olabilmesi için anılan belgelere açık ve net bir biçimde İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yer verilmesi gerektiği, 7.5.5’inci maddesinde de anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde kasko değer listesi ile marka model bilgilerini gösterir belgenin yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, söz konusu belgeye ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda da söz konusu belgenin beyan edilebilmesi amacıyla herhangi bir satırın açılmadığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından şikayete verilen cevapta“… İdari şartnamede araçların kasko değer listeleri ve sigorta değerlerine ilişkin yeterlik kriteri belirlenmediği, tespit edilmiş olmakla birlikte basiretli tacir olarak teklif veren başvuru sahibinin teklifini kapsamında binek araçlara Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde yer alan “Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 'sini aşmayacaktır. ” Düzenlemesine uygun olarak vermesi ve idari şartnamede açıkça belirtildiği üzere ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve her kaleme ayrı ayrı teklif verilebileceğini, değerlendirmenin ise her kalem için ayrı ayrı yapılacağını bilerek teklif vermesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek şikayet başvurusunun reddedildiği görülmüş olup idare tarafından şikayete verilen cevapta da kasko değer listeleri ve sigorta değerlerinin yeterlik kriteri olarak belirlenmediği açıkça ifade edilmiştir.

Bu kapsamda ihale komisyonu tarafından yapılacak olan yeterlik değerlendirmesinin, ihale dokümanında nitelikleri belirtilmiş olan yeterlik belgeleri üzerinden yapılacağı, ihale dokümanı içerisinde yeterlik belgesi olarak belirlenmemiş bir belge esas alınarak teklif değerlendirilmesi işleminin gerçekleştirilemeyeceği, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda bir belgenin yeterlik değerlendirmesine esas olabilmesi için anılan belgelere açık ve net bir biçimde İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yer verilmesi gerektiği, 7.5.5’inci maddesinde de anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, öte yandan bu durum söz konusu ihaleye ilişkin sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici olan isteklinin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de aktarılan mevcut duruma uygun şekilde işi ifa etmesi sorumluluğunu ve yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağından idare tarafından sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ilgili hususa ilişkin değerlendirme yapılmasında herhangi bir engel bulunmadığı, bu çerçevede ihale kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen bir belgenin (kasko değer tespit listesi ile marka model bilgileri) idare tarafından sonradan isteklilerden istenilmesi ve sunulan belge üzerinden değerlendirmede bulunulmasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine aykırılık oluşturduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

...

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “… (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu ihalede 12.11.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararının 15.11.2021 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, başvuru sahibinin 10.11.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 12.11.2021 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 15.11.2021 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği, başvuru sahibinin 24.11.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan bahse konu iddialarında, herhangi bir istekli adı belirtilmeden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ticaret sicil gazeteleri, geçici teminat mektupları, iş deneyim belgeleri ile birim fiyat teklif cetveline yönelik iddialara yer verildiği, söz konusu iddiaların ihaleye teklif veren istekliler yönünden (ihalenin 1 ve 2’nci kısmına 17, 3 ve 4’üncü kısmına 20, 5’inci kısmına 15 ve 6’ncı kısmına 19 istekli) incelenmesi talebini içerdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükme bağlanmış, bu kapsamda ilgili maddenin dördüncü fıkrasında, dilekçelerde yer alması gereken hususlar belirtilmiş ve bahse konu dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğuna değinilmiştir.

Yine, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği konusunun Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gereken hususlar arasında olduğu belirtilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında da, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Buna ek olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin gerekçesinde “İdari başvuru yolunun amaca uygun biçimde kullanılmasını temin bakımından Kurum tarafından başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine verdiği kararda yer alan hususlar ile itiraz edilen işlemlerin diğer istekliler bakımından uygulanmasının eşit muamele ilkesini ihlal edip etmediği ile sınırlı bir incelemenin yapılması öngörülmekte, böylece şikayet inceleme sürecinin kısa sürede sonuçlandırılması amaçlanmaktadır.” ifadelerine yer verilmiş, böylelikle Kurum’un başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine verdiği kararda yer alan hususlarla sınırlı olarak inceleme yetkisi olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu kapsamda başvuru sahibinin bütün istekliler açısından (ihalenin 1 ve 2’nci kısmına 17, 3 ve 4’üncü kısmına 20, 5’inci kısmına 15 ve 6’ncı kısmına 19 istekli) açık bir şekilde herhangi bir istekli adı belirtilmeksizin ya da herhangi bir istekliye yönlendirme yapılmaksızın ihaleye teklif veren isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ticaret sicil gazeteleri, geçici teminat mektupları, iş deneyim belgeleri ile birim fiyat teklif cetveline yönelik beyan edilen belgelerin mevzuata uygun olmadığı ve yeniden incelenmesi veya değerlendirilmesi talebini içerdiği, herhangi bir istekliye yönelik olarak somut mevzuata aykırılık iddialarından ziyade, söz konusu belgelerin tüm unsurlarının bütün istekliler yönünden mevzuata aykırılığının ileri sürüldüğü, bunun dışında herhangi bir istekli adı belirtilerek somut nitelikte hukuka aykırılık iddiası içeren ifadelere yer verilmediği, bu kapsamda söz konusu iddiaların esas yönünden incelenmesinin söz konusu Kanun maddesiyle amaçlanan hususun gerçekleştirilmesinin önüne geçeceği ve itirazen şikayet başvurusunda bulunan isteklilerin genel bir iddia şeklinde bütün belgelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasında bulunarak idari başvuru yolu hakkını kötüye kullanmasına sebep olacağı değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkilerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile belirlendiği, bu görevler arasında ihale komisyonunun yerine geçip ihaleye teklif veren isteklilerin beyan edilen ve/veya sunulan belgelerini idare adına yapma görevinin yer almadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından açık bir şekilde herhangi bir istekli adı belirtilmeksizin ya da herhangi bir istekliye yönlendirme yapılmaksızın ihaleye teklif veren isteklilerin ticaret sicil gazeteleri, geçici teminat mektupları, iş deneyim belgeleri ile birim fiyat teklif cetveline yönelik beyan edilen belgelerin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmekle birlikte, ileri sürülen iddiaların herhangi bir istekliye yönelik olarak somut nitelikte olmadığı ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin söz konusu iddialar kapsamında baştan sona yeniden yapılmasının talep edildiği dikkate alındığında, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından re’sen incelenmesi sonucunu doğuracak şekilde baştan sona yeniden incelenmesi, idari denetim yetkisinin kullanılması bakımından yukarıda yer verilen mevzuata aykırı olacağından başvuru sahibinin anılan iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından farklı tarihlerde Lider Tarımsal Hizmetler Gıda İnşaat Temizlik Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti., Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Giray Turizm Petrol Ürünleri Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti., Veysi Afşin, 3f Tur Servis Taş. Nak. Müz. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti., Burakgaz İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Arşem Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., Rüzgar Nak. İnş. Taah. Tur. Otomo. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden tebliğ edilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” ve “Kasko değer tespit listesi” konulu yazılarla söz konusu isteklilerden kasko değer listesi ile marka model bilgilerini gösterir belgenin istenildiği tespit edilmiştir.

12.11.2021 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile yukarıda aktarılan isteklilerin ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında kasko değer tespit oranının üzerinde teklif verdiğinden veya kasko değer listesini sunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından yapılacak olan yeterlik değerlendirmesinin, ihale dokümanında nitelikleri belirtilmiş olan yeterlik belgeleri üzerinden yapılacağı, ihale dokümanı içerisinde yeterlik belgesi olarak belirlenmemiş bir belge esas alınarak teklif değerlendirilmesi işleminin gerçekleştirilemeyeceği, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda bir belgenin yeterlik değerlendirmesine esas olabilmesi için anılan belgelere açık ve net bir biçimde İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yer verilmesi gerektiği, 7.5.5’inci maddesinde de anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, öte yandan bu durum söz konusu ihaleye ilişkin sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici olan isteklinin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de aktarılan mevcut duruma uygun şekilde işi ifa etmesi sorumluluğunu ve yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağından idare tarafından sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ilgili hususa ilişkin değerlendirme yapılmasında herhangi bir engel bulunmadığı, bu çerçevede ihale kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen bir belgenin (kasko değer tespit listesi ile marka model bilgileri) idare tarafından sonradan isteklilerden istenilmesi ve sunulan belge üzerinden değerlendirmede bulunulmasının aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine aykırılık oluşturduğu anlaşıldığından anılan isteklilerin tekliflerinin ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Metrani Entegre Hizmet Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti., Lider Tarımsal Hizmetler Gıda İnşaat Temizlik Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti., Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Giray Turizm Petrol Ürünleri Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti., Veysi Afşin, 3f Tur Servis Taş. Nak. Müz. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti., Burakgaz İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Arşem Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Rüzgar Nak. İnş. Taah. Tur. Otomo. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin 3, 4, 5 ve 6’ncı kısımlarında itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.