KİK Kararı: 2021/UH.I-2234 (8 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/049
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 08.12.2021
Karar No : 2021/UH.I-2234
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ehil Mühendislik Mimarlık Müşavirlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bolu İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/603374 İhale Kayıt Numaralı “Bolu İli Merkez İlçe Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu İl Özel İdaresi tarafından 26.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bolu İli Merkez İlçe Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” ihalesine ilişkin olarak Ehil Mühendislik Mimarlık Müşavirlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 05.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2021 tarih ve 54378 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1926 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Bolu İl Özel İdaresince yapılan başvuruya konu ihaleye EKAP üzerinden teklif verdikleri, başvuruya konu ihaleden bir gün önce yapılan 2021/601055 İKN’li ihalede tekliflerin aynı gün EKAP üzerinden açılmadığı, toplantı salonunda hazır bulunan istekliler tarafından ihalenin yaklaşık maliyeti ve diğer detaylarının öğrenilerek sonraki gün yapılan başvuruya konu ihalede ilk ihalede çıkan sonuçlar dikkate alınarak tekliflerin verildiği, başvuruya konu ihaleden bir gün önce yapılan 2021/601055 İKN’li ihaleye EKAP üzerinden katılım sağladıkları, toplantı salonuna giderek katılım sağlamayan dolayısıyla yaklaşık maliyet hakkında önceki ihaleden hareketle bir tahmini olmayan firmalarının teklifinin sınır değerin altında olduğu kabul edilerek değerlendirmeye alınmadığı, idarenin 2021/601055 İKN’li ihalenin tekliflerini EKAP üzerinden süresinde açmış olması durumunda, başvuruya konu ihaleye katılacak tüm istekliler tarafından yaklaşık maliyet ve diğer hususlarla ilgili tahmin yapılabileceği ve böylece tüm isteklilerin eşit şartlarda ve rekabet ortamında ihaleye katılmış olacakları, Bolu İl Özel İdaresine yapılan şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda “ihalenin ilk oturumu 26/10/2021 12:02 saatinde sonuçlanmıştır. Bunu ihaleye istekli olarak katılan bütün firmalar açıklanan saatten sonra EKAP platformu üzerinden görebilmektedirler. İhale süreci ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılarak tamamlanmıştır.” ifadelerine yer verildiği, başvuruya konu ihaleden bir gün önce yapılan 2021/601055 İKN’li ihalede son teklif 25/10/2021 günü verildiği için, aynı gün en geç mesai bitiminde verilen tekliflerin açılması gerektiği, ancak idarenin 26/10/2021 saat 14:08’e kadar anılan ihalenin teklif açıklamasını yapmadığı, EKAP üzerinden yapılmayan teklif açıklamasının toplantı salonunda yapılmış olma olasılığının bulunduğu, bu çerçevede 26/10/2021 tarihli ve 2021/603374 İKN’li başvuruya konu ihaleye 2021/601055 İKN’li ihale sonucundan hareketle katılım sağlanmış olma olasılığı bulunduğundan, ihalenin sıhhatinden söz edilemeyeceği, kendilerinin ihaleye EKAP üzerinden e-teklif sunmakla yetindikleri, ayrıca ihale komisyonunun toplantı salonuna gitmedikleri, ihale komisyonu toplantı salonunda bulunan diğer katılımcıların huzurunda e-tekliflerin açılıp açılmadığının bilinmediği, e-tekliflerin toplantı salonunda açılmış olması durumunda toplantı adresinde bulunan katılımcıların 25/10/2021 tarihinde diğer teklifler ile idarenin yaklaşık maliyetini öğrenerek açıklanan rakamlar üzerinden değerlendirme yapmak suretiyle 26/10/2021 tarihinde yapılan başvuruya konu ihaleye teklif verdikleri, bu durumun toplantı salonunda bulunan katılımcıları daha sonra yapılan ihalelerde avantajlı hale getirdiği, EKAP üzerinden teklif sunan ve e-teklifler ile yaklaşık maliyetin açıklanmaması nedeniyle bilgi sahibi olmayan katılımcıların ise bu avantajdan yoksun bırakıldığı, e-tekliflerin toplantı salonunda açılmış olması durumunun ise Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil edeceği, her ne kadar Bolu İl Özel İdaresi tarafından toplantıya izleyici olarak kimsenin katılmadığı belirtilmiş olsa da, bu durumun şaibeli olduğu, tekliflerin zamanında EKAP üzerinde açılmadığı bir durumda bu yönde tereddüt oluşmasının mümkün olduğu, dolayısıyla yapılan ihalelerde eşitlik ve rekabet ilkelerinin uygulanmadığı,

2. 01/11/2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile tekliflerinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olmasının hatalı olduğu, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde belirtilen benzer iş şartlarının taraflarınca sağlanmış olduğu, ihale dokümanında benzer iş olarak yurt içi ve yurt dışında; okul, hastane, kamu idari binaları, karakol vb. binaların proje çizim işi veya okul, hastane, kamu idari binaları, karakol vb. binaların güçlendirme proje çizim işi kapsamındaki iş deneyim belgelerinin kabul edileceğinin belirtildiği, 24/03/2021 tarihli ve 31433 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2021 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ’de yapıların mimarlık hizmetlerine göre sınıflandırıldığı, benzer iş olarak kabul edilen okulların bu Tebliğ’de III-A grubu yapılar içerisinde bulunduğu, benzer iş olarak sundukları kamu kurumuna yapılmış lojmanların da III-A grubu yapılar içerisinde yer aldığı, benzer iş olarak kabul edilen okullarla benzer iş olarak sunulan kamu lojmanlarının aynı yapı grubunda bulunduğu, bu nedenle kamu lojmanlarının benzer iş olarak kabulünün gerektiği, kamu idari bina proje işlerinin okul binası olmamasına karşın okul güçlendirme işlerinde benzer iş olarak kabul edildiği durumda kamu lojman proje işlerinin de benzer iş olarak kabul edilmesi gerektiği, Bolu İl Özel İdaresine yapılan şikayet başvurusu üzerine alınan kararda “benzer iş gruplarında iddia ettiğiniz gibi III-A Grubu gibi herhangi bir grup adı yazılmamıştır. Bu sebeple İdari Şartnamede ayrıntılı bir şekilde istenen iş deneyimi belgeleri geçerlidir. İhale komisyonu da değerlendirmesini
   Oybirliği ile bu şekilde yapmıştır” ifadelerine yer verildiği, ihale konusu işin III-A grubunda tanımlı işlerden olması nedeniyle III-A grubunda tanımlı tüm işlerin bu kapsamda iş deneyiminde dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla tekliflerinin bu husus gözetilmeden değerlendirme dışı bırakılmasının hatalı olduğu,

3. İhale için belirlenen yaklaşık maliyet miktarının hatalı olduğu, komisyon kararında yer alan şerhte de belirtildiği gibi yaklaşık maliyetin düşük hesaplandığı, TUİK maliyet endeks oranlarına göre hesaplama yapıldığında sınır değerin %10-20 oranında değiştiği, yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması gerektiği, Bolu İl Özel İdaresine yapılan şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda “Böyle bir güncelleme yapılmadan bile firmanızın teklif sınır değerin altında kalmıştır. Böyle bir düzenleme yapıldığında da yaklaşık maliyetin daha da artacağından teklif etmiş olduğunuz fiyat yine sınır değerin altında kalacaktır. Ayrıca komisyon üyesinin şerhinde yapım işleri için geçerli olabilecek bir güncelleme yazılmıştır. Hizmet alım ihalelerinde güncelleme yapmak için inşaat maliyet endekslerine göre işlem yapılamaz inşaat maliyet endeksleri yapım işleri için geçerlidir. Yaklaşık maliyet güncellemesi aynı zamanda idarenin takdirinde olan bir konudur. Yaklaşık maliyet güncellenmemesi yaklaşık maliyet hatalı olduğu anlamına gelmez. Proje ve teknik şartnamelerde olup da maliyet hesabında bulunmayan iş kalemleri olduğunda yaklaşık maliyet hesapları hatalıdır denilebilir. Bunun için de ihale saatinden en az 72 saat öncesinde idareye itiraz dilekçesi vermiş olmanız gerekmektedir. İtiraz dilekçesi vermeyerek katılmış olduğunuz ihalenin Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubunun 1. Maddesinde “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmemeniz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz” denilmektedir. E-imzalı olarak teklifinizi sunmuş ve ihalenin şartlarını kabul etmiş bulunmaktasınız” ifadelerine yer verildiği, endeks oranları değiştiğinde sınır değer oranının %10-20 arasında değişmesi söz konusu olacağı için ihale için avantajlı duruma gelmelerinin olası olduğu, endeks oranları dikkate alınarak yaklaşık maliyet belirlenmediğinden tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı, tekliflerinin her durumda sınır değerin altında kalacağı iddiasının doğru olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “...Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı… yönlerinden sırasıyla incelenir …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde “…(5) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçeyle şikâyet başvurusunda bulunulamaz. Bu nedenle dilekçelerde bir başka ihaleden söz edilmesi durumunda, şikâyetin hangi ihaleye ilişkin olduğu ve hangi konunun şikayet edildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olarak düzenlenen şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında; aranması gereken asgari unsurlar ile dilekçe ekinde sunulması zorunlu bilgi ve belgelerin sayıldığı, bu başvuru yollarına ilişkin olarak anılan Kanun’da öngörülen sürelerde sağlıklı bir denetim yapılabilmesi amacıyla hiçbir eksiklik içermeyen dilekçelerle başvuruda bulunulmasının öngörüldüğü, buna göre başvuruların şekil unsurlarına ilişkin olarak, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağının ortaya konulduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin adının 2021/603374 İhale Kayıt Numaralı “Bolu İli Merkez İlçe Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” ihalesi işi olduğu görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından da Kuruma hitaben yazılmış itirazen şikayet dilekçesi üzerinde yer alan bilgiler incelendiğinde, itirazen şikayet başvurusuna konu ihalenin adının ve İKN’sinin aynı şekilde belirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, bahse konu iddianın, aynı idare tarafından gerçekleştirilen 2021/601055 İhale Kayıt Numaralı “Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” ihalesinin konusunu oluşturduğu ve başvuru sahibi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin bu iddiasının, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde yer alan “…Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, … tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü gereği şekil yönünden reddedilmesi gerektiği,

Ayrıca her ihalenin kendi içerisinde incelemeye konu olması gerektiği dikkate alındığında, aynı idarenin 2021/601055 İhale Kayıt Numaralı ihalede yapmış olduğu idari işlemin, başvuruya konu 2021/603374 İhale Kayıt Numaralı ihale bakımından eşitlik ve rekabet ilkelerinin ihlaline yol açtığı iddiasının dikkate alınamayacağı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

ifade eder.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bolu İli Merkez İlçe Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Bolu İli Merkez İlçe 4 adet Muhtelif Okulun Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu/Merkez ve İlçeleri.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerindeki deneyimi gösteren belgeleri,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeleri,

c) Devam eden yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin kusursuz olarak tamamlanması ve ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşması şartıyla; kusursuz olarak gerçekleştirilen ya da ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeleri veya

d) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin deneyimi gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Yurt içi ve Yurt dışında;

Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Proje Çizim İşi veya Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Güçlendirme Proje Çizim İşi kapsamındaki iş deneyim belgeleri.” düzenlemesi yer almaktadır.

01.11.2021 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında, başvuru sahibinin sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, işin adının “Bolu İli Merkez İlçe Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” olarak belirlendiği ve ihaleye hizmet alımı olarak çıkıldığı, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işe yönelik yapılan düzenleme incelendiğinde, benzer işin “Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Proje Çizim İşi veya Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Güçlendirme Proje Çizim İşi kapsamındaki iş deneyim belgeleri” şeklinde belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin Emniyet Genel Müdürlüğü İnşaat Emlak Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Elazığ Sivrice Polis Lojmanlarına Ait Tam Takım Uygulama Projeleri ve İhale Evraklarının Hazırlanması Hizmet Alımı İşi”ne ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri ile yapılan inceleme ve tespitler ışığında, benzer iş tanımında “vb” ifadesine yer verilmek suretiyle okul, hastane, kamu idari binaları, karakol binalarına benzeyen binaların proje çizim işi veya güçlendirme proje çizim işlerinin benzer iş olarak belirlendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesine konu iş içerisinde yer alan polis lojmanlarına ait tam takım uygulama projeleri hazırlanması ve ihale evraklarının hazırlanması işinin de benzer işe uygun olduğu sonucuna varıldığından, başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idari işlemin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmüne yer verilmiş, 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde ise itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onuncu fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin başvuru sahibi tarafından giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerine göre; mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarelerce, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, ihale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyetin her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı, yukarıda (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen yöntemler çerçevesinde elde edilen fiyatların biri, birkaçı veya tamamının herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanabileceği, ayrıca götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanacağı, bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetlerin gösterileceği, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanacağı, buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı, yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetlerin endeks üzerinden güncelleneceği, asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncelleneceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin idarece piyasa araştırması yapılmak suretiyle 473.858,00 TL olarak belirlendiği, ihale dokümanı içerisinde yaklaşık maliyetin idare tarafından güncellendiğine dair herhangi bir belgeye rastlanmadığı, idare tarafından sınır değerin 292.324,89 TL olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin 212.800,00 TL olduğu ve dolayısıyla teklifinin sınır değerin altında olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiası ile ilgili olarak somut bir biçimde herhangi bir mevzuata aykırılığın ileri sürülmediği, idare işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği anlaşıldığından, bu iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan idarece mevzuatta öngörülen yöntemlerden piyasa fiyat araştırması yoluyla yaklaşık maliyetin hesaplandığı görülmüş olup, iddianın bu yönüyle de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği iddiası ile ilgili olarak yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiğinin idarece tespiti halinde güncelleme yapılabileceği, idarece bu hususta bir tespit yapılmadığı, başvuru sahibi tarafından ise güncelleme yapılması gerektiğine dayanak oluşturacak haklı bir gerekçenin ortaya konulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği şekilde yaklaşık maliyetin idarece güncellenmiş olması halinde de sınır değer hesaplamasında değişken olan yaklaşık maliyetin artmasının sınır değer tutarının daha yüksek olması sonucunu doğuracağından, başvuru sahibinin teklifinin sınır değer altında kalma durumunun değişmeyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibinin 2’nci iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucu idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varıldığından düzeltici işlem belirlenmesi gerekmekle birlikte, İdari Şartname’nin 33’üncü madde düzenlemesi uyarınca sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedileceği, başvuru sahibinin teklifinin de sınır değerin altında olduğu bu nedenle yeterlik koşullarını sağlayan geçerli bir teklif olsa dahi her durumda teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle teklifi reddedileceğinden, başvuru sahibinin teklif geçerlilik durumunun nihai olarak değişmeyeceği anlaşılmış olup, aykırılık tespit edilen hususta düzeltici işlem tesisine gerek bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.