KİK Kararı: 2021/UH.I-2231 (8 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/049
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 08.12.2021
Karar No : 2021/UH.I-2231
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ehil Mühendislik Mimarlık Müşavirlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bolu Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/601055 İhale Kayıt Numaralı “Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu Özel İdaresi tarafından 25.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması” ihalesine ilişkin olarak Ehil Mühendislik Mimarlık Müşavirlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2021 tarih ve 54377 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1927 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Bolu İl Özel idaresince 25/10/2021 tarihinde yapılan 2021/601055 ihale kayıt numaralı ihaleye EKAP üzerinden teklif verdikleri, tekliflerin en geç aynı günün mesai bitim saatine kadar açıklanması gerekmekte ise de bir sonraki güne kadar teklif açıklaması yapılmadığı, idareye yapılan şikayet başvurusuna “ihalenin ilk oturumu 25/10/22020 12:17 saatinde sonuçlanmıştır. Bunu ihaleye istekli olarak katılan bütün firmalar açıklanan saatten sonra Ekap platformu üzerinden görebilmektedirler. İhale süreci ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılarak tamamlanmıştır.” şeklinde cevap verildiği, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 23’üncü ve İdari Şartname’nin 3’üncü maddesi gereğince e-tekliflerin, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılması gerektiği, son teklif 25/10/2021 günü saat 11:00’de verildiğine göre en geç mesai bitiminde verilen tekliflerin açılması gerektiği, ancak idarece 26/10/2021 saat 14:08’e kadar teklif açıklaması yapılmadığı, ilk oturumun 25/10/2021 saat 12:17’de sonuçlandırıldığının bildirildiği, fakat ihale teklif belgelerinin aynı gün açıklanmadığı, bu nedenle mevzuata aykırılık bulunduğu,

2. İhaleye EKAP üzerinden e-teklif sundukları, ayrıca ihale komisyonunun toplantı salonuna gitmedikleri, bu nedenle ihale komisyonu toplantı salonunda bulunan diğer katılımcıların huzurunda e-tekliflerin açılıp açılmadığının bilinmediği, idarece toplantıya izleyici olarak kimsenin katılmadığının belirtildiği, ancak bu durumun şaibeli olduğu, tekliflerin zamanında EKAP üzerinde açılmadığı bir durumda bu yönde tereddüt oluşmasının mümkün olduğu, bu doğrultuda e-tekliflerin açılacağı adreste bulunan katılımcılar ile bu adreste bulunmayıp EKAP üzerinden e-teklif sunan katılımcılar arasında eşitsizlik oluştuğu, toplantı adresinde bulunan katılımcıların 25/10/2021 tarihinde diğer teklifler ile idarenin yaklaşık maliyetini öğrenerek ve açıklanan rakamlar üzerinden değerlendirme yaparak 26/10/2021 tarihinde yapılan 2021/603374 ihale kayıt numaralı ihaleye teklif verdikleri, bu durumun toplantı salonunda bulunan katılımcıları daha sonra yapılan ihalelerde avantajlı hale getirdiği, EKAP üzerinden teklif sunan ve e-tekliflerin ve yaklaşık maliyetin açıklanmaması nedeniyle bilgi sahibi olmayan katılımcıların ise bu avantajdan yoksun bırakıldıkları, o halde yapılan ihalelerde rekabet, eşitlik ve tarafsızlık ilkelerinin uygulandığından söz edilemeyeceği, öte yandan idarenin e-tekliflerin açıklanmamasıyla ilgili olarak hiçbir açıklama yapmamış olmasının da ihale usulüne aykırı olduğu,

3. 01/11/2021 tarihli ihale komisyonu kararının da hatalı olduğu, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş şartlarının sağlanmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, İdari Şartnamenin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak “Yurt içi ve Yurt dışında; Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Proje Çizim İşi veya Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Güçlendirme Proje Çizim İşi” kapsamındaki iş deneyim belgelerinin kabul edileceği belirtildiği, 24/03/2021 tarihli 31433 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2021 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğinde yapıların mimarlık hizmetlerine göre sınıflandırıldığı, benzer iş olarak kabul edilen okulların bu tebliğde III-A grubu yapılar içerisinde bulunduğu, benzer iş olarak sundukları kamu kurumuna yapılmış lojmanların da III-A grubu yapılar içerisinde yer aldığı, benzer iş olarak kabul edilen okullarla benzer iş olarak sunulan kamu lojmanlarının aynı yapı grubunda olduğu, bu nedenle kamu lojmanlarının benzer iş olarak kabulü gerektiği, bunun yanında kamu idari bina proje işlerinin okul binası olmamasına karşın okul güçlendirme işlerinde benzer iş olarak kabul edildiği durumda kamu lojman proje işlerinin de benzer iş olarak kabul edilmesi gerektiği, ihale konusu işin III A grubunda tanımlı işlerden olduğu ve III A grubunda tanımlı tüm işlerin bu kapsamda iş deneyiminde dikkate alınması gerektiği, bu husus gözetilmeden değerlendirme dışı bırakılmalarının hatalı olduğu,

4. İdarece yaklaşık maliyet miktarının hatalı belirlendiği, komisyon kararında yer alan şerhte de belirtildiği gibi yaklaşık maliyetin düşük hesaplandığı, TUİK maliyet endeks oranları hesaplama yapıldığında sınır değerin %10-20 oranında değiştiği, böylelikle ihalede ekonomik açıdan en avantajlı duruma gelmelerinin olası olduğu, endeks oranları dikkate alınarak yaklaşık maliyet belirlenmediğinden tekliflerinin sınır değer altında kaldığı, normal şartlarda tekliflerinin ilk sırada yer alması gerekirken yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmasıyla ve benzer iş değerlendirmesinin yanlış yapılmasıyla firmalarının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “E-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. EKAP, e-imza ile imzalanmış e-teklifi Kuruma göndermeden önce şifreleme işlemi yapar. Şifreleme sonucunda EKAP tarafından oluşturulan e-anahtar, istekli tarafından kaydedilir. e-teklifin ihale dokümanında belirtilen tekliflerin açılma saatine kadar EKAP üzerinde Kurum tarafından belirlenecek şifreleme ve saklama yöntemleri ile saklanarak açılmaması sağlanır. Teklife ilişkin e-anahtar ihale tarih ve saatinden sonra, tekliflerin açılacağı saate kadar EKAP üzerinden gönderilir. Tekliflerin açılacağı saate kadar e-anahtarları gönderilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(3) e-teklifin ve buna ilişkin e-anahtarın EKAP’a alınma zamanı 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ve ilgili ikincil mevzuatta düzenlenen zaman damgası ile kayıt altına alınır. Bu zamanın tespitinde atom saati kullanılır.

(4) İhale sürecinde idareler ve/veya kayıtlı gerçek ve tüzel kişilerce, teknik sorunlar nedeniyle EKAP üzerinde işlem yapılamaması halinde, ihale sürecine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun şekilde sürdürülebilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacına yönelik olarak alternatif sistemleri ve uygulamaları devreye almaya, gerekli hallerde bu ve ilgili işlemleri durdurmaya, ertelemeye, yenilemeye veyahut iptal etmeye yönelik tedbirleri almaya Kurum yetkilidir. Bu durumda EKAP üzerinden gerekli bildirimler yapılır.

...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “e-tekliflerin açılması” başlıklı 23’üncü maddesinde “E-teklifler, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. e-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenlenir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca alınan geçici teminat mektuplarının değerlendirilmesi, geçici teminat tutarının teklif bedelinin yüzde üçünü karşılayıp karşılamadığının ve geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin EKAP tarafından kontrol edilmesi suretiyle yapılır. EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlenir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır ve EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24’üncü maddesinde (1) e-tekliflerin açılması ve ilk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Ancak bu durumda her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

(2) Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 23 üncü madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya belgelerinin eksik olduğu ya da geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilenlerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve buna ilişkin kayıt yapılır.

(3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

(4) Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir.

(5) EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz ve bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulan belgelerde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından bilgilerin tamamlanması istenir. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin tamamlanması için iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Bu süre içerisinde istekli tarafından eksik bilgilere ilişkin belgeler idareye sunulur. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayanların teklifleri dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirme dışı bırakılır.

(6) Teklif değerlendirme işlemleri sonrasında, EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanak” hazırlanır ve bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

BOLU İLİ MERKEZ VE GÖYNÜK İLÇESİNDEKİ MUHTELİF OKULLARIN MEVCUT GÜÇLENDİRME VE ONARIM PROJELERİNİN REVİZE EDİLMESİ VE YAKLAŞIK MALİYET DOSYALARININ HAZIRLANMASI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu / Merkez - Göynük İlçesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar EKAP üzerinden verilecektir.

30.2. e-teklifler, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılır. e-anahtarın bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle, EKAP üzerinden Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı düzenlenir. İhale komisyonunca ihale saatine kadar kaç teklif verilmiş olduğu EKAP üzerinde ve hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendine göre pazarlık usulü ile yapılan ihaleler ile fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihaleler dışındaki ihalelerde; istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanarak, EKAP üzerinden İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve talep etmeleri halinde hazır bulunan isteklilere birer örneği verilir. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır.

31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır.

…

31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir.

31.7. Bu madde boş bırakılmıştır.

31.8. Yapılan değerlendirme sonucunda, ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılarak EKAP üzerinden ?Uygun Olmayan e-Teklif Kontrol Tutanağı? düzenlenir ve değerlendirme dışı bırakma işleminin gerekçeleri belirtilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 25.10.2021 tarihinde yapılan şikayete konu “Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması İşi”ne 19 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin geçici teminat sunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi istekli de dahil olmak üzere 4 isteklinin teklifinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesi ile, 2 isteklinin teklifinin ise hesaplanan sınır değerin altında kaldığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 01.11.2021 tarihli ihale komisyonu kararından ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi Ada Ulusal Mimarlık Müşavirlik Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Stanbul Yapı Tasarım Uygulama Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece düzenlenen E-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı’nda “İhale tarih ve saati: 25.10.2021, saat: 11.00

Tekliflerin açıldığı tarih ve saat: 25.10.2021, saat: 11.00

Tutanağın düzenlendiği tarh ve saat: 25.10.2021, saat 12:17” bilgilerinin,

İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar tutanağında ise “İşin yaklaşık maliyeti: 301.023,23 TRY

Formun doldurulduğu tarih: - “ bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.

İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar tutanağında işin yaklaşık maliyetinin açıklandığı, ancak tutanağın düzenlendiği tarih kısmının boş bırakıldığı görülmüş olup, yaklaşık maliyetin açıklanma tarihi ile ilgili tereddütü gidermek amacıyla 29.11.2021 tarihli yazımız ile Elektronik İhale Daire Başkanlığından görüş istenmiştir.

Elektronik İhale Daire Başkanlığının 01.12.2021 tarihli yazısında; “EKAP'ta elektronik ihalelerde teklif değerlendirmenin birinci oturumu, idareler tarafından isteklilere ilişkin birinci oturum teklif değerlendirmesi yapıldıktan sonra "1. Oturumu Kaydet ve Tutanakları İsteklilere Gönder" düğmesine basıldığında tamamlanmakta olup; bu düğmeye basıldığında ihaleye teklif veren isteklilere, söz konusu ihalede birinci oturumun tamamlandığına ve EKAP'ta "Durum İzleme Ekranı" sayfasından birinci oturuma ilişkin tutanaklara erişebileceklerine ilişkin bildirim ve e-posta gönderilmektedir. İstekliler, bu aşamadan itibaren "Durum İzleme Ekranı" sayfasından ihalenin birinci oturumu ile ilgili tutanaklara erişebilmekte olup, ihalenin yaklaşık maliyetini de bu tutanaklardan öğrenebilmektedirler.

İlgi yazınızda bahsedilen hususlara ilişkin EKAP'ta yapılan incelemeler neticesinde, 2021/601055 İKN'li ihalede idare tarafından teklif değerlendirmenin birinci oturumunun tamamlanarak "1. Oturumu Kaydet ve Tutanakları İsteklilere Gönder" düğmesine basıldığı tarihin 26.10.2021 saat 14:08 olduğu tespit edilmiş olup, dolayısı ile ihale tarihi olan 25.10.2021 tarihinde istekliler tarafından EKAP'ta yaklaşık maliyet bilgisini içeren tutanaklara erişilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. İsteklilerce 26.10.2021 tarihinde saat 14:08'den itibaren söz konusu sayfadan birinci oturum tutanaklarına erişilebilmesi mümkün hale gelmiş olmakla birlikte; mevcut durumda söz konusu sayfada isteklilerce bu tutanaklara erişim sağlanıp sağlanmadığına ilişkin kayıt tutulmadığından, isteklilerin fiilen bu tutanakları indirip indirmediklerine ilişkin bilgi EKAP'ta bulunmamaktadır.” bilgilerine yer verilmiştir.

İhale dokümanında tekliflerin elektronik ortamda alınacağının belirtildiği ihalelerde, istekliler tarafından ihale dokümanında yer alan "Yeterlik Bilgileri Tablosu" doldurulmak suretiyle tekliflerin EKAP üzerinden sunulması gerektiği, e-tekliflerin, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılacağı, e-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-tekliflerin tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenleneceği, ihale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu hazır bulunanlara duyurulacağı, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edileceği, EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nın düzenleneceği, istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyetin açıklanacağı ve EKAP üzerinden “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak”ın hazırlanacağı, bu tutanakların durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebileceği ve EKAP üzerinde kayda alınacağı, bu tutanakların çıktısının ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanacağı, bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemeyeceği, teklifi oluşturan belgelerin düzeltilemez ve tamamlanamayacağı, tekliflerin ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturumun kapatılacağı, e-tekliflerin açılması ve ilk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonunun belirlenen-bir tarih ve saatte toplanacağı ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirmesine başlanacağı, teklif değerlendirme işlemlerinin birden fazla oturumda yapılabileceği, her oturum kapatılmadan önce bilgilerin EKAP'a kaydedileceği ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanacağı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ve görüş yazısından, başvuruya konu ihalede olduğu gibi elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde, e-tekliflerin, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılacağı, ihale günü ilk oturumda tekliflerin alınması ve açılması sürecinde yaklaşık maliyet tutarının da isteklilere açıklanacağı, teknik açıdan "1. Oturumu Kaydet ve Tutanakları İsteklilere Gönder" düğmesine basıldığında ihaleye teklif veren isteklilere, söz konusu ihalede birinci oturumun tamamlandığına ve EKAP'ta "Durum İzleme Ekranı" sayfasından birinci oturuma ilişkin tutanaklara erişebileceklerine ilişkin bildirim ve e-posta gönderildiği, isteklilerin, bu aşamadan itibaren "Durum İzleme Ekranı" sayfasından ihalenin birinci oturumu ile ilgili tutanaklara erişebildiği ve ihalenin yaklaşık maliyetini de bu tutanaklardan öğrenebildikleri, buna göre şikayete konu ihalede "1. Oturumu Kaydet ve Tutanakları İsteklilere Gönder" düğmesine basıldığı tarihin 26.10.2021 saat 14:08 olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla istekliler tarafından EKAP'ta yaklaşık maliyet bilgisini içeren tutanaklara 26.10.2021 saat 14:08 den itibaren erişilebildiği hususları dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

ifade eder.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

BOLU İLİ MERKEZ VE GÖYNÜK İLÇESİNDEKİ MUHTELİF OKULLARIN MEVCUT GÜÇLENDİRME VE ONARIM PROJELERİNİN REVİZE EDİLMESİ VE YAKLAŞIK MALİYET DOSYALARININ HAZIRLANMASI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu / Merkez - Göynük İlçesi.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerindeki deneyimi gösteren belgeleri,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeleri,

c) Devam eden yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin kusursuz olarak tamamlanması ve ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşması şartıyla; kusursuz olarak gerçekleştirilen ya da ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeleri veya

d) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin deneyimi gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Yurt içi ve Yurt dışında;

Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Proje Çizim İşi veya Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Güçlendirme Proje Çizim İşi kapsamındaki iş deneyim belgeleri.” düzenlemesi yer almaktadır.

01.11.2021 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararından, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından Emniyet Genel Müdürlüğü İnşaat Emlak Daire Başkanlığınca düzenlenen 05.08.2020 tarih ve 47713-H-DT-3-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesine konu işin adının ve tanımının “Elazığ Sivrice Polis Lojmanlarına Ait Tam Takım Uygulama Projeleri ve İhale Evraklarının Hazırlanması Hizmet Alımı İşi” olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede, işin adının “Bolu İli Merkez ve Göynük İlçesindeki Muhtelif Okulların Mevcut Güçlendirme ve Onarım Projelerinin Revize Edilmesi ve Yaklaşık Maliyet Dosyalarının Hazırlanması İşi” olarak belirlendiği ve ihaleye hizmet alımı olarak çıkıldığı, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işe yönelik yapılan düzenleme incelendiğinde, benzer işin “Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Proje Çizim İşi veya Okul, Hastane, Kamu İdari Binaları, Karakol vb. binaların Güçlendirme Proje Çizim İşi kapsamındaki iş deneyim belgeleri” şeklinde belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri ile yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; benzer iş tanımında “vb” ifadesine yer verilmek suretiyle okul, hastane, kamu idari binaları, karakol binalarına benzeyen binaların proje çizim işi veya güçlendirme proje çizim işlerinin benzer iş olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu iş içerisinde yer alan polis lojmanlarına ait tam takım uygulama projeleri hazırlanması ve ihale evraklarının hazırlanması işinin de benzer işe uygun olduğu değerlendirilmiş olup, başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmüne yer verilmiş, 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde ise itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onuncu fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin başvuru sahibi tarafından giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerine göre; mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarelerce, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, ihale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyetin her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı, yukarıda (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen yöntemler çerçevesinde elde edilen fiyatların biri, birkaçı veya tamamının herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanabileceği, ayrıca götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanacağı, bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetlerin gösterileceği, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanacağı, buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı, yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetlerin endeks üzerinden güncelleneceği, asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncelleneceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin idarece piyasa araştırması yapılmak suretiyle 301.023,23 TL olarak belirlendiği, ihale dokümanı içerisinde yaklaşık maliyetin idare tarafından güncellendiğine dair herhangi bir belgeye rastlanmadığı, idare tarafından sınır değerin 182.717,98 TL olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin 207.200,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiası ile ilgili olarak somut bir biçimde herhangi bir mevzuata aykırılığın ileri sürülmediği, idare işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği anlaşıldığından, bu iddiasının 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan idarece mevzuatta öngörülen yöntemlerden piyasa fiyat araştırması yoluyla yaklaşık maliyetin hesaplandığı görülmüş olup, iddianın bu yönüyle de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği iddiası ile ilgili olarak, yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiğinin idarece tespiti halinde güncelleme yapılabileceği, idarece bu hususta bir tespit yapılmadığı, başvuru sahibi tarafından ise güncelleme yapılması gerektiğine dayanak oluşturacak haklı bir gerekçenin ortaya konulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.