KİK Kararı: 2021/UH.I-625

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/011
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 17.03.2021
Karar No : 2021/UH.I-625
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zara Araç Kiralama Hizmetleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tepebaşı Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/21470 İhale Kayıt Numaralı “Tepebaşı İlçesi Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliğinde Kullanılacak Araçların Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından 17.02.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tepebaşı İlçesi Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliğinde Kullanılacak Araçların Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Zara Araç Kiralama Hizmetleri A.Ş.nin 11.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2021 tarih ve 10063 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/362 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanında personel çalıştırılmayacağının belirtildiği, araçların yakıt giderlerinin ise yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların günlük iş bitiminde idarenin şantiyesinin kullanılıp kullanılmayacağı ile araçların günlük bakımlarının, iç ve dış temizliklerinin bu alanda yapılıp yapılmayacağının ihale dokümanında belirlenmediği, bu hususlara ilişkin idarenin şantiye alanı kullanılacak ise elektrik, su vb. giderlerin yüklenici sorumluluğunda olup olmadığının belli olmadığı, eğer idarenin şantiye alanı kullanılmayacaksa; araçlar için yüklenicinin kiralayacağı veya satın alacağı şantiye alanının kullanılmasının mümkün olup olmadığı, yüklenicinin kiralayacağı veya satın alacağı şantiye alanının kullanılması durumunda yakıt ikmali, periyodik bakım ve ani çıkan arızaların onarımı, araç iç ve dış temizliği için her gün idarenin şantiye alanından yüklenicinin şantiye alanına gidip gelmek zorunda kalınacağı, dolayısıyla bahsi geçen giderlerin dikkate alınması gerektiği, bu itibarla Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu,

2. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “Bu iş için istenen tüm makine, teçhizat, tesis ve ekipmanı, yardımcı malzemeleri eksiksiz, kusursuz olarak iş başında bulundurmak, yasal gerekliliklerini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu makina ekipmanların amortisman, muayene, trafik tescil işlemleri, trafik cezaları, lastik, bakım, onarım, yedek parça, sigorta, nakil, montaj, yakıt vb. gideri Yüklenici’ye aittir.” düzenlemesine yer verildiği, ilgili maddede geçen trafik cezalarının aracı kullanan şoförün trafik kurallarına uymamasından kaynaklanacağı gibi araçların teknik kusur ve kanuni eksikliklerden de kaynaklanabileceği, araçları kullanacak olan şoförlerin işvereninin idare olduğu, dolayısıyla trafik cezalarının yükleniciye ait olmasının Türk Borçlar Kanunu’nun 400’üncü maddesine ve Teknik Şartname’nin 5.6’ncı maddesine aykırı olduğu, bu itibarla şoförün kusurundan kaynaklı doğabilecek herhangi bir sorumluluğun yükleniciye mâl edilmesinin uygun olmadığı,

Ayrıca Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde araçların çalışacağı görev alanının belirtildiği, ancak ilgili Şartname’nin 6.8’inci maddesinde ise araçların şehir dışında görevlendirileceğinin belirtildiği, bu iki madde arasında çelişki olduğu,

3. İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş tanımının belirlendiği, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesindeki herhangi bir araç kiralama işinin benzer iş olarak tanımlanmasının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Tepebaşı İlçesi Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliğinde Kullanılacak Araçların Kiralanması işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 9 kalemden oluşan 9 ay süreli kent temizlik işi için araç kiralama hizmet alımı yapılacaktır. Personel çalıştırılmayacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 51(ellibir) mahalle ve 40(kırk) yeni mahalle statüsüne alınan kırsal yerleşim yeri” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçlarda Aranacak Şartlar ve Ekipmanlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Yüklenici yürürlükteki mevzuat gereği ve resmi makamların zorunlu kıldığı belgeleri (YETKİ BELGELERİ) bulundurmak ve İdareye sunmakla yükümlüdür. Bu belgelerin eksikliğinden doğan her türlü cezalar ve sorumluluklar yükleniciye ait olacaktır.

3.2. Araçlar; 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğine uygun olacaktır. Bu kanun ve yönetmenlikler gereği oluşacak her türlü sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır.

3.3. Araçlarda; Kara Yollan Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince bulundurulması zorunlu tüm malzemeler (takoz, çekme halatı, ilk yardım çantası, yangın söndürme cihazı, reflektör, yedek lastik, kriko, bijon anahtarı v.s.) ve paspas (ön ve arka) bulundurulacaktır. Km. saati, ısıtma ve havalandırma ve soğutma tesisatları faal olacaktır. Lastikler, kullanıma ve standartlara uygun vaziyette olacak ve lastikler İdarenin isteği halinde yüklenici tarafından derhal değiştirilecek, İdarenin isteği ile Kış ve Yaz koşullarına uygun lastikler kullanılacaktır. Aksi durumda karşılaşılacak olan tüm olumsuzluklardan Yüklenici sorumlu olup, İdare hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Ayrıca; Mevzuatın bulundurulmasını ön gördüğü tüm bilgi, belgeler (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve hükümleri gereği yapılacak kontrollerde araçlarda bulunması yasal olarak zorunlu olan tüm belgelerin, gereçlerin (tescil belgeleri, ruhsat, takoğraf cihazları, D ve K belgeleri vb.)) bulundurulacaktır. Aksi durumda karşılaşılacak olan fiim olumsuzluklardan Yüklenici sorumlu olup, İdare hiçbir şekilde sorumlu tutulmayacaktır. Bu maddede sayılan bilgi, belge ve malzemelerin eksikliğinden kaynaklanan İdarenin sorumlu tutulabileceği her türlü ceza, üçüncü kişiler dâhil tazmin mükellefiyeti Yükleniciye rücu edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İşe başlama tarihinde İdareye ait şantiye alanında iş başında bulundurulması gereken ve asgari yeterlilik kriterleri belirtilen araçların kontrolü yapılacaktır. Hazır bulundurulmayan her kalem için Denetim Cezalarındaki ilgili hükümler uygulanacaktır. Yüklenicinin iş başında bulundurduğu araçlar işi yapma yeterliliğinde, iş verimini yükseltecek niteliklere sahip olması gerekmektedir. Gerekli olması halinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 11. Maddesindeki: “...Kontrol teşkilatı, uygun olmayan araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahiptir. Yüklenici, söz konusu araçları İdare veya kontrol teşkilatınca kabul edilebilir olanlarla değiştirecektir.” hükmü uygulanır. İdare tarafından araçların teslim alınması ile ilgili Yüklenici işe başlamadan önce Kontrol Teşkilatı oluşturacaktır. Bu teşkilat, Yüklenicinin çalıştıracağı araçların Teknik Şartnamede belirtilen özellik ve kapasitede olup- olmadığım kontrol ederek ve bu kontrol sonuçlarını gösteren bir raporu düzenlemek sureti ile araçları teslim alacaktır. Kontrol sırasında Teknik Şartnamede belirtilen özellik ve kapasitede araç olmaması halinde Kontrol Teşkilatı aracı kabul etmeyerek Yükleniciye iade edecektir. Kontrol Teşkilatınca teslim alınacak araçların ruhsat asılları, trafik sigorta poliçeleri ve araçların Teknik Şartnamede istenilen teknik özelliklere uygunluğunu gösterir belgeler yüklenici tarafından Kontrol Teşkilatına ibraz edilecektir.

5.2. Kiralanan araçlar bakımlı, temiz, gerekli teknik donanım ve aksesuarlara sahip olacaktır. Zaman içinde araçların değiştirilmesi zorunluluğu ortaya çıktığında, yeni tahsis edilecek araçlarında bu şartnamede belirtilen özellikleri taşıması gerekmektedir.

5.3. Kiralanan araçların yakıtı Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araç değişimlerinde de aynı usûl uygulanacaktır. 19 adet aracın yakıt tipi motorin olacaktır.

…

5.7. Araçların yağ, yedek parça, malzeme, bakım onarım vb. giderleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

5.8. Kiralanan araçların tümü İdare şantiyesine teslim edildikten sonra sözleşme süresi boyunca ve tam gün (24 saat) esasına göre İdarenin hizmetinde ve enirinde olacak, vardiya başlangıç saatinde araçlar kullanıma hazır olacaktır, İdarenin çalışmalarına bağlı olarak, işin özelliği ve ihtiyaca göre çalıştırılacaktır. Aynca araçların üzerine İdare tarafından lüzum görüldüğü takdirde ve yine İdare tarafından belirlenecek logo, üst giydirme vb. çalışmaları yapılabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde idareye ait şantiye alanında iş başında bulundurulması gereken ve asgari yeterlik kriterleri belirtilen araçların kontrolünün yapılacağı, uygun olmayan araçların idare veya kontrol teşkilatı tarafından değiştirilebileceği, yüklenici tarafından tesis edilen araçların Teknik Şartname’de belirtilen özellik ve kapasitede olup olmadığının kontrol edileceği ve bu kontrol sonuçlarını gösteren bir raporu düzenlenmek sureti ile araçların teslim alınacağı, uygun olmayan araçların yükleniciye teslim edileceği, kontrol teşkilatınca teslim alınacak araçların ruhsat asılları, trafik sigorta poliçeleri ve araçların Teknik Şartname’de istenilen teknik özelliklere uygunluğunu gösterir belgelerin yüklenici tarafından kontrol teşkilatına ibraz edileceği, kiralanacak araçların bakımlı, temiz, gerekli teknik donanım ve aksesuarlara sahip olması gerektiği, zaman içinde araçların değiştirilmesi zorunluluğu ortaya çıktığında, yeni tahsis edilecek araçların da bu Şartname’de belirtilen özellikleri taşıması gerektiği, ayrıca kiralanacak araçların yakıtının da yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.

İdare tarafından verilen şikâyete cevap yazısında; Teknik Şartname’nin 4.b maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araç ve iş makinalarının listesine yer verildiği, ilgili araçların Teknik Şartname’nin 5.8’inci maddesi uyarınca 24 saat idarenin hizmetinde olması gerektiği, dolayısıyla idarenin şantiye alanındaki araçların hizmete hazır durumda beklemesi gerektiği, herhangi bir bakım, onarım ve temizlik ihtiyacı olması halinde, yani araçların hizmete hazır olmadığı durumlarda yüklenici tarafından ilgili araçların kendi şantiyesine çekilerek servise hazır hale getirilmesi gerektiği, idarenin şantiye sahasında sadece göreve çıkmaya hazır araçların olması gerektiği, yükleniciye ait araçların idarenin kademesinden yararlanmasının mümkün olmadığı, Teknik Şartname’nin 3’üncü ve 5’inci maddelerinde araçların göreve hazır hale gelmesi için gerekli tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir. Ayrıca kiralanan araçlar haricindeki yedek araçların park alanı, bakım sahası, kademe işlemlerinin tamamen yüklenicinin tasarrufunda olduğu, kiralanacak araçların hazır bekletileceği yerin belli olduğu, yüklenici tarafından bu konuma bağlı olarak kendi şantiye alanının kullanılabileceği belirtilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde; Teknik Şartname’nin 3’üncü ve 5’inci maddelerinde araçların göreve hazır hale gelmesi için gerekli tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, araçların 24 saat boyunda idarenin hizmetinde çalışacağının düzenlendiği, ihale dokümanında istenilen kriterleri sağlamayan araçların yüklenici tarafından değiştirilerek veyahut ilgili araçların hazır hale getirilerek idarenin şantiye alanına teslim edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, araçların hazır hale getirilmeden önceki yapılan iş ve işlemlerin idarenin şantiyesinde yapılması gerektiğine ilişkin ihale dokümanında herhangi bir hüküm bulunmadığı, kaldı ki idare tarafından verilen şikâyete cevap yazısında da açık bir şekilde idarenin şantiye alanının kullanılmayacağının belirtildiği, sonuç olarak ihale dokümanında yüklenici tarafından tesis edilecek araçların idarenin şantiye alanında hazır halde bulundurulması gerektiği, araçların hizmete hazır hale getirilmesinden önce yapılan iş ve işlemlerin tamamıyla yüklenicinin sorumluluğunda olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Tepebaşı İlçesi Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliğinde Kullanılacak Araçların Kiralanması işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 9 kalemden oluşan 9 ay süreli kent temizlik işi için araç kiralama hizmet alımı yapılacaktır. Personel çalıştırılmayacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 51(ellibir) mahalle ve 40(kırk) yeni mahalle statüsüne alınan kırsal yerleşim yeri” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi ( KDV Hariç), resim ve harç giderleri, teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Bu iş için istenen tüm makine, teçhizat, tesis ve ekipmanı, yardımcı malzemeleri eksiksiz, kusursuz olarak iş başında bulundurmak, yasal gerekliliklerini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu makina ekipmanların amortisman, muayene, trafik tescil işlemleri, trafik cezaları, lastik, bakım, onarım, yedek parça, sigorta, nakil, montaj, yakıt vb. gideri Yüklenici’ye aittir.

Teknik şartnamede belirtilen araç giydirme maliyetleri teklif fiyata dahil olacaktır.

Araç takip sistemi ve navigasyon giderleri ve her türlü masrafları yükleniciye ait olacaktır.

İhale konusu işin teknik şartnamede belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Tepebaşı Belediyesi sınırları dâhilindeki mahalleler ve yerleşim birimleri ile okullar, resmi kurumlar, boş arsalar, özel işyerleri, sanayi siteleri ve pazar yerlerinden kaynaklanan evsel katı atıkların uygun araçlar ile toplanarak Seyitgazi yolu üzerindeki Düzenli Depolama Alanına, hafriyat atıklarının ise Büyükşehir Belediyesi Hafriyat Döküm Sahasına nakli ile Tepebaşı Bölgesi’ndeki muhtelif cadde ve sokakların, orta refüjlerin, çevre yolunun kavşaklarının, yaya kaldırımlarının, bordür diplerinin, Porsuk kenarı, sahil boyunun makineler ile temizlenmesi sonucunda oluşan atıkların çöp deponi sahasına nakli için gerekli araç ve iş makinelerinin kiralanması işi.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araçlarda Aranacak Şartlar ve Ekipmanlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Yüklenici yürürlükteki mevzuat gereği ve resmi makamların zorunlu kıldığı belgeleri (YETKİ BELGELERİ) bulundurmak ve İdareye sunmakla yükümlüdür. Bu belgelerin eksikliğinden doğan her türlü cezalar ve sorumluluklar yükleniciye ait olacaktır.

3.2. Araçlar; 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğine uygun olacaktır. Bu kanun ve yönetmenlikler gereği oluşacak her türlü sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır.

3.3. Araçlarda; Kara Yollan Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince bulundurulması zorunlu tüm malzemeler (takoz, çekme halatı, ilk yardım çantası, yangın söndürme cihazı, reflektör, yedek lastik, kriko, bijon anahtarı v.s.) ve paspas (ön ve arka) bulundurulacaktır. Km. saati, ısıtma ve havalandırma ve soğutma tesisatları faal olacaktır. Lastikler, kullanıma ve standartlara uygun vaziyette olacak ve lastikler İdarenin isteği halinde yüklenici tarafından derhal değiştirilecek, İdarenin isteği ile Kış ve Yaz koşullarına uygun lastikler kullanılacaktır. Aksi durumda karşılaşılacak olan tüm olumsuzluklardan Yüklenici sorumlu olup, İdare hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Ayrıca; Mevzuatın bulundurulmasını ön gördüğü tüm bilgi, belgeler (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve hükümleri gereği yapılacak kontrollerde araçlarda bulunması yasal olarak zorunlu olan tüm belgelerin, gereçlerin (tescil belgeleri, ruhsat, takoğraf cihazları, D ve K belgeleri vb.)) bulundurulacaktır. Aksi durumda karşılaşılacak olan fiim olumsuzluklardan Yüklenici sorumlu olup, İdare hiçbir şekilde sorumlu tutulmayacaktır. Bu maddede sayılan bilgi, belge ve malzemelerin eksikliğinden kaynaklanan İdarenin sorumlu tutulabileceği her türlü ceza, üçüncü kişiler dâhil tazmin mükellefiyeti Yükleniciye rücu edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.4. Yüklenici tarafından temin edilen araçların 3. kurum, kuruluş ve şahıslara karşı olan sorumlulukları İdareyi bağlamaz.

5.5. Yüklenici, çalıştırmayı taahhüt ettiği araçların motorlu taşıt vergisi, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılmaları zorunlu olan zorunlu trafik sigortası ve koltuk sigortaları vb. yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. Araçlarla ilgili trafik, sigorta, vergi vb. yasal sorumlulukların Yüklenici tarafından zamanında yerine getirilmemesi halinde meydana gelebilecek her türlü sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır. Ayrıca bu eksikliklerden dolayı Trafik, Maliye vb. kuramların uygulayacağı cezalar Yüklenici tarafından ödenecektir. Bu teknik şartnamenin gerektirdiği ve maliyet unsuru olan her türlü harcama yüklenicinin teklif ettiği sözleşme bedeline dâhil olduğu kabul edilecek ve yüklenici tarafından karşılanacaktır.

5.6. Araçların İdarenin hizmetinde kullanılması sırasında teknik kusur, kanuni eksiklik vb. dolayı meydana gelen maddi hasarlı, ölüm, yaralanma veya maluliyete sebebiyet verecek kazalar neticesinde ortaya çıkan bedeni, maddi ve manevi sair her türlü zarar ve hasarlar ile tazminat taleplerinden, Yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Cezalar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.8. Araçların şehir içindeki veya şehir dışındaki görevlendirilmelerinde, araçların ilgili mevzuata uygun olmamasından doğan trafik cezalan yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu olan işin çöp toplama, nakli ve kent temizliğinde kullanılacak araçların kiralanması işi olduğu ve iş kapsamında personel çalıştırılacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde trafik cezalarının yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun düzenlendiği, ayrıca Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde ilgili mevzuatları gereği araçların taşıması gereken yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirilmesi gerektiği ve Teknik Şartname’nin 5.6’ncı maddesinde de araçların idarenin hizmetinde kullanılması sırasında teknik kusur, kanuni eksiklik vb. hususlardan meydana gelen maddi hasar, ölüm, yaralanma veya maluliyete sebebiyet verecek kazalar neticesinde ortaya çıkan bedeni, maddi ve manevi sair her türlü zarar ve hasarlar ile tazminat taleplerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu görülmüştür.

Ayrıca Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde işin Tepebaşı Belediyesi sınırları dâhilinde olduğunun belirtildiği, anılan Şartname’nin 6.8’inci maddesinde ise araçların şehir içindeki veya şehir dışındaki görevlendirilmelerinde, ilgili mevzuata uygun olmayan araçlara verilen trafik cezalarının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.

İdare tarafından şikâyete verilen cevap yazısında ise; İdari Şartname’nin 2’nci maddesi ve Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde yer alan düzenlemelerden ihale konusu işin çöp toplama, nakli ve kent temizliğinde kullanılacak araçların kiralanması ve iş kapsamında kullanılacak diğer gereçlerin temini işi olduğunun ve yüklenici tarafından personel çalıştırılmayacağının anlaşıldığı, Teknik Şartname’de hizmetin ifasında kullanılacak araçlardan kaynaklı teknik kusur ve kanuni eksiklik, vergi borcu vb. kaynaklı ceza ve sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ihale dokümanında sürücü hatalarından kaynaklı cezaların yükleniciye ait olduğunu belirten açık bir düzenlemenin yer almadığı, araç sürücüsünün idare tarafından temin edileceği ve bu durumda da araç sürücülerinin eylemlerinin idarenin sorumluluğunda olduğu, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde sayılan giderler arasında yer alan trafik cezalarının sürücü kaynaklı değil araç kaynaklı cezaların anlaşılması gerektiği,

Ayrıca Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde ihale işin konusu işin gerçekleştirileceği yerin Tepebaşı Mahallesi içerisinde olduğunun belirtildiği, Tepebaşı Mahallesi sınırları içerisinde birçok yerleşim alanın mevcut olduğu, araçların farklı yerleşim yerlerinde görevlendirilebileceği, araçların Teknik Şartname’de belirtilen çalışma sürelerine göre çalıştırılacağı belirtilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde; İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde trafik cezalarının yükleniciye ait olduğu ve Teknik Şartname’nin 5.6’ncı maddesinde ise araçların idarenin hizmetinde kullanılması sırasında teknik kusur, kanuni eksiklik vb. hususlardan dolayı her türlü zarar ve hasarın yükleniciye ait olduğu hususları ile ihale konusu iş kapsamında personel çalıştırılmayacağı hususu bir arada değerlendirildiğinde; ilgili düzenlemelerden idarenin bünyesinde çalışan personelden kaynaklı trafik cezalarının yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun anlaşılamayacağı, idare bünyesinde çalışan personelin bütün yükümlüklerinin idarenin sorumluluğunda olması gerektiği, kaldı ki idarece şikâyete verilen cevap yazısında da kiralanacak araçları kullanacak olan personelden kaynaklı trafik cezalarının idarenin kendi sorumluluğunda olduğunun belirtildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin 1’inci maddesi ile aynı Şartname’nin 6.8’inci maddesinin çeliştiği yönündeki iddiası değerlendirildiğinde; Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde araçların toplam çalışma saatlerine yer verildiği, dolayısıyla yüklenici tarafından tesis edilecek araçların dokümanda belirtilen saatler çerçevesinde çalışacağı görüldüğünden başvuru sahibinin bahsi geçen iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

19.01.2021 tarihli İhale İlanı’nın “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 4.4’üncü maddesinde “4.4.1. Araç ve Makine ile yapılan çöp toplama ve/veya nakli ve/veya cadde, sokak, meydan süpürme ve/veya yıkama gibi kentsel temizlik işleri (söz konusu işlere ait istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi, işçilik kalemlerinin tutarı düşülmek suretiyle değerlendirilecektir) ve/veya Araç kiralama işlerinden herhangi biri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde belirtilen herhangi bir araç kiralama işinin benzer iş olarak kabul edileceği tanımlanmasının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesine aykırı olduğu iddiasının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerinden olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, bu durumda şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 19.01.2021 tarihi olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde en geç 29.01.2021 (Cuma günü) tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 11.02.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiği, dolayısıyla başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.