KİK Kararı: 2021/UH.I-2126 (24 Kasım 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/047
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 24.11.2021
Karar No : 2021/UH.I-2126
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Org. ve Danış. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/562420 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 01.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” ihalesine ilişkin olarak Hayat Org. ve Danış. San. Tic. Ltd. Şti.nin 11.10.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.10.2021 tarih ve 50115 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1766 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede benzer iş tanımının içme suyu ve/veya atıksu arıtma tesisleri yapımı veya arıtma tesislerinin işletilmesi işlerinin birlikte veya ayrı ayrı yapılması olarak belirlendiği, buna karşılık, içmesuyu ve/veya atıksu arıtma yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi sunulması halinde, ihale konusu işin özelliğinden dolayı sadece yüklenici veya alt yüklenici iş deneyim belgelerinin değerlendirmeye alınacağının düzenlendiği, idare tarafından ihale konusu işin özelliği ileri sürülerek, hizmet alımı ihalelerinde, iş denetleme veya iş yönetme belgesi ile ihaleye iştirak edilmesinin mümkün olmayacağı kastedilmekte ise de, hizmet alımı olarak gerçekleştirilecek şikayete konu ihalede, yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına eklendiği, bu şekilde bir belirleme yapıldıktan sonra 4734 sayılı Kanun’un 5 ve 10’uncu maddeleri ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesindeki mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde, benzer işe uygun bir yapım işinde "denetleme” veya “yönetme” görevinde bulunmuş iş deneyim belgesi sahibi isteklilerin ihaleye katılımının engellendiği,

2. İhale İlanı ve İdari Şartname’de yer alan fiyat dışı unsurlara ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, idarelerin fiyat dışı unsur belirlerken, isteklilerce teklif edilen bedelin puanını, Kanun’un düzenleniş amacını da aşarak çok düşük belirlemelerinin, buna karşılık kamuya herhangi bir fiyat avantajı sağlamayan çeşitli puanlama yöntemleri kullanılarak, kamu kaynaklarını israf etmelerinin temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği, idare tarafından “60 Puan” üzerinden değerlendirme yapılacak olan “Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlaması” incelendiğinde, esasen bu puanlamada, isteklilerin hizmeti kaliteli bir biçimde yerine getireceklerine veya işletme ve bakım maliyetlerini düşürmek sureti ile kamu kaynağının daha ekonomik harcanacağına veya ne gibi bir maliyet avantajı sağlamak sureti ile hizmeti daha ekonomik bir şekilde yürüteceklerine yönelik hiçbir belirlemenin mevcut olmadığı, idarece yapılan puanlamanın, sadece isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyete uyumunu ölçmeye yönelik bir puanlama metodu olduğu, netice itibarıyla, idarece isteklilerin teklif ettikleri bedellerden en düşük olanına 40 puan, buna karşılık teklif bedeli yaklaşık maliyetle uyumlu olan istekliye 60 puan verilmesinin, 4734 sayılı Kanun’un asıl amacını ifade eden, ihtiyacın en uygun fiyatla ve en kaliteli bir şekilde temin edilmesi amacına uyarlılık göstermediği, açıklanan nedenlerle, ihalenin iptal edilerek, daha gerçekçi bir puanlama sistemi ile ihale edilmesi gerektiği,

3. İhale konusu atıksu arıtma tesislerinin işletilmesi hizmet işinin tek bir ihale altında birleştirilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

4. İhaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetveli incelendiğinde, ihale konusu iş kalemlerinin bir kısmının atıksu arıtma tesisleri ve terfi merkezlerinin işletilmesi işi, bir kısmının muhtelif malzemelerin temini işi, bir kısmının ise onarım gibi yapım işlerinden oluştuğu, aralarında kabul edilebilir doğal bağlantı bulunmayan söz konusu işlerin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

5. İdari Şartname’nin 25’inci maddesine göre ödenecek olan yol ve yemek ücretlerinin ayda kaç gün üzerinden verileceğinin belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

6. Biyolojik-ileri biyolojik arıtma ünitelerinin işletilmesinde yüklenicinin elinde olmayan sebeplerle herhangi bir kesinti yapılmasının yükleniciyi ciddi zararlara uğratacağı,

7. Genel saha ünitelerinin işletilmesi işlerimde iş emirlerinin yükleniciden kaynaklı olmayan durumlarda nasıl bir işlem yapılacağının tereddüt oluşturduğu,

8. Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinin alt bendinde yer alan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

9. Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinin alt bendinde yer alan düzenleme ile yükleniciye kayıtsız şartsız bu hükümlere uyma zorunluluğunun getirildiği, anılan maddede herhangi bir sınırlama getirilmeyip koşulsuz bağlı kalınması durumunda karşılaşılabilecek işletmesel problemlerden ötürü idarenin uygulayacağı cezalar, diğer kurumlarca uygulanacak cezalar, eksik hakediş alınması gibi hususlarda yüklenicinin herhangi bir sorumluluğu bulunup bulunmayacağı konusunda düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu,

10. Yüklenici kıdem tazminatlarını ve toplu sözleşme farklarını ödemesi yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,

11. Sözleşme Tasarı’nın 12’nci maddesindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

12. Yol ve yemek ücretlerinin kaç gün üzerinden verileceğinin belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

13. İhale dokümanında yüklenicinin karşılayacağı araç, GSM ve haberleşme giderlerinin net olarak belirtilmesi gerektiği,

14. Ön arıtma ünitelerinin işletilmesi işlerinde belirli olmayan hususların teklif fiyatı oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

15. İhalede çalıştırılacak olan engelli personelin ve anahtar teknik personelin maaşları için herhangi bir şekilde düzenleme yapılmamasının istekilerin teklif fiyatının oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

16. İdari Şartname’nin 25’inci maddesine göre ayni olarak verilen yemek ve yol parasının personelin fiili olarak çalışmadığı günler için nasıl bir kesinti yapılacağı konusunda tereddüt oluşturmasının mevzuata aykırı olduğu,

17. Baltalimanı BAAT için birim fiyat cetvelinde verilen çamur miktarı 54.000 ton iken birim fiyat tanımlamalarında verilen performans miktarında (1.003 gün x 90 ton/gün= 90.270) 90.270 ton olduğu, yine Ambarlı İBAAT için birim fiyat cetvelinde verilen çamur miktarı 100.000 ton iken birim fiyat tanımlamalarında verilen performans miktarında (1.003 gün x 110 ton/gün) 110.300 ton olduğu, dolayısıyla birim fiyat cetveli ile birim fiyat tarifleri arasında çelişki olmasının mevzuata aykırı olduğu,

18. “AVP.2-BÇ.01.ÖA.İŞL.06 - Büyükçekmece İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Ön Arıtma Ünitelerinin İşletilmesi, AVP.2-SLV.01.ÖA.İŞL.07 - Silivri İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Ön Arıtma Ünitelerinin İşletilmesi, AVP.2-SLM.01.ÖA.İŞL.08 - Selimpaşa İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Ön Arıtma Ünitelerinin İşletilmesi, AVP.2-ÇNT.01.ÖA.İŞL.09 - Çanta İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Ön Arıtma Ünitelerinin İşletilmesi” birim fiyat tanımlarında "üretilecek minimum % 20 kuruluktaki çamurun 1 (bir) tonunun bedelidir.” şeklinde düzenlenen iş kalemleri hakkında herhangi bir performans değerlendirilmesi tanımının yapılmadığı, çamursuzlaştırma ünitelerinden çıkan çamurda % 20’lik değerinin yakalanamaması durumunda ödemelerde herhangi bir kesintinin yapılıp yapılamayacağının belirsiz olduğu,

19. Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.

Birinci fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen belgelerden, yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde, denetleme veya yönetme görevi nedeniyle alınanlarda gerçek kişinin mühendis veya mimar olma şartı aranır. İş bitirme, yönetim veya denetim suretiyle elde edilecek belgeler, belge sahibi kişi veya kuruluşların dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz, belgeler devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişilerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede bu Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, bu şartların her ihalede aranması ve teminat süresi sonuna kadar muhafaza edilmesi zorunludur. Denetim ve yönetim faaliyetleri nedeniyle alınacak belgeler beşte bir oranında dikkate alınır. Ancak, yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz. Bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen iş dolayısıyla düzenlenecek iş deneyim belgelerinin toplam tutarına ve belge verilecek kişilere yönelik sınırlamalar getirmeye Kurum yetkilidir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47’nci maddesinde belirtilen belgeleri…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin dokuzunca fıkrasında “Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz.” hükmü,

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(2) Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen yapımla ilgili hizmet işlerinin tamamı danışmanlık hizmetlerinin kapsamında olup, bu işler aşağıda sayılmıştır:

a) İmar planlarının hazırlanması.

b) Planlama, fizibilite ve yapılabilirlik etüdleri.

c) Yapımla ilgili sondaj –zemin etüdleri.

ç) Topoğrafya çalışmaları ve harita işleri (sayısal kadastral harita hizmetleri hariç).

d) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması.

e) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım hizmetleri.

f) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım kontrollüğü.

g) Yapım işi kontrollüğü ve yapı denetimi.

ğ) Yapım işi ihalesine ilişkin teknik şartname hazırlanması.” hükmü,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 15'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

İçmesuyu ve/veya atıksu arıtma tesisleri yapımı veya arıtma tesislerinin işletilmesi işlerini birlikte veya ayrı ayrı yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir. (İçmesuyu ve/veya atıksu arıtma yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi sunulması halinde ihale konusu işin özelliğinden dolayı sadece yüklenici veya alt yüklenici iş deneyim belgeleri değerlendirmeye alınacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmünden, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak, istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin kullanılabileceği,

Aynı şekilde, son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgelerin, devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgelerin ihalelerde kullanılabileceği,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinden ise, iş deneyim belgesinin: adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesi olarak tanımlandığı, diğer yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddesinden, yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgelerin yapım işlerinde kullanılamayacağı, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinde ise, yapımla ilgili hizmet işlerinin danışmanlık hizmet alımı olarak tanımlandığı anlaşılmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname düzenlemesine göre ihalede; içmesuyu ve/veya atıksu arıtma tesisleri yapımı veya arıtma tesislerinin işletilmesi işlerinin birlikte veya ayrı ayrı yapılmış olmasının benzer iş olarak kabul edileceğinin düzenlendiği, ancak, içmesuyu ve/veya atıksu arıtma yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi sunulması halinde ise, ihale konusu işin özelliğinden dolayı sadece yüklenici veya alt yüklenici iş deneyim belgelerinin değerlendirmeye alınacağının düzenlendiği görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatına göre gerçekleştirilen mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinden elde edilen iş deneyim belgelerinin, o iş için düzenlenme koşullarını yerine getiren gerçek/tüzel kişilere verileceğinin açık olduğu, iş bitirme belgeleri ile iş denetleme/yönetme belgelerinin değerlendirme şartlarının farklılık arz ettiği ve ilgili mevzuatta bu ayrıma yer verildiği dolayısıyla söz konusu belgelerin yapılan iş tanımı ve benzer işe uygunluk bakımından değerlendirme farkının bulunmadığı, aynı işe ilişkin düzenlenen belgelerin sadece değerlendirmeye esas tutar bakımından farklılaştığı, kamu ihale mevzuatında yer alan iş deneyimine ilişkin hükümler bir bütün içerisinde değerlendirildiğinde, ilgili mevzuatta yapımla ilgili danışmanlık hizmet alımı ihalesinde elde edilen iş deneyim belgelerinin sadece yapım işleri ihalelerinde kullanılamayacağı, diğer ihalelerden elde edilen iş deneyim belgelerinin, kamu ihale mevzuatında göre gerçekleştirilen ihalelerde asgari ihale şartlarını sağlaması koşuluna bağlı olarak istekliler tarafından yeterlik değerlendirmesi için sunulmasını engelleyen/kısıtlayan bir hüküm bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, Kamu İhale Kanunu’nun 5’nci maddesinde yer alan temel ilkelerden rekabet ilkesinin, idarelerce kamu yararı gözetilerek, ihale konusu işlerin etkin ve verimli gerçekleştirilmesinin en önemli destekleyicisi olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, anılan Kanun hükmü ve ilgili Yönetmelik hükümlerinde istenilen koşulları sağlayarak elde edilen iş bitirme ve iş denetleme/yönetme belgelerinin sadece değerlendirmeye esas tutarın belirlenmesi noktasında farklılık arz ettiği, idarece yapılan düzenlemeye göre aynı yapım işinden elde edilen ve benzer işe uygunluk yönünden farkı bulunmayan iş deneyim belgelerinden iş bitirme belgelerinin kabulü mümkün iken iş denetleme/yönetme belgelerinin kabul edilmemesi sonucunu doğuracağı, bu durumda benzer iş düzenlemesi ile sağlanmaya çalışılan ihaleye katılımın arttırılması amacına uygun hareket edilmek istenirken Kanunda düzenlenme imkânı verilen belge türleri arasında kısıtlama yapılan somut düzenlemesi ile mevzuatta benzer iş düzenlemesi yoluyla ulaşılmak istenen amaca uygun hareket edildiğinden söz edilemeyeceği, kamu ihale mevzuatına göre yürütülen bir ihalede, ihale konusu iş özelinde ihale dokümanında düzenlenen asgari yeterlik kriterini karşılayan (benzer iş, tutar vb.) bir iş deneyim belgesinin sadece tür (iş bitirme/denetleme/yönetme) farklılığı nedeniyle kabul edilemeyecek olmasının, başvuruya konu ihalede rekabet ilkesinin uygulama alanını ortadan kaldıracağı değerlendirilmiştir. Bu itibarla iddia konusu İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olarak düzenlendiği sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “Madde 40-37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” 20’nci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre aşağıdaki belgeler yer alır:

a) İhale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli,

b) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi…” hükmü,

Bahsi geçen Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. A. Değerlendirme isteklinin “teklif tutarı” ile “kalite ve maliyet yapılarının uyumu” üzerinden alacağı puanlar toplamına göre yapılacaktır.
A.1. Teklif tutarı puanlaması
Teklif puanları; TP = (TTmin x 40) / TT formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;
TP: Teklif puanı,
TTmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif tutarı,
TT: İsteklinin teklif tutarı,
ifade eder.
A.2. Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlaması
Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlaması 60 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların isteklilerin toplam teklif tutarına oranı aşağıda belirtilen oranlar içinde kaldığında (bu oranlar dahil) her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir, aksi halde puan verilmeyecektir.

AVRUPA BÖLGESİ PUAN TABLOSU

SIRA NO

ÜNİTE ADI

GRUP PUAN

% ORAN ARALIĞI

1

AVP.1-ATK.01.ÖA.İŞL.01

4,50

4,03

4,20

2

AVP.1-YKP.01.ÖA.İŞL.02

3

AVP.1-BLT.01.ÖA.İŞL.03

4

AVP.1-BLT.01.ÖA.İŞL.03.02

5

AVP.1-KÇ.01.ÖA.İŞL.04

4,00

4,14

4,31

6

AVP.2-AMB.01.ÖA.İŞL.05

7

AVP.2-BÇ.01.ÖA.İŞL.06

8

AVP.2-SLV.01.ÖA.İŞL.07

9

AVP.2-SLM.01.ÖA.İŞL.08

10

AVP.2-ÇNT.01.ÖA.İŞL.09

11

AVP.1-ATK.02.BA.İŞL.01

2,00

4,79

4,99

12

AVP.1-BLT.02.BA.İŞL.03

2,00

0,60

0,63

13

AVP.2-AMB.02.BA.İŞL.05

2,00

3,52

3,67

14

AVP.2-BÇ.02.BA.İŞL.06

3,00

3,73

3,88

15

AVP.2-SLV.02.BA.İŞL.07

16

AVP.2-SLM.02.BA.İŞL.08

17

AVP.2-ÇNT.02.BA.İŞL.09

18

AVP.1-ATK.03.KÜ.ÜRT.01

2,50

7,39

7,69

19

AVP.1-BLT.03.KÜ.ÜRT.03

2,00

2,60

2,71

20

AVP.2-AMB.03.KÜ.ÜRT.05

2,50

5,26

5,47

21

AVP.2-BÇ.03.ÇÜ.ÜRT.06

4,00

4,32

4,50

22

AVP.2-SLV.03.ÇÜ.ÜRT.07

23

AVP.2-SLM.03.ÇÜ.ÜRT.08

24

AVP.2-ÇNT.03.ÇÜ.ÜRT.09

25

AVP.1-ATK.04.G.İŞL.01

3,00

4,96

5,17

26

AVP.1-YKP.04.G.İŞL.02

2,00

1,47

1,54

27

AVP.1-BLT.04.G.İŞL.03

2,00

0,44

0,46

28

AVP.1-BLT.04.G.İŞL.03.02

2,00

1,23

1,28

29

AVP.2-KÇ.04.G.İŞL.04

5,00

3,50

3,64

30

AVP.2-AMB.04.G.İŞL.05

31

AVP.2-BÇ.04.G.İŞL.06

32

AVP.2-SLV.04.G.İŞL.07

4,50

1,94

2,01

33

AVP.2-SLM.04.G.İŞL.08

34

AVP.2-ÇNT.04.G.İŞL.09

35

AVP.1-BLT.05.GTM.İŞL.03

4,00

3,39

3,53

36

AVP.1-YKP.05.GTM.İŞL.02

37

AVP.2-BÇ.05.GTM.İŞL.06

38

AVP.2-SLV-ÇNT-SLM.05.GTM.İŞL.07.8.9

39

AVP.2-06.MAAT.İŞL.2000

5,50

2,90

3,02

40

AVP.2-06.MAAT.İŞL.1000

41

AVP.2-06.MAAT.İŞL.500

42

AVP.2-06.MAAT.İŞL.250

43

AVP.1-06.ZKR.İŞL.4000

44

AVP.2-06.GMŞ.İŞL.3300

45

AVP.2-06.SLV.CZ.İŞL.6000

46

AVP.1-ATK.07.LAB.İŞL.01

2,50

1,70

1,77

47

AVP.2-AMB.07.LAB.İŞL.05

48

AVP.2-BÇ.07.LAB.İŞL.06

49

AVP.08.ELK.1

1,00

3,13

3,26

50

AVP.08.ELK.2

51

AVP.08.ÇSN.3

52

AVP.08.KÇNB.4

53

AVP.08.KÇN.5

TOPLAM PUAN

60,00

Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanı (MP), her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.
A.3. Değerlendirme puanlaması
Değerlendirme puanı (DP), teklif fiyat puanı ile kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanının (DP= TP+MP) toplamıdır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif (TT)

TT/(DP/100) formülü ile hesap edilecek en düşük istekliye ait tekliftir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İlanı’nın ilgili maddelerinde de fiyat dışı unsurlara yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak da belirlenebilmektedir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde bu hususun yanı sıra; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu, fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda hangi esaslara uyulması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan bölümünde açıklanmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinden; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, idarece tarafından yapılan değerlendirmenin, isteklinin “teklif tutarı” ile “kalite ve maliyet yapılarının uyumu” üzerinden alacağı puanlar toplamına göre yapılacağı, geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif tutarın 40 puan, diğer yandan ise geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlamasına konu iş kalemlerinin yukarıdaki tabloda gösterildiği, söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların isteklilerin toplam teklif tutarına oranı anılan Şartname’de belirtilen oranlar içinde kaldığında (bu oranlar dahil) her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verileceği, aksi halde ise puan verilmeyeceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; fiyat dışı unsurların tespiti ve puanlamasına ilişkin ihale onay belgesinde fiyat dışı unsur puanlaması yapılacağı bilgisi dışında herhangi bir bilgi veya belge (Gerekçe Raporu vb.) bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin kamu ihale mevzuatında hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı görülmüştür. Bununla birlikte aktarılan Yönetmelik’in 61’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almakta olup, öncelikli olarak idarece hazırlanmış fiyat dışı unsurlara ilişkin gerekçeli açıklama belgesinin ihale onay belgesi ekinde yer alması gerektiği, bu belgenin varlığı sonrasında, idarelerce yapılan fiyat dışı unsur puanlamasının mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığına yönelik ileri sürülen iddialara ilişkin değerlendirme yapılabileceği, somut durumda fiyat dışı unsurların belirlenmesine yönelik gerekçeli açıklama belgesi veya bu hususa ilişkin herhangi bir bilgi/belge ihale işlem dosyası muhteviyatında bulunmadığından iddia içeriğinde yer verilen hususlar bakımından ayrıca değerlendirme yapılamayacağı, dolayısıyla bahse konu düzenlemenin mevzuatta istenilen koşullara uygunluk arz etmediği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez…” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın 9’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, Birim fiyatlar üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemler için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “a18.1. İstekliler, ihale konusu hizmet kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İlanı’nından; ihale konusu işin tamamı için teklif verilmesi gerektiği, , İdari Şartname düzenlemesinden ise bahse konu ihalede alt yüklenici çalıştırılabileceğine yönelik düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanı düzenlenmelerinde ihalenin kısmi teklife açık olup olmayacağına ilişkin düzenleme yapılmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede, ihalelerin kısmi teklife açılıp açılmayacağı konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu, bu itibarla ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi bakımından mevzuatta bir zorunluluk öngörülmediği anlaşılmaktadır.

İdarelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ilkeleri sağlamakla yükümlü olduğu ve bu temel ilkeler çerçevesinde düzenleme yapabileceği, idarece incelemeye konu ihalenin tamamı için teklif verileceğinin dokümanda düzenlendiği, söz konusu ilan ve doküman düzenlemelerinin idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi

b) Miktarı ve türü: 388 Kalemden Oluşan Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi - Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesisleri

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi Özel Teknik Şartname’nin “1. Konu ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu şartname; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde bulunan; İdare tarafından uygun görülen atıksu arıtma tesisleri ve terfi merkezlerinin, kara ve deniz deşarj yapılarının, SAİS (Sürekli Atıksu İzleme Sistemleri) istasyonlarının, atıksu havzalarındaki endüstriyel atıksu ve kanalizasyon izleme istasyonlarının, koku giderim tesislerinin işletilmesi ve gerekli görülen bakım ve yenileme çalışmalarının yapılması ile ilgili hususları içerir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu hizmet işinin “388 Kalemden Oluşan Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” olduğu, öte yandan yukarıda aktarılan Teknik Şartname maddesinden ihale konusu işin kapsamının, idare tarafından uygun görülen atıksu arıtma tesisleri ve terfi merkezlerinin, kara ve deniz deşarj yapılarının, SAİS (Sürekli Atıksu İzleme Sistemleri) istasyonlarının, atıksu havzalarındaki endüstriyel atıksu ve kanalizasyon izleme istasyonlarının, koku giderim tesislerinin işletilmesi ve gerekli görülen bakım ve yenileme çalışmalarının yapılması ile ilgili hususları içerdiği, öte yandan ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinden ise anılan cetvelin 388 kalemden oluştuğu anlaşılmaktadır.

İdare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde ise birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan iş için 388 kalem hesabının piyasadan alınan tekliflerin ortalaması alınarak birim fiyatın belirlendiği ve ihale konusu iş kapsamında yapılacak 388 kalem ile birim fiyatın çarpılarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu görülmüştür.

İhale konusu işin; “388 Kalemden Oluşan Avrupa Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi” olduğu, öncelikle ihale konusu işin atıksu arıtma tesisleri ve terfi merkezlerinin, kara ve deniz deşarj yapılarının, SAİS (Sürekli Atıksu İzleme Sistemleri) istasyonlarının, atıksu havzalarındaki endüstriyel atıksu ve kanalizasyon izleme istasyonlarının, koku giderim tesislerinin işletilmesi ve gerekli görülen bakım ve yenileme çalışmalarının yapılması işlerini içerdiği, yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden de anlaşılacağı üzere bahse konu hizmetin parçalarının birbirini tamamlayıcı nitelikte olması ve hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi amacıyla bahse konu unsurların aynı ihaleye konu edildiği dikkate alındığında, bakım onarım ve malzeme temini işlerinin bir arada ihale edilmesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olarak değerlendirilmemiş olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19’uncu iddialarına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19’a yönelik iddiasının 11.10.2021 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 26.10.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, diğer bir deyişle söz konusu iddiaların ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik olduğu, bu itibarla ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde, diğer bir ifadeyle, başvurunun, ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik olduğu, ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 11.10.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 26.10.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.