KİK Kararı: 2021/UH.I-2272 (15 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/050
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 15.12.2021
Karar No : 2021/UH.I-2272
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gültekin Tur Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Orman Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/679979 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servis Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 26.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servis Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Gültekin Tur Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2021 tarih ve 57103 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2013 sayılı itirâzen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 7.3’üncü maddesinde araçların 6 adedinin yüklenicinin öz malı olacağı ve bu araçların iş süresince sürekli olarak O.G.M.’de çalıştırılacağı düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu düzenlemenin rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

2. Teknik Şartname’nin;

a) 7.4.3.3’üncü maddesinde “Yüklenici, O.G.M.’nin talebi halinde belirttiği güzergâhlara engelli rampası bulunan araç temin edecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak hangi güzergâhta kaç adet engelli rampası bulunacağı bilgisine yer verilmediği için maliyet hesaplaması yapılamadığı,

b) 7.11’inci maddesinde “Yüklenici ihale konusu işi yerine getirmek için, her türlü koordinasyonu sağlamak ve sorunları değerlendirmek üzere en az 1 (bir) personel görevlendirecektir. Görevlendirilecek kişinin adı, soyadı ve iletişim bilgilerini Sözleşme imzalandıktan sonra işe başlamadan önce yazı ile O.G.M. ye bildirecektir. Bu personel sabah servislerin geliş, akşam servislerin kalkış saatlerinden en az 30 dakika önce O.G.M. hizmet binasının önünde hazır olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu personele ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı,

c) 7.12’nci maddesinde “O.G.M.ce ihtiyaç görülmesi halinde güzergâh tespiti için yüklenici tarafından ücretsiz olarak 1 (bir) adet araç tahsis edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu gider kalemine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı,

3. Teknik Şartnamenin aşağıda yer alan maddelerinde yapılan düzenlemelerin teklif fiyatının sağlıklı olarak oluşturulmasını ve rekabeti engellediği;

a) Teknik Şartname’nin 7.13’üncü maddesinde “Engelli personel için yüklenici tarafından bedelsiz olarak 2 (iki) adet servis aracı tahsis edilecek olup, 4.1 maddesinde belirtilen saatlere uygun şekilde hareket edecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu araçlara ilişkin kapasite bilgisine, kaç gün çalışacağına ve güzergah bilgilerine yer verilmediği ve bu nedenle maliyet hesaplamasının yapılamadığı, söz konusu araçların ciddi maliyet oluşturduğu ve bu gider kalemine ilişkin ödeme yapılmayacak olmasının hizmetin yerine getirilmesine engel teşkil edeceği,

b) Teknik Şartname’nin 7.25’inci maddesinde “Yüklenici ihale konusu işin kontrolünü sağlamak üzere O.G.M. tarafından görevlendirilen servis sorumlularını sabah ikametgâhlarından alarak en geç 08.30’da O.G.M. hizmet binasına getirecek, akşam servislerin tamamının sorunsuz şekilde hareket etmesinden sonra ikametgâhlarına bırakmak üzere araç görevlendirecek ve ücreti yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu gider kalemine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı,

c) Teknik Şartname’nin 7.14’üncü maddesinde “O.G.M. ile yüklenici firma arasında işe başladıktan sonra O.G.M. personelinin ikamet adresindeki değişiklik, ölüm, istifa, emeklilik gibi nedenlerden dolayı personelin sayısının azalması yahut personel sayısının artması durumlarında O.G.M. yetkilisinin onayı alınmak kaydıyla veya O.G.M.ce başka bir ihtiyaç görülmesi halinde güzergah değiştirmeye, araçların nevileri arasında değişiklik yapmaya, güzergahları gidiş-dönüş olmak üzere 15 kilometre uzatmaya ve servis araç sayılarını arttırmaya veya eksiltmeye yetkilidir. Güzergâh uzatma durumunda yüklenici ücret talebinde bulunmayacaktır. Güzergâh artırma durumunda yeni konulan araç servis ücreti sözleşmede belirtilen birim fiyatlar üzerinden hesaplanacaktır. Güzergah kaldırılmasında ise kaldırılan güzergah için yüklenici tarafından ücret talep edilemez.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak güzergâh başı 15 km uzatmanın ciddi bir maliyet oluşturacağı ve bu durumun iş artışı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

4. İdari Şartname’de alt yüklenici çalıştırılmayacağının düzenlendiği ve bu düzenlemenin çalıştırılacak tüm araçların öz mal araç olması gerektiği sonucunu doğurduğu,

5. İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin Tip Sözleşme’nin 29 numaralı dipnotuna aykırılık teşkil ettiği, Teknik Şartname’de yer alan tüm masrafların ucu açık olduğu ve rekabeti engellediği,

6. Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde kesin teminatın süresine yer verilmediği, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

7. Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin Kanun’da öngörülen şartlara aykırı düzenlendiği,

8. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinin hukuka ve Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotuna aykırı düzenlendiği, özel aykırılık ve ağır aykırılık hallerinin belirtilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında ise “Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Personel Servis Kiralama İşi” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

52 adet ( 29+1 Koltuk kapasiteli) Midibüs ortalama 90 km

Gün

252

2

11 Adet ( 29+1 Koltuk kapasiteli) Midibüs ortalama 40 km (Ring)

Gün

252

3

2 Adet ( 29+1 Koltuk kapasiteli) Midibüs ortalama 20 km (Ring)

Gün

252

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 03.01.2022; işi bitirme tarihi 30.12.2022” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

Hesaplamada Kullanılacak Formül: Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur

Puanı

İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;

Toplam Puan= ( (En Düşük Teklif Fiyatı / İsteklinin Teklif Fiyatı) X İdarece girilen Teklif Fiyat Puanı ) + Fiyat Dışı Unsur Puanı

Teklif Fiyat Puanı:90

Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:10

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Var/Yok Durumu

(Alınabilecek Azami FDU Puanı : 10 )

Aşağıda belirlenen kriterin "Var" seçilmesi halinde mi, "Yok" seçilmesi halinde mi puan alınacağı belirlenmiş olup; istekli tarafından belirlenen kritere ilişkin "Var" veya "Yok" seçimlerinden biri yapılabilecek ve seçimin puan alınacağı belirtilen seçimle örtüşmesi durumunda istekliye belirlenen fiyat dışı unsur puanı verilecektir.

Fiyat Dışı Unsur Tanımı: Servise konulacak araçlarından (ring servisleri hariç) 6 adedi yüklenicinin öz malı olacaktır.

Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?:Hayır

Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?:Hayır

Nispi Değeri: Var olanlara puan uygulanacak

Fiyat Dışı Unsur Tanımı

Fiyat Dışı Unsur Puanı

Servise konulacak araçlarından (ring servisleri hariç) 6 adedi yüklenicinin öz malı olacaktır.

10

” düzenlemesine,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Hesaplamada Kullanılacak Formül:

Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı

İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;

Toplam Puan= ( (En Düşük Teklif Fiyatı / İsteklinin Teklif Fiyatı) X İdarece girilen Teklif Fiyat Puanı ) + Fiyat Dışı Unsur Puanı

Teklif Fiyat Puanı:90

Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:10

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Var/Yok Durumu

(Alınabilecek Azami FDU Puanı: 10 )

Aşağıda belirlenen kriterin "Var" seçilmesi halinde mi, "Yok" seçilmesi halinde mi puan alınacağı belirlenmiş olup; istekli tarafından belirlenen kritere ilişkin "Var" veya "Yok" seçimlerinden biri yapılabilecek ve seçimin puan alınacağı belirtilen seçimle örtüşmesi durumunda istekliye belirlenen fiyat dışı unsur puanı verilecektir.

Fiyat Dışı Unsur Tanımı: Servise konulacak araçlarından (ring servisleri hariç) 6 adedi yüklenicinin öz malı olacaktır.

Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır

Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır

Nispi Değeri: Var olanlara puan uygulanacak

Fiyat Dışı Unsur Tanımı

Fiyat Dışı Unsur Puanı

Servise konulacak araçlarından (ring servisleri hariç) 6 adedi yüklenicinin öz malı olacaktır.

10

” düzenlemesine yer verilmiştir.

26.11.2021 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, idarece Gurmesan Gıda Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminat sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif mektupları, geçici teminatları ve yeterlik bilgileri tablolarının usulüne uygun olduğu belirlenen diğer iki teklif sahibinden beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasının talep edildiği ve anılan istekliler tarafından sunulan belgeler uygun bulunarak ihalenin Özer Tur Taş. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Mavera 1 Turz. Taş. Tic. Ltd. Şti.in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanı incelendiğinde 28.10.2021 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nda servise konulacak araçlarından 6 adedinin yüklenicinin öz malı olması hususunun fiyat dışı unsur olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde on gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinde başladığı ve bu tarihi izleyen 10 gün içinde, ihale dokümanına yönelik başvuruların ise ihale dokümanın edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her halükarda en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Kendi malı araçlara ilişkin hususa ihale ilanında yer verildiğinden söz konusu hususa yönelik şikayet başvuru süresinin ilanın yayımlandığı tarihte başladığı, incelemeye konu ihale ilanının 28.10.2021 tarihinde yayımlandığı görülmüş olup başvuru sahibinin ilanda yer alan hususlara yönelik olarak 28.10.2021 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 22.11.2021 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiş ve bu çerçevede başvuru sahibinin incelemeye konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Araçların Hareket Saatleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “O.G.M.’nin mesai saatleri 09:00-18:00 arası olup, Servis araçları mesai günlerinde akşam 18:00'de O.G.M. hizmet binasının park yerinde hazır bulunacaklar ve belirlenen güzergâhlara, saat 18:15 itibariyle hareket edeceklerdir. Servis araçları sabahları ise O.G.M. personelini akşam bırakıldıkları güzergâhlardan başlamak üzere toplayarak en geç 08:50'de O.G.M. hizmet binasının park yerine gelmiş olacaklardır…” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teknik Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4.3.3. Yüklenici, O.G.M. nin talebi halinde belirttiği güzergâhlara engelli rampası bulunan araç temin edecektir…

7.4.9. Taşıtlar günlük her sefer için ortalama (geliş-gidiş) 90 km yol kat edeceklerdir. Ancak Çankaya/Yıldız’da bulunan Ankara Orman Bölge Müdürlüğüne gidecek 10 (on) araç ile Behiçbey’de bulunan Orman Fidanlık Müdürlüğüne gidecek 1 (bir) araç, Etimesgut Türkkuşu Helikopter Hangarına gidecek 1 (bir) araç ve Pursaklar’da bulunan İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsüne 2 (iki) araç günlük gidiş-dönüş olmak üzere toplam 40 km yol kat edecektir…

7.11. Yüklenici ihale konusu işi yerine getirmek için, her türlü koordinasyonu sağlamak ve sorunları değerlendirmek üzere en az 1 (bir) personel görevlendirecektir. Görevlendirilecek kişinin adı, soyadı ve iletişim bilgilerini Sözleşme imzalandıktan sonra işe başlamadan önce yazı ile O.G.M. ye bildirecektir. Bu personel sabah servislerin geliş, akşam servislerin kalkış saatlerinden en az 30 dakika önce O.G.M. hizmet binasının önünde hazır olacaktır…

7.12. O.G.M. ce ihtiyaç görülmesi halinde güzergâh tespiti için yüklenici tarafından ücretsiz olarak 1 (bir) adet araç tahsis edilecektir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinde yüklenicinin işin yapılmasında koordinasyonu sağlamak üzere bir personel görevlendireceği, söz konusu personelin servislerin geliş gidiş saatlerinde idarede hazır bulunacağı ve işi koordine edeceği, idare tarafından güzergah tespiti yapılmasına ihtiyaç duyulması halinde yüklenicinin bu işin yapılabilmesi için bir araç tahsis edeceği ve ayrıca yüklenicinin idarenin talebi halinde belirtilen güzergâhlara engelli rampası bulunan araç temin edeceği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar başvuru sahibi tarafından koordinasyonu sağlamak için yüklenici tarafından görevlendirilecek personel ile güzergah tespitinde kullanılacak araçlar için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması gerektiği iddia edilmekteyse de yüklenici tarafından görevlendirilecek personelin tam zamanlı olarak idarede çalışmayacağı, yalnızca servis geliş gidiş saatlerinde hazır bulunacağı, güzergah tespiti sürekli olarak yapılacak bir iş olmadığından söz konusu işin yerine getirilmesi için tahsis edilecek aracın düzenli olarak tahsis edilen bir araç olmadığı, işin yerine getirilmesinde ortaya çıkacak her gider için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasına gerek bulunmadığı, isteklilerin idare tarafından dokümanda yer verilen tüm giderleri göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarını hazırlayacakları ve gider kalemleri için belirledikleri fiyatlara birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri içerisine yer verebilecekleri, bahse konu gider kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmamış olmasının isteklilerin tekliflerini hazırlamalarına ve idarenin teklifleri değerlendirmesine engel teşkil etmediği, öte yandan idarece dokümanın hazırlandığı süreçte engelli personel bulunmaması halinde bahse konu hususun detaylarının ortaya konulamayacağı, ancak işin yapımı esnasında engelli personelin taşıması söz konusu olduğunda bu ihtiyacın karşılanmak zorunda olduğu ve bu durumda yükleniciden engelli rampası talep edilebileceği, işin kapsamı düşünüldüğünde ortaya çıkabilecek maliyetin kabul edilebilir olduğu, isteklilerin basiretli tacir olarak bu gider kalemi için bir hesaplama yaparak teklif fiyatlarını hazırlamaları gerektiği anlaşılmış olup bu çerçevede başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiaları yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Teknik Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde “7.13. Engelli personel için yüklenici tarafından bedelsiz olarak 2 (iki) adet servis aracı tahsis edilecek olup, 4.1 maddesinde belirtilen saatlere uygun şekilde hareket edecektir…

7.14. O.G.M. ile yüklenici firma arasında işe başladıktan sonra O.G.M. personelinin ikamet adresindeki değişiklik, ölüm, istifa, emeklilik gibi nedenlerden dolayı personelin sayısının azalması yahut personel sayısının artması durumlarında O.G.M. yetkilisinin onayı alınmak kaydıyla veya O.G.M.ce başka bir ihtiyaç görülmesi halinde güzergah değiştirmeye, araçların nevileri arasında değişiklik yapmaya, güzergahları gidiş-dönüş olmak üzere 15 kilometre uzatmaya ve servis araç sayılarını arttırmaya veya eksiltmeye yetkilidir. Güzergâh uzatma durumunda yüklenici ücret talebinde bulunmayacaktır. Güzergâh artırma durumunda yeni konulan araç servis ücreti sözleşmede belirtilen birim fiyatlar üzerinden hesaplanacaktır. Güzergâh kaldırılmasında ise kaldırılan güzergah için yüklenici tarafından ücret talep edilemez…

7.25. Yüklenici ihale konusu işin kontrolünü sağlamak üzere O.G.M. tarafından görevlendirilen servis sorumlularını sabah ikametgâhlarından alarak en geç 08.30’da O.G.M. hizmet binasına getirecek, akşam servislerin tamamının sorunsuz şekilde hareket etmesinden sonra ikametgâhlarına bırakmak üzere araç görevlendirecek ve ücreti yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Servis Güzergâh Listesinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.

G.No

Güzergah

Yolcu Sayısı

Mesafe Km

Araç Kapasitesi

0

Elmadağ - Hasanoğlan

19

61,15

29+1

2

Saray-Çubuk

19

58,86

29+1

3

Pursaklar- Altınova

19

43,24

29+1

4

Yenikent

21

34,82

29+1

5

Yapracık

18

34,77

29+1

6

Bağlıca -Turkuaz

15

32,94

29+1

7

Ümitköy- İncek

21

37,79

29+1

8

Çayyolu - Türkkonut

19

25,01

29+1

9

Eryaman Fatih

20

27,89

29+1

10

Eryaman Şeyhşamil

26

26,27

29+1

11

Eryaman Yavuz Selim

28

25,56

29+1

12

Eryaman Şeker Mahallesi

24

22,32

29+1

13

Sincan-Törekent

20

26,83

29+1

14

Elvankent Sincan

27

25,91

29+1

15

Emirler Sincan

26

29,61

29+1

16

Banka Blokları Sincan

26

25,04

29+1

17

Etimesgut- Plevne

21

24,26

29+1

18

Etimesgut Mahalle

27

23,34

29+1

19

Etimesgut-Ahi Evran

23

22,09

29+1

20

Bahçelerüstü- Kayaş

17

24,19

29+1

21

Gölbaşı

16

26,11

29+1

22

Çiğdem Mahallesi-Çankaya

16

23,98

29+1

23

Hüseyingazi

18

21,68

29+1

24

Varlık - Solfasol

16

13,04

29+1

25

Altınpark - Ulubey

18

17,73

29+1

26

Bağlum-Kuşcağız

22

20,35

29+1

27

Atapark

24

17,11

29+1

28

Ayvalı Sancaktepe

22

16,71

29+1

29

Keçiören Tepebaşı

19

15,34

29+1

30

Keçiören Uyanış

16

15,20

29+1

31

Kuşcağız Toki

22

13,62

29+1

32

Etlik Esertepe

22

13,48

29+1

33

Subay Evleri- Aktepe

23

18,98

29+1

34

Batıkent-Susuz

28

20,88

29+1

35

Batıkent Turgut Özal

24

18,35

29+1

36

Batıkent İlkyerleşim

25

19,13

29+1

37

Batıkent İnönü-Çakırlar

19

16,83

29+1

38

Mamak- Boğaziçi

17

20,76

29+1

39

Abidinpaşa - Nata Yolu

29

18,81

29+1

40

Akdere

19

14,90

29+1

41

Türközü

20

11,39

29+1

42

Demetevler- Yakacık

22

17,54

29+1

43

Yeşilevler - Çiğdemtepe

26

13,85

29+1

44

Ergenekon - Şehit Kubilay

19

12,80

29+1

45

Urankent - Serhat

16

12,51

29+1

46

Yenimahalle Pamuklar

21

10,76

29+1

47

Gazi Mahallesi- Seyranbağları

16

11,87

29+1

48

Cevizlidere - Dikmen Caddesi

22

14,27

29+1

49

Çukurambar - Keklikpınarı

28

17,91

29+1

50

Balgat- Ayrancı

18

10,96

29+1

51

Macunköy

20

9,62

29+1

52

Emek Bahçeli

20

8,23

29+1

Toplam

1.146,59

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinde engelli personel için yüklenici tarafından bedelsiz olarak 2 (iki) adet servis aracı tahsis edileceği, servis araçlarının günlük ortalama 90 km yol kat edeceği, idarece ihtiyaç duyulması halinde güzergah değişikliği yapılabileceği ve güzergahların herhangi bir ek ödeme yapılmadan gidiş dönüş 15 km uzatılabileceği ve idare adına işi takip edecek servis sorumlularının en geç 08.30’da idarede bulunmalarını ve tüm servisler kalktıktan sonra ikametgâhlarına ulaşmalarını sağlamak üzere yüklenicinin araç görevlendireceği ve söz konusu aracın ücretinin yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır.

a) İdare tarafından Teknik Şartname’nin 7.13’üncü maddesinde engelli personel için yüklenici tarafından bedelsiz olarak 2 (iki) adet servis aracı tahsis edileceği yönünde düzenlemeye yer verildiği görülmekle birlikte söz konusu araçlara ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmadığı, incelmeye konu işin 65 araç ile personel taşıma işi olduğu ve engelli personelin taşınmasının da esas iş kapsamında olduğu, bu çerçevede diğer 65 araçta olduğu gibi idare tarafından engelli personeli taşıyacak servis araçlarına birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmesi ve bu araçların kapasite bilgilerinin, kaç gün çalışacağının, güzergah bilgilerinin vs. ihale dokümanında düzenlenmesi gerektiği, kaldı ki Teknik Şartname’nin 7.4.3.3’üncü maddesinde ihtiyaç duyulması halinde engelli rampası bulunan araç temin edileceğine yönelik düzenlemeye yer verildiği anlaşılmış olup idarece engelli personel için istenilen 2 adet servis aracına birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, mevcut durumun isteklilerin teklif fiyatlarını sağlıklı olarak hazırlamalarına ve idarece tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilmesine engel teşkil ettiği, diğer taraftan bahse konu servis araçları için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının söz konusu araçlar kullanılmadığında iş eksilişi yapılamayacağı sonucunu doğurduğundan kamu zararına da sebebiyet vereceği tespit edilmiş ve başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunduğundan ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

b) Başvuru sahibinin iddiası ile sınırlı yapılan incelemede her ne kadar Teknik Şartname’nin 7.25’inci maddesi kapsamında idare adına görevli servis sorumlularının taşınması için görevlendirilecek araca ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması gerektiği iddia edilmekteyse de işin yerine getirilmesinde ortaya çıkacak her gider için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasına gerek bulunmadığı, isteklilerin idare tarafından dokümanda yer verilen tüm giderleri göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarını hazırlayacakları ve gider kalemleri için belirledikleri fiyatları birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri içerisine derç edecekleri, bahse konu gider kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmamış olmasının isteklilerin tekliflerini hazırlamalarına ve idarenin teklifleri değerlendirmesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

c) Teknik Şartname’nin 7.14’üncü maddesinde idarenin güzergahları geliş-gidiş olmak üzere 15 kilometre uzatmaya yetili olduğu, aynı Şartname’nin 7.4.9’uncu maddesinde ise taşıtların günlük her sefer için ortalama (geliş-gidiş) 90 km yol kat edecekleri yönünde düzenlemeye yer verildiği görülmüş olup başvuru sahibi tarafından güzergah başı 15 km uzatmanın ciddi bir maliyet oluşturacağı iddia edilmektedir.

İdarece ihale dokümanında yer verilen yukarıda aktarılan servis güzergah listesi incelendiğinde, listedeki 52 aracın geliş-gidiş günlük toplam 2293,18 km, araç başı geliş-gidiş ortalama 44,10 km yol kat edeceği tespit edilmiş olmasına karşın ihale dokümanında idarece bahse konu 52 aracın ortalama 90 km yol kat edeceğinin belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinin 52 servis aracına ilişkin 1’inci kaleminin de aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.

Birim Fiyat Teklif Cetveli

İhale kayıt numarası :2021/679979

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

52 adet ( 29+1 Koltuk kapasiteli) Midibüs ortalama 90 km

Gün

252

2

…

…

…

3

…

…

…

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Günlük ortalama 90 km yol kat edecek bir araçta 15 km uzatma yapılmasının makul kabul edilebileceği anlaşılmakla birlikte servis güzergah listesi incelendiğinde en uzak mesafenin geliş-gidiş 122,30 km, en yakın mesafenin ise geliş-gidiş 16,46 km ve yukarıda belirtildiği üzere araç başı ortalamanın geliş-gidiş 44,10 km olduğu, oysaki yaklaşık maliyetin ortalama 90 km üzerinden hesaplandığı ve tekliflerin de ortalama 90 km üzerinden alındığı, 52 güzergahta belirtilen mesafelerin tamamının 15 km uzatılması durumunda dahi güzergah listesi ortalamasının 59,10 km’ye çıkacağı görülmüş olup birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen ortalama km’nin güzergah listesi ve yapılabilecek uzatma ile uyumlu olmadığı ve yapılacak uzatmanın ortalama 90 km üzerinden mi yoksa güzergah listesine göre ortalama 44,10 km üzerinden mi yapılacağının muallak olduğu sonucuna varılmıştır.

Yapılan tespitler çerçevesinde iddia konusu düzenlemelerin istekliler aleyhine olmadığı anlaşılmakla birlikte idarenin aleyhine bir durum ortaya çıktığı ve kamu zararına sebebiyet vereceği sonucuna varıldığından bahse konu iddia kapsamında ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Alt yükleniciler” başlıklı 15’nci maddesinde “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’nci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir. (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’nci maddesinde “18.1. İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Hesaplamada Kullanılacak Formül:

Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı

İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;

Toplam Puan= ((En Düşük Teklif Fiyatı / İsteklinin Teklif Fiyatı) X İdarece girilen Teklif Fiyat Puanı) + Fiyat Dışı Unsur Puanı

Teklif Fiyat Puanı:90

Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:10

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Var/Yok Durumu

(Alınabilecek Azami FDU Puanı: 10)

Aşağıda belirlenen kriterin "Var" seçilmesi halinde mi, "Yok" seçilmesi halinde mi puan alınacağı belirlenmiş olup; istekli tarafından belirlenen kritere ilişkin "Var" veya "Yok" seçimlerinden biri yapılabilecek ve seçimin puan alınacağı belirtilen seçimle örtüşmesi durumunda istekliye belirlenen fiyat dışı unsur puanı verilecektir.

Fiyat Dışı Unsur Tanımı: Servise konulacak araçlarından (ring servisleri hariç) 6 adedi yüklenicinin öz malı olacaktır.

Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır

Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır

Nispi Değeri: Var olanlara puan uygulanacak

Fiyat Dışı Unsur Tanımı

Fiyat Dışı Unsur Puanı

Servise konulacak araçlarından (ring servisleri hariç) 6 adedi yüklenicinin öz malı olacaktır.

10

” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale aşamasında ihale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde işin bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılabileceği, ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğunun yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda İdari Şartname’de alt yüklenici çalıştırılıp çalıştırılmayacağına ilişkin düzenlemeye yer verilecektir.

Öte yandan işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verileceği, ancak söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, idari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu “Personel Servis Kiralama” ihalesinde toplam 65 aracın kullanılacağı, söz konusu araçların tamamının 29+1 koltuk kapasiteli olduğu ve 6 adet aracın yüklenicinin kendi malı olmasına yönelik fiyat dışı unsur belirlendiği, ayrıca İdari Şartname’de ihale konusu iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılmayacağı düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan değerlendirmede her ne kadar başvuru sahibi tarafından İdari Şartname’de alt yüklenici çalıştırılmayacağının düzenlendiği ve bu düzenlemenin çalıştırılacak tüm araçların öz mal araç olması gerektiği sonucunu doğurduğu iddia edilmekteyse de isteklinin kendi malı dışında araç çalıştırmasının alt yüklenici çalıştırılması anlamına gelmediği, ihale konusu işin bir kısmının alt yükleniciye yaptırılması ile kendi malı olmayan aracın çalıştırılması kavramlarının farklı kavramlar olduğu, alt yüklenicilik kavramının işin, yüklenici adına ve ona bağlı olarak farklı bir gerçek veya tüzel kişi tarafından gerçekleştirilmesini ifade ettiği, alt yüklenici çalıştırılmaması araçların tamamının yüklenicinin kendi malı olmasını zorunlu kılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 29 numaralı dipnotunda “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması,

Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.” açıklaması yer almakta olup ve aktarılan açıklamaya bağlanan 29 numaralı dipnotun bulunduğu, ancak söz konusu dipnotun 05.07.2021 tarihi itibarıyla mülga olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek (KDV hariç) her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğunun belirtildiği ve yapılan düzenlemenin Tip İdari Şartname’nin ilgili düzenlemesi ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından bahse konu düzenlemenin Tip Sözleşme’nin 29 numaralı dipnotuna aykırılık teşkil ettiği iddia edilmekteyse de Tip Sözleşme’nin 29 numaralı dipnotunun İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesi ile ilgili olmadığı, yüklenici ile kontrol teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklara ilişkin olduğu, öte yandan Tip İdari Şartname’nin 29 numaralı dipnotunun İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesine ilişkin olmasına karşın anılan dipnotun mülga olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır…” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,

Yükleniciye iade edilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinin altıncı fıkrasında “Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi …../…/…. tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” açıklaması,

Tip Sözleşme’nin 11.1.2’nci maddesine bağlı 18 numaralı dipnotta “(1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.

(2) Kesin teminat mektubu dışındaki diğer değerlerden birinin kesin teminat olarak verilmesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat

11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nda teminata ilişkin hükümler çerçevesinde kesin teminat mektubunun süresine yer verilmediği, söz konusu alanın “../../.... tarihine” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 11’inci maddesinde yer alan kesin teminatın süresinin boş bırakıldığı görülmekle birlikte, idare tarafından belirlenecek bahse konu tarihin sözleşmenin yürütülmesine yönelik idarece öngörülecek muhtemel asgari bir süreye ilişkin olduğu, işin başlangıç ve bitiş sürelerinin Sözleşme Tasarısı’nda belirlendiği, isteklilerin kesin teminata ilişkin süreleri öngörebilecekleri, iddia konusu tarihin sözleşmeye davet yazısında idarece belirlenerek istekliye tebliğ edileceği ve yüklenici tarafından idarece belirtilen tarihten önce olmamak kaydıyla sunulan kesin teminat mektubunda yazan tarih sözleşmeye derç edilmek suretiyle sözleşmenin imzalanacağı, söz konusu tarihin Sözleşme Tasarısı’nda belirtilmemiş olmasının esasa etkili olmadığı ve teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

f) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı.

…” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi : Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır.

…

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Orman Genel Müdürlüğü Özel Bütçe Muhasebe, Kesin Hesap ve Raporlama Şube Müdürlüğü tarafından ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Teknik Şartnamenin ilgili maddeleri dikkate alınacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde, hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı belirtilmiş olup bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılması gerektiği düzenlenmektedir. Söz konusu madde ile, hakediş raporunun tahakkuka bağlanması hususunun otuz günlük süreyle kısıtlanması, bu sürelere ilişkin sözleşmede kayıt bulunmaması şartına bağlandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla hakediş raporunun tahakkuka bağlanmasına ilişkin olarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen süre dışında bir süre belirlenmesi noktasında idarenin yetki ve sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varılmıştır. Ancak anılan Şartname maddesinde, ödemenin tahakkuk işleminin gerçekleştirildiği tarihten başlamak üzere 30 gün içinde yapılması gerektiği öngörülmüş olup ödeme süresinin belirlenmesi hususunda (farklı bir süre belirleme yönünden) idareye herhangi bir takdir yetkisi verilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesinden ödemenin hakkediş raporunun yüklenici tarafından imzalanmasına müteakip 30 gün içerisinde Orman Genel Müdürlüğü Özel Bütçe Muhasebe, Kesin Hesap ve Raporlama Şube Müdürlüğü tarafından Teknik Şartname’de belirlenen şartlara göre yapılacağı anlaşılmaktadır

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesi ile uyumlu olduğu ve Genel Şartname’de yer alan uygulamanın aksine bir uygulama yapılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin bu haliyle mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma %1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran %50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır /

İhtar Yapılmayacaktır

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı

1

2

3

…

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir…” açıklaması,

Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine bağlı 26 numaralı dipnotta “26. Kısmi kabul öngörülen işlerde madde metnine “Yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumunda, ceza, sözleşmenin süresinde tamamlanmayan kısmına tekabül eden bedel üzerinden kesilecektir.” cümlesi eklenecektir.

26.1. Bu kısma yazılacak oranlar, 16.1.1. inci maddede belirlenen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. ihtar yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı 3’ten az olamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin Binde 1,00’idir. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır /

İhtar Yapılmayacaktır

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı

1

Teknik Şartnamenin ilgili maddeleri esas alınacaktır.

İhtar

Yapılmayacaktır

Binde

2,00

200

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesine,

Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Cezalar ve Kesintiler” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Bu şartnamenin 4 üncü maddesindeki düzenlemelere aykırı biçimde, araçların sabah giriş yapmaları ve akşam O.G.M. hizmet binasında hazır bulunmaları gereken saatlere göre en az 15 dakika gecikmeleri, şartnamede belirtilen seferlerin yapılmaması, araçların belirlenen güzergâhları takip etmemesi halinde o araç/araçlar için belirlenen günlük sefer ücretlerinin 3(üç) katı ceza kesilir ve o günkü ücretleri ödenmez. Personelin işe gidiş gelişlerinde kullanacakları taksi ücretleri de yüklenici tarafından karşılanır.

8.2. Araç ve güzergâh değişikliğinin O.G.M.ye bildirilmeden ve onayı alınmadan yapılması halinde bu araçlara günlük ücret ödenmez.

8.3. Araçların, 7.2 ve 7.4. maddelerinde belirtilen niteliklere haiz olmadığının tespit edilmesi halinde bu araçlara ücret ödenmeyeceği gibi, her gün için o günkü ücretin 4(dört) katı ceza kesilir.

8.4. Yüklenici 7.3 ve 7.5 maddesinde belirtilen şartlara uymadığı takdirde bu araçlara ücret ödenmeyeceği gibi ayrıca, her gün için o günkü ücretin 4(dört) katı ceza kesilir.

8.5. Gecikme cezası protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ilk ödemede, bu cezanın ödemeden karşılanamaması halinde ise ceza tutarı yükleniciden tahsil edilir.

8.6. Yüklenici 7.7 maddesinde belirtilen şarta uymadığı takdirde ve 1(bir) ay içerisinde aynı güzergâhta ikiden fazla araç değiştirmesi halinde yükleniciye günlük ödenecek ücretin 4(dört) katı oranında ceza kesilir.

8.7. Bu şartnamede yer alan ve bu başlık altında belirtilen hükümlerin dışında kalan hususlara uyulmaması ve O.G.M.nin yazılı uyarısına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde her gün için günlük ödenecek ücretin 4(dört) katı oranında ceza kesilir.

8.8. Yüklenici hakkında,

8.8.1. İşe başlamasından itibaren ilk hafta,

8.8.2. Kar yağışının olduğu gün, (Valilik tarafından resmi izin verildiği zamanlar)

8.8.3. Okulların açıldığı ilk hafta,

8.8.4. Trafik Kazası halinde (resmi kaza tutanağının O.G.M.ye verilmesi durumunda),

8.8.5. Resmi bayramlar nedeniyle yeni trafik düzenlenmesinin yapıldığı günlerde, kendi kusurundan kaynaklanan durumlar hariç meydana gelebilecek aksaklıklar nedeniyle cezai işlem uygulanmaz.

8.9. Yüklenici Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ile ilgili mevzuatta yer alan hükümlere uygun hareket etmekle yükümlüdür.

8.10. Yüklenici, servis araçlarının şoförlerinin sözleşmeye aykırı her türlü davranışları ile bunların üçüncü şahıslara ve O.G.M. personeline verecekleri zarar ve ziyandan sorumlu olacaktır. Yüklenici, ayrıca, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğine aykırı davranışlardan dolayı oluşacak zarar ve ziyanı da karşılayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde sözleşmeye aykırılık halleri, sözleşmenin feshi ve cezai şartların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiş olup, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde %1’den fazla olmamak üzere asgari bir ceza oranı belirleneceği ve aynı fiilin tekrarı halinde bu oranın % 50 artırımlı uygulanacağı, ayrıca ceza uygulamasının yapılması için ihtar yapılması ya da yapılmaması hususunun idarenin takdirine bırakıldığı, bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceğinin düzenlenmesi gerektiğine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

İdarece hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının, sözleşme bedelinin binde 1,00’i olarak belirlendiği, aynı fiilin tekrarı halinde bu oranın % 50 artırımlı uygulanacağı, Teknik Şartname’de belirtilen aykırılık hallerinde sözleşme bedelinin binde 2,00’si oranında ceza kesileceği, cezai işlem uygulanması için ihtar yapılmayacağı, sayılan aykırılık hallerinin 200 defa gerçekleşmesi halinde 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, öte yandan Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinde hangi hususların aykırılık olarak belirlendiğine açıkça yer verildiği, bu çerçevede idarece yapılan düzenlemenin Tip Sözleşmesinin 16’ncı maddesine ve buna bağlı 26 numaralı dipnota uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.