KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/013
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 31.03.2021
Karar No : 2021/UH.I-708
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yol-Nas İnşaat Nakliye Petrol Temizlik Gıda Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/898 İhale Kayıt Numaralı “Samsun Büyükşehir Belediyesi Daire Başkanlıkları İhtiyaçları İçin Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 08.02.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Samsun Büyükşehir Belediyesi Daire Başkanlıkları İhtiyaçları İçin Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralaması” ihalesine ilişkin olarak Yol-Nas İnşaat Nakliye Petrol Temizlik Gıda Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 25.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.03.2021 tarih ve 12052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/440 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin teklif verdikleri 3’üncü kısmı olan “18 Tonluk Damperli Kamyon (4 adet 36 ay)” kiralanması işinin üzerinde bırakıldığı isteklinin;

1. Yeterlik bilgileri tablosuna pay defteri bilgilerini girmediği,

2. Bilanço değerlerinin ihale dokümanında istenen kriterleri sağlamadığı,

3. Cirosunun ihale dokümanında istenen kriteri sağlamadığı,

4. İş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzer olmadığı ve istenen asgari oranı karşılamadığı,

5. Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı bu çerçevede,

a) Kiralama suretiyle sunulacak kamyonlara ait tüm maliyet bileşenlerinin birleştirilerek ve gerekli belgeler sunulmadan açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, kiralanacak araçlar için kiraya veren firma ve meslek mensuplarınca onaylı fiyat teklifinin ve öz mal araçlar için amortisman bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamasına dahil edilmediği,

b) Kendi malı araçlar için aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan amortisman bedellerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 33 sıra nolu tebliğinde belirtilen oranlardan daha düşük olduğu,

c) İhale konusu işte çalıştırılacak araçların kasko trafik sigortası, zorunlu trafik sigortası gibi giderlerin öngörülmediği, sigorta tevsiki için genel müdürlük veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının yer almadığı, poliçenin 365 günü kapsamadığı, sigorta poliçelerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesindeki yazılı şartları sağlamadığı, sigorta poliçelerinin ayrı ayrı sunulmadığı, belgelendirme yapılmadığı ve yapılan açıklamanın anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine aykırı olduğu,

ç) Kamyonların aylık ve yıllık periyodik bakım giderlerinin belirtilmediği, belgelendirilmediği ve yapılan belgelendirmenin mevzuata aykırı olduğu,

d) Nakliye gideri öngörülmediği,

e) Motorlu taşıtlar vergisi, egzoz ve emisyon giderleri muayene, yıpranma giderlerinin ihale konusu işin yıllara yaygın olarak yapılacağı da dikkate alınarak açıklanmadığı,

f) Firmalardan alınan proforma faturalarının mevzuata aykırı olarak sunulduğu,

g) Zincir, takoz, ilk yardım çantası, yangın tüpü için gider öngörülmediği, sözleşme karar pulu, damga vergisi ve KİK payının da maliyet hesabında dikkate alınmadığı,

ğ) Yakıt ve nakliye giderlerinin dikkate alınmadan açıklama yapıldığı,

h) Araç takip cihaz ve yakıt takip cihazlarına ilişkin giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilmediği,

ı) Amortisman hesabının yanlış yapıldığı ve mali müşavirce onaylanmadığı,

i) Motorlu taşıtlar vergisinin gelecek yıllara ait artışlarının dikkate alınmadığı,

j) Fenni muayene giderlerinin gelecek yıllara ait artışlarının dikkate alınmadığı,

k) Sözleşme giderlerinin dikkate alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için (Mülga ibare: 16/03/2019-30716 R.G/12. md., yürürlük: 26/03/2019) makul bir süre verilir. (Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G/1. md., yürürlük: 10/02/2021) Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini sunmaları istenir. (Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G/1. md., yürürlük: 10/02/2021) İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektubunu idarenin talebi üzerine sunmayan (Mülga ibare: 16/03/2019-30716 R.G/12. md., yürürlük: 26/03/2019) istekliler hakkında, Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.

(11) İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri(anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri)” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgiler bölümünde “Ticaret Sicil Bilgileri” bölümünde “Ortaklara Ait Bilgiler” ile “Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında, Mehmet Akif İlhan ismine ve bu kişinin T.C. kimlik numarasına, yönetim kurulu başkanı olduğuna ve %100 ortaklık oranına sahip olduğu bilgisine ayrıca bu hususların tevsiki için Ticaret Sicil Gazeteleri bilgilerine ve “Pay Defteri” bilgileri kısmında ise 10.08.2016 tarih ve 23136 sayısına yer verildiği görülmüştür.

Beyan edilen bilgilerin tevsiki için sunulan belgelerden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen Ticaret Sicili Gazetelerinde tüzel kişiliğin ortaklarının ad ve soyad, ortaklık oranları ve tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilere ilişkin bilgiler ile ortakların T.C. kimlik numarası bilgilerini içerdiği tespit edilmiştir.

İsteklilerin, teklif vermeye yetkili olduklarını tevsike yönelik olarak; tüzel kişi olmaları halinde, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri sunmaları gerekmekle birlikte, tüzel kişi istekli anonim şirket nev’inde ise bu belgelere ek olarak her durumda bu bilgileri gösterir pay defterinin de teklif kapsamında idareye sunulması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli bir anonim şirkettir ve bu şirket tarafından da pay defterinin sunulması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen pay defteri bilgilerinin istekli tarafından sunulan belgelerde yer alan bilgilerle uyumlu olduğu ve bu bilgilerin tüzel kişiliğin son durumunu gösterdiği anlaşılmış olup bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde, “(Değişik: 16/07/2011-27996 R.G./ 4. md.) (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./1. md.; Mülga ibare: 13/06/2019-30800 R.G./2. md., yürürlük: 23/06/2019) yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./1. md.; Mülga ibare: 13/06/2019-30800 R.G./2. md., yürürlük: 23/06/2019) yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde, “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır."

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 2019 yılına ait bilanço bilgilerinin esas alınarak cari oran (0,98), öz kaynak oranı (0,23) ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının (0,00) beyan edildiği ve beyan edilen bilgilere ilişkin belgelerin idareye sunulduğu ayrıca bu bilanço bilgilerinin idarece de sorgulandığı ve sorgulamaya ilişkin çıktıların da ihale işlem dosyasına eklendiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan hüküm uyarınca, bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, isteklilerce ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait belgelerin sunulması, bilanço değerlerinin bir önceki yılda sağlanamaması halinde, son iki yıla ait belgelerin sunulabilmesi de mümkündür. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Öte yandan, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini de sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanların ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilmeleri mümkündür. Bu durumda da, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir.

Başvuru konusu ihale 08.02.2021 tarihinde gerçekleştirilmiştir. İhale tarihi dikkate alındığında, isteklilerce 2020 yılına ait ilgili bilanço veya eş değer belgelerin sunulması, 2020 yılına ait bilanço veya eş değer belgeleri sunamayanların 2019 yılına ait belgeleri sunması ancak bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanların ise 2019 yılı ile 2018 yılına ait belgeleri de sunabilmeleri mümkündür. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılması gerekir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve tevsik için idareye sunulan belgelerde yer alan bilgilerin tetkiki neticesinde anılan isteklinin 2019 yılına ilişkin bilanço oranlarının yukarıda yer alan Yönetmelik hükmü uyarınca aranan ve idarece ihale dokümanına da aktarılan kriterlerin sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde, “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) (Değişik bent: 13/06/2019-30800 R.G./3. md.; yürürlük: 23/06/2019) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) (Değişik fıkra: 13/06/2019-30800 R.G./3. md.; yürürlük: 23/06/2019) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) (Değişik fıkra: 13/06/2019-30800 R.G./3. md.; yürürlük: 23/06/2019) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, (Değişik ibare: 13/06/2019-30800 R.G./3. md.; yürürlük: 23/06/2019) hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında, toplam ciro için yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında, (Değişik ibare: 13/06/2019-30800 R.G./3. md.; yürürlük: 23/06/2019) hizmet işleri ile ilgili ciro için ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenecek parasal tutar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik’in 59/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde, “İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 15'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 9'undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda, 2018 yılına ait iş hacmi bilgilerinin beyan edildiği ve daha sonra meslek mensubu tarafından düzenlenen 2018 ve 2019 yıllarına ait ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu ayrıca idarece 2018 yılına ait gelir tablosuna ilişkin sorgu çıktısının ihale işlem dosyasına eklendiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan hüküm ve düzenlemeler uyarınca, toplam cironun, teklif edilen bedelin % 15'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 9'undan az olmaması idarece başvuru konusu ihalede yeterlik kriteri olarak öngörülmüştür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu hususu tevsike yönelik olarak, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu ile bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son iki yıla ait belgelerini sunmaları mümkündür ancak bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Öte yandan, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanların, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilmeleri mümkün olup, bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tablolarının sunulabilmesine cevaz verilmiştir. Bu durumda da, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Başvuru konusu edilen ihalenin tarihi 08.02.2021 olduğu dikkate alındığında, isteklilerce 2020 yılına ait toplam ciro veya hizmet işleri cirosunu gösteren belgelerin sunulamaması durumunda 2019 yılına ait belgelerin sunulması; eğer bu belgelerde aranan kriterlerin sağlanmaması durumunda ise 2019 yılı ile birlikte 2018 yılına ait belgelerin de sunulması mümkün olup bu belgelerde yer alan parasal tutarların ortalaması üzerinden yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığının kontrolü gerekmektedir.

E-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde idarelerce, yeterlik bilgileri tablosunda verilen bilgiler çerçevesinde tekliflerin değerlendirmesi yapılır, bu çerçevede beyan edilen bilgilerin ihale dokümanında aranan kriterleri sağlamaması durumunda bu durumda olan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerinin beyan ettiği bilgilerin teyidi talep edilir ve yapılır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 2018 yılı gelir tablosuna ilişkin bilgiler beyan edilmiş ancak 2019 yılına ait herhangi bir bilgi beyan edilmemiştir. İhale tarihi dikkate alındığında, isteklilerce 2019 yılına ait iş hacmine ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi ancak 2019 yılına ait bilgilerinin idarece aranan kriterleri sağlamaması durumunda 2019 yılı ile birlikte 2018 yılı gelir tablosuna ilişkin bilgilerinin beyan edilmesi gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sadece 2018 yılına ait gelir tablosu bilgilerinin beyan edildiği görüldüğünden, İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen yeterlik kriterinin sağlanmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde; “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) (Değişik: 16/3/2011–27876 R.G./11.md.) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./ 1. md.; mülga ibare: 13/06/2019-30800 R.G./8. md., yürürlük: 23/06/2019) yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

(b) Yurt dışında gerçekleştirilen işlerde, o ülkenin resmi kurumları tarafından düzenlenmiş iş deneyimini gösteren belgeler veya sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı olarak düzenlenen fatura örnekleri veya fatura örneğinin o ülkenin yetkili makamları tarafından onaylı suretleri ya da fatura dengi belgeler iş deneyimini gösteren belgeler olarak kabul edilir. Bu kapsamda sunulan belgelerin, o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi, sözleşmede; iş sahibinin adı ve soyadı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve iş tanımı, yüklenicinin adı ve soyadı veya ticaret unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim ve/veya kabul tarihinin gösterilmesi zorunludur.

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır. (Ek: 16/07/2011-27996 R.G./ 7. md.) Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır.

(g) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak tarafından gerçekleştirilen iş kısmına yönelik tutar iş deneyim tutarı olarak kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 30'undan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerektiği düzenlemesine, anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde, “kamu veya özel sektöre yapılan araç ve/veya iş makinesi kiralama hizmetinin” benzer iş olarak kabul edileceği yönünde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, 01.11.2018 tarihli, 3.000.000,00 TL sözleşme ve fatura tutarlı iş deneyimini gösteren belgenin beyan edildiği ve daha sonra araç kira sözleşmesi ve eki faturaların idareye sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan sözleşme ve eki faturaların tetkikinden; sözleşmenin, katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği hizmetlerinde kullanılmak üzere araç ve iş makinaları kiralama hizmeti işi konusunda hizmet sunucusu olarak ihale üzerinde bırakılan istekli ile bir özel hukuk tüzel kişisi arasında, 01.11.2018 tarihinde akdedildiği, sözleşme bedelinin 3.000.000,00 TL olduğu ve ekinde sunulan faturalarda yer alan bedellerin, sözleşme bedeli ile uyumlu olduğu ve fatura örnekleri üzerinde serbest muhasebeci mali müşavir kaşe ve imzasının yer aldığı görülmüştür. Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyimini tevsike yönelik belgelerin mevzuata uygun olarak sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Samsun Büyükşehir Belediyesi Daire Başkanlıkları İhtiyaçları İçin Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralaması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

85 Adet Muhtelif Çeşitlerde Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralaması…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ve teklif fiyata dahil edilecek giderler: Ulaşım, sigorta, vergi resim ve harç giderleridir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Birim Fiyat Teklif Mektubunda yer alan iş kalemleri ve teknik şartnamedeki tüm işler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalenin başvuru konusu 3’üncü kısmında sınır değer altında olduğu tespit edilen ihale üzerinde bırakılan istekliye hitaben kaleme alınan ve 09.02.2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazıda, “…ihalemizde 3. Kısıma (18 tonluk damperli kamyon) ait tekliflerinizin aşırı düşük sınır değerin altında olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38. maddesi “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü gereğince teklifinize ait aşırı düşük fiyat açıklamanızı Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre gerekçeli ve belgeleri ile birlikte 15.02.2021 günü saat 16:00’a kadar ihale komisyonumuza ulaştırmanızı …” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen ihale üzerinde bırakılan istekliye hitaben kaleme alınan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı incelendiğinde, hangi maliyet bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği hususuna yer verilmediği, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin, kamu ihale mevzuatına uygun şekilde yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı esas alınarak sağlıklı bir değerlendirme yapılması mümkün değildir. Bu nedenle idarece önemli teklif bileşenlerinin mevzuata uygun şekilde belirlenmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Ancak, başvuru konusu ihalenin 3’üncü kısmında sadece Aspendos Kurumsal Personel Hizmetleri A.Ş.’nin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduğu ve anılan isteklinin yukarıda iş hacmini konu alan 3’üncü iddiaya ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine gerek bulunmamaktadır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 15.373,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 23.060,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 7.687,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Aspendos Kurumsal Personel Hizmetleri A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.