KİK Kararı: 2021/UH.II-2192 (1 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/048
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 01.12.2021
Karar No : 2021/UH.II-2192
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Line Seyahat Turizm Otomotiv Ticaret ve Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/632088 İhale Kayıt Numaralı “DHMİ Genel Müdürlüğü (Merkez) Personel Taşıma İşi (03/01/2022-31/12/2023 Tarihleri Arasında)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 12.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DHMİ Genel Müdürlüğü (Merkez) Personel Taşıma İşi (03/01/2022-31/12/2023 Tarihleri Arasında)” ihalesine ilişkin olarak Line Seyahat Turizm Otomotiv Ticaret ve Limited Şirketinin 04.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.11.2021 tarih ve 54090 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1912 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 3.8’inci maddesinde işin ifası sırasında oluşabilecek her türlü zarar ve ziyanın ortaya çıkması halinde yükleniciye rücu edileceğinin düzenlendiği, oluşabilecek kaza ve zararın kurum personeli davranışından da kaynaklanabileceği, söz konusu düzenlemenin Türk Ticaret Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde sayılan temel ilkelere aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4.2’nci maddesinde “Yüklenicinin İdare hizmetine sunacağı otobüsler en az 2017 model, asgari 90 kw motor gücü kapasiteli, işbu şartnamenin 1.1 maddesinde belirtilen koltuk kapasiteli ve klimalı olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemenin 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Genelgesi’ne aykırı olduğu, araçların model yılının oldukça yüksek belirlendiği, ayrıca Teknik Şartname’nin 4.3.8’inci maddesinde yer alan düzenlemenin yerli üretim olan Ford marka araçlara uygun olmadığı, yabancı menşeili markalara yönelik olduğu, bu nedenle rekabetin daraldığı ve ihalenin daha yüksek bedelle sözleşmeye bağlanma ihtimalini artırdığı,

3. Teknik Şartname’nin 5.16’ncı maddesinde idareye tanınan güzergâh değişiklik yetkisinin istekli firmalarca teklif aşamasında öngörülemez bir maliyet kalemi olarak ortaya çıktığı, oysa isteklilerce verilecek tekliflerin ihale aşamasında bildirilen güzergâhlar, lokasyonlar göz önünde bulundurularak hesaplandığı, ancak ihalenin yürütülmesi aşamasında idare tarafından araç tipine bakılmaksızın ve güzergâh değişikliği yapılabilmesi düzenlemesinin ve bunun üst sınırının belirtilmeden sınırsız bir yetki olarak belirtilmiş olmasının istekliler açısından öngörülemez bir maliyet oluşturduğu, sözleşme aşamasında ise öngörülemez bir ticari zarar ortaya çıkarma ihtimalinin bulunduğu, bu nedenle söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olduğu,

4. Teknik Şartname’nin "Taşıma İşinin Yürütülmesi ve Diğer Hususlar” başlıklı 5.5’inci maddesindeki servis hareket saatlerinin değiştirilmesine ilişkin düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun "Temel ilkeler" başlıklı 5 inci maddesine aykırı olduğu, çünkü söz konusu servis hareket saatlerinde değişiklik olması halinde ortaya çıkacak maliyet değişiminin istekli firmalarca öngörülemeyeceği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6’ncı maddesinde ‘Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Anılan Şartname’nin 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır.

Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.8.İşbu Teknik Şartnamenin yerine getirilmesinde, işin başından sonuna kadar her ne sebeple olursa olsun, şartname konusu hizmetin yapılmasında İdare sınırları içinde veya dışında meydana gelecek kaza, yaralanma, can kaybı hasar ve zararların mali, hukuki ve cezai bütün sorumluluk ve sonuçları tamamen Yükleniciye ait olacak, bu sebeple İdare herhangi bir talep karşısında kalır veya tazminat ödemeye mahkum olursa, Yüklenici bu talep ve ödemeleri karşılayacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 3.9’uncu maddesinde “Bu taşıma işi ile ilgili olarak İdare aleyhine açılacak dava ve takiplerden kaynaklanan talepleri; İdare, Yükleniciye rücu edecek ve İdarenin uğrayacağı zarar ziyan yüklenicinin İdaredeki alacağından, ileride doğacak istihkak veya teminatından tahsil edilecek, bunlar kafi gelmediği takdirde kalan miktarın kanuni yolla tahsiline gidilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 4.5’inci maddesinde “Yüklenici, çalıştıracağı sürücüler ile görevlendireceği personelin isim listesini ve bu personellere ait aşağıda belirtilen belgeleri işe başlamadan önce İdareye verecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin 36 adet otobüs ile 18.216 sefer, 14 adet otobüs ile 7084 sefer olmak üzere dokumanda belirtilen semt ve mahallelerden sabah en geç saat 08:25’te idare binasında olacak şekilde getirilmesi ve mesai sonrası saat 17:35’te ikamet ettikleri semt ve mahallere geri götürülmesi personel taşıması hizmet alımı işi olduğu, söz konusu servis araçlarını kullanacak şoförlerin yüklenici tarafından sağlanacağı, anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de işin yerine getirilmesinde işin başından sonuna kadar her ne sebeple olursa olsun, şartname konusu hizmetin yapılmasında İdare sınırları içinde veya dışında meydana gelecek kaza, yaralanma, can kaybı hasar ve zararların mali, hukuki ve cezai bütün sorumluluk ve sonuçlarının tamamen yükleniciye ait olacağı bu sebeple idare herhangi bir talep karşısında kalırsa veya tazminat ödemeye mahkûm olursa, yüklenicinin bu talep ve ödemeleri karşılayacağı düzenlenmiş olup, dolayısıyla araçların yüklenici personeli tarafından kullanılacağı, bu bağlamda anılan durumlar halinde sorumluluğun yükleniciye ait olmasının olağan olduğu, araçların yüklenici personeli dışında birisi tarafından kullanımına engel olma sorumluluğunun yine yükleniciye ait olduğu dikkate alındığında iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Sürücü Koltuğuna İlave Olarak Sekizden Fazla Koltuğu Bulunan ve Yolcu Taşımak Amacıyla Kullanılan Araçların Özel Hükümleri İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinde (2001/85/At) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in “Yolcu koltukları ve oturan yolculara ait boşluklar” başlıklı 7.7.8.4.1’inci maddesinde “Aynı yöne bakan koltuklarda, sırtlığın önü ile öndeki koltuk sırtlığının arkası arasındaki mesafe (H ölçüsü), koltuk minderinin üst noktası ile ve zeminden 620 mm yükseklik arasındaki tüm noktalarda yatay olarak ölçüldüğünde, aşağıdaki ölçülerden küçük olmamalıdır:

H

Sınıf I, Sınıf A ve Sınıf B

650 mm

Sınıf II ve III

680 mm

hükmü yer almaktadır.

30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesi’nin “Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler” başlıklı bölümünde “Kamu kurum ve kuruluşları, ilgili mevzuatına uygun olarak sağlayacakları personel servis hizmetinde en etkin ve ekonomik yöntemleri tercih edecekler; personel servisi temininin hizmet alımı suretiyle sağlanması durumunda aşağıda belirtilen kriterlere uyacaklardır:

Yakın yerleşkelerdeki kamu kurum ve kuruluşlarının personel servisi hizmetini birlikte ihale etmeleri esas olacaktır.

Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70’inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır.

Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Servis Araçlarının ve Sürücülerinin Taşıması Gereken Özellikler” başlıklı 4.2’nci maddesinde “… 4.2. Yüklenicinin İdare hizmetine sunacağı otobüsler en az 2017 model, asgari 90 kw motor gücü kapasiteli, işbu şartnamenin 1.1 maddesinde belirtilen koltuk kapasiteli ve klimalı olacaktır.

…

4.3.8. Araçlar orijinal fabrika çıkışı servis aracı olacaktır. Fabrika çıkışı orijinal koltuk sayısına ilave koltuk eklenmemiş, okul taşıtı sınıfında olmayan ve yetişkinler için yeterli diz mesafesine sahip olacak araçlar kullanılmalıdır. Servis araçlarının koltuk mesafesi 14/02/2009 tarih ve 2714 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sürücü Koltuğuna İlave Olarak Sekizden Fazla Koltuğu Bulunan ve Yolcu Taşımak Amacıyla Kullanılan Araçların Özel Hükümleri İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinde (2001/85/at) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7.7.8.4 Koltuk boşluğu başlıklı maddesinin 7.7.8.4.1 inci alt maddesinde “Aynı yöne bakan koltuklarda, sırtlığın önü ile öndeki koltuk sırtlığının arkası arasındaki mesafe (H ölçüsü), koltuk minderinin üst noktası ile ve zeminden 620 mm yükseklik arasındaki tüm noktalarda yatay olarak ölçüldüğünde, aşağıdaki ölçülerden küçük olmamalıdır. Hükmü kapsamında H değerinin en az 65 cm olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden; ihalede kullanılacak servis araçlarının en az 2017 model olması gerektiği, söz konusu araçların aynı yöne bakan koltuklarında, sırtlığın önü ile öndeki koltuk sırtlığının arkası arasındaki mesafenin (H ölçüsü), koltuk minderinin üst noktası ile ve zeminden 620 mm yükseklik arasındaki tüm noktalarda yatay olarak ölçüldüğünde en az 65 cm olması gerektiği anlaşılmaktadır. İdarenin H ölçüsünü “Sürücü Koltuğuna İlave Olarak Sekizden Fazla Koltuğu Bulunan ve Yolcu Taşımak Amacıyla Kullanılan Araçların Özel Hükümleri İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinde (2001/85/At) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükmünü dikkate alarak anılan mevzuatta yer alan ölçülerden minimum ölçüyü belirlediği görülmektedir.

Söz konusu mevzuat düzenlemelerinden teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceği ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu anlaşılmıştır.

Anılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, idarenin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari teknik kriterleri belirlediği, bu belirlemeyi yaparken araçların tamamının 2017 model veya yukarısı olmasının istenildiği, söz konusu araçlar için kendi malı olma şartının aranmadığı, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu, ayrıca söz konusu düzenlemenin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesi kapsamında “… model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklamasına uygun olarak makul bir model yılının belirlendiği, ihaleye teklif verilmesine engel olacak mahiyette bir kriter olmadığı, idarenin herhangi bir ölçü için bütün servis araçlarını kapsayacak şekilde düzenleme yapma zorunluluğunun bulunmadığı, H ölçüsünü belirlerken dikkate aldığı mevzuat hükmündeki minimum değeri kullandığı da dikkate alındığında başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DHMİ Genel Müdürlüğü (Merkez) Personel Taşıma İşi (03.01.2022-31.12.2023 tarihleri arası)

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı:

14 Adet Otobüs (Asgari 27 yolcu koltuk kapasiteli) 7.084 sefer
36 Adet Otobüs (Asgari 19 yolcu koltuk kapasiteli) 18.216 sefer düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik Şartnamede belirtilen diğer giderler” düzenlemesi,

“Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin aşağıdaki hususlar sözleşme tasarısında düzenlenmiştir.

…

c) İşe başlama ve iş bitirme tarihi

ç) Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları

d) Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi

e) Cezalar ve sözleşmenin feshi

…” düzenlemesi

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi

Teknik Şartname’nin 5.16’ncı maddesinde “Araçlar, İdarece verilen güzergâhı takip edecek ve bu güzergâhta belirlenen duraklarda durup kalkacaktır. İdare gerekli gördüğü hallerde güzergâhların ve durakların değiştirilmesine, birleştirilmesine, iptal edilmesine veya yeni güzergâhlar ihdas edilmesine karar verebilecektir. Verilen bu karara göre servis aracı sayısı sözleşme hükümlerine uygun olarak artırılabilir veya azaltılabilir. Güzergah/durak değişikliği, servis araçlarının sayısının artırılması veya azaltılması talepleri idare tarafından oluşturulacak komisyon marifetiyle yapılacaktır. Komisyonun belirlediği güzergah yükleniciye yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren 5 (beş) takvim günü içerisinde yüklenici tarafından yerine getirilecektir. Servis sayısının azaltılması veya güzergah/durak değişikliği durumunda Yükleniciye herhangi bir bedel ödenmeyecektir. İptal edilen araçlar için Yüklenici tarafından herhangi bir hak ve alacak talebinde de bulunulmayacaktır. Araç sayısının artırılması veya kapasite/cinsinin değiştirilmesi durumunda ise ödeme, sözleşmedeki sefere konulan araç cinsi birim fiyatı üzerinden yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin 36 adet otobüs ile 18.216 sefer, 14 adet otobüs ile 7084 sefer olmak üzere dokumanda belirtilen semt ve mahallelerden sabah en geç saat 08:25’te idare binasında olacak şekilde getirilmesi ve mesai sonrası saat 17:35’te ikamet ettikleri semt ve mahallere geri götürülmesi personel taşıması hizmet alımı işi olduğu, normal mesai için toplam 50 güzergâh bulunduğu, 03.01.2022 tarihinden 31.12.2023 tarihine kadar yapılacak işte oluşturulan güzergâh listesi ve her güzergâhtaki gidiş dönüş toplam km bilgisine Teknik Şartname’nin ekinde yer verildiği görülmüştür.

Bahse konu ihale dokümanında işin kapsamının her gün 50 aracın, 50 güzergahta, yol gideceğinin anlaşıldığı ve anılan çalışmanın 03.01.2022 tarihinden 31.12.2023 tarihine kadar olacak şekilde toplamda 2 yıl boyunca yapılacağından oluştuğu görülmektedir.

Teknik Şartname’nin 5.16’ncı maddesinde idarenin gerek gördüğü durumlarda ve ihtiyaca biaen güzergâhların ve durakların değiştirilmesinin, birleştirilmesinin, iptal edilmesinin veya yeni güzergâhların ihdas edilmesinin, güzergah/durak değişikliği, servis araçlarının sayısının arttırılmasının veya azaltılmasının idarece oluşturulacak bir komisyon tarafından yapılacağının ve yükleniciye bildiriminden itibaren 5 takvim günü içinde yüklenici tarafından yerine getirileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla ihale konusu işin 24 ay olduğu ve personel taşıma hizmet alımı işi olduğu dikkate alındığında, personel değişikliği ve/veya personel sayısında artış vb. hallerin değişmesinin olası olduğu, idarece söz konusu ihtimaller dikkate alınarak yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı, ayrıca sektörde faaliyette bulunan basiretli tacirlerin bu durumu öngörebileceği, ihaleye teklif verecek isteklilerin tamamının ihale dokümanını okuyup, anlayıp teklif vermeleri nedeniyle teklif fiyatlarını oluştururken idarenin güzergâhlarda geliş-gidiş mesafelerinde değişiklik yapma yetkisi olduğunu göz önünde bulundurarak teklif vermeleri gerektiği, bu nedenle de bir isteklinin teklif fiyatına oluştururken diğerine karşı avantajlı duruma geçmeyeceği ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinin ilk fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. …ek listede belirtilen semt ve mahallerden sabah en geç saat 08:25’te İdare binasında olacak şekilde getirilmesi ve mesai sonrası saat 17:35’te ikamet ettikleri semt ve mahallere geri götürülmesi (taşınması) işidir .” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 3.1’inci maddesinde “Yüklenici, İdarede çalışan DHMİ personelinin ek listede belirtilen semt ve mahallerden sabah en geç saat 08:25’te İdare binasında olacak şekilde getirilmesi ve mesai sonrası saat 17:35’te ikamet ettikleri semt ve mahallere geri götürülmesi (taşınması) işi için İdarenin talep ettiği adet ve cinsteki araçları hazır bulunduracaktır. İdare çalışma saatlerine göre servis saatlerini düzenleyebilecektir.” düzenlemesi,

“Taşıma İşinin Yürütülmesi ve Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.4. Servis araçları İdare personelini Ankara’nın muhtelif semtlerinden ve bu semtler için belirlenen güzergahlardan alacak ve sabahleyin en erken 08.10’ da ve en geç saat 08.25 (sekiz yirmi beş) da idare hizmet binasına getirecektir. Akşam ise idare hizmet binasından saat 17.35 (on yedi otuz beş) de alacak ve sabahleyin alındıkları yerlere götürecektir.” düzenlemesi,

5.5’inci maddesinde “Servis araçları, akşamları İdare tarafından belirlenen (17:35) hareket saatinden en az 10 dakika önce İdare hizmet binası önünde hazır bulunacak ve saat 17:35’den önce hareket etmeyecektir. Servis kalkış mahalleri ve saati İdarece belirlenecek, Yüklenici buna aynen uyacaktır. Uygun gördüğü takdirde İdare bu mahallerin yerini ve hareket saatlerini değiştirmeye yetkili olacak ve yüklenici herhangi bir hak talep etmeyecektir..” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli örneği aşağıdaki gibidir.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

14 Adet Otobüs (Asgari 27 yolcu koltuk kapasiteli)

sefer

7.084

2

36 Adet Otobüs (Asgari 19 yolcu koltuk kapasiteli)

sefer

18.216

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre kamu ihalesi kapsamında tedarik edilecek bir işe ilişkin teknik ayrıntıların ve şartların, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda teknik şartnamede düzenlenmesi ve söz konusu düzenlemenin rekabeti engelleyici hususlar içermemesi gerekmektedir.

İhale konusu işte, idarece personel servislerinin hareket saatlerinde değişiklik olabileceği hususunun Teknik Şartname’de düzenlendiği, birim fiyat teklif cetvelindeki güzergâhlar için yapılacak olan teklifler, genel olarak araç kapasitesi ve mesafe ile ilintili olduğundan, servis hareket saatlerinde olabilecek değişikliğin teklif edilen tutarlar üzerinde etkili olmadığı neticesine varılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından servis hareket saatlerinde değişiklik olması halinde ortaya çıkacak maliyet değişiminin istekli firmalarca öngörülemeyeceğini iddia edilmekle birlikte, servis hareket saatlerindeki değişikliğin maliyeti neden ve nasıl etkilediğine ilişkin bir izahta bulunmamıştır.

Başvuru konusu ihalede, idarece ihtiyaç duyulan şartların oluşması halinde personel servislerinin hareket saatlerinde değişikliğin yapılacağının Teknik Şartname’de düzenlendiği; birim fiyat teklif cetvelindeki güzergâhlar için yapılacak olan tekliflerin genel olarak araç kapasitesi ve mesafe ile ilintili olması ve başvuru sahibinin servis hareket saatlerindeki değişikliğin maliyeti neden ve nasıl etkilediğine ilişkin bir açıklamasının olmaması nedeniyle, idarece Teknik Şartname’de yapılan iddia konusu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca çalışma saatlerine göre servis saatlerinin ayarlanacağı ve kamu kurumunda çalışma saatlerinin bilindiği, bu nedenle sektörde faaliyette bulunan basiretli tacirlerin bu durumu öngörebileceği, bu hususun teklif verilmesine engel olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.