KİK Kararı: 2021/UH.I-616

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/011
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 17.03.2021
Karar No : 2021/UH.I-616
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yakınyurt Temizlik Gıda Sos. Hiz. Taş. İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aksaray İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/559391 İhale Kayıt Numaralı “18 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmetler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aksaray İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 10.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “18 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak Yakınyurt Temizlik Gıda Sos. Hiz. Taş. İnş. Pet. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2021 tarih ve 7578 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/276 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Teknik Şartnamesi'nin 23’üncü sayfasında yer alan “Ara Öğün” başlıklı maddesi gerekçe gösterilerek uygun bulunmadığı, anılan madde gereğince kuşluk, ikindi ve gece ara öğünlerinin toplam bedelinin tek bir ara öğün olarak açıklamada belgelendirilmesi gerektiğinin ihale komisyon kararında belirtildiği ancak söz konusu madde içerisinde yer alan "her bir hastalık için yazılan ara öğünün hepsi tek ara öğün şeklinde ay sonu sayılarına eklenecektir." düzenlemesinden bu anlamın çıkarılamayacağı, idarenin mevzuata aykırı kararının düzeltilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “18 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmetleri” olarak belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin 23’üncü sayfasında yer alan “Ara Öğün” başlıklı maddesinde “ Çay/bitki çayı/ıhlamur, kutu süt (200 ml), meyve suyu (200 ml), galeta (kepekli/kepeksiz), ekmek (kepekli veya tuzsuz), komposto (normal ve tatlandırıcılı), kase yoğurt (200 gr), ayran (200 ml), meyve (200 gr) bisküvi, peynir, poğaça, kek, meyveli pay, sütlaç, muhallebi, vb. bu şekilde oluşturulan ana öğünler, gün içerisinde diyetisyenin öngördüğü hastalara (diyabetik hasta, ishalli hasta, çocuk hasta, gebe, emzikli vb.) bir defada ya da yine diyetisyenin belirlediği saatlerde bölünerek de verilebilir. Örnek ara öğün listeleri tablodaki gibidir. Ancak farklı hastalıkların olması durumunda diyetisyen ara öğünlere ekleme çıkarma yapabilir. Her bir hastalık için yazılan ara öğünün hepsi tek ara öğün şeklinde ay sonu sayılarına eklenecektir. Yukarıda yazılı olan yiyeceklerin çeşidi benzer yiyecekler eklenerek diyet uzmanlığında arttırılabilir. Ayrıca süt, meyve suyu, muhallebi, komposto, muz, bisküvi günlük olarak hastaların ara öğünlerine verilmesinden dolayı mutfakta hazır olarak bulundurulmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

21.01.2021 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihaleye 25 isteklinin katıldığı, yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda 5 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından hesaplanmış olan sınır değerin altında teklif bedeli sunan 9 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, süresi içerisinde 6 isteklinin açıklamalarını idareye sunduğu, sunulmuş olan söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun görülmediği ve tekliflerinin reddedildiği anlaşılmış olup sınır değerin üzerinde teklif bedeli sunan Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idarenin 11.12.2020 tarih ve 2020/559391-1 sayılı yazısı ile teklif bedeli sınır değerin altında bulunan başvuru sahibinden teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasını 16.12.2020 tarihine kadar idareye sunmasının talep edildiği, süresi içerisinde sunulan açıklamanın idare tarafından incelendiği ve Teknik Şartnamenin 23.86’ncı sayfasında yer alan ara öğün maddesinde yer alan “her bir hastalık için yazılan ara öğünün hepsi tek ara öğün şeklinde ay sonu sayılarına eklenecektir.” düzenlemesine uygun olarak kuşluk-ikindi-gece ara öğünlerinin toplam bedelinin tek bir öğün yazılmadığı, ara öğünlerin toplanarak ortalamasının alındığı ve bu fiyat üzerinden açıklama yapıldığı, bu durumun Teknik Şartname’nin ilgili maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle açıklamanın uygun bulunmayarak teklifin reddedildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartnamenin yukarıda anılan maddesinde kuşluk, ikindi ve gece olarak 3 kısımlı verilen ara öğünlerin teklifte ve açıklamalarda tek bir ara öğün olarak verilmesinin istenildiği, bir başka deyişle birim fiyatın 3 ara öğünün toplamından oluşması gerektiği, ayrıca örnek menü ve Teknik Şartname içeriğinde gün içerisindeki ara öğün girdilerinin birbirinden farklı olması durumumun da bu yorumu destekler nitelikte olduğu anlaşılmış olup buna uygun verilmeyen açıklamaların da uygun görülmeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan örnek menü incelendiğinde, her gün 3 adet olmak üzere 14 günlük örnek ara öğün menüsünün de bulunduğu, başvuru sahibinin açıklaması içerisinde maliyetlere ilişkin olarak birinci ara öğünün birim maliyetinin 1,687414 TL, ikinci ara öğünün birim maliyetinin 1,36022 TL, üçüncü ara öğünün birim maliyetinin 1,39171 TL olarak hesaplandığı, Teknik Şartname’nin anılan maddesi gereğince üç ara öğün maliyetinin toplanarak 4,43907 TL üzerinden açıklamanın yapılması gerekirken, başvuru sahibi tarafından üç ara öğün birim maliyetinin ortalaması alınarak 1,47969 TL olarak hesaplandığı anlaşılmış olup başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde ara öğün birim fiyatının 3,00 TL olarak belirlendiği ve açıklamada belgelendirilen 4,43907 TL’den düşük olduğu tespit edildiğinden söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetveli ile Teknik Şartname’nin ilgili maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin ilgili maddesine süresi içerisinde itirazen şikayet başvurusu bulunmadığından mevcut ihale dokümanı düzenlemeleri ile ihalenin sonuçlandırılması gerekeceği hususu ile aşırı düşük teklif açıklamalarının birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bedeller ile uyumlu olması gerektiği durumu birlikte değerlendirildiğinde idare tarafından başvuru sahibinin açıklamasının anılan gerekçe ile uygun görülmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.