KİK Kararı: 2021/UH.I-564

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/010
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 10.03.2021
Karar No : 2021/UH.I-564
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özgür Seyahat Servis Araç Kir. Pers. ve Tur. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Silivri Açık Ceza İnfaz Kurumu,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/666797 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servisi Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Silivri Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından 08.12.2020 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servisi Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Özgür Seyahat Servis Araç Kir. Pers. ve Tur. Ltd. Şti.nin 19.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.03.2021 tarih ve 10481 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/384 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Öz Uludağ Turizm Servis Hizmetleri Otomotiv ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açılamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Kiralık araçlar için fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat tekliflerinde yer alan araçların markalarının, plakalarının, modellerinin, kapasitelerinin ve ruhsat bilgilerinin yer almadığı, ayrıca ilgili fiyat tekliflerinde işçilik, akaryakıt, yağ, bakım onarım, sigorta, vergi ve araç muayene giderlerinin fiyata dâhil edilerek fiyat teklifi alındığı, maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, bu giderlere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı,

b) Kendi malı araçlara ilişkin amortisman payı tespit tutanağının sunulmadığı, araçların plakaları, modelleri, kapasiteleri ve aktif değerleri gösterilerek amortisman hesabı yapılmadığı, istekli tarafından amortisman açıklaması yapılan araçların İdari Şartname’de teknik özellikleri belirlenen araçlarla aynı özelliklere sahip olmadığı (model yılı, beygir gücü, silindir hacmi), yapılan açıklamanın meslek mensubu tarafından onaylanmadığı, araçlardan bazılarına ilişkin maliyetlerin fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu,

c) Bahse konu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi uyarınca fiyat farkı verilemeyeceğinin açıkça düzenlendiği, aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı süreçte 2021 yılı asgari ücretin belli olmadığı, bu itibarla 57 adet sürücü maliyetinin 2020 yılı brüt asgari ücret üzerinden hesaplandığı ve 2021 yılına ilişkin ise artış öngörülmesi gerektiği,

d) İhale dokümanında araçların yakıtlarının yüklenici tarafından karşılanacağı ve çalışma süreleri belirlenmiş olmasına rağmen istekli tarafından yakıt giderlerinin eksik hesaplandığı, ayrıca araçların ortalama yakıt verilerinin yetkili servis/satıcıdan alınan kaşeli ve imzalı belgelerle tevsik edilmediği, servis araçlarının yolcu kapasitelerine uygun olarak marka ve modellerine göre katalog değerlerinin incelenmesi gerektiği,

Akaryakıt litre fiyatına ilişkin EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyat listesinin sunulmadığı, ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olacak şekilde açıklama yapılmadığı, ayrıca akaryakıt maliyetinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine göre incelenmesi gerektiği,

e) Kasko, trafik sigortası ve koltuk sigortalarına ilişkin sunulan fiyat teklifi veya poliçelerin sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü tarafından onaylanmadığı, teyit yazılarının sunulmadığı, sunulan belgelerin işin süresinin tamamını karşılamadığı, öte yandan sunulan fiyat teklifi veya poliçelerin 2021 yılı için öngörülen artış oranı esas alınarak güncellenmediği,

f) Araçlara ait motorlu taşıt vergisi ile muayene giderlerine ilişkin yapılan açıklamada 2021 yılı yeniden değerlendirme oranı göz önünde bulundurulmadığı, ayrıca motorlu taşıt vergisi açıklamasında Gelir İdaresi Başkanlığının resmi internet sayfası üzerinde veya Motorlu Taşıtlar Genel Tebliği’nde belirtilen tarifelerin dikkate alınmadığı,

g) Bakım onarım maliyetlerine ilişkin fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat tekliflerinde ihale dokümanında belirlenen araç özelliklerinin dikkate alınmadığı, periyodik bakım onarıma ilişkin yetkili satıcı veya satıcılardan alınması gereken bakım onarım aralığını tevsik edici belge sunulmadığı, fiyat tekliflerinin yetkili olmayan servislerden alındığı, mevzuat gereğince bulunması gereken ibarenin bulunmadığı, meslek mensubu tarafından onaylanmadığı veya söz konusu işlemin SM tarafından yapıldığı, işçilik maliyetine yer verilmediği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet göstermeyen bir firmadan alındığı, her marka model araca ilişkin yetkili servislerden bakım onarım km aralığını gösterir yazı ve fiyat teklifi alınmadığı, motor yağı, yağ filtresi, hava filtresi ve periyodik bakım işçiliği giderlerine ilişkin tek bir satırda düzenlenerek yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, fiyat teklifinin ekinde EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarına yer verilmediği, tutanağın ekinde faaliyet belgesinin ve imza sirkülerinin sunulmadığı, ilgili tutanaklarda fatura bilgileri tablosuna yer verilmediği, fatura bilgileri tablosunda tutar ve miktarların aritmetik ortalamalarının hatalı olduğu, bakım onarıma ilişkin işçilik maliyetinin ayrı bir fatura kapsamında tevsik edilmesi gerektiği,

Ayrıca akü, fren balataları ve işçilik giderlerinin ayrıntılı olarak hesaplara dâhil edilmediği, teklif veren firmaların araç bakımı yapılması ile ilgili ticari faaliyetlerinin olmadığı, araçların sözleşme kapsamında kaç kilometrelik bakıma kaç defa gireceğinin hesaplanmadığı, fiyat teklifine dayanak tutanağın tarih ve sayı bilgilerinin uyumlu olmadığı, tutanakların eksik ve yanlış bilgilere sahip olduğu, fiyat tekliflerine ilişkin fatura bilgilerinin tutanaklarda belirtilmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin yetkili olmayan meslek mensubu tarafından onaylandığı ve ilgili kişinin teklifi düzenleyen firmanın defterini tutmaya yetkili olmadığı, araçların bakımı kapsamında kışlık lastik ve zincir hakkında açıklama yapılmadığı,

h) Fiyat tekliflerinde lastik ebatlarına ait herhangi bir ibarenin bulunmadığı, sunulan fiyat teklifinin meslek menusu tarafından onaylanmadığı veya söz konusu işlemin SM tarafından yapıldığı, ihale dokümanına göre araçlarda bulunması gereken yedek lastiğe ilişkin açıklamada bulunulmadığı, lastik maliyetlerinin açıklanmasında kilometre kriterinin göz ardı edildiği, fiyat teklifi ekinde tutanakların sunulmadığı, tutanağın ekinde faaliyet belgesinin ve imza sirkülerinin sunulmadığı, ilgili tutanaklarda fatura bilgileri tablosuna yer verilmediği, fatura bilgileri tablosunda tutar ve miktarların aritmetik ortalamalarının hatalı olduğu,

ı) Araçların HGS-OGS maliyetine ilişkin açıklama yapılmadığı, bununla ilgili herhangi bir belge tevsik edilmediği

j) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, bahsi geçen fiyat tekliflerinde anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken ibarenin yer almadığı, ayrıca meslek mensubuna ait iletişim bilgilerinin yer almadığı ve meslek mensubu tarafından onaylanmadığı,

k) KİK payı, sözleşme karar pulu, sözleşmeden doğan damga vergisi, hakedişten doğan damga vergisinin açıklama kapsamında belirtilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “

2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel servisi kiralama

b) Miktarı ve Türü:

Personel servisi kiralama

Personelin işe geliş ve dönüşlerini sağlamak üzere zaman ve güzergah çizelgesinde belirtilen sayıda servis aracı kiralama işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Silivri Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü ile zaman ve güzergah çizelgesinde bulunan güzergah hattında bu iş yapılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, mevzuat gereğince ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç, giderleri ve bu işle ilgili olarak yüklenici tarafından belediye ve il trafik komisyonu ve diğer merciler nezdinde yapılacak teşebbüs ve işlemler sırasında ödenecek her türlü hukuki ve cezai giderler, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

Sözleşmenin uygulanması sırasında, mevzuat gereğince ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç, giderleri ve bu işle ilgili olarak yüklenici tarafından belediye ve il trafik komisyonu ve diğer merciler nezdinde yapılacak teşebbüs ve işlemler sırasında ödenecek her türlü hukuki ve cezai giderler, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Silivri Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından “Personel Servisi Kiralama” işi ihalesinin pazarlık usulü ile 08.12.2020 tarihinde yapıldığı, 17.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararında teklifi sınır değerin altında kalan Onur Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Öz Uludağ Turizm Servis Hizmetleri Otomotiv ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketinden 09.12.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Onur Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük tekli açıklaması sunulmadığı, Öz Uludağ Turizm Servis Hizmetleri Otomotiv ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ise uygun bulunduğu, Öz Uludağ Turizm Servis Hizmetleri Otomotiv ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, Özgür Seyahat Servis Araç Kiralama Personel ve Turizm Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Bunun üzerine başvuru sahibi Özgür Seyahat Servis Araç Kiralama Personel ve Turizm Ltd. Şti. tarafından Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 27.01.2021 tarihli ve 2021/UH.I-236 sayılı Kurul kararında ise “…aşırı düşük teklif sorgulamasının bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucu istekliler tarafından sunulan açıklamaların denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesi uyarınca teklifte önemli olan bileşenlerin tespit edilmesi ve bu bileşenlere ilişkin teklifleri sınır değerin altında olduğu anlaşılan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği kararı verilmiştir.

Akabinde idare tarafından 05.02.2021 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan Onur Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Öz Uludağ Turizm Servis Hizmetleri Otomotiv ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketinden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup bahsi geçen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “4734 sayılı KİK'nun 38’inci maddesi ve idari şartnamenin 34. maddesinde belirtilen hususların ve bileşenlerin ayrıntılı olarak yazılı şekilde cevaplandırılması;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Hususlarında belirtilen Kamu İhale Kanunu’nun, Yönetmelikler ve Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda yapılacak olan detaylı yazılı açıklamalarınızı tebliğ tarihinden itibaren geçerli olmak üzere en geç 3(üç) iş günü içerisinde İhale Komisyonu Başkanlığına bildirilmesi hususu;” ifadeleri çerçevesinde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılmasıdır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede, idarece yeniden istenilen 05.02.2021 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucu istekliler tarafından sunulan açıklamaların denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, idarece hangi önemli teklif bileşenlerinin belirleneceğinin idarenin takdirinde olduğu ve bu önemli teklif bileşeni veya bileşenlerinin “araç kiralama maliyeti, araç amortisman maliyeti, araç sürücü maliyetleri vb.” gibi olması gerektiği, ancak idare tarafından hazırlanan yazıda bu ve bunun gibi hiçbir önemli teklif bileşenine yer verilmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesi uyarınca teklifte önemli olan bileşenlerin tespit edilmesi ve bu bileşenlere ilişkin teklifleri sınır değerin altında olduğu anlaşılan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.