KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/038
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 15.09.2021
Karar No : 2021/UH.II-1729 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Lapis Eğitim Organizasyon ve Sosyal Hizmetler Limited Şirketi.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İSU Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/318404 İhale Kayıt Numaralı “Çağrı Merkezi Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İSU Genel Müdürlüğü tarafından 26.07.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çağrı Merkezi Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Lapis Eğitim Organizasyon ve Sosyal Hizmetler Limited Şirketi.’nin 10.08.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.08.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.08.2021 tarih ve 38095 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.08.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1365 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin faaliyet alanında çağrı merkezi hizmetlerinin bulunmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla eksik ve gerçeğe aykırı olarak sunulan SGK hizmet dökümünün ve SGK tahakkuk fişlerinin incelenmesi gerektiği, sonradan iptal edilen faturaların da teklif kapsamında sunulduğu, alış ve satış faturaların bulunduğu BA/BS formlarının vergi dairesine gönderilmesi halinde söz konusu faturaların gerçek bir işten kaynaklanmadığı ve SGK kayıtları ile uyumlu olmadığının ortaya çıkacağı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından çalıştırılan personelin çağrı merkezi görevi yürütmediği, bu durumun SGK hizmet listesinde yer alan ve görevi tanımlayan meslek kodu bilgisinden anlaşıldığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından SGK internet sayfası üzerinden düzenlenmiş sigortalı hizmet listelerinin sunulmadığı, ayrıca alt işverenlik ilişkisinin de belgelendirilmediği,

5. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan faturalarda birim fiyatların yer almadığı, faturalarda TÜRMOB kaşesi ve SMMM onayının yer almadığı, benzer iş tanımında yer almayan işlere ilişkin tutarın fatura bedelinden düşülmesi gerektiği,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin eksik sunduğu evrakların tespit edilmesi gerektiği, Ortaklık Durum ve Yönetimdeki Görevlerini Gösterir Form'da hisse yapısı ve yetkililerinin hatalı bildirildiği, söz konusu formda vekile ait bilgilere de yer verilmesi gerektiği, başvuru sahibinin cirosunun yetersiz olduğu

7. İş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan sözleşmede iş eksilişi yapılması halinde buna ilişkin evrakın da sunulması gerektiği iddia edilmekte iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

“6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinde “(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir. (2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48 inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde istekli; “mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi”; istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” şeklinde tanımlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının görülmesi ve EKAP üzerinden indirilmesi” başlıklı 25’inci maddesinin (1)’inci fıkrasında “İhale ve/veya ön yeterlik dokümanı, EKAP’ta ve idarenin ilanda belirtilen adresinde görülebilir. Ancak ihaleye katılabilmek için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirilmesi zorunludur. Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortaklardan herhangi birinin dokümanı e-imza kullanarak indirmesi yeterlidir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartaname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Çağrı Merkezi Hizmeti

b) Miktarı ve türü: 36 ay (01.09.2021 ? 31.08.2024 tarihleri arası) 30 kişi ile Çağrı Merkezi Hizmeti

…

c) Yapılacağı yer: İSU Genel Müdürlüğü ALO 185 Çağrı Merkezi ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Esila Personel Hizmetleri Temizlik Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan 10.05.2017 tarih ve 9323 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde şirketin iştigal konusu “Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır. Yurt içinde ve yurt dışındaki tüm özel ve resmi kuruluşların, belediyelerin, toplu konut ve sitelerin, sanayi ve tarım fabrikalarının, plaza ve iş merkezlerinin iç mekan ve dış çevre temizliği ile cadde, sokak temizliği ve çöp toplama hizmetlerini yapmak, çöp imha ve arıtma-ayıklama tesisleri kurmak. Her türlü temizlik madde ve malzemeleri ile temizlik makinelerini almak, satmak. Her türlü ev, işhanı, bina, iş merkezi, otel, toplu konut, resmi ve özel hastanelerin, her türlü açık alanların, haşere, sürüngen ve kemirgen kontrolünü ve ilaçlamasını yapmak. Haşere ilaçlamasında kullanılan ilaçların, makine ve ekipmanların alımı, satımı, ithalatı ve ihracatını yapmak, personel hizmetleri ile ilgili ilk madde şirket konusu ile ilgili insan kaynakları, danışmanlık hizmetleri vermek, personel işe alımı, personel eğitimi vermek ve dışarıdan almak, şirket stratejileri oluşturmak, şirket personeli iç yönetmeliğim tanzim etmek, personel performans değerlendirmeleri yapmak, personel kariyer planlamaları yapmak, yetkinlik modelleri oluşturmak, şirket kurumsal kimliği oluşturmak, şirket organizasyonlarını yeniden yapılandırmak, şirketlerin yemek, ulaşım, güvenlik gibi destek hizmetlerinin satın alınmasında danışmanlık yapmak, şirketlerin personel bordrolarını, personel özlük hizmetlerini dışarıdan yapmak, kendi bordrosunda bulundurduğu işçilerle şirketlere dışarıdan kalıcı veya geçici iş gücü temin etmek, iş gücü veya dışarıdan işçilik faturası kesmek. Taşeronluk hizmetleri vermek. Şirketin amacıyla ilgili olarak şirketin borçlarını ve alacaklarını temin için ipotek, rehin, kefalet ve diğer teminatları vermek, ipotek, rehin, kefalet ve diğer teminatları almak ve bunları değiştirmek, çözmek. Şirketin amacıyla ilgili olarak tüm resmi ve özel kuruluşların ihalelerine girilebilir ve personel istihdam edilmek suretiyle müteahhitlik hizmetleri yapılabilir, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının izin verdiği her türlü hizmet verilebilir.” şeklinde belirtilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Anılan mevzuat hükmü gereğince, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerekmektedir. Dolayısıyla başvuruya konu uyuşmazlığın kamunun ihaleyle hizmet alımı sürecinde ortaya çıkması nedeniyle, Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliği taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle sağlanması gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalenin “Çağrı Merkezi Hizmeti Alımı” ihalesi olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli Esila Personel Hizmetleri Temizlik Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan 10.05.2017 tarih ve 9323 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde şirketin faaliyet konusunda “Şirketin amacıyla ilgili olarak tüm resmi ve özel kuruluşların ihalelerine girilebilir ve personel istihdam edilmek suretiyle müteahhitlik hizmetleri yapılabilir, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının izin verdiği her türlü hizmet verilebilir.” ifadelerine yer verildiği, faaliyet alanının çağrı merkezi hizmetini kapsadığı görülmektedir.

Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3, 4, 5 ve 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinin birinci fıkrasında “…

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

…

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 15'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde yaptığı çağrı merkezi işi ve/veya etkileşim merkezi hizmet alımı işleri, ayrı ayrı ya da birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimin tevsiki amacıyla özel sektöre gerçekleştirilmiş “Çağrı Merkezi sistemi Kurulumu, Teknik Altyapı ve Çağrı Merkezi Personel Temini” işine ilişkin sözleşme ve ekinde SMMM onaylı 2 adet faturanın sunulduğu, 07.08.2017-21.10.2017 tarih aralığını içine alan iş için 2017/8-9-10’uncu aylar için sigortalı Hizmet Listesi’nin ve iş eksilişi yapılmasına ilişkin sözleşmenin sunulduğu görülmüştür.

İş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan sözleşme incelendiğinde; işverenin Özlem Doğruyol Temz. Hiz. Tic. Ltd. Şti., yüklenicinin ise Esila Personel Hizmetleri Temizlik Ticaret Ltd. Şti. olduğu görülmektedir. 25.02.2021 tarih ve 10275 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre Yusuf Doğruyol’un Esila Personel Hizmetleri Temizlik Ticaret Ltd. Şti.’nin şirketin tek ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili müdürü olduğu, Denizli Ticaret Sicili Müdürlüğü’nden ilan edilen (Özlem Doğruyol Temz. Hiz. Tic. Ltd. Şti. 23.08.2021 tarih ve 10393 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi ile İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne taşınmıştır.) 23.08.2017 tarih ve 9395 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre ise Yusuf Doğruyol’un aynı zamanda Özlem Doğruyol Temz. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin de tek ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili müdürü olduğu görülmektedir. SMMM Yunus Doğruyol imzalı olarak sunulan faturaların, tek ortaklı (Yusuf Doğruyol) iki şirket arasında düzenlenmesi muvazaa şüphesi oluşturduğundan, söz konusu hususlara ilişkin tereddütlerin giderilmesi amacıyla idarece araştırma yapılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin,her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’de “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.4.3’ üncü maddesinde “İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 15'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 9'undan az olmaması gerekir.” düzenlemesi

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan “Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler” standart formunda ortaklığın tek ortağı ve müdürünün Yusuf Doğruyol olduğu bilgisi yer almaktadır. www.ticaretsicilgazetesi.gov.tr üzerinde yapılan araştırmada 25.02.2021 tarih ve 10275 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre Yusuf Doğruyol’un şirketin tek ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili müdürü olduğu görülmektedir. Öte yandan standart form- Ortaklık Durum ve Yönetimdeki Görevlerini Gösterir Form'da vekile ait bilgilerin belirtilme gerekliliği bulunmamaktadır. Bu itibarla “Ortaklık Durum ve Yönetimdeki Görevlerini Gösterir Form” un hatalı olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Esila Personel Hizmetleri Temizlik Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan Kurumlar Vergisi Beyannamesi incelendiğinde; net satışların, istekli tarafından teklif edilen bedelin (12.167.000,16 TL) %15’ini karşıladığı (12.167.000,16*15 %=1.825.050,024), ayrıca net satışların EKAP verileri ile de uyumlu olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Gsm Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi tarafından iş deneyimi amacıyla özel sektöre gerçekleştirilen iş için sözleşme ve faturaların sunulduğu ancak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sunulması gereken o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulmadığı görülmüştür. Yapılan tespit çerçevesinde Gsm Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Esila Personel Hizmetleri Temizlik Ticaret Ltd. Şti. tarafından iş deneyimin tevsiki amacıyla sunulan belgelere ilişkin tereddütlerin giderilmesi amacıyla idarece araştırma yapılarak yeniden değerlendirme yapılması, Gsm Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.