KİK Kararı: 2021/UH.I-2026 (11 Kasım 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/046
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 11.11.2021
Karar No : 2021/UH.I-2026
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kandemirler Muş Vip Turizm İnşaat Nakliye Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/423195 İhale Kayıt Numaralı “2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci/Kursiyer/Velinin Okul/Kurum/Sınıflara 36 Araç ve 36 Rehber Personelle 182 İş Günü Taşıma Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci/Kursiyer/Velinin Okul/Kurum/Sınıflara 36 Araç ve 36 Rehber Personelle 182 İş Günü Taşıma Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kandemirler Muş Vip Turizm İnşaat Nakliye Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin 27.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.10.2021 tarih ve 47694 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1690 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ancak açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak idarenin belirlemiş olduğu bileşenler dikkate alınarak yapıldığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının tekrar incelenerek düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler (Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./11.md.)” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./4. md.) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır….” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci/Kursiyer/Velinin Okul/Kurum/Sınıflara 36 Araç ve 36 Rehber Personelle 182 İş Günü Taşıma Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü: 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrenci/Kursiyer/Velinin Okul/Kurum/Sınıflara 36 Araç ve 36 Rehber Personelle 182 İş Günü Taşıma Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Muş Merkez ve Merkez Belde ve Köy Okulları

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Taşıma işinde çalıştırılacak araçlara ilişkin şoför, bakım/onarım, ilgili kurumlardan alınacak uygunluk, güzergâh, ruhsat, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi vb. ilgili giderler teklif fiyatına dâhildir.

Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesi uyarınca, taşıma yapan her araçta bir adet rehber personel çalıştırılacaktır. Rehber personele ait tüm giderler yükleniciye ait olacaktır.

Rehber personel için brüt asgari ücret öngörülecektir. İhalede rehber personele ödenecek brüt asgari ücret fiilen çalışılan gün üzerinden teklif edileceği için rehber personele ilişkin yaklaşık maliyet brüt asgari ücretin işverene maliyetinin aylık ortalama çalışma süresi olan 22’ye bölünmesi suretiyle hesaplanmıştır. Söz konusu ücret araç maliyetine dâhil edilerek teklif edilecek, rehber personel ücreti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmayacaktır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu ihalede istekliler tekliflerini “gün” üzerinden verecekler, ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, karne tatillerinde, ara tatillerde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır.” açıklaması,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.…” düzenlemesi yer almaktadır.

Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede, ihale komisyonunca kısımlara ilişkin sınır değerler ayrı ayrı hesaplanması neticesinde her iki kısımda da teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen tek istekli olan başvuru sahibi Kandemirler Muş Vip Turizm İnş. Nak. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden 08.09.2021 tarih ve 1 sayı ile gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi” konulu yazı ile, “1. ve 2. kısımlara vermiş olduğunuz teklifiniz aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir.

İdaremizce teklifinizle ilgili belirlenen bileşenler;

1-Araç Kiralama veya Amortisman gideri

2-Araç Sürücüsü işçilik gideri

3-Araç ve Eksoz Muayene giderleri

4-Lastik Giderleri

5-Yakıt Giderleri

6-MTV Giderleri

7-Zorunlu Trafik sigorta giderleri

8-Zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta giderleri

9-Araç Takip Sistemi Giderleri

Yukarıda belirlenen teklif bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı 13.09.2021 tarihi mesai bitimine kadar idaremize verilmesi gerekmektedir.” aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklinin açıklamaları yeterli görülmeyerek teklifinin reddedildiği ve 15.09.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 1 ve 2’nci kısımların sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif olan Şah Nak. Turizm Med. İnş. Gıda Tem. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Kandemirler Muş Vip Turizm İnş. Nak. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından 27.09.2021 tarihinde idareye sunulan dilekçe ile aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme işlemine karşı şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 04.10.2021 tarihli şikâyete cevap yazısı ile açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerinden araç kiralama amortisman, zorunlu trafik sigorta ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta giderlerine ilişkin yapılan açıklamaların “Amortisman gideri için herhangi bir gider belirlemediğiniz,

Kira bedeli için 13.09.2021 tarihli Eken Nakliyat YILMAZ EKEN firması tarafından fiyat teklifi düzenlendiği, KİK Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine göre fiyat teklifi ekinde Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı veya Ek-0.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunulmadığı…

Zorunlu trafik sigorta giderleri ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta giderleri için sadece fiyatların bulunduğu herhangi bir fiyat teklifi sunulmadığı tespit edilmiş olup; KİK Genel Tebliği’nin 79.3.4 maddesindeki mevzuat hükümlerine uygun açıklama yapılmadığı…” şeklinde ifade edilen gerekçelerle uygun olmadığından aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmediği ifade edilerek başvurusunun reddedildiği görülmüştür.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler ihale komisyonunca reddedilme gerekçeleri ile sınırlı incelendiğinde;

14+1 koltuk kapasiteli minibüs ile 16+1 koltuk kapasiteli minibüslerin kiralama maliyeti için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla fiyat teklifi sunulduğu, ancak ekinde fiyat teklifinin dayanağı olan (Ek-O.6) satış tutarı tespit tutanağının yer almadığı görülmüştür.

Söz konusu minibüslerin zorunlu trafik sigortası ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bedellerini tevsik etmek üzere ise model yılı, miktarı, poliçe türü, bir yıllık birim fiyat ve toplam tutar bilgilerinin yer aldığı tablo sunulduğu anlaşılmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Amortisman mevzuu” başlıklı 313’üncü maddesinde “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmünden amortisman ayrılmasının koşullarından birinin iktisadi kıymetin işletmede bir yıldan uzun süreli kullanımı olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işletmelerce amortisman ayrılabilmesi için öncelikle amortisman ayrılacak demirbaşın işletmenin aktifine kayıtlı olması gerektiği açıktır.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde idarece taşıma hizmetini gerçekleştirmek için istenilen araçlardan isteklilerin kendi malı olma şartı getirilen araç bulunmadığı, kiralama yoluyla temin edilecek araçlar için de amortisman hesaplanmasının gerekli olmadığı, başvuru sahibi istekli tarafından da kendi malı araçlar üzerinden açıklama yapılmadığı, bu itibarla anılan isteklinin açıklamalarının bu yönüyle uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ancak 30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 21’inci maddesi ile Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde yapılan değişiklikle fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması zorunlu hale getirilmiştir.

Bu kapsamda anılan istekli tarafından fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının sunulmamasının Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olduğu, dolayısıyla açıklamasının bu yönüyle uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinden herhangi bir sigorta giderinin, ancak isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe veya fiyat teklifi ya da sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri ile açıklanabileceği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle bahse konu istekli tarafından zorunlu trafik sigortası ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası maliyetinin de Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun belgelendirmediğinden, açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla anılan isteklinin araç kiralama ile zorunlu trafik sigortası ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası maliyeti için yapılan açıklamanın Tebliğ’e uygun olmadığı değerlendirildiğinden iddia yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.