KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/046
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 11.11.2021
Karar No : 2021/UH.II-2054
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Güllüidi Gıda İnşaat Hayvancılık Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/389580 İhale Kayıt Numaralı “2021-2022 Öğretim Yılı Siverek İlçesi İlk ve Ortaokul Öğrencilerinin Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2021-2022 Öğretim Yılı Siverek İlçesi İlk ve Ortaokul Öğrencilerinin Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Güllüidi Gıda İnşaat Hayvancılık Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.08.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.09.2021 tarih ve 41043 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1479 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından özel sektöre ait iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan belgenin sahte olduğu, idareyi kandırmak üzere kağıt üzerinde düzenlendiği; özel sektöre düzenlenmiş iş kapsamında bir iş deneyim belgesinin sunulduğu; bu kapsamda iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa dahi geçerli kabul edilemeyeceği; sözde iş deneyim belgesinin kamu ihaleleri ile ilgilenen bir firmadan alındığı; firmanın taşıma işi yapmadığı; bilgisayar ve yedek parça temini işi ile uğraştığı; sunulan sözleşmede işin tanımının ve miktarının belirli olmadığı; sözleşmenin bedel içermediği; işe ait iş yeri bildirgesinin ve işe ait prim ödemelerini gösterir belgelerin sunulmadığı; SGK hizmet dökümü belgelerinin sunulmadığı, sunulsa da idarece teyidinin yapılmadığı, hizmet listeleri ve prim ödeme makbuzlarının teyidinin yapılmadığı, eksik SGK bildirimi yapıldığı; sözleşmenin iş artışı veya eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda bu hususa ilişkin belgenin sunulmadığı; sunulan faturaların mevzuata uygun sunulmadığı; faturalarda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde belirtilen şartları sağlamadığı, sigorta hizmet dökümlerindeki adresler ile faturada belirtilen adreslerin uyumlu olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği; 213 sayılı Kanun’un “Fatura Nizamı” başlıklı 231’inci maddesinin 4’üncü bendinde yer alan “Faturaların baş tarafında iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzası bulunur.” hükmü ile 211 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin (e) bendi uyarınca düzenleme tarihine ve saatine yer verilmediği; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 47’nci maddedeki koşulların sağlanmadığı, sunulan belgenin benzer iş tanımına uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin birçok firma ile beraber hareket ettikleri; yasak fiil ve davranışlarda bulundukları, söz konusu isteklilerin birlikte hareket ettikleri, teklif dosyalarını ardı ardına verdikleri, ihale dokümanını aynı bilgisayardan ve aynı IP adresinden indirdikleri, teklif mektuplarının incelenmesi neticesinde teklif cetvel ve mektuplarının bir kişi tarafından imzalandığının anlaşılacağı; yazım yöntemlerinin ve hatalarının aynı olduğu, teklif dosyalarındaki el yazılarının aynı kişiye ait olduğu; geçici teminat mektuplarının aynı bankanın aynı şubesinden peş peşe alındığı, IP adreslerinin ve söz konusu durumun EKAP’tan temin edilecek bilgilerle araştırılması gerektiği, söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve yasaklamaya ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği,

3. Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı, genel giderlerin (araç amortisman, akaryakıt, kasko, trafik sigorta, koltuk sigortası, bakım onarım giderleri, yazlık kışlık lastik, akü giderleri, MTV gideri, egzoz emisyon ölçüm gideri, araç uygunluk), araç sürücü personele ilişkin giderlerin (ücret, SSK prim ve stopaj, yol yemek, iş sağlığı ve güvenliği, koruyucu donanım, sürücü personel uygunluk belge gideri, kıdem ve ihbar tazminatı gideri) ve ihaleye yönelik giderlerin (genel giderler, sözleşme giderleri, firma karı) yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmesi gerektiği, hesaplamalarda aritmetik hatalar var ise düzeltilmesi gerektiği, akaryakıt ve işçilik maliyetlerindeki değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

…

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2021-2022 ÖĞRETİM YILI SİVEREK İLÇESİ İLK VE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TAŞINMASI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

…

e) Miktarı: Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 71 taşıma merkezi ilk ve ortaokula 9765 öğrencinin 774 hat (araç) ile 181 işgünü taşınma işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ek-1 de belirtilen 71 taşıma merkezi ilk ve ortaokul” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri …

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu ve/veya özel sektörde yapılmış her türlü öğrenci ve personel taşıma işi benzer iş olarak kabul edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

11.08.2021 tarihinde gerçekleştirilen “2021-2022 Öğretim Yılı Siverek İlçesi İlk ve Ortaokul Öğrencilerinin Taşınması” hizmet alımı ihalesinin 27’nci kısmına (Ekili İlkokul ve Ortaokulu) ilişkin olarak alınan ihale komisyonu kararına göre, söz konusu kısma 2 isteklinin teklif sunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Atlıhan Mühendislik İnşaat Bilgisayar Teknolojileri ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Güllüidi Gıda İnşaat Hayvancılık Taşıma Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği görülmüştür.

İhalenin şikayete konu 27’nci kısmında (Ekili İlkokul ve Ortaokulu) ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Atlıhan Mühendislik İnşaat Bilgisayar Teknolojileri ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin olarak “İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler” bölümünde beyanda bulunduğu, ilgili bölümde sözleşme tarihinin 20.03.2020, sözleşme tutarı ve toplam fatura tutarının ise 485.550,00 TL olarak beyan edildiği görülmüştür.

İdare tarafından 18.08.2021 tarih ve 2 sayılı yazı ile beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesi istenilmiş olup sunulması istenilen belgeler arasında iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgelerin de yer aldığı görülmüştür.

Atlıhan Mühendislik İnşaat Bilgisayar Teknolojileri ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sunmuş olduğu belgelerin iddia edilenin aksine iş deneyim belgesi olmadığı, “Araç kiralama (personel taşıma) servis hizmeti işine ait sözleşmedir.” başlıklı sözleşmenin sunulduğu; sözleşmenin işveren tarafının Meray Petrol İnşaat Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve yüklenici tarafının Atlıhan Müh. İnş. Bil. Tek. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu; sözleşmenin “işin tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Sözleşme konusu iş; işverenin uhdesinde çalıştırılan personellerin sürücüsü dahil 7 adet en az 13+1 kişilik minibüsler ile evlerinden ya da belirlenen yerlerden işyerlerine ve işyerlerinden evlerine ya da belirlenen yerlere sefer (gidiş-dönüş) usulü vardiyalı şekilde 2 ay 18 gün (78 günlük) süre ile taşınması işidir.” ifadelerinin yer aldığı; “sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 5’inci maddesinde sözleşmenin götürü bedel teklif usulüne göre düzenlendiği, 7 adet araç ile gece ve gündüz vardiyası şeklinde 2 ay 18 gün (78 günlük) taşıma işi için 485.600,00 TL bedel karşılığı karşılıklı mutabakata varıldığına yer verildiği, bunun yanı sıra iş eksilişi yapıldığına ilişkin herhangi bir belgenin teklif kapsamında yer almadığı, “sözleşmenin süresi” başlıklı 8’inci maddede işe başlama tarihinin 20.03.2020, işin bitiş tarihinin 06.06.2020 olduğu ve sözleşmenin her iki tarafının imzasını içerdiği tespit edilmiştir. Sözleşme ekinde, sözleşmenin tarafları arasında, konu, tarih ve bedel itibariyle sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak ilgili mevzuatına aykırı olmadığı anlaşılan e-arşiv faturalarının serbest muhasebeci mali müşavir onaylı suretlerinin (söz konusu fatura ödemelerine ilişkin para transferlerini gösterir banka belgeleri ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin muavin defteri sayfasının) sunulduğu görülmüştür. Ayrıca damga vergisinin 09.07.2021 olan ilan tarihinden önce olmak üzere, gecikme faizi ile birlikte 05.08.2020 tarihinde ödendiğine ilişkin “Vergi Dairesi Alındısı” mevcuttur. Sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Atlıhan Mühendislik İnşaat Bilgisayar Teknolojileri ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş 2020/3, 4, 5, 6, 7’nci aylara ait sigortalı hizmet listeleri ve tahakkuk fişlerinin sunulduğu, sözleşme gereği 7 adet araç ile gerçekleştirilecek işe ilişkin olarak sunulan ilgili sigortalı hizmet listeleri ve tahakkuk fişlerinde 2020/3 dönemine ait dört (4) kişinin, 2020/4, 2020/5 ve 2020/6 dönemlerine ait beş (5) kişinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel sektöre gerçekleştirilen iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında teklif dosyasında; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örneklerinin serbest muhasebeci mali müşavir onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş belgelerin sunulduğu tespit edilmiş olup; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından özel sektöre ait iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan belgenin sahte olduğuna kanaat oluşturacak bir tespit bulunmamaktadır.

Öte yandan İdari Şartname’de benzer iş olarak kabul edilecek işlerin kamu ve/veya özel sektörde yapılmış her türlü öğrenci ve personel taşıma işi olduğu hususunun düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise özel sektöre gerçekleştirilen iş deneyiminin tevsiki için sunulan “Araç kiralama (personel taşıma) servis hizmeti işine ait sözleşmedir.” başlıklı sözleşmenin “işin tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Sözleşme konusu iş; işverenin uhdesinde çalıştırılan personellerin sürücüsü dahil 7 adet en az 13+1 kişilik minibüsler ile evlerinden ya da belirlenen yerlerden işyerlerine ve işyerlerinden evlerine ya da belirlenen yerlere sefer (gidiş-dönüş) usulü vardiyalı şekilde 2 ay 18 gün (78 günlük) süre ile taşınması işidir.” ifadelerinin yer aldığı, sözleşme ekindeki faturalarda da faturaya konu hizmetin “7 araçla Batman Diyarbakır sondaj kulelerine personel taşıma işi” olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde başvuru sahibinin “eksik SGK bildirimi yapıldığı” iddiasına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu sözleşmenin “işin tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinden sürücüsü dahil 7 adet araç ile işin gerçekleştirileceği, ancak söz konusu sözleşmeye ek olarak sunulan ilgili sigortalı hizmet listeleri ve tahakkuk fişlerinde dönemler itibarıyla 4 ve 5 adet personel ile çalışıldığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olduğu, bununla beraber söz konusu eksik bildirimin yanı sıra “Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet dökümü belgelerinin teyidinin yapılamadığı” ve “sigorta hizmet dökümlerindeki adresler ile faturada belirtilen adreslerin uyumlu olup olmadığı” yönündeki iddialara ilişkin olarak personel çalıştırıldığını gösteren belgelerin sıhhatine ilişkin araştırma yapılmak suretiyle değerlendirme yapılması gerekse de yapılan incelemeler neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu araştırmaya gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin “sözleşmenin iş artışı veya eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda bu hususa ilişkin belgenin sunulmadığı” yönündeki iddiasına ilişkin olarak ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda sözleşme tutarı ve toplam fatura tutarının 485.550,00 TL olarak beyan edildiği, ancak sunulan sözleşmenin “sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 5’inci maddesinde 7 adet araç ile gece ve gündüz vardiyası şeklinde 2 ay 18 gün (78 günlük) taşıma işi için 485.600,00 TL bedel karşılığı karşılıklı mutabakata varıldığı hususunun ifade edildiği, bununla beraber teklif kapsamında sözleşme konusu iş ile ilgili iş eksilişi yapıldığına ilişkin herhangi bir belge yer almadığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…

…

(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birçok firma ile birlikte hareket ettiğine ilişkin iddialarında, somut olarak hangi firmaların iddia konusu edildiğinin belirtilmediği, “söz konusu istekliler” şeklinde belirsiz bir ifade kullanıldığı görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında itirazen şikâyet dilekçesinde başvuru sahibinin söz konusu iddiasının somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmediği, iddianın soyut ve mesnetsiz şekilde ortaya konulduğu, hangi isteklilerin hangi belgelerinin iddiaya konu olduğunun açıkça belirtilmediği anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren … on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

…

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, … karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. …

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi … tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “Süreler; …

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, … izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde, “(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz. …” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre isteklilerin idarece gerçekleştirilen işlemlerine yönelik olarak şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılması gereken tarihi izleyen on gün içinde bahse konu husus hakkında idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmektedir.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyetin mevzuat uyarınca ihale tarihi olan 11.08.2021 tarihinde açıklandığı, yaklaşık maliyete ilişkin iddialar hakkında bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 26.08.2021 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

İddia konusu hususta idareye şikayet başvurusunun, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılması gereken tarih olan 11.08.2021 tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde yapılmayıp bu süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklamasına yer verilmiştir. Bu çerçevede ihalenin başvuruya konu edilen kısma ait yaklaşık maliyet bedeli dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince itirazen şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 7.682,00 TL olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 23.060,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle Kurum hesaplarına fazladan yatırıldığı tespit edilen 15.378,00 TL’nin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Atlıhan Mühendislik İnşaat Bilgisayar Teknolojileri ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.