KİK Kararı: 2021/UH.I-2256 (8 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/049
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 08.12.2021
Karar No : 2021/UH.I-2256
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şekerler Global Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muratpaşa Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/668419 İhale Kayıt Numaralı “2022 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muratpaşa Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 15.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2022 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Şekerler Global Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 03.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.11.2021 tarih ve 53381 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1892 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname'nin birinci maddesinde 8 adet kombi tipi araç için 340, diğer kombi tipi araçlar için 270 gün araç kiralanmasının öngörüldüğü, ancak söz konusu araçların 12 aylık iş süresi boyunca idare tarafından kullanılmayan günlerde firmaya iade edilip edilmeyeceğine ilişkin bir düzenleme olmadığı, söz konusu şartlar altında maliyet çıkarılabilmesinin mümkün olmadığı, aracın ayda kaç gün çalıştırılacağının belli olmamasının Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında kararın uygulanmasını imkânsız hale getirdiği,

2. Teknik Şartname'nin 2'nci maddesinde araç çalıştırılmasında kilometre ve saat sınırı olmamasına ilişkin düzenlemenin maliyet giderlerinin sağlıklı bir şekilde belirlenebilmesinin önüne geçtiği,

3. Sözleşme Tasarısı'nın 12.1'inci maddesindeki düzenlemelerin Tip Sözleşme Tasarısı'nın dipnotunda yer alan düzenlemeler ve mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmediği, tahakkuk ve ödeme sürelerinin birbirleri ile çeliştiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.” hükmü,

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

İstekliler teklif edecekleri kombi tipi araçlara ait Türkiye Sigorta ve Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Kasko değerlerini gösterir belgeyi teklifi ekinde sunacaklardır….” düzenlemesi,

Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde;

“

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Otobüs (Min.45+1 kişi) (Dizel) - 1 Adet

ay

12

2

Otobüs (Min.27+1 Kişi) (Dizel) - 1 Adet

ay

12

3

Minibüs (Min.19+1 Kişi) - Dizel - (Otomatik Kapı) - 2 Adet

ay

12

4

Minibüs (Min. 16+1 Kişi) - Dizel - (Otomatik Kapı) - 6 Adet

ay

12

5

Panelvan (Frigofrik) -3 adet

ay

12

6

Kombi Tip Araç (Min. 1200 cc ve üzeri)-(Dizel) - 8 adet

gün

340

7

Kombi Tip Araç (Min. 1200 cc ve üzeri)-(Dizel) - 12 adet

gün

270

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “1.4) İşin süresi 365 ( üçyüzaltmışbeş) gün, fiili araç çalıştırma çalışma süresi (min.45+1) Otobüsler için 12 (oniki) ay , (min.27+1) Otobüsler için 12 (oniki) ay, 2 adet min.19+1 otobüsler için 12 (oniki) ay, 6 adet min.16+1 Minibüs için 12 (oniki) ay, 3 adet Panelvan Tipi Frigofrik kasalı araçlar için 12(oniki) ay, 8 adet Kombi tipi araç için 340 (üçyüzkırk) gün, diğer kombi tipi araçlar için 270 (ikiyüzyetmiş) gün olup, 03/01/2022 tarihinde işe başlanıp 31/12/2022 tarihinde sona erecektir.

1.5) Kiralanacak araçlar:

• 2 adet dizel min.19+1 kişilik Otobüs (otomatik kapı),

• 6 adet dizel min.16+1 kişilik Minibüs (otomatik kapı)

• 1 adet dizel min.45+1 kişilik en fazla uzunluğu 12,5 metre otobüs.

• 1 adet dizel min.27+1 kişilik otobüs.

• 20 adet dizel kombi tip araç 5 kapı (min. 3+1 kişi) (min.1200 cc. maksimum 1600 cc.)

• 3 adet dizel Panelvan Tipi Frigofrik kasalı araçlar

…1.8) Bakanlar Kurulu’nun 2014/6814 sayılı Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında karar 02.10.2014 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Kararın 2.a Maddesi “ Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (Kdv hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta, lastik, cam ve benzeri giderler dahil ) taşıtın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır” hükmünü içerdiğinden;

İstekliler teklif edecekleri 20 adet kombi tipi araçlara ait Türkiye Sigorta ve Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Kasko değerlerini gösterir belgeyi teklifi ekinde sunacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından Teknik Şartname’de yapılan düzenleme ile 8 adet Kombi tipi araç için 340 (üçyüzkırk) gün, diğer kombi tipi araçlar için 270 (ikiyüzyetmiş) gün kiralama süresinin öngörüldüğü, işin 03/01/2022 tarihinde işe başlayıp 31/12/2022 tarihinde sona ereceğinin belirtildiği, idare tarafından işin süresi içerisinde söz konusu araçların birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen süre kadar kiralanıp, kalan süre için yükleniciye iade edilmesinin mümkün olduğu değerlendirildiğinden idare tarafından kullanılmayan günlerde firmaya iade edilip edilmeyeceğine ilişkin bir düzenleme olmamasının tekliflerin hazırlanmasına engel teşkil ettiği yönündeki iddianın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Teknik Şartname’nin 1.8’inci maddesinde yapılan düzenleme ile teklif edecekleri 20 adet kombi tipi araçlara ait Türkiye Sigorta ve Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan kasko değerlerini gösterir belgenin Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar’da belirtilen “Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (KDV hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta, lastik, cam ve benzeri giderler dahil) taşıtın Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır” düzenlemesine uygunluğun kontrolü için isteneceğinin belirtildiği, söz konusu hususta hesaplama yapılabilmesi ve tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanabilmesi için aracın kullanılacağı ay sayısı veya araçların idareye teslim edileceği dönemin istekliler tarafından bilinmesi gerektiği, kiralama yapılacak ay sayısının veya araçların teslim edileceği dönemler belirtilmeksizin ihale dokümanının hazırlanmasının söz konusu Karar ile Teknik Şartname hükmünün uygulanmasını engellediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde;

“

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Otobüs (Min.45+1 kişi) (Dizel) - 1 Adet

ay

12

2

Otobüs (Min.27+1 Kişi) (Dizel) - 1 Adet

ay

12

3

Minibüs (Min.19+1 Kişi) - Dizel - (Otomatik Kapı) - 2 Adet

ay

12

4

Minibüs (Min. 16+1 Kişi) - Dizel - (Otomatik Kapı) - 6 Adet

ay

12

5

Panelvan (Frigofrik) -3 adet

ay

12

6

Kombi Tip Araç (Min. 1200 cc ve üzeri)-(Dizel) - 8 adet

gün

340

7

Kombi Tip Araç (Min. 1200 cc ve üzeri)-(Dizel) - 12 adet

gün

270

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Çalışma Durumları, Görev Saatleri Ve Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1) Hafta İçi, Hafta sonu (Cumartesi, Pazar ) , Resmi tatillerde araçlar idarenin belirleyeceği şekilde çalıştırılacaktır. Araç çalıştırılmasında km ve saat kısıtlaması yoktur.

2.2) Araçların akaryakıtı İdareye ait olacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanmasına ilişkin aylık veya günlük olarak belirleme yapıldığı, dolayısıyla saat bazında bir belirleme yapılmasına gerek olmadığı görülmüş olup, ihale dokümanının diğer düzenlemelerinden kiralanacak araçların limitsiz km yapacağı, yakıtın idare tarafından verileceği, hizmet gereği idarece araçların zamanı ve mesafesi belirli olmayan belediye hizmetlerinde kullanılacak olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, kiralanacak araçlarda sınırsız kilometre düzenlemesi bulunmasından, idare tarafından hizmetin gereklerine uygun olarak araçların herhangi bir kilometre ve saat kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı, araçların amortisman, periyodik bakım ve onarımında yapılacak kilometre önem arz etmekle birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliği haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, nitekim araç kiralama firmalarınca belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden kiralamaların yapılabildiği ve böylesi durumun da fiyatlandırılabildiği dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden teklif verileceği düzenlemesinin teklif vermeye engel teşkil etmediği, bu kapsamda başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “42) a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

….

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

…

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” düzenlemesi,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde;

“12.1. Sözleşme bedeli) (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil (20.1)..........................................................’de (21) ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:…………………….. (22)

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi,

İlgili dipnotlarda ise;

“20.1) Götürü bedel sözleşmelerde, parantez içindeki hükme yer verilmeyecektir.

21. İdarenin bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı gereği ödeme yapmaya yetkili kılınmış, ödeme saymanlığı veya bu nitelikteki yetkili bir yer belirtilecektir.

22. Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde; “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Antalya Muratpaşa Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Destek Hizmetleri Müdürlüğünce hazırlanan aylık hakediş raporlarına istinaden Yüklenici tarafından teslim edilen her bir fatura karşılığında, düzenlenen ödeme emrinin Mali Hizmetler Müdürlüğüne intikaline müteakip en geç 60 gün içerisinde ödenir.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesi uyarınca toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelerde hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı belirtilmiştir. İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nda yapılan düzenlemede ise Destek Hizmetleri Müdürlüğünce hazırlanan aylık hakediş raporlarına istinaden yüklenici tarafından teslim edilen her bir fatura karşılığında, düzenlenen ödeme emrinin Mali Hizmetler Müdürlüğüne intikaline müteakip en geç 60 gün içerisinde ödemenin yapılacağı, hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Anılan Hizmet İşleri Genel Şartname maddesi uyarınca Sözleşme Tasarısı’nda ödemeye ilişkin özel sürelerin öngörülebileceği belirtilmiş, idare tarafından yapılan düzenleme ile ise, hakediş raporunun düzenlenmesinden itibaren 30 gün içinde ödemenin tahakkuka bağlanacağı, tahakkuktan itibaren ise 30 gün içerisinde ödemenin yapılacağı ifade edilmiştir. 07.03.2009 tarih ve 27162 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 29 sıra numaralı Genel Tebliği’nde “Harcama Birimlerince Yapılması Gereken İşlemler” başlığı altında ödeme emri ve kanıtlayıcı belgeler ile giderlerin tahakkuk edeceğinin belirtildiği görülmüştür. Sözleşme Tasarısı metninin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’ye uygun olarak doldurulduğu, ancak 12.1’inci maddede yer alan aylık hakediş raporlarına istinaden yüklenici tarafından teslim edilen her bir fatura karşılığında, düzenlenen ödeme emrinin Mali Hizmetler Müdürlüğüne intikaline müteakip en geç 60 gün içerisinde ödeme yapılacağına ilişkin düzenleme ile 12.1.1’inci maddede belirtilen hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, tahakkuka bağlanmasından sonra 30 gün içerisinde ödeme yapılacağına ilişkin düzenlemelerin birbirleri ile çelişki arz ettiği, ödemenin ödeme emrinin düzenlenmesinden sonra 30 gün içerisinde veya 60 gün içerisinde yapılması hususun net olmadığı, söz konusu çelişkili durumun sözleşmenin uygulanması aşamasında sorunlara neden olabileceği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.