KİK Kararı: 2021/UH.I-764

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/014
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 07.04.2021
Karar No : 2021/UH.I-764
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yekta Temizlik Taşıma. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/595741 İhale Kayıt Numaralı “Yakıt Hariç Şoförlü/Şoförsüz 12 Aylık Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 21.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yakıt Hariç Şoförlü/Şoförsüz 12 Aylık Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Yekta Temizlik Taşıma. Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.03.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.03.2021 tarih ve 14751 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/532 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı şöyle ki;

İhale uhdesinde bırakılan Ömer KUTLU tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale dokümanında düzenlenen araçlar yerine farklı araçlara ilişkin belgelendirme yapıldığı ve maliyetlerin eksik hesaplandığı, söz konusu araçların marka, model, motor gücü, taşıma kapasiteleri, teknik özellikleri, yakıt giderlerinin birbirlerinden farklı olmasına rağmen bu özelliklerin amortisman payı tespit tutanağına yansıtılmadığı, bazı araçlar için ise teklif dosyasında belgeleri sunulan araçlar yerine farklı araçlar için amortisman hesabı yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması yapılan araçların Teknik Şartname’de düzenlenen özellikleri karşılamadığı, amortisman oranlarının 213 sayılı V.U.K.’un 333 sıra nolu tebliğinde belirtilen oranlardan daha düşük olduğu,
İhale konusu işte çalıştırılacak 41 adet aracın marka ve model yıllarının farklı olması hasebiyle zorunlu trafik sigortası ve kasko bedeline ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, sigortaya ilişkin kasko bedelinin yetkili kişilerce imzalanmadığı, araçların kasko bedeline ilişkin sigorta poliçelerinin süresinin ihale konusu işin süresini kapsamadığı, ayrıca ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların teknik özeliklerinin sigorta poliçeleri kapsamında dikkate alınmadığı ve bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu ihale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine aykırılık olduğu,
İhale konusu işte çalıştırılacak 41 adet aracın marka ve model yıllarının farklı olması sebebiyle araç kiralama hizmet alımları kapsamında yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında özel araç sahipleri ile yapılan kira sözleşmelerinin tek basına teklif edilen fiyatı tevsik edici belge olarak kullanılamayacağı, dolayısıyla açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı, ayrıca istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 ’inci maddesinde yer alan ibarenin yer almadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, kiralamaya ilişkin sunulan araçların Teknik Şartname’de belirlenen model yılı, motor gücü ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı, bazı fiyat tekliflerinde araç yedek parça, bakım onarım vs. giderleri dahil teklif alınmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca sunulan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet göstermeyen kişilerden alınarak açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,
İhale konusu işte çalıştırılacak 41 adet aracın bakım onarım maliyetleri bakımından araçların marka, model, motor gücü ve araçların diğer teknik özelliklerinin fiyat teklifinde yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen araçlarla, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bakım onarım maliyetine ilişkin sunulan fiyat teklifine konu araçların aynı olmadığı, araçlar bakımından periyodik bakım onarım aralığını tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı, bakım onarıma ilişkin sunulan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet göstermeyen kişilerden alındığı, araçların bakım onarımı kapsamında birçok gider kalemi bulunmasına rağmen istekli tarafından tek bir maliyet kalemi dikkate alınarak açıklama yapıldığı,
İhale uhdesinde bırakılan açıklama kapsamında sunulan EK.O-6 Satış tutarı tespit tutanağının mevzuata aykırı olarak düzenlendiği, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, Teknik Şartname’de araçların tüm özelliklerinin detaylı olarak belirlendiği, ancak istekli tarafından sunulan tutanakta ihale konusu araçların marka, model, teknik özelliklerini tevsik edici detayların bulunmadığı, söz konusu tutanakların meslek mensubunca kaşelenip imzalanmadığı, meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulmadığı, EK.O-6 tutanağının ekinde sunulan firma faaliyet belgesinin asıl olmadığı,
Araçlara ilişkin MTV, egzoz emisyon ölçüm ve araç muayene maliyetlerine ilişkin açıklama yapılmadığı, söz konusu maliyetlerin isteklinin hem kendi malı olan araçlar için hem de kiralanmasını öngördüğü araçlar için ayrı ayrı yapılması gerektiği,
Araçlara ilişkin lastik maliyetlerinin araçların lastik ebadı dikkate alınmaksızın yapıldığı, kışlık lastiklere ilişkin açıklama yapılmadığı, lastik değişim maliyetine ilişkin açıklama yapılmadığı, lastik giderine ilişkin sunulan fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği,
Araçlara ilişkin avadanlık malzemelerine ilişkin (trafik seti, ecza çantası, stepne, kriko, bijon anahtarı, kar zinciri ve yangın söndürme tüpü) herhangi bir belgelendirme yapılmadığı,
Anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın İdari Şartname’nin 25’inci maddesine aykırı olduğu, ilgili açıklama uyarınca ihale konusu işle ilgili sözleşme giderlerine ilişkin İhale Sözleşmelerine ait Damga Vergisi, İhale Kararlarına ait Damga Vergisi, Hakediş Ödemelerine İlişkin Damga Vergisi, Kamu İhale Kurum Payı, İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin ücretleri, Teminat Mektupları için ödenen komisyon ücretleri ile ilgili yapılan hesaplamaların doğru olmadığı ve herhangi bir açıklama yapılmadığı veya eksik yapıldığı ve bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,
İhale konusu işte çalıştırılacak 41 adet araca Araç Takip Sistemine (GPRS) (ARVENTO) Araç takip sistemine ilişkin giderlerin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı, montaj giderlerine ve arıza giderlerine yer verilmediği, açıklaması yapılan maliyetlerin ihale konusu işin süresinin tamamını kapsamadığı, söz konusu fiyat teklifinin mevzuata uygun olmadığı,
İhale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan hesap cetvelinde aritmetik hata olduğu, söz konusu hataların idare tarafından resen düzeltilmesi durumunda ihale uhdesinde bırakılan firmanın vermiş olduğu teklifi aşacağı,
İhale Uhdesinde bırakılan Ömer KUTLU tarafından üçüncü kişilerden alınan proforma faturaların yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığına dair herhangi bir ibarenin bulunmadığı, alınan proforma faturalarda yazılan tarihlerin hatalı olduğu, proforma faturalarda işçilik ve nakliye giderlerine yer verilmediği, maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağında yazılan dönemin uygun olmadığı, gider kalemlerinin tümüne ilişkin ayrı ayrı olmak üzere teklifi veren firma ve meslek mensubu onaylı fiyat teklifi alınmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi kapsamında sunulan açıklamaların eksik yapıldığı, fiyat teklifi alınan yer ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannameleri imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için yazılması gereken ifadenin yazılmadığı, meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, ayrıca fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, yıllara sari herhangi bir fiyat artışının öngörülmediği, alınan fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79.2.4’üncü maddesine ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemlerine uygun alınmadığı,
İhale konusu işte çalıştırılacak 41 adet aracın İhaleyi yapan idareye teslimatı sırasında araçların sevkiyatı için herhangi bir gider öngörülmediği,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan EK-0.5, EK-0.6 ve EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesi hükümlerine göre hazırlanmadığı, ilgili istekli tarafından sunulan Ek-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine göre hazırlandığı, 30.09.2020 tarihli Resmi Gazete’de EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı standart formunda değişiklik yapıldığı ve anılan tutanakta yer alan ana girdi birim fiyatlarına dayanak olan fatura bilgilerinin, faturaya konu malın miktarının, birim fiyatının ve fatura tutarının fatura bilgileri tablosunda yazılmasının gerektiği, ancak ilgili firma tarafından sunulan Ek-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı, ilgili belgeye “Tarih” ve “Sayı” verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1 ’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait “Faaliyet Belgesi”nin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu,
Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasında “Araçlara ait akaryakıt gideri Müdürlüğümüze aittir. Araçların yakıt deposu tam dolu olarak teslim alınacak ve sözleşme sonunda yükleniciye tam dolu olarak teslim edilecektir.” açıklaması uyarınca hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçların depolarının dolu olarak teslim edileceği, söz konusu bu giderlere ilişkin olarak herhangi bir belgelendirme yapılmadığı,
İhale üzerinde bırakılan firmanın Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında maddesi “Teknik Yeterlik Komisyonu tarafından binek ve minibüs/otobüs cinsi araçların ilgili yetki belgesine kayıtlı olup olmadığı, araçlarda GPRS sisteminin takılı/kurulu olup olmadığı ve tüm araçların; motor, kaporta, yürüyen akşamı, boya, lastik, kış lastiği, koltuklar, vb. gibi genel görünümü incelenir ve araçların tescil ve trafik belgelerinin aslı ile burada yazılı belgelerin, araç plaka, motor ve şase numaralarının doğruluğu ve aracın elektronik akşamının (göstergeler, farlar, camlar, silecek vb.) çalışıp çalışmadığı tetkik edilir. ” şeklinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın bu giderlere ilişkin olarak herhangi bir açıklama yapılmadığı ve bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “Yüklenici tarafından hizmete sunulacak araçlar bakımlı ve yeni durumda olacak (Araç modelleri 2015 yılı ve üzeri), üzerinde Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü tüm malzemeler (takoz, zincir, çekme halatı, sağlık seti, stepne, yangın söndürme cihazı, reflektör vs.) bulundurulacaktır. ” şeklinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın bu giderlere ilişkin olarak herhangi bir açıklama yapılmadığı ve bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinin beşinci fıkrasında “Araçların motorlu taşıtlar vergisi, muayene, trafik cezası, trafik sigortası, tam kasko ile koltuk sigortaları vb. tüm yasal yükümlülükleri yüklenici tarafından yerine getirilmiş olacaktır. Yüklenici her araca ait söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin birer örneğini işe başlarken İl Müdürlüğümüze vermek zorundadır. ” şeklinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu giderlere ilişkin olarak açıklama yapılmadığı,
Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesini altıncı fıkrasında “Kira sözleşmesinin devamı müddetince araçların, bakım, onarım, yağ, yağlama, adblue, araç takip sistemi, yedek parça ve diğer masrafları yükleniciye aittir. Deformasyona uğrayan veya diş derinliği yasal sınırın altına düşen araç lastikleri yüklenici tarafından değiştirilecektir. ” şeklinde yazılan giderlerin yüklenici firma tarafından karşılanması gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan firmanın bu giderlere ilişkin yapılan açıklamada yapmadığı,
Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kira sözleşmesinin devamı müddetince araç şoförlerinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 55 inci maddesinde sayılan haller ile Covid-19 nedeniyle şoförlerin karantina altına alındığı durumlar hariç herhangi bir nedenle işe gelmemeleri halinde yüklenici hizmetin aksamaması için 2 (iki) işgünü içerisinde başka bir şoför temin etmek zorundadır.” şeklinde yazılan giderlerin yüklenici firma tarafından karşılanması gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan firmanın bu giderlere ilişkin yapılan açıklama yapmadığı,
İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif fiyatı almış olduğu firmaların ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./23. md.) İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./5. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak (14+1) kapasiteli minibüs tipi araçlar için aylık (22) gün üzerinden fiilen çalışan ve mesainin tamamını kuruluşta geçiren sürücülerin öngörülen; Brüt asgari ücretin %10 fazlası ile işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri) teklif fiyata dahildir.

(4+1) kapasiteli binek ve 4+1 kamyonet-pick up tipi araçlar için aylık (22) gün üzerinden fiilen çalışan ve mesainin tamamını kuruluşta geçiren sürücülerin öngörülen; Brüt asgari ücretin %20 fazlası ile işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri) teklif fiyata dahildir.

(4+1) kapasiteli binek ve 4+1 kamyonet-pick up tipi araçlarda çalışacak şoförlere aylık 22 gün üzerinden ödenecek yemek ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 12,00TL olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir.

(4+1) kapasiteli binek ve 4+1 kamyonet-pick up tipi araçlarda çalışacak şoförlere aylık 22 gün üzerinden ödenecek yol ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 9,00TL olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir.

(14+1) kapasiteli minibüs tipi araçlarda çalışacak şoförlere aylık 22 gün üzerinden ödenecek yol ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 9,00TL olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir. Hizmet alımı yoluyla çalışacak 1 (bir) sürücünün yemeği İdare tarafından ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.

25.3.2 Akaryakıt hariç olmak üzere, araçların aylık kiralama giderleri ile araçların bakım, onarım, yağ, yağlama, adblue, araç takip sistemi, yedek parça ve diğer masrafları, tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderleri ve teknik şartnamede yer verilen diğer giderler teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 2 (iki) dir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin son kısmında aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

Binek tipi (4+1 kapasiteli) araç için Sürücü Gideri (yol ve yemek ücreti dahil)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

3,00

Kamyonet-Pick up (4+1 kapasiteli) araç için Sürücü Gideri (yol ve yemek ücreti dahil)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

26,00

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1 adet (4+1 kapasiteli) Kamyonet-pick up tipi araç için kiralama bedeli - T7

1 adet (4+1 kapasiteli) Binek tipi araç için kiralama bedeli - T2

1 adet (14+1 kapasiteli) Minibüs tipi araç için kiralama bedeli. (Sürücü, yol Dahil ve Brüt asgari ücretin %10 fazlası) - T5

Teklifi sınır değerin altında kalan Ömer Mutlu’ya 09.03.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderildiği, söz konusu yazıda “2020/595741 İhale kayıt numaralı 'Yakıt Hariç Şoförlü/Şoförsüz 12 Aylık Araç Kiralama' ihalesine vermiş olduğunuz teklifiniz idari şartnamenin 33. maddesine istinaden aşırı düşük teklif olarak belirlenmiştir.

Teklifiniz ile ilgili önemli bileşenler olarak işçilik, araç bakım ve onarımı, lastik bakımı, araç takip cihazı, amortismanlar, muayene, trafik ve kasko sigortası, vergi vb. giderlerin belgeleriyle birlikte05.03.2021 tarih ve saat 14:00'a kadar Müdürlüğümüze satın alma servisine teslim edilmesi hususunda;” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısından, ihale konusu işte kiralanacak araçların maliyetlerinin tevsiki için; işçilik, araç bakım ve onarımı, lastik bakımı, araç takip cihazı, amortismanlar, muayene, trafik ve kasko sigortası, vergi giderlerinin açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Ömer Mutlu’nun aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların maliyetlerinin tevsikine ilişkin olarak; 2 adet araç kira sözleşmesi, 3 adet yıllık periyodik bakım ücretine ilişkin fiyat teklifi, yıllık araç takip (GPRS)’e ilişkin fiyat teklifi, yıllık lastik fiyat teklifi, yıllık sigorta ücretine ilişkin fiyat teklifi ve amortisman payı tespit tutanağı adlı belgenin sunulduğu görülmüştür.

1’inci iddia) İhale uhdesinde bırakılan Ömer Kutlu’nun aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, kendi malı olan araçlara ilişkin olarak amortisman maliyeti öngördüğü, söz konusu maliyete ilişkin olarak açıklama ekinde “Amortisman Payı Tespit Tutanağı”nın sunulduğu, belgede ihale konusu iş için istenen araçların yer aldığı, diğer taraftan anılan belgenin SMMM veya YMM kaşeli ve imzalı olmadığı, bu itibarla söz konusu belgenin aşırı düşük teklif açıklamasında geçerli bir belge olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2’nci iddia) Yukarıda aktarılan aşırı düşük sorgulama yazısından anlaşılacağı üzere, ihale konusu işte kiralanacak araçların maliyetlerinin tevsiki için; trafik ve kasko sigortası giderinin önemli teklif bileşeni olarak kabul edildiği ve istekli tarafından söz konusu trafik ve kasko giderlerine ilişkin olarak sigorta şirketinin acentasından alınmış bir adet fiyat teklifinin sunulduğu, ihale konusu işin süresinin 12 ay olduğu ve fiyat teklifinin ihale konusu işin süresini kapsadığı, ancak yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklama doğrultusunda ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği görülmüş olup, dolayısıyla söz konusu fiyat teklifinin Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olarak alınmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3, 4, 5, 7, 10, 12, 14, 21’inci iddialar) Aşırı düşük teklif açıklaması sunan tek istekli Ömer Kutlu tarafından; fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılan “2 adet Yıllık Periyodik Bakım Ücreti, Yıllık Araç Takip (GPRS) Sistemi, Yıllık Lastik Maliyeti, Yıllık Sigorta Ücreti”ne ilişkin belgelerin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde aranan beyanı ihtiva etmediği, diğer taraftan söz konusu fiyat tekliflerinin yetkili SMMM veya YMM tarafından imzalanıp, kaşelenmediği, alınan fiyat tekliflerinin ekinde ilgili tutanaklar (Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 veya Ek-O.8) ile eki meslek mensubuna ait faaliyet belgesi sunulmadığı, bu itibarla anılan istekli tarafından sunulan açıklamanın kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak olan taşıtların edinim giderlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Deniz Öğrenci Servisleri Tur. Taş. Ltd. Şti.yle imzalanan 2 adet kiralama sözleşmesi sunulduğu, bahse konu sözleşmenin ekinde herhangi bir belgenin yer almadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler ışığında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayma yoluyla belirlenen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulabilecek tevsik edici belgeler arasında kiralama sözleşmesinin yer almadığı, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ya da anılan Tebliğ’de belirtilen yöntemler ile yapılabileceği göz önünde bulundurulduğunda, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu iş kapsamında istenilen araçlara ilişkin olarak araç kiralama sözleşmesinin sunulmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6’ncı iddia) Yukarıda aktarılan tablodan anlaşılacağı üzere, istekli tarafından 41 aracın temin edilmesi gerektiği, söz konusu araçların, kamyonet-pick up, binek tipi ve minibüs tipi araç niteliğinde olduğu istekli tarafından da söz konusu araçlara göre araç muayene giderinin hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından muayene girdisine ilişkin açıklamanın, 2020 yılı için “TÜVTÜRK”’ün resmi internet adresinde öngörülen tutarlar esas alınarak hesaplandığı, (2020 yılı için kamyonet-pick up, binek tipi, minibüs tipi 342,20TL) ve söz konusu açıklamada her araç tipine ilişkin olarak ayrı ayrı maliyet öngörülmesinin zorunlu olmadığı, diğer taraftan MTV, egzoz emisyon ölçüm giderlerinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmediği, bu nedenle ihale uhdesinde bırakılan isteklinin bu hususları açıklaması ve bunları tevsik etmesinin zorunlu olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8, 13, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20’nci iddialar) Yukarıda aktarılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısından anlaşılacağı üzere, işçilik, araç bakım ve onarımı, lastik bakımı, araç takip cihazı, amortismanlar, muayene, trafik ve kasko sigortası, vergi giderlerinin açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri olarak kabul edildiği, diğer yandan, başvuru sahibinin yukarıda anılan iddialarında belirtmiş olduğu giderlerin, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama yapılmasına gerek görülen önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmediği, bu nedenle ihale uhdesinde bırakılan isteklinin bu hususları açıklaması ve bunları tevsik etmesinin zorunlu olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9’ncu iddia) Yukarıda aktarılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısından, vergi giderlerinin açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri olarak kabul edildiği, söz konusu genel ifadeden sözleşmeye ait damga vergisi, karar pulu ve ödenecek kik payı bedelinin açıklanması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından, aşırı düşük teklif sorgusunda önemli teklif bileşeni olarak kabul edilen sözleşmeye ait damga vergisi, ihale kararına ait karar pulu ve ödenecek kik payı bedelinin açıklandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

11’inci iddia) İhale uhdesinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklamasında önemli teklif bileşeni olarak kabul edilen “Araç Takip Sistemi (GPRS Cihazı) Maliyeti” için anılan isteklinin öngörmüş olduğu maliyet tutarının “41 X 175,00 TL= 7.145,00 TL” şeklinde hesaplandığı ancak, söz konusu tutarın çarpım hesabının yanlış olduğu (7.175,00 TL olması gerektiği) ve söz konusu yanlış tutarın hesap cetveline olduğu şekliyle yansıtıldığı, dolayısıyla isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında aritmetik hata yapıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale uhdesinde bırakılan istekli olan Ömer Kutlu’nun aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2021/UH.I-764

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin