KİK Kararı: 2021/UH.I-76

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/002
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 13.01.2021
Karar No : 2021/UH.I-76
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fayat Grup Atık Yön. Asf. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/541443 İhale Kayıt Numaralı “Beylikdüzü Belediyesi 3. Bölge (Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah.) Çevre ve Halk Sağlığı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi (2021 -2022 Yılları 24 Aylık)” Hizmet Alımı İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından 16.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beylikdüzü Belediyesi 3. Bölge (Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah.) Çevre ve Halk Sağlığı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi (2021 -2022 Yılları 24 Aylık)” ihalesine ilişkin olarak Fayat Grup Atık Yön. Asf. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2020 tarih ve 50362 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1760 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale İlanı’nın 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddelerinde isteklilerin kendi malı olması gereken makine ve ekipman listesine yer verildiği, 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araçların isteklilerin kendi malı olmasının katılım şartı olarak belirlenemeyeceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu değişikliğin 20.10.2020 tarihinden itibaren yürürlükte olacağı bilinmesine rağmen idarece 15.10.2020 tarihinde katılımı kısıtlayıcı şekilde düzenleme yapıldığı, idarenin bu husustaki tutumunun etik olmadığı, idarece kendi malı olma şartı getirilen 1 adet otomatik çok amaçlı evsel atık toplama aracının (2018 model ve üzeri) Nord markası tarafından üretilen, kabin arkasından vinçli modelinin tanımlandığı, yeraltı/yerüstü konteynırların toplanması için üstten ve arkadan vinçli, yerli imalat araçlar mevcut iken idarece sadece lisanslı olarak Nord firması tarafından üretilen aracın tanımlanarak kendi malı şartının getirilmesinin katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu, ayrıca bölgedeki konteynırları boşaltabilecek özellikteki araçların hem yabancı hem de yerli üretiminin bulunması nedeniyle tedariki kolay bir araç iken idarece bu araca ilişkin kendi malı şartının getirilmesinin katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu, yine idarece kendi malı olma şartı getirilen 1 adet en az 5,5 m³ hacimsel atık taşıma kapasiteli hidrostatik tip yüksek basınçlı su ile yıkamalı ve kar küreme bıçaklı vakumlu yol süpürge aracının (2015 model ve üzeri) Esman Çega firması tarafından satılan Ravo Swasher marka araç olduğu, bölgedeki çalışmalarda söz konusu makinanın işini yapabilecek Mathieu Azura, Cleanvac, Karcher gibi yabancı menşeili makinalar olduğu gibi Erdemli ve Tisan firmaları tarafından üretilen yerli ve çok daha ekonomik modellerin mevcut olduğu, idarece tek bir marka ve modele ilişkin yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca aynı işi yapabilecek yerli imalat araçlar bulunmakta iken idarece söz konusu araca ilişkin kendi malı şartının getirilmesinin katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu,
İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan düzenlemenin bir benzer iş tanımı olmadığı, işin kendisini ifade ettiği, dolayısıyla yapılan düzenlemenin katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu,
İdari Şartname’nin 46.1.1’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddelerinde fiyat farkı olarak akaryakıt ağırlık oranının (b1=0,60), makine, araç ve ekipmanın amortisman oranının (c=0,40) olarak belirlendiği, söz konusu düzenlemede diğer giderlere ilişkin olarak kullanılan b2 katsayısına yer verilmediği, idarece yapılan düzenlemede ihale konusu işin bütün maliyetinin akaryakıt ve amortisman olarak gruplandırıldığı, bu bağlamda araçların tamir-bakım, sigorta, yedek parça vb. tüm giderlerinin söz konusu iki gider kaleminden biri olarak değerlendirildiği ve bu kalemlerdeki endeks artışlarına göre fiyat farkı hesabına dahil edileceği, bu nedenle anılan düzenlemenin hakedişler yapılırken yüklenicinin mağdur olmasına veya kamu kaynaklarının gereksizce israf edilmesine yol açacağı,
Teknik Şartname’de yer alan Poz-1 ve Poz-2 tarifleri incelendiğinde söz konusu düzenlemelerden çalıştırılacak araçların idarece günlük 24 saat aralıksız olarak ve km sınırı olmaksızın kullanılacağının anlaşıldığı, kiralanacak araçların idare personelince kullanılacağı ve yüklenicinin personel üzerinde bir yetkisinin olmayacağı, çöp toplama araçlarının toplanan atık miktarının teklif edilen birim fiyat ile çarpılması suretiyle ücretlendirileceğinin anlaşıldığı, çöp toplama işinin ton bedeli üzerinden ihale edilmesinin ancak yüklenicinin kendi root planını hazırlayabildiği, personel seçiminde yetkili olduğu ve personel üzerinde yaptırım gücünün bulunduğu hallerde mümkün olduğu, idarece aracı kullanacak personeli ve bölgedeki yakıt sarfiyatını tam olarak bilen yüklenici lehine avantaj sağlandığı, mevcut durumdaki çalışma koşullarını bilmeyen ve personeli tanımayan diğer isteklilerin ihaleye sağlıklı bir teklif sunmasının mümkün olmadığı, idarece isteklilerden aracı kullanacak personel üzerinde seçim ve yönetim yetkisinin olmadığı, araçların günlük çalışma süresinin ve günlük kat edecekleri mesafenin belli olmadığı bir işin fiyatlandırılmasının istendiği, söz konusu bilgilere dayanarak araçların günlük akaryakıt sarfiyatının tespitinin mümkün olmadığı,
Teknik Şartname’de yer alan Poz-3 tarifi incelendiğinde arazözün günde kaç saat çalıştırılacağı, ne kadar yol kat edeceği ve ne kadarlık bir alanı yıkayacağının belli olmadığı, bu nedenle arazözün yakıt ve bakım masraflarının tespit edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca anılan poz tarifinde yapılacak yıkamalarda kullanılacak su ve dezenfektan giderlerinin de istekliler tarafından karşılanacağının belirtildiği, ancak dokümanda yıkama işleminde kullanılacak suyun kalitesine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, kullanılacak suyun kalitesinin şebeke suyu standartlarında mı yoksa açık su kaynaklarından temin edilecek su kalitesinde mi olacağının belirsiz olduğu, yine yüklenici tarafından maliyete dahil edilmesi gereken dezenfektanın teknik özelliklerine ve hangi oranda kullanılacağına ilişkin bir açıklamanın yapılmadığı, bu nedenle yapılan düzenlemenin haksız rekabete yol açacağı ve fırsat eşitliğini bozacağı,
Teknik Şartname’de yer alan Poz-13 tarifi incelendiğinde iş kaleminde belirtilen binek aracın yakıt dahil kiralanacağının düzenlendiği, ancak 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar kurulu kararında idarelerce yapılacak binek araç kiralama işlerinin yakıt hariç yapılacağının açıkça düzenlendiği, yine aynı kararda söz konusu araçlar için “…taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesine karşın dokümanda binek araçlar için söz konusu şarta uygun teklif verileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı,
Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “ö) Kiralanacak araçların tamamında OGS veya HGS cihazı bulunacaktır. Cihazların temininden Yüklenici firma sorumludur. (OGS veya HGS cihazı giderleri ile ilgili birim fiyata dahildir.) p) Olası OGS ve HGS geçiş ücretlerinin ödenmesinden Yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, araçların yönetimi ve çalışma programının hazırlanması ve revizyonunun idarenin yetkisinde olduğu, dolayısıyla çalıştırılacak araçların kaç kez ve hangi mesafede OGS/HGS gişelerinden geçeceğinin isteklilerce öngörülmesinin ve buna ilişkin maliyet hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, araçların OGS/HGS geçişlerinin net tespiti ve fiyatlandırılması için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılması gerektiği veya OGS/HGS geçiş ücretlerinin makbuz ibrazı karşılığında idarece yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun, “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü;

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) (Değişik fıkra: 30.09.2020-31260 R.G/4. md., yürürlük: 20.10.2020) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: BEYLİKDÜZÜ BELEDİYESİ 3 BÖLGE (ADNAN KAHVECİ MAH, DEREAĞZI MAH VE GÜRPINAR MAH) ÇEVRE VE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ ( 2021 -2022 YILLARI 24 AYLIK )

b) Miktarı ve türü:

15 İŞ KALEMİ ve 23 ARAÇTAN OLUŞAN BEYLİKDÜZÜ BELEDİYESİ 3. BÖLGE ÇEVRE VE HALK SAĞLIĞI HİZM. KULLANILMAK ÜZERE SÜRÜCÜSÜZ ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ ( 2021 -2022 YILLARI 24 AYLIK ) -PERSONEL İDARE ÇALIŞANI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: BEYLİKDÜZÜ BELEDİYESİ 3. BÖLGE (ADNAN KAHVECİ MAH., GÜRPINAR MAH., VE DEREAĞZI MAH. )” düzenlemesi,

İhale İlanı’nın “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.2.

KENDİ MALI OLMASI GEREKEN MAKİNE VE EKİPMAN LİSTESİ

1 Adet otomatik çok amaçlı evsel atık toplama aracı ( 2018 model ve üzeri ); en az 18 m³ kapasiteli (hidrolik sıkıştırmalı evsel atık kasası), manuel veya otomatik vites sistemine sahip, araç içinden operatörün joy stick ve monitör yardımıyla özel konteynerleri (3 veya 5 m³ yer altı veya 3 veya 3,75 m³ yerüstü modüler konteyner) operatör kabininin arkasına konuşlandırılmış dikey ve yatay hareket edebilen teleskopik ve ucunda otomatik kavrama aparatı olan en az 3 metreye kadar 3 veya 5 m³ yer altı veya 3 veya 3,75 m³ yerüstü modüler konteynerleri aracın her iki tarafından alabilen, en az 240 kW gücünde olacaktır. İstenen teknik özellikler yetkili satıcı firma tarafından onaylı olacaktır. (Adayın veya isteklinin kendi malı olacaktır) .

1 Adet en az 5,5 M³ Hacimsel atık taşıma kapasiteli hidrostatik tip yüksek basınçlı su ile yıkamalı ve kar küreme bıçaklı vakumlu yol süpürge aracı (2015 model ve üzeri); minimum Euro 3 ( TIER 3 ) normuna haiz, en az 100 kW ( 134,1 BG ) gücünde, kontrol sistemi dijital ekran üzerinde görüntülenen, kapılar açıldığında sistem otomatik duracak, dört teker altı lastikli, süpürme ve yıkama işlemini aynı anda gerçekleştirebilen, en az 2 adet bom ile minimum 150 bar ayarlanabilir yüksek basınçlı su yıkama tabancalı, arkadan damper tipi devirip boşaltabilen yol süpürme aracı olarak dizayn edilmiş olmalıdır. Süpürme genişliği 3.fırça ile birlikte en az 3000 mm olmalıdır. Su depolama kapasitesi en az 1200 lt, olmalıdır. Araç önüne monte edilen kar küreme bıçağı aşağı- yukarı, sağa-sola en az 30 derece hidrolik destekli döndürülebilir, genişliği en az 1700 mm olmalıdır. İstenen teknik özellikler yetkili satıcı firma tarafından onaylı olacaktır. ( Adayın veya isteklinin kendi malı olacaktır).

…

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41inci maddesi hükümleri doğrultusunda makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esas olmakla birlikte idaremiz tarafından ihale konusu işin niteliği, süreklilik arz ettiği ve halk sağlığının korunması amacıyla ihale konusu işin ihtiyacın zamanında karşılanması amacıyla yukarıda kendi malı olarak belirlenen araçlar adaya veya istekliye ait olması gerekmektedir.

Aday veya istekli kendi malı olarak istenen araçları, sunulan teknik özelliklerin teknik şartnamede istenilen özellikleri karşılayıp karşılamadığının incelenmesi için, idarenin istediği tarih, saatte belirtilen adreste hazır bulunduracaktır. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihale karara bağlanacaktır.

Kendi malı olacak araçların tevsik edilebilmesi için ilgisine göre ruhsat ve/veya iş makinesi tescil belgesinin sunulması zorunludur. Ayrıca; araçların belirtilen teknik özelliklere haiz olduklarını gösterir belge/belgeler ile birlikte Türk Standartları tarafından onaylı, aracın şasi numarasını içerir AİTM (Araçların İmal, Tadil ve Montajı) Münferit Araç Uygunluk Belgesi teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur. Kendi malı olarak istenilen araçların İş Makinesi kapsamında olanlar için ise imalatçı ve/veya ithalatçı Teknik Raporunun teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” düzenlemesi bulunmakta olup benzer düzenlemelere Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde de yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin “İhale İlanı’nın 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddelerinde isteklilerin kendi malı olması gereken makine ve ekipman listesine yer verildiği, 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araçların isteklilerin kendi malı olmasının katılım şartı olarak belirlenemeyeceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu değişikliğin 20.10.2020 tarihinden itibaren yürürlükte olacağı bilinmesine rağmen idarece 15.10.2020 tarihinde katılımı kısıtlayıcı şekilde düzenleme yapıldığı, idarenin bu husustaki tutumunun etik olmadığı” yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, itirazen şikâyete konu ihalenin ilan tarihinin 15.10.2020 olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde yer alan düzenlemenin yürürlük tarihinin ise 20.10.2020 olduğu, şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında da “16/11/2020 tarihinde yapılması planlanan ihalenin gerçekleşmesinden sonra sözleşmenin imzalanabilmesi için gerekli süreler gözetilerek ihaleye çıkılmıştır. Aksi halde mevcut ihalenin bitimine (31/12/2020) göre ihalenin sonuçlandırılması oldukça zaman alacağından yeni sözleşmelerin iş başlangıç tarihlerinin öteleneceği görülmektedir. Yapılan ihalenin çevre ve halk sağlığını doğrudan etkileyen iş olduğu, ihtiyacın zamanında karşılanması hedeflenerek, kanunda belirtilen süreler gözetilerek yürürlükte bulunan kanun ve yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olarak ihaleye çıkıldığı” ifadelerine yer verildiği anlaşılmış olup, idarelerin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını gözeterek ihale ilanını yayımlama konusunda takdir yetkisi bulunduğundan başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibi tarafından iddia edilen İdari Şartname düzenlemelerinin tek bir marka ve modeli tarif ettiği yönündeki iddiaların teknik görüş alınmak suretiyle sonuçlandırılması gerektiği değerlendirildiğinden, akademik bir kuruluştan 25.11.2020 tarih ve E.2020/17486 sayılı yazıda “1) 1 adet otomatik çok amaçlı evsel atık toplama aracına (2018 model ve üzeri) ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 5’inci sayfasında belirtilen teknik özelliklerin, Teknik Şartname’nin geneli de dikkate alınarak Nord marka kabin arkası vinçli modeli tarif edip etmediği,

2 ) 1 adet en az 5,5 m3 hacimsel atık taşıma kapasiteli hidrostatik tip yüksek basınçlı su ile yıkamalı ve kar küreme bıçaklı vakumlu yol süpürge aracına (2015 model ve üzeri) ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 6’ncı sayfasında belirtilen teknik özelliklerin, Teknik Şartname’nin geneli de dikkate alınarak Esman Çega firmasına ait Ravo Swasher marka aracı tarif edip etmediği” hususlarına yer verilerek teknik görüş talep edilmiştir.

Akademik kuruluş tarafından gönderilen ve 08.01.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüş cevap yazısında, “İDDİA-1 HAKKINDA DEĞERLENDİRME…Söz konusu teknik şartnamede belirtilen teknik özellikler incelendiğinde belirtilen kapasite ve araca ait teknik değerler “en az” ibaresi ile ifade edilmiştir. Bu şekilde yapılmış bir tanımlama ile teknik açıdan belirli bir marka araç ve sistemi tarif ettiğini söylemek zordur. Belirtilen bir marka aracı tarif edip etmediğini tam olarak söyleyebilmek için söz konusu farklı marka ve model araçların teknik özelliklerinin tam olarak tarafımıza bildirilmesi gerekir. Yapılan araştırmada söz konusu araçların teknik özelliklerine ulaşılması mümkün olmadığından dolayı sunulan belgelere dayalı olarak değerlendirme yapmak mümkündür. Bu durumda yukarıda detayları verilen teknik şartname verilerine göre Nord marka kabin arkası vinçli modeli tarif ettiğini söylemek mümkün değildir.

İDDİA-2 HAKKINDA DEĞERLENDİRME,… Söz konusu teknik şartnamede belirtilen teknik özellikler incelendiğinde belirtilen kapasite ve araca ait teknik değerler “asgari”, “en az”, ibareleri ile ifade edilmiştir. Bu şekilde yapılmış bir tanımlama ile teknik açıdan belirli bir marka araç ve sistemi tarif ettiğini söylemek için araçlara ait detaylı teknik özelliklere ihtiyaç vardır. Belirtilen bir marka aracı tarif edip etmediğini tam olarak söyleyebilmek için söz konusu farklı marka ve model araçların teknik özelliklerinin tam olarak tarafımıza bildirilmesi gerekir. Yapılan araştırmada söz konusu araçların teknik özelliklerine ulaşılması mümkün olmadığından dolayı sunulan belgelere dayalı olarak değerlendirme yapmak söz konusu olmuştur. Yapılan incelemede yukarıda detayları verilen teknik şartname verilerine göre Esman Çega firmasına ait Ravo Swasher marka aracı tarif ettiğini söylemek mümkün değildir.” hususlarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan teknik görüş yazısı incelendiğinde, başvuru konusu edilen düzenlemelerin başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde iddia edilen marka ve modelleri işaret eder şekilde hazırlanmadığı yönünde teknik görüş verildiğinden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,
… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur.

…

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kent Temizliğine Yönelik Temizlik Araçlarının Çalıştırılması işi benzer iş olarak kabul edilecektir. İstekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde araç ve iş makinesi dışında kalem (personel, malzeme, kıyafet v.b.) bulunması halinde bu kalemlerin tutarı iş deneyim belgesinden çıkarılmak suretiyle iş deneyim belgesi kalan tutar üzerinden değerlendirilecektir. Bu durumun tespiti belge üzerinden yapılamaması halinde ise iş deneyim belgesinin alındığı idareden benzer iş kalemlerinin parasal tutarlarını gösterir yazının iş deneyim belgesi ekinde konulması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca anılan Şartname’nin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

EVSEL NİTELİKLİ ATIKLARIN TOPLANMASI ARAÇLARA YÜKLENMESİ VE TRANSFER İSTASYONUNA NAKLEDİLMESİ İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

43.208,7

ÖZEL KONTEYNERLERDEN ( ARAÇ İÇİNDEN OPERATÖRÜN KABLOSUZ UZAKTAN KUMANDA İLE HAREKET ETTİREBİLDİĞİ SABİT YER ALTI VE/ VEYA YER ÜSTÜ KONTEYNERLERİ) EVSEL NİTELİKLİ ATIĞIN TOPLANMASI , ARAÇLARA ( EN AZ 18 M³ ) YÜKLENMESİ VE TRANSFER İSTASYONUNA NAKLEDİLMESİ İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

27.535,6

BETON VE HERNEVİ ASFALT YOLLAR VE PAZAR YERİNİN ARAZÖZ İLE YIKANMASI İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

18.344,9

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN EN AZ 5,5 M³ HACİMSEL ATIK TAŞIMA KAPASİTELİ HİDROSTATİK TİP YÜKSEK BASINÇLI SU İLE YIKAMALI VE KAR KÜREME BIÇAKLI VAKUMLU YOL SÜPÜRGE ARACI İLE SÜPÜRÜLMESİ İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

dekar

62.600

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN EN AZ 5,5 M³ HACİMSEL ATIK TAŞIMA KAPASİTELİ HİDROSTATİK TİP YÜKSEK BASINÇLI SU İLE YIKAMALI VE KAR KÜREME BIÇAKLI VAKUMLU YOL SÜPÜRGE ARACI İLE TRETUVAR ve YOLLARIN YIKANMASI İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

dekar

1.500

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN EN AZ 5,5 M³ HACİMSEL ATIK TAŞIMA KAPASİTELİ HİDROSTATİK TİP YÜKSEK BASINÇLI SU İLE YIKAMALI VE KAR KÜREME BIÇAKLI VAKUMLU YOL SÜPÜRGE ARACI İLE KARLA MÜCADELE YAPILMASI İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

dekar

1.500

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN, PAZAR YERLERİNİN VE KAMU KAPALI OTOPARK ALANLARININ 2 VEYA 2,5M³ HACİMSEL KAPASİTELİ HİDROSTATİK YOL YIKAMA VE SİLME ARACI ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

saat

1.878

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN EN AZ 1M³ ATIK TAŞIMA KAPASİTELİ HİDROSTATİK YOL SÜPÜRGE ARACI İLE SÜPÜRÜLMESİ İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

saat

4.695

EN AZ 3 TON KAPASİTELİ AÇIK KASA DAMPERLİ KAMYON ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

gün

2.504

MOLOZ/ HAFRİYAT VE KABA MALZEMENİN TOPLANMASI, YÜKLENMESİ VE DÜZENLİ DEPOLAMA SAHASINA NAKLİ İÇİN AÇIK KASA EN AZ 18 M³ LÜK DAMPERLİ ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

7.300

EVSEL ATIK KONTEYNERİ DEZENFEKTE VE YIKAMA ARACI ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

gün

626

LASTİK TEKERLEKLİ KANAL KAZICI-YÜKLEYİCİ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

saat

3.130

BİNEK (KONTROL) ARACI ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

gün

1.240

DAL - BUDAK VE ÇİM ATIKLARININ ( KOMPOST MUHTEVİYATI ) TOPLANMASI, YÜKLENMESİ VE DÜZENLİ DEPOLAMA SAHASINA NAKLİ İÇİN AÇIK KASA EN AZ 18 M³ LÜK DAMPERLİ ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

25.550

ÖZEL EVSEL ATIK KONTEYNERLERIN (ARAÇ İÇİNDEN VEYA DIŞINDAN OPERATÖRÜN KABLOLU VEYA KABLOSUZ KUMANDA İLE HAREKET ETTİREBİLDİĞİ SABİT YER ALTI VE/VEYA YER ÜSTÜ KONTEYNERLERİ) DEZENFENKTE VE YIKAMA ARACI ÇALIŞTIRMASI İŞİ

gün

626

şeklinde tabloya yer verilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca idarece ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işlerin benzer iş olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalenin genel olarak kent temizliğine yönelik araç kiralama işi olduğu, işin kapsamının kent temizliği hizmetlerinde kullanılmak üzere araç ve iş makinelerinin kiralanması suretiyle çöp toplama, nakli, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, yıkanması, pazar çöplerinin makine ile kaldırılması, pazar alanlarının makine ile süpürülmesi, yıkanması, karla mücadele edilmesi vb. işlerinin yapılacağı görülmektedir.

Bu tespitler neticesinde ihale konusu işin esas itibariyle özel nitelikteki kent temizliği hizmetinde kullanılacak araçların kiralanması işi olduğu, dolayısıyla benzer iş tanımının bu sınırları aşar şekilde kaleme alınmasının, ihale konusu hizmetin niteliğine ve gereklerine uygun olmayabileceği, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanını oluştururken ihale konusu işi ve benzer işleri belirlemede mevzuat sınırları içerisinde idarenin takdir yetkisine sahip olduğu, buna göre alınması istenen hizmetin gerekleri dikkate alınarak benzer iş tanımının “Kent Temizliğine Yönelik Temizlik Araçlarının Çalıştırılması” olarak belirlendiği görülmektedir. Bu itibarla, benzer iş tanımının, ihale konusu işin niteliğine uygun olarak rekabeti daraltmayacak şekilde belirlendiği sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” açıklaması,

Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) Yo, Yn: Katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”,
231 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 232 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.”, 291 numaralı “Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler”, 292 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 293 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 295 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayıyı,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise Go ve Gn endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” açıklaması,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

…

(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. 27.06.2013 tarih ve 2013/5215 karar numaralı 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yer alan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasların 5. ve 6. maddelerine göre fiyat farkı verilecektir.
-Akaryakıt ağırlık oranı: (b1=0,60)

-Makine, araç ve ekipmanın amortisman oranı: (c=0,40)” düzenlemesi bulunmakta olup, benzer düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde de yer verilmiştir.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, idarece akaryakıt (b1) ve amortismana (c) yönelik olarak fiyat farkı verileceği anlaşılmaktadır.

Aktarılan açıklamalar uyarınca, açıklamalarda yer alan fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu ve fiyat farkı verilemeyeceğinin belirtildiği durumlar dışında fiyat farkı verilip verilmeyeceği hususu idarenin takdirinde olup, fiyat farkı verileceğinin öngörülmesi durumunda, ihale dokümanında bu hususa ilişkin düzenlemeye yer verilmesi ve fiyat farkı hesabında anılan Esaslar’da belirtilen formülün kullanılması gerekmektedir. Fiyat farkı verilmesine ilişkin idarenin sahip olduğu takdir yetkisi, fiyat farkı formülünde yer alan her bir bileşene yönelik fiyat farkı öngörülmesini zorunlu tutmayıp, ihale konusu işin kapsam ve niteliği dikkate alınarak bu formülde kullanılacak bileşenlerden hangilerine fiyat farkı verileceğini de kapsamaktadır. Bu itibarla, idarece takdir hakkı çerçevesinde işin niteliği dikkate alınarak yapılan fiyat farkı düzenlemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname ekinde yer alan “Poz-1 Evsel nitelikli atıkların toplanması araçlara yüklenmesi ve transfer istasyonuna nakledilmesi işi için araç çalıştırılması”na ilişkin poz tarifinde “Yükleniciye ait evsel atık kamyonları ile ve her araçta idare işçilerince kullanması için süpürge, kürek, faraş ve kova olacak şekilde, idare işçilerince pazar yerlerinin süpürülerek temizlenmesi, işyerlerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının hastanelerin, tüm caddelerin, sokakların ve meydanların evsel atıklarının toplanması, araçlara yüklenmesi, evsel atıkları alınan mahallerin süpürülerek temizlenmesi, nakliye mesafesi ne olursa olsun (mahallelerde dolaşma dahil) aktarma istasyonuna nakledilmesi işi için araç çalıştırılması (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonu) nakliye, yatay ve düşey taşıma, alet, edavat, akaryakıt ile her türü gideri yükleniciye ait olmak üzere müteahhit karı dahil ve KDV hariç 1 ton evsel atığın idare işçilerince toplanıp araçlara yüklenmesi ve transfer istasyonuna nakledilmesi fiyatı” düzenlemesi,

Yine anılan Şartname’nin ekinde yer alan “ Poz-2 Özel konteynerlerden (araç içinden operatörün kablosuz uzaktan kumanda ile hareket ettirebildiği sabit yer altı ve/veya yer üstü konteynerleri) evsel nitelikli atığın toplanması, araçlara (en az 18 m³) yüklenmesi ve transfer istasyonuna nakledilmesi işi için araç çalıştırılması”na ilişkin poz tarifinde “Araç içinden operatörün kablosuz uzaktan kumanda ile hareket ettirebildiği (en az 18 m3 lük) yükleniciye ait toplama aracı ile idare işçilerince evsel atıkların toplanması ve her araçta idare işçilerince kullanması için süpürge, kürek, faraş ve kova olacak şekilde işyerlerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının hastanelerin, tüm caddelerin, sokakların ve meydanların evsel atıklarının toplanması, araçlara yüklenmesi, evsel atık alınan mahallerin süpürülerek temizlenmesi, nakliye mesafesi ne olursa olsun (mahallelerde dolaşma dahil) aktarma istasyonuna nakledilmesi işi için araç çalıştırılması (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonu) nakliye, yatay ve düşey taşıma, alet edavat, akaryakıt ile her türü gideri yükleniciye ait olmak üzere müteahhit karı dahil ve KDV hariç 1 Ton evsel atığın idare işçilerince toplanıp araçlara yüklenmesi ve transfer istasyonuna nakledilmesi fiyatı” düzenlemesi bulunmaktadır.

Birim Fiyat Teklif Cetveli ise aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

EVSEL NİTELİKLİ ATIKLARIN TOPLANMASI ARAÇLARA YÜKLENMESİ VE TRANSFER İSTASYONUNA NAKLEDİLMESİ İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

43.208,7

ton

27.535,6

BETON VE HERNEVİ ASFALT YOLLAR VE PAZAR YERİNİN ARAZÖZ İLE YIKANMASI İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

18.344,9

dekar

62.600

dekar

1.500

dekar

1.500

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN, PAZAR YERLERİNİN VE KAMU KAPALI OTOPARK ALANLARININ 2 VEYA 2,5M³ HACİMSEL KAPASİTELİ HİDROSTATİK YOL YIKAMA VE SİLME ARACI ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

saat

1.878

BETON VE HER NEVİ ASFALT YOLLARIN EN AZ 1M³ ATIK TAŞIMA KAPASİTELİ HİDROSTATİK YOL SÜPÜRGE ARACI İLE SÜPÜRÜLMESİ İŞİ İÇİN ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

saat

4.695

EN AZ 3 TON KAPASİTELİ AÇIK KASA DAMPERLİ KAMYON ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

gün

2.504

MOLOZ/ HAFRİYAT VE KABA MALZEMENİN TOPLANMASI, YÜKLENMESİ VE DÜZENLİ DEPOLAMA SAHASINA NAKLİ İÇİN AÇIK KASA EN AZ 18 M³ LÜK DAMPERLİ ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

7.300

EVSEL ATIK KONTEYNERİ DEZENFEKTE VE YIKAMA ARACI ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

gün

626

LASTİK TEKERLEKLİ KANAL KAZICI-YÜKLEYİCİ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

saat

3.130

BİNEK (KONTROL) ARACI ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

gün

1.240

DAL - BUDAK VE ÇİM ATIKLARININ ( KOMPOST MUHTEVİYATI ) TOPLANMASI, YÜKLENMESİ VE DÜZENLİ DEPOLAMA SAHASINA NAKLİ İÇİN AÇIK KASA EN AZ 18 M³ LÜK DAMPERLİ ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

ton

25.550

gün

626

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan iş kalemlerine yönelik açıklamalarda başvuru konusu edilen ve istekli tarafından 1 ve 2 numaralı poz olarak ifade edilen kalemlere yönelik ölçü birimi olarak “ton” belirtilmiştir. İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinden de, teklif fiyatları oluşturulurken birim olarak “ton” kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla evsel nitelikli atıkların toplanması, araçlara yüklenmesi ve transfer istasyonuna nakledilmesi işi için araç çalıştırılması işi ve özel konteynerlerden (araç içinden operatörün kablosuz uzaktan kumanda ile hareket ettirebildiği sabit yer altı ve/ veya yer üstü konteynerleri) evsel nitelikli atığın toplanması, araçlara (en az 18 m³ ) yüklenmesi ve transfer istasyonuna nakledilmesi işi için araç çalıştırılması işine ilişkin olarak isteklilerce ton birimi esas alınarak birim fiyat teklif cetvelinin doldurulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin yapılacağı yerler, Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah. olarak gösterilmiştir.

İhale dokümanının yukarıda aktarılan düzenlemeleri çerçevesinde, birim fiyat teklif cetvelinde toplam atık miktarına yer verilmiş olması, başvuru konusu iş kapsamında teklif edilecek araçların istekliler tarafından temin edilecek olması dolayısıyla taşıma kapasitelerinin bilinmesinin gerekmesi, işin yapılacağı mahallelerin ve atık döküm sahasının belirli ve isteklilerce bu alanların görülmesinin mümkün olması karşısında, ihale konusu araçların kullanılacağı kent temizliği işlerini yürüten idarenin, hizmetin gereklerine uygun olarak zamanında ve düzgün olarak işin yürütülmesinden sorumlu olduğu hususu da göz önüne alınarak ihaleye teklif sunacak isteklilerin basiretli tacir gibi davranarak tekliflerini oluşturmalarının önünde bir engel olmadığı dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname ekinde yer alan “Poz-3 Beton ve hernevi asfalt yollar ve pazar yerinin arazöz ile yıkanması işi için araç çalıştırılması”na ilişkin poz tarifinde “Yükleniciye ait arazözlerle, idare işçilerince ilçemiz sınırları dahilinde bulunan meydan, bulvar, cadde, sokak, kamu kurum ve kuruluşlarının bahçeleri, pazar yerlerinin çevre ve inşa sağlığına uygun dezenfekte ilaçlı su ile yıkanması işi için araç çalıştırılması (dezenfekte ilaç ve su bedeli dahil), yatay ve düşey taşıma, her türlü alet, edevat, tamir, bakım, akaryakıt, nakliye (mahallelerde dolaşma dahil) ve her türlü gider yükleniciye ait olmak üzere müteahhit karı dahil ve KDV hariç 1 ton su ile arazöz vasıtasıyla idare işçilerince beton ve her nevi asfalt yollar ve pazar yeri yıkanması fiyatı” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemeden, başvuru konusu kaleme ilişkin teklif fiyatının, yıkamada kullanılacak “su tonu” üzerinde hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin yapılan incelemede belirtildiği üzere işin yapılacağı yerleri, Beylikdüzü İlçesi sınırları içinde yer alan Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah. oluşturmaktadır. Poz tarifinde yıkama işinin yapılacağı mahallelerin nereler olduğu detaylı olarak belirtilmiştir. İsteklilerce, belirtilen mahallelerin görülerek işin yapılacağı alanın tespit edilmesi mümkün ve basiretli bir tacir olmanın gereği olup, teklif edilecek araçların idarece belirlenen kriterlere uygun olarak isteklilerce belirlenmesinin sonucu olarak teklif edilecek araçların su taşıma kapasitelerinin ve buna bağlı olarak gün içinde aracın kaç sefer yapabileceği, sefer süresi gibi bilgilerin isteklilerce malum olunması gerektiği tartışmasızdır.

Ayrıca, kullanılacak suyun kalitesi ve dezenfektanın teknik özellikleri ile miktarı bakımından dokümanda sınırlayıcı bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle temizlik işine uygun kalite ile miktarda su ve dezenfektan kullanılması gerektiği, kullanılacak miktarların belirlenmesi hususunun kent temizliği işi ile iştigal eden basiretli tacir istekliler tarafından tespit ve takdir edilebilmesinin mümkün olduğu ve temizlik işinde kullanılacak su miktarı üzerinden ödeme yapılacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru konusu kaleme ilişkin teklif fiyatının oluşturulabileceği dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname ekinde yer alan “Poz-13 Binek (kontrol) aracı çalıştırılması işi”ne ilişkin poz tarifinde “Belediyemiz sınırları içerisinde yapılacak olan evsel atık toplama ve genel temizlik işlerinin kontrol edilmesinde kullanılmak üzere şoförsüz günlük 125 km yol yapmak şartıyla sedan 2016 model ve üzeri (Asgari 1390 cc dizel, asgari 65 kW, klima, ABS fren sistemi, 4 adet hava yastığı, park sensörü, en az 2 cam otomatik, immobilizer, sis farları, yükseklik ve derinlik ayarlı hidrolik direksiyon, elektrikli dikiz aynalar) olan her türlü harç, bakım, onarım, sigorta, kasko, malzeme, tamir, akaryakıt ve her türlü genel gider yükleniciye ait olmak üzere müteahhit karı dahil ve KDV hariç 1 adet binek aracın günlük çalıştırılması fiyatı” düzenlemesi yer almaktadır.

Kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği 05.01.1961 tarih ve 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri düzenleyen 17.03.2006 tarih ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 02.10.2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan değişiklik sonrasında taşıtlar yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

Kurum tarafından daha önce yapılan bir incelemeye esas olmak üzere Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğüne (BÜMKO) gönderilen 09.01.2015 tarih ve 696 sayılı yazıda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak incelemelerde uygulama birliğinin sağlanması ve yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından, ihale konusu araç temini olan ve ihale konusu araç temini olmamakla birlikte hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan araçların da temin edildiği ihalelerde 17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin Bakanlık görüşü talep edilmiş olup, alınan 19.01.2015 tarih ve 556 sayılı yazıda “Bilindiği üzere 17/03/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e, 02/10/2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kar Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerinin %2’sini aşmayacağı ve şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında ise aylık kiralama bedeli, yukarıda belirtilen şekilde tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacağı hükümleri eklenmiş ve 6’ncı maddenin (ç) bendinde yapılan değişiklikle de taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla kapsam dâhilindeki kamu idarelerinin hizmet alımı suretiyle taşıt ediniminde söz konusu düzenlemeye uymaları gerekmekle birlikte doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımları bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan ve taşıt kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli paya sahip olmadığı ihaleler kapsamında edinilecek olan taşıtların ise söz konusu düzenleme dâhilinde yer almadığı mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

İhale konusu iş kapsamında, toplam 23 adet aracın istenildiği, bu araçlardan sadece 2 tanesinin birim fiyat teklif cetvelinde ve Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde belirtildiği gibi binek araç olduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme sonucunda, ihale konusu işin “Beylikdüzü Belediyesi 3. Bölge (Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah.) Çevre ve Halk Sağlığı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi (2021-2022 Yılları 24 Aylık)” olduğu ve Teknik Şartname’nin geneli dikkate alındığında evsel nitelikli atıkların toplanması ve nakli, kamu kurum ve kuruluşlarının hastanelerin, caddelerin, sokakların ve meydanların, pazar yerlerinin atıklarının toplanması, temizlenmesi, atık konteynerlerinin yıkanıp, dezenfekte edilmesi, karların temizlemesi, kum, cüruf, moloz ve boş hanelerden çıkan ev eşyası, dal, budak ve çim taşınması işleri araç çalıştırılmasının ihale konusu işi oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede çalıştırılacak araçlardan binek araç dışındaki araçların tamamının Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usulleri kapsamı dışında olduğu, sadece binek aracın anılan Esas ve Usuller kapsamında yer aldığı, ayrıca Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 19.01.2015 tarih ve 556 sayılı yazıda yer alan “kapsam dâhilindeki kamu idarelerinin hizmet alımı suretiyle taşıt ediniminde söz konusu düzenlemeye uymaları gerekmekle birlikte doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımları bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan ve taşıt kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli paya sahip olmadığı ihaleler kapsamında edinilecek olan taşıtların ise söz konusu düzenleme dâhilinde yer almadığı mütalaa edilmektedir.” hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale konusu işin belediye sınırları içerisinde kent temizliğinde kullanılacak araçların kiralanması işi olduğu ve istenilen araçların binek araç hariç Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usulleri kapsamında yer almadığı, kapsam içerisinde olan binek aracın ise toplam ihale bedeli içerisinde önemli bir paya sahip olmadığı, bu itibarla Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 09.01.2015 tarih ve 696 sayılı yazısı doğrultusunda toplam ihale bedeli içerisinde önemli bir paya sahip olmadığı ihalelerde Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin uygulanmayacağı dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik şartnamede belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir-bakım onarım, sigorta, kasko, muayene, vergi, şantiye gideri, araç takip sistemi, araç giydirmeleri, akaryakıt, adblue, madeni yağ vb. her türlü giderleri ile teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Makine ve Diğer Ekipmana İlişkin Bilgiler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…ö) Kiralanacak araçların tamamında OGS veya HGS cihazı bulunacaktır. Cihazların temininden Yüklenici firma sorumludur. (OGS veya HGS cihazı giderleri ile ilgili birim fiyata dahildir.)

p) Olası OGS ve HGS geçiş ücretlerinin ödenmesinden Yüklenici sorumlu olacaktır…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aktarılan düzenlemelerden, isteklilerce başvuruya konu ihalede kullanılacak araçların olası HGS/OGS giderlerinin dikkate alınarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin yerine getirileceği yerler Beylikdüzü İlçesi Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah. ile atık toplama alanı olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonu ihale dokümanında belirtilmiştir. Dolayısıyla isteklilerce bu yerlerin görülerek HGS/OGS geçişi yapılıp yapılmayacağının tespit edilmesi mümkündür. Ayrıca, idarece “olası OGS ve HGS geçişleri” denmek suretiyle, şikayet üzerine verdiği kararda da belirtildiği gibi “olası trafik yoğunluğu, yol güzergahında olası bir trafik kazası, yol çalışması vb. durumlarda ve buna bağlı olarak zamandan tasarruf edilebilmesi amacıyla” tedbiren istendiği anlaşılmakta olup, bu çerçevede, OGS veya HGS giderinin önemli bir maliyet kalemi olmadığı, ihtimale dayalı olarak teklif fiyata dahil giderler arasında yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacirler tarafından önemli bir maliyet kalemi teşkil etmeyen ve ihtimale dayalı olarak kullanılması gerekecek olan OGS veya HGS giderlerinin teklif fiyatına dahil edilmesinin mümkün olduğu ve dolayısıyla anılan düzenlemenin teklif verilmesine engel teşkil edecek niteliğinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Öte yandan, 24.11.2020 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere gönderilen “ihale kararının iptali” konulu yazıdan, ihalenin niteliğinin ve miktarının değişmesi, ihalede katılımın beklendiği gibi olmaması ve ihale dokümanının bazı düzenlemelerinin isteklileri tereddüde düşürdüğü gerekçeleri ile 24.11.2020 tarihinde ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı gerekçesiyle, Kurulca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1 inci maddesinde yer alan “İhale İlanı’nın 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddelerinde isteklilerin kendi malı olması gereken makine ve ekipman listesine yer verildiği, 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araçların isteklilerin kendi malı olmasının katılım şartı olarak belirlenemeyeceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu değişikliğin 20.10.2020 tarihinden itibaren yürürlükte olacağı bilinmesine rağmen idarece 15.10.2020 tarihinde katılımı kısıtlayıcı şekilde düzenleme yapıldığı, idarenin bu husustaki tutumunun etik olmadığı” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak;

İtirazen şikâyete konu ihalenin ilan tarihinin 15.10.2020 olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde yer alan düzenlemenin yürürlük tarihinin ise 20.10.2020 olduğu, şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında da “16/11/2020 tarihinde yapılması planlanan ihalenin gerçekleşmesinden sonra sözleşmenin imzalanabilmesi için gerekli süreler gözetilerek ihaleye çıkılmıştır. Aksi halde mevcut ihalenin bitimine (31/12/2020) göre ihalenin sonuçlandırılması oldukça zaman alacağından yeni sözleşmelerin iş başlangıç tarihlerinin öteleneceği görülmektedir. Yapılan ihalenin çevre ve halk sağlığını doğrudan etkileyen iş olduğu, ihtiyacın zamanında karşılanması hedeflenerek, kanunda belirtilen süreler gözetilerek yürürlükte bulunan kanun ve yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olarak ihaleye çıkıldığı” ifadelerine yer verildiği anlaşılmış olup, idarelerin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını gözeterek ihale ilanını yayımlama konusunda takdir yetkisi bulunduğundan başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, uyuşmazlık konusu ihalenin “Beylikdüzü Belediyesi 3. Bölge (Adnan Kahveci Mah., Dereağzı Mah. ve Gürpınar Mah.) Çevre ve Halk Sağlığı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi (2021 -2022 Yılları 24 Aylık)” Hizmet Alımı İhalesi olduğu, 24.11.2020 tarihinde ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihaleye ait İhale İlanı’nın 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddelerinde yer alan düzenleme uyarınca, ihale konusu iş kapsamında, 1 adet otomatik çok amaçlı evsel atık toplama aracı ile 1 adet en az 5,5 M³ Hacimsel atık taşıma kapasiteli hidrostatik tip yüksek basınçlı su ile yıkamalı ve kar küreme bıçaklı vakumlu yol süpürge aracının kendi malı olma şartının arandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Uyuşmazlık konusu ihalenin yapıldığı 16.11.2020 tarihinde yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41 inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, kullanılması öngörülen makine ve ekipmanın kendi malı olması şartının aranmaması esas olmakla birlikte, işin niteliği gereği kendi malı olması istenen makine ve ekipmana ilişkin yeterlik kriteri belirlenebileceği, ancak idarelerin aynı zamanda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi gereği ihalede rekabet ve kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması konusunda da sorumlu oldukları, bu nedenle söz konusu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale konusu iş göz önüne alındığında, idarece ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak ve isteklinin kendi malı olması istenen, otomatik çok amaçlı evsel atık toplama aracı ve vakumlu yol süpürge aracının, anılan yönetmelikte belirtilen “işin niteliği gereği” şeklindeki istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu araçların kiralanması durumunda ihale konusu işin yerine getirilmesinde bir sorun yaşanmayacağı açıktır.

Bu şekilde sözleşme aşamasında tedarik edilebilecek araçların yeterlilik kriteri olarak kendi malı olarak istenmesi ihaleye katılım aşamasında bünyesinde bu makine ve ekipmanın tamamı veya bir kısmı olmayan ancak ihaleden sonra bu makine ve ekipmanı tedarik edebilecek firmaların ihaleye katılmalarını önlemektedir. İhale üzerinde kalan yükleniciler, bu ekipmanları sözleşme sürecinde temin edemediği durumlarda ihale mevzuatı gereğince ceza, fesih, yasaklama ve teminatın gelir kaydedilmesi gibi bir takım yaptırımlara maruz kalacaklardır. Böylelikle firmalar ihaleden sonra temin edilebilecek makine ve ekipmanı ihaleden önce gereksiz yere bünyesinde bulundurma zorunluluğunda olmayacaktır.

Ayrıca işin niteliğinin gerekli olmadığı bu tür ihalelerde makine ve ekipmanın kendi malı olarak istenmesi ülkemizde gereksiz bir araç parkının oluşmasına yol açacağı, basiretli tacir olarak ihaleye katılacak isteklilerin kendi malı olması istenilen makine ve ekipman için edinim bedellerini teklif fiyatlarına yansıtacakları, bunun da ihalede isteklilerin teklif fiyatlarını ister istemez artıracağı, dolayısıyla ihalede kaynak israfına neden olacağı, bu durumun da 4734 sayılı Kamu İhale kanununun 5.maddesinde belirtilen temel ilkelerden kaynakların verimli kullanılması ilkesini zedeleyeceği değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, ihale tarihinde yürürlükte olana anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, idarece İhale İlanı’nın 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddelerinde yapılan düzenlemenin, söz konusu araçları piyasadan kiralama yolu ile temin edebilecek isteklilerin ihaleye katılımının engellendiği dolayısıyla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden rekabet ilkesinin de sağlanamadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, Kurul çoğunluğunun “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararının gerekçeleri arasında “ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak araçların bir kısmının kendi malı olması gerektiği şeklindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu” hususunun yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun kararına katılıyorum.

KİK Kararı: 2021/UH.I-76

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin