Hizmet Alımı İhalesinde Teminata İlişkin Şikayet Reddedildi

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/049
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 08.12.2021
Karar No : 2021/UH.I-2255
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şen-Dem Turizm Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yargıtay Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/656333 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yargıtay Başkanlığı tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servisi” ihalesine ilişkin olarak Şen-Dem Turizm Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 15.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.11.2021 tarih ve 55513 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1962 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11.1.2’nci maddesinde kesin teminatın vade tarihine yer verilmemiş olmasının Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırılık teşkil ettiği,
İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.1’inci maddesinin Kanun’da öngörülen şartlara ve Tip Sözleşme’ye aykırı olarak düzenlendiği,
Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20.1 ve 20.2. maddesinin kendi arasında çelişkili olarak ve Kanun’da öngörülen şartlara aykırı olarak düzenlediği,
Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12.1, 12.1.1 ve 12.2 maddelerinin Kanun’da öngörülen şartlara aykırı olarak düzenlendiği,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16.1. ve 16.1.3. maddelerinin Kanun’a ve Tip Sözleşme’ye aykırı olarak düzenlendiği,
İdari Şartname'nin "Diğer hususlar" başlıklı 48.1'inci maddesinde “İhalede uygulanacak sınır değer katsayısının (R): Araç Kiralama/0,84” düzenlemesinin olduğu, anılan Şartname'nin 33.1'inci maddesinde "Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” hükmünün yer aldığı, ancak ilgili ihaleye ait dokümanlar incelendiğinde söz konusu hizmetin “Personel Servisi Hizmeti” olduğu ve bu doğrultuda Kamu İhale Kanunu’nca sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama istenmesi öngörülen ihaleler için personel servisi (diğer hizmetler) alımı ihalelerinde uygulanacak kat sayının 0,80 olduğunun hüküm altına alındığı, ilgili ihaleye ait Şartname’de belirtilen kat sayının (0,84) olduğu ve bu katsayının sadece araç kiralama için geçerli olabileceği, personel servis hizmeti için geçerli olamayacağı,
Teknik Şartname’nin "Servis araçlarında aranan teknik özellikler" başlıklı 3.4.2 numaralı maddesinde araçların en az 2010 veya üstü model olmalarına gerektiğine yer verildiği, ancak bu düzenlemenin Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin "Personel servisi hizmetine ilişkin giderler" başlıklı maddesi ile Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin "Personel servis araçlarında aranacak şartlar" başlıklı 12/a maddesine aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartnamenin “Servis araçlarına ilişkin hususlar” başlıklı 3.5 maddesindeki düzenlemede yer alan araç bölünmesinin yüklenici firmayı ticari olarak zarara uğratacak bir düzenleme olduğu, bir adet şoför dahil 46 koltuklu otobüs için teklif edilecek birim fiyat doğrultusunda aracın ikiye bölünerek 1 adet şoför dahil 28 koltuk kapasiteli ve 1 adet şoför dahil 18 koltuk kapasiteli olmak üzere fazla ücret ödemeden 2 adet araç talep edilmesi durumunda söz konusu 2 adet aracın maliyetinin 1 adet şoför dahil 46 koltuk kapasiteli araç birim fiyatından yüksek çıkacağı, tek bir adet şoför dahil 46 koltuklu otobüs birim fiyatına bu durumda 2 adet araç, 2 adet sürücü ve 2 farklı güzergâh kilometresinden akaryakıt maliyetinin doğacağı, bu nedenle söz konusu düzenleme ile idareye tanınan araç bölünebilme yetkisinin yüklenici firmayı öngörülemez ticari zarara uğratacağı,
Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 4.12 maddesinde idarenin hareket saatlerini öne almaya ve ertelemeye yetkili olduğu şeklindeki düzenleme doğrultusunda servis araçlarının sadece idare hizmetlerinde görev yapacağına dair bir düzenleme bulunmadığından servis hareket saatlerinin değişmesinin istekli firmaların maliyetlerini etkileyeceği ve servis saatlerinin herhangi bir aralık belirtilmeden yapılmasının teklif aşamasında ve işin işleyişi aşamasında öngörülemez maliyet artışlarına yol açabileceğinden sağlıklı ve eşit rekabet ortamını ortadan kaldıracağı, bu nedenle söz konusu düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesinde yer alan hükümlere aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 4.15 maddesinde yangın, tabi afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta sevki, cenaze törenine katılım, yerli ve yabancı konukların gezileri, resmi tatil, dini ve milli bayramlar ve benzeri günler için gerektiğinde önceden haber vermek kaydıyla, idarenin istediği kadar aracın yüklenici tarafından gönderilmesi ve bu ek hizmete ait talep edilecek ücretin, ihalede belirtilen birim fiyatı geçmeyeceği şeklindeki düzenlemenin, talep edilecek günlerdeki servis hizmetinin ortalama kilometre bilgisine yer verilmediği ve bu günler için talep edilen araçların kilometrelerinin farklılık gösterebileceği birlikte değerlendirildiğinde idarece ödenecek birim fiyatın aracın cinsine göre teklif edilen birim fiyat üzerinden yapılacak ödemenin yüklenici firmayı zarara uğratabileceği, istenebilecek araç talebine ait üst bir sınır adedi de verilmemesinin ve idarenin bu talep konusunda sınırsız yetkiye sahip olmasının teklif vermeyi ve iş yapmayı imkânsız hale getirmesi sebebiyle bahse konu düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesine aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartnamenin “Sigorta ve Tazminat” başlıklı 5.1 maddesi ile idarenin kendinden kaynaklı oluşabilecek her türlü zarar, ziyan ve tazminatı yükleniciye rücu edeceğinin açıkça düzenlendiği ve bu nedenle Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesinde yer alan hükümlere aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartnamenin “Servis Güzergâhları” başlıklı 6.4 maddesinde yer alan idarenin gerekli hallerde günlük güzergâhları toplam 5 Km'ye kadar uzatabileceği ve bunun için yüklenicinin ek ücret talep etmeyeceği şeklindeki düzenleme doğrultusunda 82 araç için 252 günlük toplam 103.320 Km'lik fazla bir mesafenin ücretsiz olarak uzatılabileceği ihtimalinin teklif vermeyi ve iş yapmayı imkânsız hale getirmesi sebebiyle bahse konu düzenlemenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesindeki hükümler ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 53’üncü maddesindeki açıklamalar ve Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesindeki düzenlemeye uygun olmadığı,
Teknik Şartnamenin “Servis Güzergâhları” başlıklı 6.6 maddesinde idarenin gerekli hallerde ücretsiz olarak mevcut güzergâhları iptal etme, güzergâhlar arasında değişiklik yapma, ek bir ödemede bulunmadan güzergahlar arasındaki araçları değiştirme, ödemeyi fiilen çalışan araç cinsine göre yapma yetkilerinin bulunması şeklindeki üst sınır belirtilmeden yapılan düzenlemenin istekli firmalar açısından öngörülemez bir maliyet olmakla beraber teklif vermeyi ve iş yapmayı imkânsız hale getirmesi sebebiyle Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinin altıncı fıkrasında “Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinin 11.1.2 numaralı bendinde “Kesin teminat mektubunun süresi ……… tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.18” hükmü,

Aynı numaralı bende ilişkin 18 numaralı dipnotta ise “(1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinin 11.1 numaralı bendi “11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere ) Yargıtay Başkanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünce Ahlatlıbel Mah. İncek Şehit Savcı Mehmet Selim Kiraz Bulvarı No:4 Çankaya/ANKARA adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre kamu ihale sözleşmelerinde ya tip sözleşmeler ya da mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. Başvuru konusu ihalede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Tip Sözleşme kullanılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü ile Tip Sözleşmenin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinin 11.1.2 numaralı bendine ilişkin 18 numaralı dipnotunda yer alan açıklamaya göre kesin teminat mektubu süresinin, işin kabul tarihi ve garanti süresi göz önünde bulundurularak idare tarafından belirlenmesi gerektiği açıklanmıştır. Ancak başvuru konusu ihalede kullanılan Sözleşme Tasarısı’nın bahis konusu 11.1.2 numaralı bendinde, kesin teminat mektubu süresinin idare tarafından belirlenmediği ve süreye ilişkin kısmın boş bırakıldığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, ihale konusu işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin belli olduğu, ihale konusu işin süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden teklif alınan bir iş olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne kadarlık süre içerisinde yapılacağının belirlendiği, bu hususlar dikkate alındığında işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin hesaplanabilir nitelikte olduğu anlaşılmış olup, kesin teminat süresinin isteklilerce hesaplanabileceği gibi bu durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına ve eşit şartlarda değerlendirilmesine engel nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, kesin teminat süresinin sözleşme tasarısında belirtilmemesine ilişkin eksikliğin, sözleşmeye davet yazısında giderilebileceği göz önünde bulundurulduğunda, bu eksikliğin esasa etkili olmadığı ve başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin 25.1 numaralı bendinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesi mevcuttur.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Servis araçlarına ilişkin hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.10 Personel taşımasında kullanılacak servis araçları ve araçların her türlü giderleri (bakım, onarım, akaryakıt, lastik, yedek parça, sürücü, sigorta vb.) yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin 25.1 numaralı bendinde yer alan düzenleme ile başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin aynı bendindeki düzenleme arasında herhangi bir fark tespit edilmemiştir.

Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin 25.1 numaralı bendinde yer alan düzenleme ile başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin aynı bendindeki düzenleme arasında herhangi bir fark tespit edilmediği, her ne kadar Teknik Şartname’nin 3.10’uncu maddesinde ihale konusu işte kullanılacak servis araçlarının ve söz konusu araçlara ait her türlü giderlerin (bakım, onarım, akaryakıt, lastik, yedek parça, sürücü, sigorta vb.) yükleniciye ait olacağı düzenlenmiş olsa da, ihale dokümanının bir bütün olduğu dikkate alındığında Teknik Şartname’nin de ihale dokümanının bir parçası olduğu, dolayısıyla İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde idarece yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1.

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, “Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği” ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren …….. iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” açıklaması,

Aynı Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinin 20.1 numaralı bendine ilişkin 30 numaralı dipnotunda “(1) İhale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülüyorsa, bu maddede kısmi kabul yapılacağı yazılacak ve işin hangi kısımlarının hangi tarihlerde tamamlanacağı da belirtilecektir.

(2) İhale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülmüyorsa “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.” yazılacaktır. ” açıklaması,

Aynı maddenin 20.2 numaralı bendine ilişkin 31 numaralı dipnotta ise “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır” ibaresi eklenecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesi aşağıdaki şekildedir:

“20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinin 20.1’inci bendine ilişkin 30 numaralı dipnotuna göre söz konusu bentte kısmi kabul yapılıp yapılmayacağı hususuna ilişkin düzenlemenin yapılması, kısmi kabul öngörülmüyorsa söz konusu bendin “Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır. ” ibaresi kullanılarak doldurulması gerekmektedir. İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın, anılan ibarenin kullanılması ile Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinin 20.1’inci bendine ilişkin 31 numaralı dipnotuna uygun olarak düzenlendiği görülmüştür.

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci fıkrasının ise İdare tarafından Tip Sözleşme’nin 31 numaralı dipnotuna uygun olarak düzenlendiği ve ihale konusu işin süreklilik gösteren bir iş olması hasebiyle fıkranın sonuna “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır ” ibaresinin eklendiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına konu olan Sözleşme Tasarısı’nın 20.2 numaralı fıkrasında İdarece yapılan düzenleme, mevcut haliyle Tip Sözleşme’nin 31 numaralı dipnotuna uygun olarak düzenlenmiş olup, sonuç itibariyle, yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda mezkûr Tasarı’nın 20.1 ve 20.1 numaralı bentleri arasında bir çelişki veya kamu ihale mevzuatına aykırılık tespit edilmediğinden başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1 numaralı fıkrasında:

“12.1. Sözleşme bedeli (Değişik ibare: RG-3/7/2009-27277)(#) (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil 20.1)..........................................................’de ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:……………………..

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” açıklaması,

Aynı maddenin 12.1 numaralı bendine ilişkin 22 numaralı dipnotta ise “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklaması,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

(Yürürlüğünün durdurulması: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarih ve Y.D. İtiraz No: 2020/585 sayılı Kararı)

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

2-Toplam Bedel Üzerinden Götürü Bedel Sözleşmelerde;

Yüklenicinin yapacağı iş götürü olarak bölümler halinde teslim alınacaksa hakediş raporları, ilgili bölümlerin tamamlanmasından sonra sözleşmesinde yazılı esaslara göre düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri yukarıdaki (1) numaralı bentte yazılı hükümlere göre yapılır.

b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi

Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır.

İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” açıklaması,

Başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1 numaralı fıkrasında “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Yargıtay Başkanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

İşin ifası sırasında yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerine ilişkin ödeme yeri, planı ve şartlarına ilişkin düzenlemelerin, idarece, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1 numaralı fıkrasında yapılması gerekmektedir.

Yukarıda aktarıldığı üzere başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1 numaralı fıkrasının ilk paragrafında ödeme yapılacak yere ilişkin bilgilere yer verilmiş; ödeme plan ve şartlarına ilişkin düzenleme ise aynı maddenin 12.1.1’inci bendinde yapılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1.1 numaralı bendi Tip Sözleşme’nin aynı numaralı bendindeki düzenlemeye uygundur. Sonuç itibariyle, ödeme yeri ve şartlarına ilişkin olarak, idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddesinde gerekli olan düzenlemeler yapılmış olduğundan, kamu ihale mevzuatına aykırı bir durum tespit edilmemiş ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. (Değişik: 3/7/2009 – 27277 R.G. / 49. md.: Değişik ibare: 20/06/2021-31517 R.G./15. md., yürürlük: 05/07/2021) İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. (Değişik madde: 20/06/2021-31517 R.G./15. md., yürürlük: 05/07/2021) Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. (Ek: 16/03/2019-30716 R.G./87. md.; yürürlük: 26/03/2019; Değişik madde: 20/06/2021-31517 R.G./15. md., yürürlük: 05/07/2021) Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı

….

16.1.3. (Ek: 16/03/2019-30716 R.G./87. md.; yürürlük: 26/03/2019; Değişik madde: 20/06/2021-31517 R.G./15. md., yürürlük: 05/07/2021) Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

………..

16.1.4. (Ek madde: 20/06/2021-31517 R.G./15. md., yürürlük: 05/07/2021) Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. (Değişik: 3/7/2009 – 27277 R.G. / 49. md.) Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. (Değişik ibare: 20/06/2021-31517 R.G./15. md., yürürlük: 05/07/2021) 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” açıklaması,

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır26.2

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3

1 mesai gününde 10 adet ve üzeri servis aracının sabah veya akşam seferini yapmaması

İhtar Yapılmayacaktır

Binde 5,00

5,00

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30?unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinin Tip Sözleşme’ye uygun olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına konu olan Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde İdarece yapılan düzenleme, mevcut haliyle zaten Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine uygun olarak düzenlenmiş ve kamu ihale mevzuatına aykırılık içermeyen bir içeriğe sahip olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26’ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

İhale konusu işe ilişkin 21.10.2021 tarihli ilan metninde “İhale konusu hizmet alımı” başlıklı 2’nci maddesinde “ a) Adı: Personel Servisi

b) Niteliği, türü ve miktarı: 29 adet midibüs (Şoför dahil en az 18 kişilik), 44 adet otobüs (Şoför dahil en az 28 kişilik) ve 9 adet otobüs (Şoför dahil en az 46 kişilik) araçlarla (252 günlük) personel servisi hizmeti alımı. Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir.

c) Yapılacağı/teslim edileceği yer: Ankara ilinde teknik şartname ekinde bulunan güzergâhlarda hizmet verilecektir.

ç) Süresi/teslim tarihi: İşe başlama tarihi 03.01.2022, işin bitiş tarihi 31.12.2022

d) İşe başlama tarihi: 03.01.2022” düzenlemesi,

Anılan ilanın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde “15. Diğer hususlar: İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Araç Kiralama/0,84

Aşırı düşük teklif değerlendirme yöntemi: Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,84” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin ekinde yer alan tablo aşağıdaki şekildedir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

29 adet Midibüs (sürücü dahil en az 18 kişilik)

gün

252

44 adet Otobüs (sürücü dahil en az 28 kişilik)

gün

252

9 adet Otobüs (sürücü dahil en az 46 kişilik)

gün

252

Teknik Şartname’nin “İhale konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Yargıtay Başkanlığında görevli personelin ikametleri ile işyeri arasında getirip götürmek amacı ile Ekte belirlenen güzergâhlar takip edilerek yapılacak personel servis taşımacılığı hizmet işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Servis araçlarına ilişkin hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1 Personel taşımacılığında kullanılacak; şoför dâhil en az 18 kişilik midibüsler, şoför dâhil en az 28 kişilik otobüsler en az 105 beygir gücünde, 2015 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Şoför dâhil en az 46 kişilik otobüsler, 2010 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Personel taşımacılığında kullanılacak tüm servisler C servis plakalı, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine, Trafik Kanunu ile Karayolları Tüzüğü Hükümleri ve Standardizasyon ölçütlerine uygun olacaktır. Araçların kapıları, koltukları, perdeleri, zemin döşemesi, camları, tavanı temiz, sağlam ve standartlara uygun olmalıdır. Araçların temiz ve bakımlı olmasına özen gösterilecek, ısıtma ve soğutma tertibatının çalışır durumda olması günlük olarak kontrol edilecektir. Araçların gerekli bakım ve onarımları periyodik olarak yaptırılacaktır.” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihaleye ilişkin 21.20.2021 tarihli ilanın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde “İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Araç Kiralama/0,84
Aşırı düşük teklif değerlendirme yöntemi: Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin ilanın 21.10.2021 tarihinde yayınlandığı, söz konusu ilanın 15’inci maddesinde ihalede uygulanacak sınır değer katsayısının (R) “Araç Kiralama/0,84” olduğu düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin, şikâyet konusu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren, anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on günlük süreleri aşmamak kaydıyla en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihini, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibinin R katsayısının 0,80 yerine 0,84 olarak alınmasının hatalı olduğu ve bu durumun sınır değer hesabının yanlış hesaplanması sonucunu doğurduğuna yönelik söz konusu iddiasının, ihale dokümanının ilana yansımış hükümlerine yönelik olduğu anlaşılmış olup, bahsi geçen iddiaya yönelik olarak İhale İlanı’nın yayımlandığı tarih olan 21.10.2021 tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde en geç 01.11.2021 tarihine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 15.11.2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Bu bağlamda, yapılan inceleme sonucunda, İhale İlanı’nın 15’inci maddesine yansıyan R katsayısına ilişkin olarak 15.11.2021 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin "Personel servis araçlarında aranacak şartlar" başlıklı 12’nci maddesinin (a) bendinde “Fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak kaydıyla on dokuz yaşından küçük… olması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin Geçici 2’nci maddesinde ise “Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen Covid-19 salgını nedeniyle, personel servis aracı olarak kullanılacak taşıtların, 12 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen, fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak kaydıyla ondokuz yaşından küçük olması zorunluluğu, bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten 31/12/2022 tarihine kadar yirmibir yaşından küçük olması şeklinde uygulanır.” hükmü mevcuttur.

Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin "Personel servisi hizmetine ilişkin giderler" başlıklı maddesinde “…Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Servis araçlarına ilişkin hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1 Personel taşımacılığında kullanılacak; şoför dâhil en az 18 kişilik midibüsler, şoför dâhil en az 28 kişilik otobüsler en az 105 beygir gücünde, 2015 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Şoför dâhil en az 46 kişilik otobüsler, 2010 model ve üzeri klimalı, kaloriferli olmalıdır. Personel taşımacılığında kullanılacak tüm servisler C servis plakalı, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine, Trafik Kanunu ile Karayolları Tüzüğü Hükümleri ve Standardizasyon ölçütlerine uygun olacaktır. Araçların kapıları, koltukları, perdeleri, zemin döşemesi, camları, tavanı temiz, sağlam ve standartlara uygun olmalıdır. Araçların temiz ve bakımlı olmasına özen gösterilecek, ısıtma ve soğutma tertibatının çalışır durumda olması günlük olarak kontrol edilecektir. Araçların gerekli bakım ve onarımları periyodik olarak yaptırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda verilen 3.1’inci bendinde yer alan düzenlemeye göre ihale konusu işte çalıştırılacak şoför dâhil en az 18 kişilik midibüsler ile şoför dâhil en az 28 kişilik otobüslerin en az 105 beygir gücünde, 2015 model ve üzeri, şoför dâhil en az 46 kişilik otobüslerin, 2010 model ve üzeri olması talep edilmektedir.

Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin "Personel servisi hizmetine ilişkin giderler" başlıklı maddesinde model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi gerektiği belirtilmekle beraber model yılının yeniliği hususunda net bir açıklama mevcut değildir. Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’ne göre de 21 yaşından küçük araçların seçilmesi gerekmekte olup idare tarafından belirlenen araç yaşı aralığı söz konusu Yönetmelik hükmüne uygundur. İhale tarihinin 19.11.2021 olduğu dikkate alındığında, idarece servis araç modellerinin yukarıda bahsi geçen mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur... ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinin ilk fıkrasında “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur... ” hükmü yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli örneği aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

29 adet Midibüs (sürücü dahil en az 18 kişilik)

gün

252

44 adet Otobüs (sürücü dahil en az 28 kişilik)

gün

252

9 adet Otobüs (sürücü dahil en az 46 kişilik)

gün

252

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

…

3.5 Yüklenici, idarenin yazılı izni olmadan araçları değiştiremez. Ancak idarenin talebi halinde şoför dahil en az 46 kişilik otobüs yerine en az şoför dahil 28 kişilik 1 adet otobüs ve şoför dahil en az 18 kişilik 1 adet midibüs olmak üzere 2 adet araç çalıştıracaktır. Yapılan değişiklikten dolayı fazla ücret talebinde bulunulmayacaktır. Değiştirdiği aracın plakasını derhal idareye bildirmek zorundadır.” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihaleye ait Teknik Şartname’nin ekinde, ihale konusu işe ait 82 adet güzergâhta kullanılacak araca ilişkin yolcu kapasitesi ve günlük yapılacak kilometreye ilişkin bilgiler bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin 3.5’inci maddesinden, yalnızca birim fiyat teklif cetvelindeki mevcut bilgilere göre ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen 9 adet sürücü dahil en az 46 kişilik otobüslere en az şoför dahil 28 kişilik 1 adet otobüs ve şoför dahil en az 18 kişilik 1 adet midibüs olmak üzere bölünme işleminin yapılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli örneğine göre 29 adet Midibüs (sürücü dahil en az 18 kişilik), 44 adet Otobüs (sürücü dahil en az 28 kişilik), 9 adet Otobüs (sürücü dahil en az 46 kişilik) olmak üzere idare tarafından üç çeşit aracın gün üzerinden teklif edilmesinin istenildiği, yukarıda bahsi geçen en az 46 kişilik otobüslere yapılacak olan bölünme işlemi sonucunda, yine birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen en az şoför dahil 28 kişilik 1 adet otobüs ve şoför dahil en az 18 kişilik 1 adet midibüs araç çeşitlerinin istenildiği görülmüştür.

Ayrıca birim fiyat teklif cetveli örneğine göre tekliflerin “Km” birimi üzerinden değil “Araç” birimi üzerinden verilmesi gerekmektedir. Teknik Şartname’nin ekinde, her bir aracın ilgili güzergâhta kaç km mesafe kat edeceği belirtilmiştir.

Yukarıda verilen bilgiler bir arada değerlendirildiğinde, işin ifası sırasında idarece birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen en az 46 kişilik otobüslere araçlarda bölünme olması halinde yine birim fiyat teklif cetvelinde istekliler tarafından teklif edilmesi istenilen diğer iki araç çeşidi olan en az şoför dâhil 28 kişilik 1 adet otobüs ve şoför dahil en az 18 kişilik 1 adet midibüs istenileceği, Teknik Şartname’de her bir aracın ilgili güzergâhta kaç km mesafe kat edeceğinin belirtildiği, dolayısıyla 46 kişilik araç yerine getirilecek iki tip aracın birim fiyat teklif cetvelinde yer alan araçlar olduğu, ayrıca güzergahların Teknik Şartname ekinde belirli olduğu ve tekliflerin güzergahlar üzerinden değil gün üzerinden alındığı, 46 kişilik aracın bölünmesi neticesinde oluşacak maliyetin istekli olabilecekler tarafından hesaplanabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 4’üncü maddesinin on ikinci bendinde “4.12 Yüklenici, servis araçlarının hareket saatlerini, personelin sabah 08:50’de iş yerinde olacak, akşam saat 18:10’da iş yerinden alınacak şekilde belirleyecektir. Yerleşke içerisinde hizmet binalarımız arasında, idarenin talep ettiği adette sabah ve akşam ücretsiz ring seferleri düzenlenecektir. Her servis aracı güzergâhındaki personelin, biniş ve iniş duraklarına ve geliş - gidiş saatlerine ilişkin çizelgeleri servis araçlarının görünür bir yerine asacaktır. İdare, bu vakitleri mesai saatlerinde oluşacak değişikliklerde dikkate alınarak, gerektiği kadar öne almaya veya ertelemeye yetkilidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan kamu ihale mevzuatı hükümlerine göre kamu ihalesi kapsamında tedarik edilecek bir işe ilişkin teknik ayrıntıların ve şartların, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda teknik şartnamede düzenlenmesi ve söz konusu düzenlemenin rekabeti engelleyici hususlar içermemesi gerekmektedir.

İhale konusu işte, idarece mesai saatlerinde değişikliklerin olabileceği hususu Teknik Şartname’de düzenlenerek idarenin ihtiyacı açıklanmıştır. Güzergâhlar için verilecek olan teklifler, genel olarak araç kapasitesi ve mesafe ile ilintili olduğundan, servis hareket saatlerinde olabilecek değişikliğin teklif edilen tutarlar üzerinde etkili olmadığı neticesine varılmıştır. Dolayısıyla idarece talep edilen bu ihtiyacı karşılayabilecek isteklilerin ihaleye teklif vermesi gerektiği açıktır.

Başvuru sahibi firma servis hareket saatlerinde değişiklik olması halinde ortaya çıkacak maliyet değişiminin istekli firmalarca öngörülemeyeceğini iddia etmekle beraber, servis hareket saatlerindeki değişikliğin maliyeti neden ve nasıl etkilediğine ilişkin bir izahta bulunmamıştır.

Başvuru konusu ihalede, mesai saatlerinde olabilecek değişikliklere ilişkin durumun Teknik Şartname’de düzenlenmesi; ihaleye ait güzergâhlar için verilecek olan tekliflerin genel olarak araç kapasitesi ve mesafe ile ilintili olması ve başvuru sahibinin servis hareket saatlerindeki değişikliğin maliyeti neden ve nasıl etkilediğine ilişkin bir açıklamasının olmaması nedeniyle, İdarece Teknik Şartname’de yapılan iddia konusu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir…” hükmü,

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Servis araçlarından faydalanma esasları” başlıklı 11’inci maddesinde “Servis araçlarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunda çalışan personel yararlanır. Bu personel kurumlarınca verilmiş kimlik kartlarını yanlarında bulundurmak ve istenildiğinde ilgililere göstermek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşları gerektiğinde yangın, tabii afet, asayiş ile ilgili toplumsal olaylar gibi olağanüstü durumlar ile alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta sevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde bu servis araçlarını, sözleşmede belirtilen ücreti mukabilinde kullanabilir.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.

Yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılır ve yüklenici, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemez. Ancak, elemanları, işçileri ve yüklenici ekipmanı ile malzemeleri işyerine getirecek veya işyerinden götürecek vasıtalar için olur almaya gerek yoktur.

Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır. Aksi halde yüklenici, bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen sayı ve miktara çıkarmak zorundadır.

Sözleşmede, işyerinde çalıştırılması gereken personel sayısının belirtildiği hallerde, yüklenici, belirtilen sayıda personeli işyerinde bulundurmak zorundadır.

Yüklenici işlerin yürütülmesinde, gerektiği şekilde eğitim ve öğretim görmüş, diplomalı, sertifikalı vb. personeli çalıştıracak ve bunları her zaman diğerlerine tercih edecektir. Ayrıca yüklenici, ilgili mevzuatı uyarınca mesleki yeterlilik belgesi alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunda belirtilen ilgili belgelerden birine; mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde ise yapacağı işle ilgili mesleki eğitim belgelerine sahip olmayan kişileri çalıştıramaz.

Üyelerinin tamamı belediyelerden oluşan mahalli idare birliklerinin, belediyelerin ve savunma, güvenlik ve istihbarat alanında faaliyet gösteren idarelerin yapacağı hizmet alımları hariç olmak üzere; ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idarede kullanıldığı işlerde, yüklenici, idare tarafından sözleşmeye davet yazısının kendisine tebliğ edildiği tarih itibarıyla bir hizmet akdine bağlı olarak çalıştırdığı işçiler hariç, sözleşme konusu işte çalıştırmak üzere hizmet akdi yaparak istihdam edeceği personeli, ihale dokümanında belirlenen nitelikleri taşıyan, Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işçiler arasından, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu ve ilgili mevzuatı çerçevesinde bu Kurumun internet portalına üye olarak doğrudan ya da Kurumun İl ve Şube Müdürlüklerine başvuruda bulunarak bu birimlerde görevli personel aracılığıyla ve kendisinin belirleyeceği seçme yöntemini kullanmak suretiyle temin edecektir. Söz konusu personelin seçimi, bu Şartnamede yer alan, idarenin ve kontrol teşkilatının konuyla ilgili denetim yetkisini düzenleyen hükümler saklı kalmak kaydıyla 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir.

İşin devamı süresince yüklenicinin yukarıda belirtilen hususlara uyup uymadığı izlenecek ve gerekli görülürse yükleniciden, çalıştırdığı personeli Türkiye İş Kurumu aracılığıyla sağladığını belgelemesi istenecektir. Personelin kısmen veya tamamen yukarıda belirtilen şekilde sağlanamadığı hallerde, yüklenici, gerekçesini belirtmek suretiyle bu hususu mümkün olan en kısa sürede idareye yazılı olarak bildirecektir.

Yüklenici, iş yerinde çalıştırılan eleman ve çeşitli sınıftan işgücü sayıları ile yüklenici ekipmanına ilişkin olarak kontrol teşkilatının isteyeceği bilgileri, sözleşme ve eklerinde öngörülen şekilde ve sıklıkta vermekle yükümlüdür.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Personel servisi hizmeti alımı” işi olduğu düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.15 İdare, gerektiğinde yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, cenaze törenine katılım, yerli ve yabancı konukların gezileri, resmi tatil, dini ve milli bayramlar ve benzeri günler için önceden haber vermek kaydıyla, yüklenici, idarenin istediği kadar araç gönderecek ve bu ek hizmete ait talep edilecek ücret, ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatı geçmeyecektir. İhaleyi üstlenen yüklenici idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de, idare tarafından gerekli hallerde önceden haber vermek kaydıyla yangın, tabii afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta şevki, cenaze törenine katılım, yerli ve yabancı konukların gezileri, resmi tatil, dini ve milli bayramlar ve benzeri günler için yüklenicinin idarenin istediği kadar araç göndereceği ve bu ek hizmete ait talep edilecek ücretin ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) birim fiyatı geçmeyeceği düzenlenmiştir.

Şartnamelerin idarelerin ihtiyaçlarını karşılama noktasında hazırlandığı, bu ihtiyaçların karşılanması ile ilgili takdir yetkisinin idareye ait olduğu, ayrıca bu şartlarla ilgili 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinin sağlanması ile ilgili sorumluluğun idareye ait olduğu açıktır.

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Servis araçlarından faydalanma esasları” başlıklı 11’inci maddesinde servis araçlarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunda çalışan personelin yararlanacağı, kamu kurum ve kuruluşlarının gerektiğinde yangın, tabii afet, asayiş ile ilgili toplumsal olaylar gibi olağanüstü durumlar ile alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta sevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde bu servis araçlarını, sözleşmede belirtilen ücreti mukabilinde kullanabileceği hükmü yer almakta olup, sektörde faaliyet gösteren basiretli tacirlerin bu durumu öngörebileceği, dolayısıyla öngörülen hizmetin belirli bir bedel öngörülerek gerçekleştirilmek istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” açıklaması,

Aynı Şartname’nin “Çalışanların kazaya uğramaları” başlıklı 40’ıncı maddesinde “Yüklenicinin önlemler almasına rağmen olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat yükleniciye aittir. Ayrıca işçi ve personelden iş başında veya işe bağlı nedenlerle ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümü de yüklenici tarafından karşılanır.

Yüklenici bu hususta, yürürlükte bulunan genel hükümlere uyacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Sigorta ve tazminat” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1 Yüklenici, servis araçlarının servis hizmeti sırasında kaza, yaralanma, can kaybı vukuunda (3. şahıslara verilen zararlar dâhil) maddi ve manevi tüm zarar, ziyan ve araçlar ile sürücülerin uğradığı maddi ve manevi zarar, ziyan vb. tazminat yükümlülüğünü tek taraflı olarak kabul eder. İdare bu türlü dava, şikâyet ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. İdarenin bu taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi hallerinde; idarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı tazminat, hasar bedeli, müspet ve menfi zararlar, faiz, yargılama masrafı, vekâlet ücreti vb. her türlü ödentileri idarece ödeme tarihinden başlamak üzere yasal faiziyle, yüklenici tarafından hiçbir itirazda bulunulmadan idareye ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

5.2 Yüklenici, çalıştırmayı taahhüt ettiği araçların; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile getirilen zorunlu mali sorumluluk sigortasını (trafik sigortası) ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasını yaptırmak zorundadır. Bu işlere ait masraflar yükleniciye aittir. Bu sigortalara ait belgelerin birer kopyası sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilecektir.

5.3 Araçların emniyet ve her türlü sigortası yükleniciye ait olup, bir kaza veya can kaybı vukuunda muhtemel tazminat yükümlülüğünü yüklenici tek taraflı olarak kabul eder.” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesine göre sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almaktan, iş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden, çalışanların işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmekten, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 ve Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddelerinde düzenlenen sigortaları yaptırmaktan yüklenici sorumludur. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte de bulunamaz.

İhale konusu işin ifası sırasında iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması hususunda yüklenicinin sorumlulukları, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda sarih olduğundan idarece Teknik Şartname’nin “Sigorta ve tazminat” başlıklı 5’inci maddesinde yapılan düzenlemede kamu ihale mevzuatına aykırılık görülmemiş ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Servis güzergahları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.4 İdare, Yüklenicinin teklif ettiği birim fiyat tarifesi üzerinden ilave yeni güzergâh belirleyebilir. Mevcut güzergâhlarda idarenin talebi ile 5 km. ye kadar yapılacak artışlar için herhangi bir ilave ücret yükleniciye ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere, başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli örneğine göre tekliflerin “Km” birimi üzerinden değil “Araç” birimi üzerinden verilmesi gerekmektedir. Ancak Teknik Şartname’nin ekinde her bir aracın ilgili güzergâhta kaç km mesafe kat edeceği net olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini oluştururken söz konusu mesafeleri dikkate almaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname ekinde yer alan güzergâh listesinde toplam 82 adet güzergâh vardır ve günlük yapılacak mesafe toplam 4597 km olarak idarece tespit edilmiştir. İdarece yapılan düzenlemeden, her bir güzergâhta günlük toplam 5 km’ye kadar artış olabileceği anlaşılmaktadır. Bu durumda güzergâhların hepsinde aynı anda 5 km artış olması halinde toplamda 410 km artış olacaktır. Bu, toplam mesafenin %9’una tekabül etmektedir.

İdarece günlük 5 km’ye kadar güzergah artışının (sabah akşam servisi beraber) makul karşılanabileceği, sektörde faaliyet gösteren basiretli tacirlerin bu durumu öngörebileceği, söz konusu husus değerlendirilerek teklif fiyatlarının oluşturulabileceği değerlendirilmektedir. Belirtilen sebeplerle mezkûr Teknik Şartname düzenlemesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak

Teknik Şartname’nin “Servis Güzergâhları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.5 Servisten yararlanacak personelin raporlu, izinli veya dış görevde olmaları, ikametgâhının değişmesi vb. sebeplerle geçici veya sürekli olarak güzergâhlarda servis ihtiyacının ortadan kalkması halinde idare mevcut güzergâhlardan gerekli gördüklerini iptal etmeye, iptal edilen güzergâhın bedelini iptal ettiği tarihten itibaren ödememeye, bu sebeplerden dolayı güzergâhlar arasında yeni düzenlemeler yapmaya, bir güzergâhtaki aracı gerekli gördüğü durumlarda diğer güzergâhtaki araçla değiştirmeye, ayrıca servis güzergâhlarında personel azalması durumunda tahsis edilen araç cinsi yerine fiilen çalışan araç cinsine göre ödeme yapmaya (otobüs yerine midibüs çalıştırılması durumunda, midibüs bedeli ödenmesi gibi) idare yetkilidir. İhaleyi üstlenen yüklenici, idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ilişkin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, istekliler tarafından sunulacak olan teklif bedellerinin araç bazında hazırlanacağı görülmektedir. Ayrıca Teknik Şartname’nin ekinde her bir aracın ilgili güzergâhta kaç km mesafe kat edeceği net olarak belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, idareye ait Teknik Şartname’de belirtilen gerekli görülen durumlarda mevcut güzergâhlardan gerekli gördüklerini iptal etme, iptal edilen güzergâhın bedelini iptal ettiği tarihten itibaren ödememe, söz konusu sebeplerden dolayı güzergâhlar arasında yeni düzenlemeler yapma, bir güzergâhtaki aracı söz konusu durumlarda diğer güzergâhtaki araçla değiştirmeye dair düzenlemeler yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen ilgili maddelerinde idare tarafından servisten yararlanacak personelin raporlu, izinli veya dış görevde olmaları, ikametgâhının değişmesi vb. sebeplerle geçici veya sürekli olarak güzergâhlarda servis ihtiyacının ortadan kalkması şeklinde gerekli gördüğü halleri anılan Şartname’de net olarak belirlediği, söz konusu hallerde mevcut güzergâhlardan gerekli gördüklerini iptal etme, iptal edilen güzergâhın bedelini iptal ettiği tarihten itibaren ödememe, söz konusu sebeplerden dolayı güzergâhlar arasında yeni düzenlemeler yapma, bir güzergâhtaki aracı söz konusu durumlarda diğer güzergâhtaki araçla değiştirme yetkilerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. İhale konusu işte, İdarece söz konusu yetkilerin hangi durumlarda kullanılacağı hususu Teknik Şartname’de düzenlenerek idarenin ihtiyacı açıklanmıştır.

Ayrıca idare tarafından maliyet hesabında güzergahların önemli bir yere sahip olduğuna dair bir bilgiye yer verilmediği, ihale konusu işe ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bilgiler doğrultusunda tekliflerin “araç” birimi üzerinden belirleneceği, Teknik Şartname’nin ekinde her bir aracın ilgili güzergâhta kaç km mesafe kat edeceğinin net olarak belirtildiği, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini oluştururken söz konusu mesafeleri dikkate almaları gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde yukarıda verilen bilgilere dayanarak, servis ücreti hesabının temel olarak kilometre üzerinden yapıldığı ve fiyatlandırmada güzergâhın önemli bir faktör olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihalede, idarece Teknik Şartname’de belirtilen yetkilerin kullanılmasına ilişkin durumun Teknik Şartname’de düzenlenmesi; birim fiyat teklif cetvelindeki güzergâhlar için yapılacak olan tekliflerin genel olarak araç kapasitesi ve mesafe ile ilintili olması ve başvuru sahibinin idarece kullanılacak olan söz konusu yetkilerin maliyeti neden ve nasıl etkilediğine ilişkin bir açıklamasının olmaması nedeniyle, İdarece Teknik Şartname’de yapılan iddia konusu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2021/UH.I-2255 (8 Aralık 2021)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin