KİK Kararı: 2021/UH.I-641
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2021/UH.I-641
24 Mart 2021
2021/45188 İhale Kayıt Numaralı "21 Ay Süreyle ... e 53 Adet 4X4 Pick-Up) Kiralanması İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/012
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 24.03.2021
Karar No : 2021/UH.I-641
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
Olimpiyat Turizm Otomotiv Sağlık Danışmanlık Eğitim Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ:
Av. Gülberk AÇIK,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş.,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2021/45188 İhale Kayıt Numaralı “21 Ay Süreyle 69 Şoför ile Birlikte 105 Adet Araç (52 Adet Binek ve 53 Adet 4x4 Pick-Up) Kiralanması İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi tarafından 02.03.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “21 Ay Süreyle 69 Şoför ile Birlikte 105 Adet Araç (52 Adet Binek ve 53 Adet 4x4 Pick-Up) Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Olimpiyat Turizm Otomotiv Sağlık Danışmanlık Eğitim Ticaret Ltd. Şti.nin 24.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.03.2021 tarih ve 12192 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/447 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
İhale konusu işte çalışacak garaj amiri ve şoförler için öngörülen ücret ve diğer giderlerin toplam tutarının, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında 2014/6814 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 2/b maddesinde öngörülen üst sınırın üzerinde olduğu,
-
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde işçilik gideri de dâhil olmak üzere teklif fiyata dahil giderlerde artış olması ve fark oluşması halinde hak talebinde bulunulamayacağı belirtilmekle birlikte aynı Şartname’nin 46’ncı maddesinde işçilik giderleri için fiyat farkı verileceği şeklindeki düzenlenmenin belirsizliğe yol açtığı, öte yandan ihale dokümanında diğer giderler için de fiyat farkı verilmesine yönelik düzenleme yapılması gerektiği,
-
İdari Şartname’de ihale konusu işte çalışacak personelin kıdem tazminatının kim tarafından karşılanacağına yönelik düzenleme yapılmamasının belirsizliğe yol açtığı,
-
İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde belirtilen giderlerden giyim, eğitim ve oryantasyon giderlerine ilişkin her hangi bir açıklama yapılmadığı, bu hususun belirsizliğe yol açtığı,
-
Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yapılan cezai yaptırımlara ilişkin düzenlemelerin belirsizlik oluşturduğu, düzenlemenin aynı fiil için 3 defa ceza kesilmesine sebep olacağı, bu düzenlemenin ihale konusu işin kontrolünün güçlüğü nedeniyle yüklenici üzerinde büyük bir baskı oluşturduğu,
-
İhale konusu işte çalışacak personelin yıllık izinlerine ilişkin düzenlemelerin belirsizlik oluşturduğu, düzenlemenin mevcut haliyle yıllık izinlere ilişkin giderlerin kim tarafından karşılanacağının açıkça düzenlenmediği,
-
İhale dokümanında araçların tüm bakım ve onarım giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği bununla birlikte Teknik Şartname’de araçların aylık ortalama kilometreden daha fazla yol yapması halinde ek bir bedel ödenmeyeceğinin ve araçların kilometre sınırlamasına tabi olmayacağının ifade edildiği, bu durumda kilometre sınırlaması olmayan araçlar için bakım ve onarım gideri hesaplanmasının mümkün olmadığı,
-
İdari Şartname doğrultusunda, ihaleye katılan iş ortaklıklarının ihalede A1 yetki belgesi sunma gerekliliğinin olduğu ancak adi ortaklıkların A1 yetki belgesi alma imkânı bulunmadığı, bu sebeple anılan düzenlemenin ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.
b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.
c) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir. ...” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 21 Ay süreyle 69 şoför ile birlikte 105 adet araç (52 Adet Binek ve 53 Adet 4x4 Pick-up) kiralanması hizmet alımı işi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı: 21 Ay süreyle 69 şoför ile birlikte 105 adet araç (52 Adet Binek ve 53 Adet 4x4 Pick-up) kiralanması hizmet alımı işi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamede belirtilmiştir. (Araçlar Teknik Şartnamede belirtilen İllere yüklenici tarafından teslim edilecektir.)” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince; vergi, resim, harç, her türlü sigorta giderleri, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, ulaşım, eğitim, amortisman, giyim, oryantasyon ve tekliflerin hazırlanması sunulması ile ilgili bütün masraflar ile İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderler teklif fiyatına dahil edeceklerdir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İstekliler, tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar ile her türlü sigorta giderlerini ve İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücretini teklif fiyatına dahil edecektir.
- Binek Araçlarda Garaj Amiri olarak çalışacak personel (ŞÖFÖR) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)
- Binek Araçlarda ve Pikaplarda çalışacak personel (ŞÖFÖR)(Brüt asgari ücretin %35 fazlası)
- Binek Araçlarda Garaj Amiri olarak çalışacak personel (ŞOFÖR) için Resmi ve Dini Bayram Günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalarda brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (21 aylık dönemde 30 gün üzerinden 30x1 kişi/gün=30 kişi/gün)
- Binek Araçlarda ve Pikaplarda çalışacak personel (ŞOFÖR) için Resmi ve Dini Bayram
Günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalarda brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (68 Personelden, 48 sürücü için 21 aylık dönemde 30 gün üzerinden 30x48 kişi/gün=1440 kişi/gün)
- Binek Araçlarda Garaj Amiri olarak çalışacak personel (ŞOFÖR) için Aylık fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 41.maddesi uyarınca; Garaj Amirine Brüt Asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (21 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 21 ay x 22,50 saat x 1 kişi=472,5 saat)
- Binek Araçlarda ve Pikaplarda çalışacak personel (ŞOFÖR) için Aylık fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 41.maddesi uyarınca; Brüt Asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (21 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 21 ay x 22,50 saat x 68 kişi=32130 saat)
- Personele aylık 26 gün üzerinden hesaplanmak üzere günlük brüt 10 TL yol, 10 TL yemek ücreti,
- İhale konusu işte çalıştırılacak personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 2'dir.
Ferdi Kaza Sigortası:
Tedavi gideri: 5.000,00 TL
Sakatlanma ve ölüm: 50.000,00 TL Limitleri üzerinden yapılacaktır.
Mali mesuliyet sigortası:
İşveren sorumluluk sigortası: Bedeni zararlarda kişi başı 60.000 TL Kaza başına: 300.000 TL
İşletme sorumluluğu sigortası: Maddi bedeni ayrımı yapılmaksızın 500.000 TL
Emniyet suiistimal sigortası: Kişi başına 30.000 TL, yıllık 300.000 Söz konusu sigortalara ait düzenlenecek poliçeler ve prim dekontlar mutlak suretle TCDD Taşımacılık AŞ. 'ne gönderilecektir.
Ferdi kaza sigortası poliçesinde TCDD Taşımacılık AŞ. "sigorta ettiren” sıfatıyla yer alacak şeklinde düzenlenecektir.
- Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Kasko Sigortası, nakliye, yükleme, boşaltma, tahlil ve muayene giderleri, taşıtların periyodik bakımı, her türlü onarım, tamir ve yenilenme giderleri ile yağ, antifriz ve lastik değişimi, yedek parça giderleri, teklif fiyata dahil olup, yükleniciye aittir.
- İşçilik Maliyeti; personel sayısı (Adet) çalışma süresi (Ay) ile teklif edeceği personel ücreti (TL/Ay) çarpılması, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri için personel sayısı (Adet), çalışma süresi (Gün/Yıl) ile teklif edeceği Personel Tatil Ücreti (TL/Gün), fazla çalışma için personel sayısı (Adet), fazla çalışma miktarı (saat/Yıl) ile teklif edeceği Fazla Çalışma Ücreti (TL/saat) çarpımı sonucu bulunan toplam fiyatı bildirecektir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
İhale konusu işte çalıştırılacak personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 2'dir.” düzenlemesi,
Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde “…
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
1
Binek Araçlarda Garaj Amiri olarak çalışacak personel (ŞÖFÖR) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)
Ay
1
21
2
Binek Araçlarda ve Pikaplarda çalışacak personel (ŞÖFÖR)(Brüt asgari ücretin %35 fazlası)
Ay
68
21
I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
1
Binek Araçlarda Garaj Amiri olarak çalışacak personel (ŞOFÖR) için Resmi ve Dini Bayram Günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalarda brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (21 aylık dönemde 30 gün üzerinden 30x1 kişi/gün=30 kişi/gün)
gün
30
2
Binek Araçlarda ve Pikaplarda çalışacak personel (ŞOFÖR) için Resmi ve Dini Bayram Günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalarda brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (68 Personelden, 48 sürücü için 21 aylık dönemde 30 gün üzerinden 30x48 kişi/gün=1440 kişi/gün)
gün
1.440
3
Binek Araçlarda Garaj Amiri olarak çalışacak personel (ŞOFÖR) için Aylık fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 41.maddesi uyarınca; Garaj Amirine Brüt Asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (21 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 21 ay x 22,50 saat x 1 kişi=472,5 saat)
saat
472,5
4
Binek Araçlarda ve Pikaplarda çalışacak personel (ŞOFÖR) için Aylık fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 41.maddesi uyarınca; Brüt Asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (21 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 21 ay x 22,50 saat x 68 kişi=32.130 saat)
saat
32.130
5
52 Adet Binek Araç (2018 Model ve üzeri)
ay
21
6
53 Adet 4x4 Pikap-up Araç (2018 Model ve üzeri, Arazi Kullanımı için)
ay
21
II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
…” düzenlemesi yer almaktadır.
İncelemeye konu ihalenin konusunun 21 Ay süreyle 69 şoför ile birlikte 105 adet araç (52 Adet Binek ve 53 Adet 4x4 Pick-up) kiralanması hizmet alım işi olduğu, ihalenin kapsamında şoförlü ve şoförsüz araç kiralama işlerinin bir arada yer aldığı, ihalede 27 adet ihale dokümanı indirildiği, 02.03.2021 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin ihalede teklif sunmamış olduğu, ihalede tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının devam etmekte olduğu görülmüştür.
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak 1 garaj amiri ve 68 şoför için öngörülen ücretin düzenlendiği, buna göre garaj amiri için brüt asgari ücretin %50 fazlası, şoförler için brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ücret ödeneceği görülmüştür.
Başvuru sahibinin iddiasına konu, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasının a bendinde belirtilen araçların şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeline ilişkin sınırlamaya ve b bendinde ise şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeline ilişkin sınırlamaya yer verildiği, aynı fıkranın c bendinde ise aylık kiralama bedelinin hesabının ne şekilde yapılması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in ilgili kısmı incelendiğinde, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin hizmetleri için ihtiyaç duydukları binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağı, şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, taşıtın kasko sigortası değerinin %2'sine ek olarak yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde 50 artırımlı tutarının eklenmesiyle hesaplanacak tutarı aşamayacağı ve şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında, aylık kiralama bedelinin hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde 50 artırımlı tutarının esas alınacağı, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödeneceğinin ifade edildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerde, yalnızca şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin, taşıtın kasko sigortası değerinin %2'sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde 50 artırımlı tutarının eklenmesiyle hesaplanacak tutarı aşamayacağına yönelik genel bir sınırlamanın olduğu, bu durumda şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralama işlerinde, anılan hususa ilişkin değerlendirmenin idare tarafından teklif değerlendirilmesi aşamasında teklif edilen şoför gideri dahil aylık kiralama bedelinin değerlendirilmesi suretiyle yapılabileceği öte yandan incelemeye konu ihale kapsamında şoförlü ve şoförsüz araç kiralama hizmetlerinin bir arada olduğu, yükleniciden istenilen 105 aracın yanında iş kapsamında 1 garaj amiri ve 58 şoförün istihdam edileceği, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ücret ödeneceği belirtilen kişinin şoförlü ve şoförsüz araç kiralama hizmetinin tümünden sorumlu olan garaj amiri olduğu, şoförler için ise brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ücret ödeneceğinin öngörüldüğü, belirtilen gerekçelerle mevcut ihalede istihdam edilecek personele ilişkin olarak yapılan ücret düzenlemelerinin, araçların aylık kiralama bedellerinin ilgili Esas ve Usuller’de yapılan ücret sınırlamalarının aşılması sonucunu doğurmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.
(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.29…………………………………………………
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: …” düzenlemesi,
Anılan Tip İdari Şartname’nin 29 numaralı dipnotunda “İdareler, ihale edilecek hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden hangilerinin, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiğini bu maddede belirteceklerdir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince; vergi, resim, harç, her türlü sigorta giderleri, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, ulaşım, eğitim, amortisman, giyim, oryantasyon ve tekliflerin hazırlanması sunulması ile ilgili bütün masraflar ile İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderler teklif fiyatına dahil edeceklerdir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İstekliler, tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar ile her türlü sigorta giderlerini ve İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücretini teklif fiyatına dahil edecektir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında oluşması halinde, Yürürlükteki Fiyat Farkı Kararnamesinin 6. maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde fiyat farkı verilecektir. Bunun dışında kalan hizmet alımları için fiyat farkı verilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde, ilgili dipnotta yer verilen ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri haricinde, KİK payı, eğitim, amortisman, giyim, oryantasyon ve tekliflerin hazırlanması sunulması ile ilgili bütün masraflar ile işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderlerin teklif fiyatına dahil olduğunun belirtildiği, aynı Şartname’nin 46.1.1’inci maddesinde ise sözleşmenin uygulanması sırasında oluşması halinde, Yürürlükteki Fiyat Farkı Kararnamesinin 6’ncı maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği görülmüştür. Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesinin işçilik maliyetlerindeki değişikliklere ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Tip İdari Şartname’nin 25.1’inci alt maddesine ilişkin dipnotta, belirtilen alt madde kapsamında yalnızca ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden hangilerinin, teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiğini düzenlenmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan Şartname’nin 25.2’inci alt maddesinde yer alan matbu ifadede ise Şartname’nin 25.1’inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edildiği ve yüklenicinin, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağının düzenlediği, aynı Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde ise teklif fiyata dahil olan diğer giderlere yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
İddiaya konu düzenlemeler incelendiğinde, idare tarafından hazırlanan İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinin, Tip İdari Şartname’deki düzenlemelere uygun olmadığı, ilgili dipnotta sayma yoluyla sınırlandırılan giderlerin yanında birçok gider kalemi ile birlikte işçilik giderlerine de yer verildiği, yine hazırlanan İdari Şartname’nin 25.2’nci maddesinde matbu metne uygun olarak, Şartname’nin 25.1’inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edildiği ve yüklenicinin, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağının düzenlendiği öte yandan Şartname’nin diğer hususlar başlıklı 46’ncı maddesinde ise işçilik maliyetlerindeki değişikliklere ilişkin fiyat farkı verilmesine yönelik düzenleme yapıldığı, bu durumda İdari Şartname’de işçilik maliyetlerindeki değişikliklere ilişkin iki farklı düzenlemenin yer aldığı, söz konusu düzenlemelerin birbiriyle çelişkili olduğu, isteklilerde tereddüde neden olabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:
…
e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.
-
Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.
-
Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir. …” hükmü,
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
…
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü,
Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’inci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından,
işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.
Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.
İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.
Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.
Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. …” hükmü
Teknik Şartname’nin 4.1.18’inci maddesinde “İhale konusu iş kapsamında çalışacak personelin maaş, vergi, sigorta, tazminat ve sosyal hakları da dahil olmak üzere, tüm giderleri 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen hükümlere göre işlem yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalışacak personelin sosyal hakları da dahil olmak üzere, tüm giderleri hakkında 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen hükümlere göre işlem yapılacağının düzenlendiği görülmüştür.
Kıdem tazminatlarının ne şekilde kazanılacağı ve ne şekilde hesaplanacağı, 08.02.2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun açık olduğu görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmakla birlikte, söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, idare tarafından personelin maaş, vergi, sigorta, tazminat ve sosyal hakları da dahil olmak üzere, tüm giderleri hakkında 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen hükümlere göre işlem yapılacağının belirtildiği, söz konusu Kanun hükmü karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağından bu hususla ilgili taraflarca sorun yaşanmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında Kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, öte yandan, ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde isteklilerin teklif fiyatlarına kıdem tazminatlarını dâhil etmelerinin gerekmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince; vergi, resim, harç, her türlü sigorta giderleri, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, ulaşım, eğitim, amortisman, giyim, oryantasyon ve tekliflerin hazırlanması sunulması ile ilgili bütün masraflar ile İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderler teklif fiyatına dahil edeceklerdir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İstekliler, tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar ile her türlü sigorta giderlerini ve İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücretini teklif fiyatına dahil edecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’de “3.4.28. Yüklenici tarafından çalıştırılacak şoför devlet hizmetinde çalışabilecek şartlara haiz olup, kılık kıyafeti temiz ve düzgün olacaktır. Uyumsuz ve uygunsuz davranışlarda olan şoförlere görev yaptırılmayacaktır.
3.4.29. Şoförler, Devlet Memurları Kılık Kıyafet Yönetmeliği’ne uygun olarak giyinecek, saç ve sakal traşına dikkat edecektir. İşlerin yürütülmesinde nezaket ve ciddiyet kurallarına uygun bir şekilde hareket edecek, İdare personeline; şefim, müdürüm, başkanım, genel müdürüm gibi unvanları ile hitabet edecektir. Şoförler idarenin imajına zarar verecek tavır ve hareketlerden kaçınacak, kesinlikle üçüncü şahıslarla tartışmalara girmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemeler incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde eğitim, giyim ve oryantasyon giderlerinin teklif fiyata dahil giderler arasında olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname’de belirtilen gider kalemlerinden yalnızca giyim giderine ilişkin olarak şoförlerin Devlet Memurları Kılık Kıyafet Yönetmeliği’ne uygun olarak giyineceğinin belirtildiği, yine aynı düzenlemede şoförlerin uyması gereken nezaket kurallarına yer verildiği ancak şoförlere verilecek giyim eşyaları, eğitim ve oryantasyon giderlerine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamış olduğu, belirtilen kalemlere ilişkin nicelik ve nitelik belirlemesi yapılmamış olduğu görülmüştür.
Yapılan tespitler çerçevesinde, başvuru sahibinin iddiasına konu giyim, eğitim ve organizasyon giderlerine ilişkin olarak herhangi bir belirleme yapılmadığı, ilgili düzenlemelerde genel olarak şoförlerine ne şekilde giyinmesi gerektiğinin belirtildiği ve ilgili nezaket kurallarının ifade edildiği, bu hususlara ilişkin olarak idare tarafından, kıyafet belirlemesi gibi sınırlayıcı bir düzenleme yapılmamış olduğu, şoförlerin Devlet Memurları Kılık Kıyafet Yönetmeliği’ne uygun olarak giyinmesinin ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, bu sebeple anılan düzenlemeden kaynaklanan bir gider kaleminin oluşup oluşmaması, oluşması halinde ise bu giderin, şoförlü araç kiralama işiyle iştigal eden basiretli tacir istekliler tarafından tespit ve takdir edilebilmesinin mümkün olduğu, bu sebeple de iddiaya konu hususların isteklilerin tekliflerini oluşturmalarının önünde bir engel olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. 26
16.1.2. 16.1.1 nci maddede belirtilen haller dışında kalan [bu kısımda özel aykırılık halleri ayrıca belirtilebilecektir] durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza uygulanacaktır. Ancak söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.
16.1.3. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,
Anılan Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotunda “Bu maddede, aşağıdaki bentlerden işin niteliğine uygun olanı idare tarafından belirtilecektir.
...
(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir: İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır] tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların [bu kısma 2’den az olmamak üzere asgari aykırılık sayısı yazılacaktır]’den fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Ancak [bu kısma ağır aykırılık halleri yazılacaktır] hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.” açıklaması,
Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin Binde 1 tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların 3 'den fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir. Ancak işin teknik şartname ve sözleşmesine uygun olarak yapılmaması hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir.
16.1.2. 16.1.1 nci maddede belirtilen haller dışında kalan durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin Binde 1 tutarında ceza uygulanacaktır. Ancak söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.
16.1.3. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde, ihale konusu işte uygulanacak cezaların düzenlendiği, anılan Tasarı’nın 16.1.1’inci maddesinde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin Binde 1’i tutarında ceza kesileceği, bu aykırılıkların 3'ten fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebileceği, ancak işin teknik şartname ve sözleşmesine uygun olarak yapılmaması hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi sözleşmenin feshedilebileceği, Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde ise yukarıda belirtilen haller dışındaki durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin Binde 1’i tutarında ceza uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür.
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin ilgili kısmındaki işin niteliğine uygun olarak belirlenen dipnot uyarınca, idareler tarafından hazırlanacak Sözleşme Tasarı’larının 16.1.1’inci maddesinde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, sözleşme bedelinin %1’ini aşmamak üzere, uygulanacak ceza oranının, belirtilen durumlarda idarece sözleşmenin feshedilmesine sebep olabilecek asgari aykırılık sayısının ve bir defa gerçekleşmiş olması halinde bile sözleşmenin idarece feshedilebilmesine sebep olacak ağır aykırılık hallerinin belirtilmesi gerektiği, Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesinde ise belirtilen hallerin dışında kalan özel aykırılık hallerinin belirtilmesi ve bu durumlarda uygulanacak ceza oranının idare tarafından belirlenmesi gerektiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan incelemeler neticesinde, idare tarafından hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde ağır aykırılık hallerinin “işin teknik şartname ve sözleşmesine uygun olarak yapılmaması” şeklinde düzenlendiği, belirtilen düzenlemenin bir defa gerçekleşmiş olsa dahi sözleşmenin feshedilebilmesine sebep olabilecek ağır aykırılık hallerini düzenlemek yerine, işin yürütülmesi sürecine ilişkin tüm aykırılık hallerini kapsadığı, bu hususun belirsizliğe yol açtığı ve aynı fiil için mükerrer ceza uygulanmasına sebep olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
…
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.” hükmü,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların sağlık ve güvenliğine ilişkin tedbirler” başlıklı 39’uncu maddesinde “Yüklenici bütün giderleri kendisine ait olmak üzere hizmetinde çalışanlar için, gerek teker teker ve gerekse topluca yaşadıkları ve çalıştıkları yerler bakımından, yürürlükte olan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak her türlü sağlık ve güvenlik tedbirlerini almak ve çalışanların mevcut koşullara göre sağlıklı bir şekilde yiyip içmeleri, dinlenmeleri, yatıp kalkmaları ve yıkanmaları, meslek hastalıklarından korunmaları, hastalık veya bir kaza halinde tedavileri konularında ilgili mevzuat hükümlerine ve idare veya kontrol teşkilatının kendisine vereceği talimata uymak zorundadır.
Yüklenici, bütün giderleri kendisine ait olmak üzere, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri almakla yükümlüdür.” açıklamaları,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince; vergi, resim, harç, her türlü sigorta giderleri, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, ulaşım, eğitim, amortisman, giyim, oryantasyon ve tekliflerin hazırlanması sunulması ile ilgili bütün masraflar ile İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderler teklif fiyatına dahil edeceklerdir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İstekliler, tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar ile her türlü sigorta giderlerini ve İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücretini teklif fiyatına dahil edecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’de “4.1.6. Şoförlerin yıllık izinleri mutlaka kullandırılacak olup yıllık izin, günlük izin ve iki günü geçmeyen istirahatler hariç 2 günü geçen istirahat ve raporlu şoförlerin yerine Yüklenici tarafından mutlaka yeni bir şoför görevlendirilecektir.
… 4.1.8. İhale konusu iş kapsamında çalışacak personelin maaş, vergi, sigorta, tazminat ve sosyal hakları da dâhil olmak üzere, tüm giderleri 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen hükümlere göre işlem yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işte çalışacak tüm personele ilişkin giderlerin teklif fiyata dahil giderler arasında belirtildiği, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı iş niteliğinde olmadığı, Teknik Şartname’de şoförlerin yıllık izinleri mutlaka kullandırılacağı, ihale konusu iş kapsamında çalışacak personelin maaş, vergi, sigorta, tazminat ve sosyal hakları da dâhil olmak üzere, tüm giderlerine ilişkin olarak 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen hükümlere göre işlem tesis edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
İncelemeye konu ihaleye ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ulaşım, sigorta, vergi ve resim giderleri ile Teknik Şartname’de belirtilen giderlerin tamamının isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olduğu, ihale konusu işin ihale dokümanı düzenlemelerine ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kamu hizmetini aksatmayacak şekilde yürütülmesinin yüklenicinin yetki ve sorumluluğunda olduğu, bu kapsamda istihdam edilmesi gerekli personelin sahip olduğu mali ve sosyal hakların yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, belirtilen işlemlere ilişkin süreçlerin 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen hükümlere göre yapılacağının açıkça belirtilmesi sebebiyle, başvuru sahibinin altıncı iddiasına konu hususun bir belirsizlik içermediği, düzenlemenin tekliflerin hazırlanması sürecinde tereddüde sebep olmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin altıncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İstekliler, tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar ile her türlü sigorta giderlerini ve İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücretini teklif fiyatına dahil edecektir.
…
- Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Kasko Sigortası, nakliye, yükleme, boşaltma, tahlil ve muayene giderleri, taşıtların periyodik bakımı, her türlü onarım, tamir ve yenilenme giderleri ile yağ, antifriz ve lastik değişimi, yedek parça giderleri, teklif fiyata dahil olup, yükleniciye aittir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’de “3.2.50. Araçlar, şehir içi ve şehirler arası kullanılabilecek, araçların yıllık ortalama 80.000-100.000 km yapacağı öngörülmekte olup, bu kilometrenin geçilmesi halinde ayrıca bir bedel ödenmeyecek, km sınırlamasına tabi olmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İddiaya konu hususlara ilişkin olarak, İdari Şartname’de taşıtların periyodik bakım, her türlü onarım, tamir ve yenilenme giderleri ile yağ, antifriz ve lastik değişimi ile yedek parça giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname’de ise hizmet alımı yapılacak araçların yıllık ortalama 80.000-100.000 km yol yapacağının öngörüldüğü ancak belirtilen kilometrenin geçilmesi halinde yükleniciye ayrıca bir bedel ödenmeyeceği ve kilometre sınırlamasına tabi olunmayacağının düzenlendiği görülmüştür.
Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; idare tarafından ihale konusu işte kiralanacak araçlara ilişkin olarak yıllık ortalama mesafe belirlemesi yapıldığı, idare tarafından hazırlanan açıklama yazısında anılan mesafe belirlemelerinde birkaç yüz kilometrelik sapmalar olabileceği ve kesin mesafe belirlemesi yapılmasının mümkün olmadığının ifade edildiği ancak Teknik Şartname’de bu mesafelerin geçilmesi halinde ek bedel ödenmeyeceğinin ve kilometre sınırlamasına tabi olunmayacağının düzenlendiği, söz konusu araçlara ilişkin periyodik bakım, her türlü onarım, tamir ve yenilenme giderleri ile yağ, antifriz ve lastik değişimi ile yedek parça giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğu ve kiralanacak araçların kullanıldıkları yol mesafesi artıkça belirtilen giderlerin de artacağı, bu durumda ek bir ödeme yapılmayacağı da dikkate alındığında ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif hazırlanmasının mümkün olmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin yedinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…
öö) Özmal taşıt: Araç tescil belgesinde yetki belgesi sahibi adına kayıtlı taşıtı,
…
mmm) Taşıt kartı: Bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu yetki belgesi altında çalıştırılabileceğini gösteren belgeyi,…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:
a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,
b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara,
verilir…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:
a) A1 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.
b) A2 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal otomobil ile 40.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.
c) A1 ve A2 yetki belgesi için başvuranların, kullanım hakkına sahip olunan ve taşımacılık faaliyetinin yürütüleceği merkezi adresi veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesisin, bu işe elverişli (…) bir taşınmaz olması şarttır.
ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir.
d) Kara sınır kapısı bulunan illerimizde faaliyette bulunmak üzere A2 yetki belgesi taleplerine ilişkin müracaatlar, Bakanlık evrak kayıt tarihi ve sırası esas alınarak değerlendirilir. Bu bent kapsamında ilk defa A2 yetki belgesi alacak gerçek ve tüzel kişilerin yetki belgesi müracaat tarihleri itibariyle, yetki belgesini kullanabilecekleri sınır kapısının bulunduğu il sınırları içinde en az bir yıl süreyle faal vergi kayıtlarının bulunması ve bu yetki belgesi kapsamındaki taşımacılık faaliyetine aynı ilde devam etmeleri şarttır. Ayrıca, her bir kara sınır kapısı için düzenlenecek yetki belgesi sayısı 12’den fazla olamaz.
e) Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi almak için başvuran gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi ücreti A1 yetki belgesi için belirlenmiş güncel ücretin 12 katı olarak uygulanır.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgelerinin verilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Yetki belgesi almak veya yenilemek isteyen gerçek ve tüzel kişiler 15 inci maddede belirtilen belgelerle birlikte Bakanlığa müracaat ederler.
(2) Bakanlık, yapılan başvuruya ilişkin incelemesini en geç 15 gün içinde tamamlar. Yapılan inceleme sonunda;
a) Başvuru belgelerinin mevzuata uygun ve noksansız,
b) 13 üncü ve 14 üncü maddelerde belirtilen şartların sağlanmış,
olması halinde, belge ücretinin ödendiği tarih veriliş tarihi olarak kabul edilir ve talep edilen yetki belgesi düzenlenerek verilir.
(3) Yetki belgeleri düzenlenirken, yetki belgesine; yetki belgesinin veriliş tarihi, geçerlilik süresinin bitiş tarihi, numarası ile yetki belgesi sahibinin ticari unvanı, varsa kısa unvanı, adresi, ticaret odası/esnaf odası/ziraat odası sicil numarası, bağlı bulunduğu vergi dairesinin adı ve vergi kimlik numarası (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası), düzenlenen yetki belgesinin kapsamına ilişkin kısa açıklama ve benzeri bilgiler yazılır.
(4) Yetki belgesi sahiplerinin faaliyetlerinde kullanacağı taşıtlar, yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilir. Taşıt belgesi ile birlikte taşıt belgesine kaydedilen taşıtların her biri için taşıt kartı düzenlenerek verilir.
(5) H, R ve T türü yetki belgeleri hariç, gerçek veya tüzel kişilere aynı yetki belgesinden sadece bir yetki belgesi verilir.
(6) H, R ve T türü yetki belgesi sahipleri, yetki belgesinde/belgelerinde belirtilmiş adresleri haricinde faaliyette bulunamazlar.
(7) H, R ve T türü yetki belgesi sahipleri, firmaları adına tescil edilmiş ve 14 üncü madde ile 15 inci maddenin onuncu fıkrasında öngörülen şartları haiz her bir şube için ayrıca yetki belgesi almaları zorunludur. Ancak, sadece şube için yetki belgesi talepleri karşılanmaz.
(8) Gerçek veya tüzel kişiler, istedikleri her farklı yetki belgesinin gerektirdiği şartları sağlamaları halinde, birden fazla farklı yetki belgesi alabilirler.
(9) Adi ortaklıklara yetki belgesi verilmez.
(10) K1 veya K3 yetki belgesi talep eden gerçek kişiler ile B3, C1, D3 veya K2 yetki belgesi talep eden gerçek veya tüzel kişilerin, E-Devlet üzerinden yapacakları yetki belgesi müracaatları kabul edilebilir ve bu Yönetmelikle belirlenen şartların sağlandığının tespiti halinde, talepleri elektronik olarak karşılanabilir.
(11) Bakanlıkça düzenlenen yetki belgeleri, taşıt belgeleri ve taşıt kartları elektronik belge olarak düzenlenebilir.
(12) Bakanlık tarafından yetki belgesi verildikten sonra, yetki belgesi verilen gerçek veya tüzel kişiler ile bunlar tarafından Bakanlığa yapılan yetki belgesi alma, yenileme, değişiklik ve benzeri her türlü müracaat ve işlem sırasında beyan edilen bilgiler ve verilen belgeler hakkında, gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde inceleme ve araştırma yapılır. Yapılan inceleme ve araştırma sonucunda, beyan edilen bilgiler ve verilen belgelerden herhangi birinin tahrif edilmiş olduğunun veya sahte olarak verilmek suretiyle haksız yetki belgesi alındığının veya yenilendiğinin veya değiştirildiğinin tespit edilmesi halinde, yetki belgesi iptal edilir. Bu iptal işlemi, bilgi için gerekçesiyle birlikte ilgili yetki belgesi sahibine, sunulan belgeler arasında tahrif edilmiş veya sahte belge verildiğinin tespit edilmesi halinde ise ilgililer hakkında gerekli kanuni işlemin yapılması için ilgili Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Taşıtların yaşı, cinsi ve diğer şartlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşımalarda kullanılacak ve yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek veya asgari kapasite hesabında değerlendirilecek taşıtların aşağıdaki şartlara uygun olması gerekir. Buna göre;
a) A türü yetki belgesi ile ilgili olarak:
-
Yetki belgesi eki taşıt belgelerine kamu kurumları için düzenleneceklerde 8 diğerlerinde 6 yaşından büyük olmayan ticari otomobiller kaydedilir.
-
A1 veya A2 yetki belgesi eki taşıt belgesine en fazla 10 adet otomobil kaydedilir.
-
Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılacak taşıma sözleşmesine istinaden A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için, kaydedilebilecek taşıt sayısı sınırına bakılmaksızın taşıt kaydedilebilir. Bu şekilde düzenlenecek taşıt kartlarının süresi, kamu kurum/kuruluşuyla yapılan sözleşmenin süresiyle sınırlıdır.
-
Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi alacakların, yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave edilecek taşıtlarının imalat tarihinden sonra tadilat görmemiş olması, 2.900 cm3 silindir hacminden az ve asgari kapasiteyi sağlayacak otomobillerin ilk başvuru ve faaliyet süresince 3 yaşından büyük olmaması zorunludur…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılması” başlıklı 25’inci maddesinde “(1) (Ek cümle:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (1) Yetki belgesi eki taşıt belgesine özmal taşıtların yanı sıra sözleşmeli taşıt da ilave edilebilir.24 üncü maddedeki şartlara uygun olmak kaydıyla, taşımalarda kullanılacak taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılmasına ilişkin kurallar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Buna göre;
a) A1, A2, B3, C1, C3, D3, D4, K1, K3 ve P türü yetki belgeleri ile ilgili olarak:
- Yalnız özmal taşıtlar kaydedilir…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
…
ı) İstekliler, Pick-up Araçları için K1, Binek Araçlar için A1 belgesini teklif dosyasında sunması/beyan etmesi zorunludur.
İstenen belge/belgeleri sunmayan/beyan etmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. …
7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;
7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (ı) bentlerinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/enaz %51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 7.2.1 maddesi gereğince, yeterlik kriteri olarak istenilen A1 yetki belgesine ilişkin bilgilerin, iş ortaklığı adına değil, iş ortaklığını oluşturan gerçek ve/veya tüzel kişiler için ayrı ayrı ve mevzuata uygun olarak sunulmasının istendiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca, iddiaya konu söz konusu A1 yetki belgesinin gerçek ve tüzel kişilere verilebileceği, İdari Şartname’de yapılan düzenlemede ihaleye iş ortaklıklarının, her bir ortağının adına ilgili bilgilerin beyan edilmesi gerektiği, bir başka deyişle sunulan iş ortaklığının kendisi adına düzenlenmiş bir yetki belgesinin sunulmasının istenmediği görüldüğünden başvuru sahibinin sekizinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.