KİK Kararı: 2021/UH.II-1108

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/022
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 02.06.2021
Karar No : 2021/UH.II-1108
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ars Altyapı İnş. Tic. Ltd. Şti. - Tekin Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su Kanal İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/413645 İhale Kayıt Numaralı “2020 Yılı Asya Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Üsküdar, Ümraniye ve Beykoz İlçeleri Atıksu Altyapı Sistemlerinin Temizlenmesi ve Görüntülenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su Kanal İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 29.09.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020 Yılı Asya Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Üsküdar, Ümraniye ve Beykoz İlçeleri Atıksu Altyapı Sistemlerinin Temizlenmesi ve Görüntülenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Ars Altyapı İnş. Tic. Ltd. Şti. - Tekin Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 17.03.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.04.2021 tarih ve 17680 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/627 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihaleye ait 01.03.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılan Mehmet Sağır tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

1.a) Akaryakıt giderine ilişkin açıklamalarda, çeşitli akaryakıt tüketim verileri çerçevesinde saatlik yakıt tüketiminin beyan edildiği, 730 gün üzerinden ve günde 8 saatlik çalışmayla açıklama yapıldığı, ihale konusu iş kapsamında 800.000 metre görüntüleme yapılacağı, dolayısıyla akaryakıt açıklamalarının mesafe başına litre cinsinden yapılması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından saat başına litre cinsinden açıklama yapıldığı ve metre başına tüketime nasıl dönüştürüldüğünün belirsiz olduğu, bir başka ifadeyle anılan isteklinin beyan ettiği toplam çalışma süresinde 800.000 metre temizleme ve görüntüleme işinin nasıl yapacağının belirsiz olduğu,

b) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında beyan edilen araçların saatlik yakıt tüketimine ilişkin bilgilerin edinilmesinin teknik olarak imkânsız olduğu, konuyla ilgili olarak Ford araçları yetkili satıcısı Otokoç Otomotiv Tic. San. A.Ş.den ve Mercedes-Benz araçları yetkili satıcısı Gülsoy Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.den araçların şehir içi saatlik yakıt tüketimi ile ilgili bilgi talep edildiği, Otokoç Otomotiv Tic. San. A.Ş.nin cevabında “bu türden kombine temizlik araçlarının saatlik yakıt tüketim verisinin ellerinde olmadığı ve böyle bir hesap yapmanın teknik olarak da mümkün olmadığı”nın belirtildiği, Gülsoy Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.nin cevabında “yakıt tüketiminin fiili sürüş, üst yapı tonajı, rölantide çalışma, yokuşta kullanım, motor ve bakım durumu gibi birçok farklı değişkenin etkili olduğu, bu nedenle belirtilen araçların saatlik yakıt tüketimine ilişkin tahmini çıkarım yapmanın teknik açıdan mümkün olmadığı”nın belirtildiği, bu çerçevede söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiği,

c) Anılan istekli tarafından sunulan ve saatlik yakıt tüketimini gösteren söz konusu belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, Gülsoy Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Mehmet Sağır adına düzenlenen 29.01.2021 tarihli yazının sehven düzenlendiği ve geçersiz olduğu, bu konuya ilişkin anılan firmalar tarafından idareye gönderilen yazılar bulunduğu ve söz konusu yazılarda ihale üzerinde bırakılan istekliye verilen beyanların yetkili kişiler tarafından düzenlenmediğinin ve içeriğinin gerçeği yansıtmadığının ifade edildiği,

d) İhale konusu işte kullanılacak araçların alt ekipmanlarının akaryakıt tüketimlerine ilişkin olarak yetkili servislerden alınmış tüketim miktarının beyan edildiği, ancak üst ekipmanlarına ilişkin Asmel, Sistem Robot, Sibort ve Atılgan adlı firmaların beyanının sunulduğu, söz konusu firmaların akaryakıt tüketim beyanlarının kabul edilmesi için söz konusu firmaların üst ekipmanların üreticisi veya yetkili satıcısı olduğuna yönelik bilgi veya belgenin de sunulması gerektiği, üst ekipmanların yakıt tüketimini gösteren resmi katalogların da açıklama kapsamında sunulmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan araç maliyeti açıklamalarının uygun olmadığı, idare tarafından araç edinim maliyetlerinin açıklanmasının talep edildiği, bu kapsamda kendi malı olan araçlar için amortisman hesabının sunulması veya kiralama sözleşmelerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması gerektiği, anılan istekli tarafından kendi malı olan araçlar için amortisman hesabının, diğer araçlar için ise üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, amortisman hesaplamalarında kanal temizleme aracı ve üst ekipman için saatlik amortisman hesaplarının yapıldığı, ancak bu hesaplama yönteminin hatalı olduğu,

Öncelikli olarak hesaplamalarda kullanılan güncelleme katsayıları hesabında 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayının esas alındığı, ancak amortisman hesabı makine girdisi için yapıldığından genel endeks üzerinden değil, 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.” endeksi üzerinden hesap yapılması gerektiği, buna göre güncelleme katsayılarının anılan istekli tarafından kullanılan katsayılardan daha yüksek olduğu, kamyon ve üst ekipman için yıllık amortisman tutarları bulunduğu, ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde araçların günlük 8 saatlik çalışma üzerinden işin süresi olan 730 gün boyunca toplam 5.840 saat çalışacağı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasında 2 yıllık toplam amortisman süresinin 5.840 saate bölünerek bir saatlik amortismanın bulunması gerektiği,

Söz konusu araçlara ilişkin amortisman hesabında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan makine formüllerini kullanmasının mümkün olmadığı, çünkü kombine kanal temizleme aracı için 2020 yılında ilan edilmiş bir analizin bulunmadığı, başka makine analizleriyle işlemin yapılabileceği kabul edilse dahi, ilgili formüllerde yer alan amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi gibi girdilerin yanlış hesaplandığı,

Bu çerçevede, anılan istekli tarafından yapılan amortisman açıklamalarının uygun olmadığı, ayrıca araç kiralamaları için alınan fiyat tekliflerinde de aynı hususların geçerli olduğu,

3. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan nakliye hesaplamalarında girdilerin varsayımsal ve yanlış olduğu, nakliye formülünde 1 m3 bazında kanal doluluk oranının %55 olarak alındığının belirtildiği, bu oranının neye göre veya hangi mühendislik hesaplamalarına dayandığının belirsiz olduğu, döküm sahaları için kullanılacak ve İSTAÇ tarafından belirlenen fiyat için normal inşaat şantiyelerinden çıkan kuru hafriyat toprağı fiyatı kullanıldığı, ancak ihale konusu iş kapsamında çıkan toprak kanalizasyondan alınan nemli toprak niteliğinde olduğu, nemli toprak için İSTAÇ tarafından ilan edilen fiyat ise kuru toprak fiyatının 2 katından fazla olduğu,

4. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik hesaplamalarında sadece kanal temizleme ve görüntüleme hizmetlerinde çalışacak şoför ve işçi ücretlerinin açıklandığı, ancak T.05 kodlu projelendirme hizmeti işine ilişkin işçilik giderine yönelik açıklamada bulunulmadığı,

5. Her ne kadar idare tarafından açıklama istenecek girdi olarak belirtilmese de anılan istekli tarafından toplam teklif girdileri hesaplanırken kesin teminat tutarının beyan edildiği, teklif bedelinin %9’u oranında tutar öngörüldüğü, ancak Kamu İhale Kanunu’nun 43’üncü maddesi gereği isteklinin teklifi sınır değerin altında kaldığından teklif bedelinin değil yaklaşık maliyetin yüzde 9’u oranında kesin teminat sunması gerektiği, bu durumda toplam teklifin isteklinin beyanından yüksek çıkacağı, dolayısıyla kesin teminat maliyetinin dayanağını belirtmek zorunlu olmasa da hesaplama hatası yaptığından açıklamanın bir bütün olarak isteklinin toplam teklif bedelini sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a)Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Kurum, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönlerinden inceler…” açıklamasına yer verilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2020 Yılı Asya Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Üsküdar, Ümraniye Ve Beykoz İlçeleri Atıksu Altyapı Sistemlerinin Temizlenmesi ve Görüntülenmesi İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 6 Kalem 2020 Yılı Asya Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Üsküdar, Ümraniye Ve Beykoz İlçeleri Atıksu Altyapı Sistemlerinin Temizlenmesi ve Görüntülenmesi İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul İli, Üsküdar, Ümraniye ve Beykoz İlçeleri” düzenlemesi yer almaktadır.

01.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararından şikâyete konu ihalede 32 adet ihale dokümanı indirildiği, 24 isteklinin teklif verdiği, teklifi sınır değerin altında kalan Mehmet Sağır’ın aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, sınır değerin üzerinde teklif sunan geçerli teklif sahibi başvuru sahibi Ars Altyapı İnşaat Ticaret Ltd. Şti.- Tekin Yapı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, AKM Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Mehmet Sağır tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 27.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-262 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, anılan Kurul kararı üzerine alınan 01.03.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Mehmet Sağır’ın üzerine bırakıldığı ve başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikayete konu ettiği iddialar hakkında 01.12.2020 onay tarihli ve 07.12.2020 tarihinde isteklilere tebliğ edilen ilk ihale komisyonu kararı ile bilgi sahibi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bahse konu tarihin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından 07.12.2020 tarihini izleyen günden itibaren on gün içerisinde söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan komisyon kararındaki gerekçeler dışında başka sebeplerden dolayı da mevzuata uygun olmadığına yönelik şikayet başvurusunda bulunulmadığı, bu doğrultuda söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak 17.03.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.