SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2021/UH.I-1859

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2021/UH.I-1859

Karar Tarihi

6 Ekim 2021

İhale

2021/458362 İhale Kayıt Numaralı "01.10.2021-30 ... Malmeze Dahil 4 Kap Yemek Hizmet Alımı" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/041
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 06.10.2021
Karar No : 2021/UH.I-1859
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İz Sosyal Hizmetler Tur. Eğt. Karg. Bil. İn. Gıd. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/458362 İhale Kayıt Numaralı “01.10.2021-30.06.2022 Dönemine Ait Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 09.09.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “01.10.2021-30.06.2022 Dönemine Ait Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak İz Sosyal Hizmetler Tur. Eğt. Karg. Bil. İn. Gıd. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 03.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.09.2021 tarih ve 42056 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1515 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Teknik Şartnamenin 2.6’ncı maddesinde resmi tatil günleri ile dini ve milli bayramlarda yapılması öngörülen toplu yemek ve/veya kumanya talebinin teklif edilen yemek/kumanya ücreti üzerinden ödeneceğinin düzenlendiği, ancak ihale dokümanında resmi tatil günleri ile dini ve milli bayramlarda, çalışılacak gün sayılarının belirtilmediği, söz konusu düzenlemenin teklif fiyatını oluşturmada belirsizliğe neden olduğu,

  2. Teknik Şartnamenin 3’üncü maddesindeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde 5 iş kalemine yer verildiği, bu iş kalemleri içerisinde vegan yemeği ve/veya diyet yemeği iş kaleminin bulunmadığı, bununla birlikte Teknik Şartname’de vegan yemeği ve diyet yemeği örnek menüsüne de yer verildiği ancak bu yemeklerin maliyetlerinin diğer yemek maliyetleri ile farklılıklar arz ettiği, alım konusu işteki vegan yemek sayısı ile diyet yemek sayısının bilinmediği bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6'ncı maddesi ile ihale dokümanının çelişeceği ve süreç içerisinde ortaya çıkabilecek olası bir aşırı düşük teklif sorgulaması safhasında tüm isteklilerce eşit koşullarda aşırı düşük teklif açıklaması verilmesini engelleyeceği, ayrıca yemek çeşidi ve sayısında idarenin istediği şekilde değişiklik yapabilmesinin istekliler açısından belirsizliğe yol açtığı, bu nedenle maliyet hesaplamasının sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı,

  3. Teknik Şartname’nin 4.14.1, 4.14.2, 4.14.3 ve 4.14.4’üncü maddelerindeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, ihale dokümanı incelendiğinde alım konusu hizmetin idarenin mutfağında gerçekleştirileceği söz konusu belgelerin yükleniciden istenilmesi şartının ancak hizmet başladıktan sonra üretim yapılacak yerlere ait olarak başvuru yapılarak alınmasının istenilmesine yönelik düzenleme yapılmasının hukuka uyarlık göstereceği, aksine durumda kesinleşen ihale dokümanını edinen isteklilerin teknik şartnamede yer alan düzenlemeleri bilmesi ve istenilen tüm belgeler ile kalite standardına ilişkin belgelere sahip olmaları gerektiği kabulünün zorunlu olduğu, aksi durumda anılan belgelerin teklifler ile değil, sözleşmenin imzalanmasından sonra sunulmasının kabulü hâlinde ise, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin bu belgelere sahip olup olmadığı kontrol edilmeden ihalenin tamamlanacağı, şayet ihale üzerinde bırakılan ve sözleşme imzalayarak yüklenici olacak isteklinin bu belgelere sahip olmaması halinde sözleşmede yer alan cezai yaptırımlara maruz kalarak sözleşmenin feshedilmesine sebep olacağı,

  4. Teknik Şartnamenin 8.3. maddesinde öngörülemeyen durumlara ilişkin düzenlemenin, istekliler bakımından tekliflerin hazırlanması aşamasında bir belirsizlik oluşturarak tekliflerin sağlıklı bir biçimde hazırlanmasını engelleyeceği, idarenin ve isteklilerin yükümlülüklerinin sözleşmenin akdedilmesinden önce açık ve net olarak belirlenmesinin saydamlık ilkesinin gereği olduğu temel ihale ilkelerinden olan açıklık ve saydamlık ilkeleri gereği ihale konusunun ve yüklenicinin sorumluluklarının ihale şartnamelerinde belirli şekilde yer alması gerektiği,

  5. Teknik Şartnamenin 12.1 ve 12.2’nci maddelerindeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, mevcut düzenlemede, taşıma işine ilişkin olarak isteklilerin teklif giderlerini hesaplamalarına olanak tanıyacak açıklamaların yapılmadığı, taşıma araçlarının nitelik, nicelik ve sayıları, taşıma aracını kullanan personelin belirlenen personel sayısına dahil olup olmadığı ihale konusu işte çalıştırılacak araçların günlük yaklaşık kaç km yapacağı ve kaç saat çalışacağı bilgisinin önemli olduğu, bu veriler ışığında araçların amortisman, tamir, bakım, lastik vb. maliyetleri ile iş sonunda aracın değer kaybı göz önünde bulundurularak en uygun teklifin oluşturulabileceği, bu nedenle isteklilerin tekliflerini sağlıklı ve gerçekçi olarak hesaplamalarına imkan bulunmadığı,

Ayrıca, denetim araç giderlerine ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmadığı, Teknik Şartname’nin “Araçlar” başlıklı 12’nci maddesinde, idarenin denetimler için istediği 2 (iki) aracın alıma konu işle ilgisinin bulunmadığı, alım konusunun malzemeli yemek hizmeti alımı olduğu, araç kiralama işi ile arasında doğal bir bağlantı bulunmadığı, söz konusu ihalede yer alan hizmetlerin ayrı uzmanlık, ekipman ve teçhizat gerektiren işler olduğu ve bu işlerin ayrı ayrı ihale edilmesi durumunda ihaleye daha çok katılımın olacağı ve rekabetin daha fazla gerçekleşeceği,

  1. Teknik Şartname’nin 17.1, 17.3 ve 17.4’üncü maddelerindeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu iş kapsamında tam zamanlı personel çalıştırılmasının öngörüldüğü ve çalışacak personel için asgari ücretin yüzdeleri üzerinden ücret belirlemesi yapıldığı, ancak fiyat farkı verilmeyeceği yönündeki düzenleme nedeniyle isteklilerin yürürlükteki mevzuatı uyarınca değişecek olan asgari ücret nedeniyle teklifin esasına etkili olan personel giderleri için sağlıklı ve gerçekçi teklif hazırlamalarının mümkün olamayacağı,

  2. İdari Şartname’nin 47.1 maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde yer alan düzenlemelerin istekliler bakımından tekliflerin hazırlanması aşamasında bir belirsizlik oluşturarak tekliflerin sağlıklı bir biçimde hazırlanmasını engelleyeceği,

  3. Sözleşme Tasarısının 12.1. maddesindeki düzenlemede tahakkuka bağlanma ve ödeme süresinin belirtilmediği, bu sürenin idarenin irade ve takdirine bırakıldığı ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ilgili bölümünde birim fiyat sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde tahakkuka bağlanma süresi ve ödeme süresi ile ilgili idareye herhangi bir takdir hakkı tanınmadığı bu nedenle idarece yapılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin anılan ve kurala bağlanan hükümlerine aykırılık taşıdığı,

  4. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3. maddesinde yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, Sözleşme Tasarısının 16’ncı maddesinde hizmetin ifa şeklinden kaynaklanan bir kusurun meydana gelmesi halinde her bir aykırılık için verilecek ceza oranının belirlendiği, bu aykırılıkların art arda veya aralıklı olarak (3,5,6 ve 10) defa tekrarlanması halinde ihtar yapılarak sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği ancak ağır aykırılık hallerinin 16.1.3’üncü maddede belirtilmek suretiyle bu hallerden birinin gerçekleşmesi durumunda sözleşmenin feshedilebileceği belirtilmişken ağır aykırılık halleri belirlenmeden aykırılık bir defa gerçekleşse dahi protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceğinden bahsedildiği, bu çerçevede, ihale dokümanında yer alan mevcut düzenlemenin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 26 numaralı dip notunda yer verilen açıklamalara uygun olmadığı,

  5. Sözleşme Tasarısı'nın 20'nci maddesinde kısmi kabul yapılacağının düzenlendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 45'inci maddesinde ise süreklilik arz eden işlerde kısmi kabul yapılamayacağının açıkça belirtildiği, bu nedenle de yapılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğu

  6. Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1’inci maddesinin mevcut haliyle isteklilerin sigorta giderlerine ilişkin sağlıklı ve gerçekçi teklif veremeyeceği, şöyle ki, sigorta yaptırılacak kısım sayılarının açık, net ve anlaşılabilir olarak belirtilmediği, ihale dokümanında işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalatılacağı belirtilmişse de işin nitelik ve özelliğine göre sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitlerinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde sözleşme tasarısında belirtilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 01.10.2021-30.06.2022 DÖNEMİNE AİT MALZEME DAHİL 4 KAP YEMEK HİZMET ALIMI

b) Miktarı ve türü:

ÖĞLE YEMEĞİ 560.000 öğün

AKŞAM YEMEĞİ 75.000 öğün

KUMANYA 3000 öğün

KREŞ ÖĞLE YEMEĞİ 19.800 öğün

KREŞ KAHVALTI 19.800 öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü İhale Odası / Üniversite Mahallesi Avcılar/İSTANBUL” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım giderleri, çalıştırılacak personelin yemek ve yol masrafları ile maaşları, sözleşme yapılabilmesi için ödenen ücretler, nakliye masrafları, temizlik malzeme giderleri, her türlü sigorta giderleri, hizmetin yürütülmesinde işçinin kıyafet gideri, araçlarla ile ilgili her türlü giderler, hizmet sürecinde yaptırılacak analiz giderleri, eğitim giderleri, işin teknik ve idari şartnameye uygun yürütülmesinde yapılacak tüm masraflar teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

ÖĞLE YEMEĞİ

adet

560.000

2

AKŞAM YEMEĞİ

adet

75.000

3

KUMANYA

adet

3.000

4

KREŞ YEMEĞİ

adet

19.800

5

KREŞ KAHVALTI

adet

19.800

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin “Yemek ve Kahvaltı Hizmetine İlişkin Genel Hükümler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.5. Eğitimin hafta sonu devam etmesi veya uzaması durumunda, İdare tarafından talep edilirse yerleşkelerimizde öğrenci ve idari personele yemek verilebilecektir.

2.6. İdare tarafından gerek görülmesi durumunda; resmi tatil günlerinde dahi olsa öğrenci yararına düzenlenecek kültürel faaliyetler kapsamında (açılış, mezuniyet törenleri, bahar şenlikleri, geziler, dini ve milli bayramlar vs.) toplu yemek ve/veya kumanya talebinde bulunulabilecektir. Yemek ücreti, ihale yemek ücretinden, kumanya ücreti ise ihale kumanya ücreti üzerinden ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik maddelerinde idari şartnamelerin ve teknik şartnamelerin düzenlenmesine esas teşkil eden hükümlere yer verildiği, idari şartnamelerin idarelerin uygulayacağı ihale usulüne ilişkin Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnameyi hazırlayacağı tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenleneceği ve işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanacağı, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname düzenlemesinde açılış, mezuniyet törenleri, bahar şenlikleri, geziler, dini ve milli bayramlarda toplu yemek veya kumanya talebinde bulunulabileceği ve yemek ücretlerinin ihale yemek ücreti ve ihale kumanya ücreti üzerinden ödeneceği düzenlenmiş olup, söz konusu günlere ilişkin olarak İdari ve Teknik Şartname’de herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı ayrıca iddia konusu teknik şartname düzenlemesinde idare tarafından gerek görülmesi halinde resmi tatil günlerinde olması durumunda dahi öğrencilere ve personele yemek verilebileceği şeklinde düzenlemenin yapıldığı, bu günlerde verilecek yemek ücretlerinin ise ihale yemek ücretlerinden hesaplanacağı bilgisine yer verildiği, dolayısıyla olası bir duruma ilişkin ortaya çıkacak yemek ihtiyacının ihale konusu iş kapsamında değerlendirildiği ve bu sürede verilecek yemek/kumanya ücretlerine yönelik kurala yer verildiği, ayrıca işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmaması ve yemek hizmet alımı olması nedeniyle bu dönemde çalıştırılacak personel sayısına yer verilmeyebileceği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemelerin isteklilerin teklif fiyatını hazırlamasında belirsizlik oluşturmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin “Yemek Grupları” başlıklı 3’üncü maddesinde “Öğrencilere, idari ve akademik personele 1 adet birinci grup, 1 adet ikinci grup, 1 adet üçüncü grup, 1 adet dördüncü grup yemek verilecektir.

İdare tarafından talep edilirse, İkinci gruba ait (ana yemekler için) yemeklerde aynı kaloriye (muadili sayılabilecek) denk gelebilecek alternatif yemek verilecektir.

İkinci grup ana yemekler grubunda “üretilen ana yemeğin dışında” İdarenin isteği doğrultusunda vegan yemeği ve/veya diyet yemeği de verilecektir.

Örnek Liste 1 ve Örnek Liste 2’deki gramaj ve yemek menülerine göre;

1.Grup Yemek: Çeşitli Çorbalar (Mercimek, Ezogelin, Domates, Sebze, Yayla, Düğün, Şafak, Mantar, Prenses Çorbası vb.)

2.Grup Yemek: Haftanın bir günü (Parçalı Et);Kebaplar (Dana ve kuzu) (Tas Kebabı, Orman Kebabı, Et Sote, Haşlama, Beğendili Kebap, Macar Gulaş, İslim Kebabı, Rosto Et, Şehriydi Güveç, Et Döner vb.) Haftanın bir günü (Kıyma); Köfteler;(Kuru Köfte, İzmir Köfte, Rosto Köfte, Fırın Köfte, Terbiyeli Köfte, Kadınbudu Köfte, İçli Köfte vb.)

Haftanın bir günü (Beyaz Et); Beyaz etli yemekler (piliç, hindi, balık) (Piliç Haşlama, Fırın Piliç, Şnitzel, Piliç Sote, Piliç Külbastı, Piliç Topkapı, Hindi Sote, Hindi Rosto, Hindili Orman Kebabı, Balık (Alabalık, Somon, Mezgit, Ton balığı)

Haftanın bir günü (Etli); Baklagiller, sebze yemekleri (Etli Kuru Fasulye, Etli Nohut, Etli Bezelye, Etli Taze Fasulye, Patlıcan Musakka, Karnıyarık, Etli Biber Dolma, Etli Kabak Dolma, Etli Türlü vb.)

Haftanın bir günü (Etsiz); Baklagiller, sebze yemekleri (Kuru Fasulye, Nohut, Bezelye, Taze Fasulye, Türlü vb.)

3.Grup Yemek: Pilavlar, makarnalar, börekler, zeytinyağlılar, kızartmalar ve mevsim salataları.

4.Grup Yemek: Tatlılar, kompostolar, meyveler, ayran, cacık vb.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aşağıda iki haftalık örnek öğle ve akşam yemek menüsüne yer verilmiştir.

Pazartesi

Mercimek Çorbası

S alı

Kremalı Mantar Çorbası

Çarşamba

Toyga Çorbası

Perşembe

Tel Şehriye Çorbası

Cuma

Ezogelin Çorbası

Etsiz Türlü

Fırın Piliç But (Garnili

Rosto Köfte (Püreli)

Macar Gulaş

Etli Nohut

Kıymalı Tepsi Böreği

Gökkuşağı Pilavı

Zeytinyağlı Pırasa

Mevsim Salatası

Cevizli Erişte

Kavun

Muhallebi

Fıstıklı Baklava

Muz

Kornişon (Salatalık) Turşu

Pazartesi

Yayla Çorbası

Salı

Şafak Çorbası

Çarşamba

Borç Çorbası

Perşembe

Düğün Çorbası

Cuma

Domatesli Pirinç Çorbası

Kıymalı Karnabahar

Ankara Tava

Etsiz Kuru Fasulye

Piliç Külbastı

Kuru Köfte (Garnili)

Fırın Makarna

Yoğurtlu Karışık Kızartma

Şehriyeli pirinç pilavı

Peynirli Kol Böreği

Z.Barbunya Pilaki

Tel kadayıf

Elma

Kabak Tatlısı

Karpuz

Sütlü nuriye

Aşağıda İki haftalık vegan ve diyet örnek menülere yer verilmiştir.

Pazartesi

Mantar Çorbası

Salı

Domates Çorbası

Çarşamba

Mercimek Çorbası

Perşembe

Tel Şehriye Çorbası

Cuma

Ezogelin Çorbası

Türlü Yemeği

Zeytinyağlı Barbunya

Ispanak Yemeği

Mantar Sote

Nohut Yemeği

Bulgur Pilavı

Gökkuşağı Pilavı

Patatesli Sigara Böreği

Soslu Makarna

Pirinç Pilavı

Çilek

Vişne Komposto

Elma

Meyve Suyu

Karışık Turşu

Pazart

esi

Salçalı Pirinç Çorbası

Salı

Şafak Çorbası

Çarşamba

Sebze Çorbası

Perşembe

Mercimek Çorbası

Cuma

Mantar Çorbası

Karnabahar Yemeği

Biber Dolması

Kuru Fasulye

Bamya Yemeği

Semizotu Yemeği

Sebzeli Makarna

Çoban Salata

Şehriydi Pirinç Pilavı

Bulgur Pilavı

Kısır

Mevsim Salatası

Ekmek Kadayıfı

Çilek Komposto

Karpuz

Muz

İKİ HAFTALIK ÖRNEK DİYET MENÜ

Pazartesi

Prenses Çorbası

Salı

Kaşarlı Domates Çorbası

Çarşamba

Mercimek Çorbası

Perşembe

Tel Şehriye Çorbası

Cuma

Ezogelin Çorbası

Etli Türlü

Piliç Haşlama

Rosto Köfte (Püreli)

Macar Gulaş

Etli Bezelye

Bulgur Pilavı

Kuskus Pilavı

Zeytinyağlı Pırasa

Mevsim Salatası

Ş.Bulgur Pilavı

Yoğurt

Ayran

Yeşil Elma

Muz

Yoğurt

Pazartesi

Yoğurt Çorbası

Salı

Şafak Çorbası

Çarşamba

Sebze Çorbası

Perşembe

Düğün Çorbası

Cuma

Mantar Çorbası

Kıymalı Karnabahar

Et Sote

Etli Taze Fasulye

Piliç Izgara

Izgara Köfte (garnili)

Makama

Cevizli Erişte

Bulgur Pilavı

Şehriydi Bulgur Pilavı

Z.Barbunya Pilaki

Elma

Yoğurt

Cacık

Ayran

Nektari

İdarece hazırlanan Teknik Şartname düzenlemesinde ikinci grup ana yemekler grubunda üretilen ana yemeğin dışında idarenin isteği doğrultusunda vegan yemeği ve/veya diyet yemeği de verileceğinin belirtildiği istekli tarafından itirazen şikayet dilekçesinde ise vegan/diyet yemek örnek menülerine yer verilmesine rağmen miktarına yer verilmediği, birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığı için aşırı düşük teklif açıklamasında eşit koşullar sağlamayacağı ve tekliflerin hazırlanmasında istekileri tereddüte düşüreceği ifade edilmiştir.

İdarece vegan örnek yemek menüsüne ve diyet yemek menüsüne yer verilmiş olup söz konusu yemeklere ait çiğ girdi miktar ve cinslerine ayrı ayrı yer verilmediği görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinde Öğle Yemeği, Akşam Yemeği, Kumanya, Kreş Yemeği, Kreş Kahvaltı şeklinde 5 iş kalemine yer verildiği, vegan ve/veya diyet yemeklere ilişkin ayrıca satır açılmadığı, Teknik Şartname düzenlemesinde ise ikinci grup ana yemekler grubunda üretilen ana yemeğin dışında idarenin isteği doğrultusunda vegan yemeği ve/veya diyet yemeği de verileceğinin belirtildiği, anılan düzenleme ile ana grup yemeğe ilave olarak idarenin isteği doğrultusunda sayısı ve içeriği belirlenmemiş şekilde vegan veya diyet yemek verilebileceğine yönelik düzenlemenin istekliler açısından teklif fiyatlarını oluştururken belirsizliğe sebebiyet verebileceği idarenin isteği doğrultusunda ek yemek verilecek olmasının yükleniciye hesaplanamaz nitelikte ek maliyet unsuru olarak yansıyacağı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

  1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.14 YEMEK ÜRETİMİ-PİŞİRME-DAĞITIMI

4.14. Yüklenici aşağıdaki belgelere sahip olacaktır.

4.14.1. TS ISO EN 9001 (KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ)

4.14.2. TS 13075 HİZMET YETERLİLİK BELGESİ

4.14.3. TS ISO EN 22000 (GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ)

4.14.4. TSE COVİD-19 GÜVENLİ ÜRETİM BELGESİ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve düzenlemeler doğrultusunda Teknik Şartname’nin 4.14’üncü maddesinde yüklenicinin kalite ve yeterlik belgelerine sahip olmasının istenildiği, ancak itirazen şikayette yer verilen “hizmet başladıktan sonra başvuru yapılarak alınmasının daha uygun olacağı” ifadelerine yönelik olarak bir düzenleme bulunmadığı, yüklenicinin işi yürütebilmesi için idarece gerekli görülen belgelere yer verildiği, kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve yaptırımların belirtildiği ve iddia konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında da yer almadığı, anılan düzenlemenin mevcut haliyle yükleniciden sözleşme imzalandıktan sonra istenilmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin bu haliyle mevzuata uygun olduğu, ayrıca sözleşmenin hangi durumlarda feshedileceğinin Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddelerinde düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “…Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez…” açıklaması,

Teknik Şartname’nin “Servise İlişkin Yükümlülükler” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.3. Afet, salgın hastalık (pandemi) veya öngörülemeyen olağanüstü durumlarda yemekler vakumlu steril kaplarda verilecektir. Oluşabilecek maliyet artışından dolayı idareden ek fiyat talep edilmeyecektir. Servis salonlarında tek kullanımlık tuz, limonlu zeytinyağlı salata sosu ve tek kullanımlık baharat (karabiber, pulbiber kekik, nane vs.) bulunduracaktır. Yemek servisinde paketlenmiş kaşık, çatal, bıçak/tek kullanımlık plastik kaşık seti verilecektir, (kaşık ve çatallar esnek yapıda olmalı ve kırılmamalıdır.)…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Teknik Şartname düzenlemesinde öngörülmeyen durumlara ilişkin olarak bir düzenleme yapılmış olmakla beraber söz konusu giderlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde açıklandığı üzere yardımcı giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca ihaleye teklif verecek ve teklife konu alanda faaliyette bulunan isteklilerin basiretli tacir olarak oluşabilecek ek maliyet giderlerini teklif fiyatına dahil ederek, fiyat teklifi sunmaları gerektiği düşünüldüğünde idarece hazırlanan söz konusu düzenlemede de belirtildiği üzere öngörülmeyen afet sel salgın hastalık gibi durumlara yönelik olarak tedbir mahiyetinde düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 1’inci maddesinde “YEMEK, KAHVALTI HAZIRLAMA VE DAĞITIM İŞİ

Üniversitemize ait aşağıda belirtilen kampüslerde eğitim, öğretim ve yaz döneminde öğrenci, akademik ve idari personele verilecek öğle yemeği, akşam yemeğiyle spor ve kültür faaliyetlerinde verilmek üzere kumanya için gerekli olan malzemelerin alınması, kontrollü pişirilmesi, taşınması, servisi ve servis sonrası temizlik hizmetleri ile kreşlere sabah kahvaltısı ve öğle yemeği verilmesi işi.

Üretim yapılacak mutfaklar;

Avcılar, Cerrahpaşa ve Biiyükçemece Yerleşke Yemekhaneleri.

l)Yemek Üretimi ve dağıtımı yapılacak olan yerleşke yemekhaneleri;

1.1.Avcılar Yerleşkesi:

Merkezde iki (2) salon.

Avcılar Kreş ve Gündüz Bakımevi bir (1) salon,

1.2.Cerrahpaşa Yerleşkesi:

Merkezde bulunan iki (2) salon,

Cerrahpaşa Kreş ve Gündüz Bakımevi bir (1) salon,

1.3.Büyükçekmece Yerleşkesi:

Merkezde iki (2) salon

Büyükçekmece Kreş ve Gündüz Bakımevi bir (1) salon,

2)-Taşıma Usulü Yemek dağıtımı yapılacak olan yerleşke yemekhaneleri;

2.1.Bahçeköy (Orman Fakültesi) Yerleşkesi:

Merkezde iki (2) salon.

2.2.Sultangazi Yerleşkesi:

Merkezde iki (2) salon,

2.3.Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi

Merkezde bir (1) salon,

2.4.Bakırköy Yerleşkesi

Merkezde bir (1) salon,”

Yerleşke Adı

Öğle Yemek

Akşam Yemek

Kumanya

Kreş Yemek

Kreş Kahvaltı

Birimi

Avcılar, Cerrahpaşa, Büyükçekmece, Bahçeköy, Sultagazi, Florence Nightingale, Bakırköy

560.000

75.000

3.000

19.800

19.800

kişi/öğün

Toplam:

560.000

75.000

3.000

19.800

19.800

kişi/öğün

Genel Toplam:

677.600 kişi/öğün

.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araçlar” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Yemek dağıtımında kullanılacak araçlar yemek kalitesini ve hijyenini koruyacak şekilde, zemin ve çamlara kadar paslanmaz malzemeden kaplı, yeterli, sayıda minibüs tipi araçla taşınacaktır,

12.2. Yerleşke ve fakültelerimizde, yapılan işin yürütülmesi denetimi, kontrol ve koordinasyonu ile diğer hizmetlerde kullanılmak üzere;

Avcılar, Cerrahpaşa, Büyükçekmece, Bakırköy, Bahçeköy, Sultangazi Yerleşkeleri ile Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi için, 2 (iki) adet 2020-2021 model, otomatik vites binek aracı yer teslim tutanağıyla birlikte İdareye teslim edilecektir.

Yemek dağıtımı ve denetim yapacak araçlarda yakıt taşıtmatik sistemi olacak, yazlık ve kışlık lastikler mevsimine göre kullanılacak ve araçların kaza yapması durumunda aynı özelliklerde aynı gün içinde yeni bir araç tahsis edilecektir. Araçlarla ilgili tüm vergiler, trafik ve kasko sigortaları giderleri, köprü geçiş-otoyol ücretleri ile yakıt giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçların kullanımı sırasında oluşabilecek her türlü arıza ve kaza durumunda tüm masraflar Yüklenici Firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemede yemek hizmetinin verileceği yerleşkelere, yerleşkede yer alan salon sayılarına ve toplam öğün sayılarına yer verildiği görülmüştür. Araçların minibüs tipli olacağı bilgisine de yer verilmiştir.

İsteklilerce teklif fiyatı hazırlanırken araçlara ilişkin olarak kampüs ve yerleşkelere öğün bazlı yemek taşıma hesaplamalarının yapılabileceği, ayrıca teklif hazırlama aşamasında idareden söz konusu gider için bilgi almada mevzuat açısından bir engel bulunmadığı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, isteklilerce teklif fiyatının hazırlanmasına engel teşkil edecek nitelikte bir belirsizliğin bulunmadığı,

Ayrıca ihale konusu işin malmezeli yemek hizmeti alımı ve dağıtımı olduğu, birim fiyatların öğün maliyeti üzerinden hesaplandığı ve söz konusu dağıtım giderlerini de kapsadığı, dolayısıyla araçlara ilişkin olarak ayrı bir satır açılmasını zorunlu kılan emredici bir hükmün de bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan idarece kontrol ve denetim için istenilen 2 adet aracın ihale konusu işin yürütümü sırasında denetim yapılmak amacıyla istenildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasında belirtmiş olduğu başka bir ihaleyle gerçekleştirilmesi gereken bir hususu barındırmadığı, söz konusu araçlara ait giderlerin genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde bulunan Tip İdari Şartname’nin 25.1’inci maddeye ait dipnotunda “İdareler, ihale edilecek hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden hangilerinin, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiğini bu maddede belirteceklerdir.” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Tip İdari Şartname’nin 25.2’nci maddesinde “25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım giderleri, çalıştırılacak personelin yemek ve yol masrafları ile maaşları, sözleşme yapılabilmesi için ödenen ücretler, nakliye masrafları, temizlik malzeme giderleri, her türlü sigorta giderleri, hizmetin yürütülmesinde işçinin kıyafet gideri, araçlarla ile ilgili her türlü giderler, hizmet sürecinde yaptırılacak analiz giderleri, eğitim giderleri, işin teknik ve idari şartnameye uygun yürütülmesinde yapılacak tüm masraflar teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yerleşkelerimizde Bulunması Gereken Personel Sayıları” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1.

Tüm Yerleşkelerimizde eğitim ve yaz döneminde çalıştırılması gereken personel sayıları ekli listede düzenlenmiş olup, personel ücretleri en az aşağıda belirtilen şekilde verilecektir.

1

Gıda Mühendisi için

Brüt asgari ücretin % 90 fazlası ücret verilecektir.

2

Personel Sorumlusu için (Yerleşkeler Sorumlusu)

Brüt asgari ücretin % 90 fazlası ücret verilecektir.

3

Veteriner için

Brüt asgari ücretin % 90 fazlası ücret verilecektir.

4

Aşçıbaşı için

Brüt asgari ücretin % 90 fazlası ücret verilecektir.

5

Aşçı için

Brüt asgari ücretin % 60 fazlası ücret verilecektir.

6

Kasap için

Brüt asgari ücretin % 60 fazlası ücret verilecektir.

7

Büro Elemanı için

Brüt asgari ücretin % 40 fazlası ücret verilecektir.

8

Teknik Elemanı için

Brüt asgari ücretin % 60 fazlası ücret verilecektir.

9

Aşçı Yardımcısı için

Brüt asgari ücretin % 25 fazlası ücret verilecektir.

10

Ambar Sorumlusu

Brüt asgari ücretin % 25 fazlası ücret verilecektir.

11

Şoför için

Brüt asgari ücretin % 10 fazlası ücret verilecektir.

12

Garson, bulaşıkçı, temizlik işçisi

Brüt asgari ücretin % 10 fazlası ücret verilecektir.

17.2

l.l. Cerrahpaşa Yerleşkesi

Eğitim dönemi

Yaz dönemi

Gıda Mühendisi

1

1

Aşçıbaşı

1

1

Aşçı

5

2

Kasap

1

1

Aşçı Yardımcısı

8

3

Büro Personeli

1

1

Ambar Sorumlusu

1

1

Teknik Eleman

1

0

Garson-Tabak bulaşık-Temizlik İşçisi

10

4

Şoför

2

2

Toplam

31

16

1.2.Sultangazi Yerleşkesi

Eğitim dönemi

Yaz dönemi

Aşçı Yardımcısı

2

1

Garson-Tabak bulaşık-Temizlik İşçisi

2

2

Toplam

4

3

1.3.Çağlayan Yerleşkesi

Eğitim dönemi

Yaz dönemi

Aşçı Yardımcısı

2

1

Garson-Tabak bulaşık-Temizlik İşçisi

2

1

Toplam

4

2

1.4.Bahçeköy (Orman) Yerleşkesi

Eğitim dönemi

Yaz dönemi

Aşçı Yardımcısı

3

2

Garson-Tabak bulaşık-Temizlik İşçisi

4

2

Toplam

7

4

1.5.Avcılar Yerleşkesi

Eğitim dönemi

Yaz dönemi

Gıda Mühendisi

1

1

Personel Sorumlusu (Yerleşkeler Sorumlusu)

1

1

Veteriner (Bütün Yerleşkeler İçin)

1

1

Aşçıbaşı

1

1

Aşçı

5

2

Kasap

1

1

Büro Personeli

1

1

Ambar Sorumlusu

1

1

Teknik Eleman

1

1

Aşçı Yardımcısı

8

4

Garson-Tabak bulaşık-Temizlik İşçisi

12

6

Toplam

33

20

l.ö.Büyükçekmece Yerleşkesi

Eğitim dönemi

Yaz dönemi

Gıda Mühendisi

1

1

Aşçıbaşı

1

1

Aşçı

5

2

Kasap

1

1

Ambar Sorumlusu

1

1

Şoför

1

1

Büro Personeli

1

1

Aşçı Yardımcısı

10

3

Teknik Eleman

1

0

Garson-Tabak bulaşık-Temizlik İşçisi

10

4

Toplam

32

15

Genel Toplam Personel

111

60

17.3.İdarenin gerek görmesi halinde, hizmetin ve/veya ihtiyacın durumuna göre yerleşkeler arasında personel sayısında değişiklik yapılabilecektir.

17.4.Yemek sayısındaki artışa bağlı olarak İdarenin personel artırımı talebinde bulunması durumunda İdareden herhangi bir fiyat farkı istenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “…25.3.1İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım giderleri, çalıştırılacak personelin yemek ve yol masrafları ile maaşları, sözleşme yapılabilmesi için ödenen ücretler, nakliye masrafları, temizlik malzeme giderleri, her türlü sigorta giderleri, hizmetin yürütülmesinde işçinin kıyafet gideri, araçlarla ile ilgili her türlü giderler, hizmet sürecinde yaptırılacak analiz giderleri, eğitim giderleri, işin teknik ve idari şartnameye uygun yürütülmesinde yapılacak tüm masraflar teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve her türlü harç giderlerinden tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı Şartname’nin 46’ncı maddesine göre ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı, ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacağı anlaşılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idareler tarafından sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı hesabının hangi usul ve esaslara göre yapılması gerektiği ortaya koyulmuştur. Buna göre ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi gerektiği öngörülmüştür. Bu noktada personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği açıklanmıştır.

İhale dokümanında personel sayısına yer verilmekle beraber haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağına dair açık bir düzenlemenin bulunmadığı dikkate alındığında fiyat farkı verilmeyeceği ile ilgili İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı maddelerinde mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…İdarenin talebi halinde, verilen açık yemeğin yerine aynı öğün kaloriye karşılık gelen kumanya veya sıcak paket yemekle hizmete devam edilecektir. Bu hizmet karşılığında yüklenici herhangi bir ücret farkı talebinde bulunmayacaktır. Bu durumda bu kumanyaların/paketlerin dağıtımı idarenin göstereceği yerlerden yapılacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. …İdarenin talebi halinde, verilen paket/açık yemeğin yerine aynı öğün kaloriye karşılık gelen kumanya ile hizmete devam edilecektir. Bu hizmet karşılığında yüklenici herhangi bir ücret farkı talebinde bulunmayacaktır. Bu durumda bu kumanyaların/paketlerin dağıtımı İdarenin göstereceği yerlerden yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddelerinde ihale konusu işin yürütümü esnasında idarenin talebi halinde, verilen paket/açık yemeğin yerine aynı öğün kaloriye karşılık gelen kumanya ile hizmete devam edileceği düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu kumanya adedine yer verilmediği ve anılan düzenlemenin idarece daha önce gerçekleştirilen aynı ihalelerde ortaya çıkan ihtiyaçlara karşılık hazırlandığı değerlendirilmekle beraber kumanya için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açıldığı anlaşılmıştır.

Söz konusu düzenleme ile karşılaşılacak durumlara karşı tedbir mahiyetinde yapılan düzenlemede ihtiyacın ne zaman doğacağı hususunun belirli olmadığı, dolayısıyla idarece belirli bir zaman veya adet sayısına yer verilmediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde kumanya için adet sayısına yer verildiği isteklilerce de söz konusu sayı üzerinden teklif hazırlanması gerektiği, dolayısıyla idarece yükleniciden diğer yemekler yerine kumanya talep etmesi halinde, kumanya verilecek olmasının isteklilere ilave bir maliyet oluşturmayacağı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Ek-7’de yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil)...........................’de21 ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:…………….. 22

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” hükmü yer almakta olup 21 numaralı dipnotta “İdarenin bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı gereği ödeme yapmaya yetkili kılınmış, ödeme saymanlığı veya bu nitelikteki yetkili bir yer belirtilecektir.” ve 22 numaralı dipnotta “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından Maliye Bakanlığınca vize edilen AHP ve AFP'deki ödenek dağılımına göre ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin Hakediş Ödemeleri Başlıklı 42. Maddesinin (a) bendinin 1. Fıkrasında belirtilen şekilde aylık dönemler halinde Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir.

Yüklenici her ayın sonunda yemek hizmeti işine ait faturalandırma işlemini yapacak ve takip eden her ayın en geç 5’ine kadar faturayı İdareye teslim edecektir. Ödeme işlemi harcama birimi tarafından düzenlenecek ödeme emri belgesiyle yapılacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde ödeme işlemlerine ilişkin açıklamalara yer verildikten sonra 12.1.1’inci maddesinde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağının düzenlendiği anlaşıldığından söz konusu düzenlemenin Tip Sözleşme Tasarısı’nda yer alan ilgili maddeye ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesine aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

  1. Başvuru sahibinin 9’ uncu iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “Madde 16- Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi

16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1.Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır.26.1 Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır26.2

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3

1

2

3

….

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

….

….

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Anılan Tip Sözleşme’nin 26 nolu dipnotunda “ Kısmi kabul öngörülen işlerde madde metnine “Yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumunda, ceza, sözleşmenin süresinde tamamlanmayan kısmına tekabül eden bedel üzerinden kesilecektir.” cümlesi eklenecektir.

26.1. Bu kısma yazılacak oranlar, 16.1.1. inci maddede belirlenen asgari ceza oranından yüksek olmakla birlikte sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısımda, aykırılık hali için ceza uygulamaya başlamadan evvel daha önceki bir aşamada ihtar yapılıp yapılmayacağı belirtilecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı 3’ten az olamaz.” düzenlemesi

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin Binde 1,00'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. Yüklenicinin işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde tamamlamaması durumunda, ceza, sözleşmenin süresinde tamamlanmayan kısmına tekabül eden bedel üzerinden kesilecektir.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

1

Sözleşme dönemi içinde İdare tarafından yapılan denetimlerde; Çevre temizliğine, hijyene dikkat edilmemesi, mutfak, bulaşıkhane veya yemekhanelerin temizliği, ambar veya mutfaklarda son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin tespit edilmesi gibi durumlarda ceza uygulanacaktır.

İhtar Yapılacaktır

Binde 1,00

6,00

2

Her hakediş dönemi içinde, yemek hizmeti sunulurken yemeklerin içinden çıkacak her türlü böcek, sinek, tel, cam, taş, kıl, vb. yabancı maddenin bulunması durumunda ceza kesilecektir.

İhtar Yapılacaktır

Binde 1,00

10,00

3

Sözleşme dönemi içinde onaylanan günlük yemek listesinin dışına, İdarenin onayı alınmadan çıkılmayacaktır. Eksik malzeme getirilmesi vb. nedenlerle günlük yemek listesi dışına çıkılması halinde ceza kesilecektir

İhtar Yapılacaktır

Binde 1,00

10,00

4

Yüklenici sözleşme döneminde ay içinde şartnamede öngörülen sayıdan eksik işçi çalıştırdığı aylık puantaj listesinde tespit edilmesi halinde ceza kesilecektir.

İhtar Yapılacaktır

Binde 5,00

5,00

5

Yüklenici çalıştıracağı personelin maaş veya ücretini zamanında ödemek ve sigorta primlerini ödediğine ilişkin olarak idareye belge sunmakla yükümlüdür. Hakediş ödemeleri beklenmeden, takip eden ayın 10?una kadar maaş ödemeleri yapılmış olacaktır. İşçiye ödenecek maaşların banka hesabına yatırılması zorunludur. Maaşların ayın 10?undan sonra yatırılması (ayın 10?unun hafta sonu veya resmi tatillere denk gelmesi durumu dahil) durumunda ceza kesilecektir.

İhtar Yapılacaktır

Binde 5,00

3,00

6

Yüklenicinin yemek hizmeti ile ilgili gıda zehirlenmelerinin doktor raporu ve yemek analizleri sonucunda tespit edilmesi durumunda, ceza kesilir. Zehirlenmeye maruz kalan kişi veya kişilerin üniversite aleyhine açacağı herhangi bir davadan doğacak her türlü hukuki, cezai ve mali sorumluluk yükleniciye ait olup, Üniversite bu konuda sorumlu sayılmayacaktır. Bu çerçevede yüklenici, mahkemece üniversite aleyhine hükmedilmiş olsa dahi tüm ceza ve giderleri, yasal faizler dâhil olmak üzere ödemekle yükümlüdür.

İhtar Yapılacaktır

Binde 5,00

3,00

7

Yüklenici; hizmetin yürütülmesi esnasında mutfak, ofis, ambar gibi tesislere verdiği her türlü zarar ve hasarı gidermekle yükümlüdür. İdare zarar ve hasarın Yükleniciye yazılı olarak bildirilmesinden itibaren; beklemeye tahammülü olmayan acil durumlarda (yangın, deprem vb.) derhal, diğer durumlarda ise idarece belirlenecek süre içinde zarar ve hasar giderilecektir. Zarar ve hasarın belirlenecek süre içerisinde giderilmemesi durumunda ceza kesilecektir.

İhtar Yapılacaktır

Binde 1,00

3,00

8

Yemek hizmeti servisinde teknik şartnamemizde belirtilen pişmiş gramaj oranlarına bağlı kalınarak yemekler verilecek olup; rastgele tartılacak 3 örnek yemeğin ortalamasının eksik gramaj oranı % 10 u geçmeyecektir. Bu durumun saptanması halinde Kontrol Teşkilatı tarafından tutulan her bir tutanak için ceza kesilecektir.

İhtar Yapılacaktır

Binde 1,00

10,00

9

Yüklenicinin yapmakla yükümlü olduğu her bir iş kalemlerinin yapılmaması veya eksik yapılması durumunda, yapılmayan veya eksik yapılan her bir iş kalemi için ceza kesilecektir.

İhtar Yapılacaktır

Binde 1,00

3,00

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30?unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin 16.1.1’inci fıkrasında sözleşmede uygulanacak asgari ceza oranının belirlendiği, 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık halleri ve uygulanacak cezalara yer verildiği, 16.1.3’üncü fıkrasının ise boş bırakıldığı, dolayısıyla idarece sözleşmenin feshini gerektirir nitelikte ağır aykırılık halinin belirlenmediği, düzenlemenin mevcut haliyle Tip Sözleşme’ye ve ilgili dipnotlara uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hizmetin kabulü” başlıklı 44’üncü maddesinde “a) Belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak ortaya çıkarılan hizmetlerde:

Sözleşme konusu iş tamamlandığında, yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Yapılan işler, idarece verilecek talimat üzerine kontrol teşkilatınca ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda kontrol teşkilatı işlerin durumunu inceleyerek mevcut haliyle sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu tespit ederse, işin tamamlanmış veya listelenen eksiklikleri ile tamamlanmış sayılabileceğini idareye bildirir. Bu durumda idare en az üç (3) kişiden oluşan bir kabul komisyonu kurar ve kabul aşamasına geçilir.

Ancak, kontrol teşkilatı tarafından işte önemli ve işin fonksiyonelliğini engellediği için idarenin ihtiyacını karşılama açısından kabul edilemez eksiklik veya kusurların bulunduğu tespit edilirse, bu durum idareye bildirilir ve kabul aşamasına geçilmez. İdare bu bildirim üzerine işin sözleşme ve eklerine uygun şekilde tamamlanması için yükleniciye nedenleri açıkça belirtilen en az on gün süreli bir ihtarda bulunarak işlerin tamamlanmasını ister. Bu ihtardan sonra yüklenici işi süresi içinde kabul edilebilir hale getiremez ise sözleşme feshedilir. Bu tamamlama süresi, işin sözleşmesinde belirtilen sürenin aşılmasına neden olursa, yüklenici aşan sürede cezalı olarak çalışır.

Verilen bu sürede işin yapılması ve teslim için ikinci başvurunun yapılmasını müteakip, kontrol teşkilatı tekrar bir inceleme yapar ve kusur ve eksiklikleri giderilmiş haliyle işin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak tamamlandığını veya tamamlanmamış olsa bile teslim alınması istenen işte, işin fonksiyonelliğine önemli ölçüde zarar verecek bir durumun olmadığını ve idarenin ihtiyacını karşılama açısından bu haliyle kabul edilebilir olduğunu, tespit ettiği eksiklikleri de gösteren bir liste ile idareye bildirir. Yüklenici veya vekili, yazı ile yapılacak çağrıya rağmen kabulde hazır bulunmazsa veya kabul tutanağını imzalamak istemezse tutanakta bu husus ayrıca belirtilir.

Yüklenicinin yaptığı işin süresinde tamamlandığı kontrol teşkilatı tarafından tespit edilmiş, ancak kabul komisyonunun işyerine gitmesi ve kabulü yapması herhangi bir nedenle gecikmiş ise kabul tutanağında işin gerçek bitiş tarihi belirtilir ve bu tarih, işin kabul tarihi olur.

Kabul komisyonu tarafından, yüklenici veya vekili ile birlikte, yapılacak muayene ve incelemeden sonra işin durumu uygun görüldüğü takdirde bir kabul tutanağı düzenlenir ve bunu yüklenici veya vekili de imzalar. Kabul komisyonu işin kabulüne ilişkin kusur ve eksikliklerin varlığını tespit ederse, gördüğü kusur ve eksikliklerin dökümünü gösterir bir liste düzenler ve bunların giderilmesi için gerekli olan süreyi belirler.

Kabul işlemleri sırasında sözleşmeye göre gerekli görülen teknik deneyler, istek halinde yüklenici tarafından yapılır veya yaptırılır.

Kabul komisyonunun tespit ettiği eksiklikler, belirlenen sürede yüklenici tarafından giderilmezse, bu sürenin bitiminden sonra eksikliklerin giderilmesine kadar geçecek her gün için, giderilecek eksikliğin durumuna göre sözleşmesinde gecikme cezası olarak yazılan miktarın belli bir oranı tutarında ceza uygulanır ve kabul tarihi eksikliklerin giderilmesi tarihine ertelenir. Ancak bu gecikme, sözleşmede belirtilen süreyi geçtiği takdirde idare, bu eksiklikleri üçüncü taraflara yaptırabilir. Bu işlerin bedeli yüklenicinin varsa alacaklarından veya teminatından kesilir. Bu takdirde eksikler tamamlanıncaya kadar ceza uygulaması devam eder ve kabul tarihi ertelenir.

Kabul tarihi olarak esas alınacak tarih, işin kabule elverişli bir halde tamamlandığı tarih olup bunu kabul komisyonu tespit ederek tutanağa geçirir.

Garanti dönemi olan işler için bu kabul ön kabul olarak tespit edilir ve garanti dönemi sonunda kabul yapılır.

Kabul işleminin tamamlanması sonucunda yapılmış işleri ayrıntılı olarak (gerekli durumlarda iş kalemlerini gösteren bir liste halinde) gösteren bir kabul belgesi düzenlenir.

b) Sürekli Nitelikteki İşlerde:

Kontrol teşkilatının Genel Şartname gereğince tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belge ve kayıtlar idarece (a) fıkrasında öngörüldüğü şekilde kurulan kabul komisyonu tarafından esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin yapılan iş nedeniyle idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verirse, üç nüshalı bir kabul belgesi düzenler ve bir nüshasını yükleniciye verir. Eğer yüklenicinin idareye karşı olan yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği tespit edilirse, buna ilişkin sözleşmesinde belirtilen ceza ve kesintiler uygulanır ve kabul belgesi bundan sonra verilir.” düzenlemesi,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kısmi kabul” başlıklı 45’inci maddesinde “İşin kısımlar halinde ve değişik zamanlarda tamamlanacağı sözleşmede öngörülmüşse, tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli olan kısımlar için, idarenin isteği üzerine ve işin bütününün kabulünün yapıldığı anlamına gelmemek şartıyla 44 üncü madde hükümlerine uygun olarak kısmi kabul yapılabilir. Ancak, sözleşme konusu hizmetin, aynı işin tekrarı şeklinde gerçekleştirildiği yemek, temizlik, güvenlik ve personel taşıma gibi süreklilik arz eden hizmet işlerinde kısmi kabul yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1.30

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere ..................... adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren .......... işgünü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur.31

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, “Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği” ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren ……..32 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.33” hükmü bulunmakta olup, 30 numaralı dipnotta “(1) İhale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülüyorsa, bu maddede kısmi kabul yapılacağı yazılacak ve işin hangi kısımlarının hangi tarihlerde tamamlanacağı da belirtilecektir. (2) İhale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülmüyorsa “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.” yazılacaktır.” hükmü; 31 numaralı dipnotta “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır” ibaresi eklenecektir.” hükmü; 32 numaralı dipnotta “Kabul süresinin, işin kabule elverişli şekilde idarece teslim alınmasından itibaren kaç iş günü olacağı burada belirtilecektir.” hükmü; 33 numaralı dipnotta “Eğer alınan hizmet ile ilgili bir garanti süresi öngörülüyorsa, işin kabulüne ilişkin özel düzenlemeler madde metnine eklenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı'nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44.maddesi hükümleri uygulanır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 7 (Yedi) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 7 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 20.1’inci maddesinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44’üncü madde hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiş olup, anılan Şartname maddesinin 31 numaralı dipnotunda “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir…” açıklamasına yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 20.1’inci maddesinde idarece ihale konusu işte kısmi kabulün yapılmayacağına yönelik bir düzenleme yerine Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44’üncü maddesi hükümlerinin uygulanacağı şeklinde ibareye yer verildiği, kısmi kabul yapılacağına yönelik açık bir düzenleme bulunmadığı, işin süreklilik arz etmesi durumuna yönelik olarak yukarıda yer verilen 31 nolu dipnottaki hususlara sözleşme tasarısında yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. (Değişik ibare: 20/06/2021-31517 R.G./5. md., yürürlük: 05/07/2021) İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek (Mülga ibare: 20/06/2021-31517 R.G./5. md., yürürlük: 05/07/2021) sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’nci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1.

1.Yüklenici firma hiçbir ikaz ve ihtara gerek kalmaksızın lüzumlu güvenlik tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla taahhüdün ifasına ihmal dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçiler kullanmaktan veya herhangi bir sebeple doğabilecek kazalardan firma sorumludur.

2.Yüklenici firma iş kanunu, iş sağlığı ve iş güvenliği hükümlerine göre, işçilerin sağlığı korumak üzere her türlü sağlık tedbirini alacak ve tehlikeli şartlar altında çalışmalarına izin vermeyecektir.

3.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Mevzuatı ile her türlü işçi, işveren hakkındaki kanunlardan dolayı işçi alınması veya işçi ücretlerinin ve haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması gibi hadiselerden dolayı tüm sorumluluk yüklenici firmaya aittir.

4.Yüklenici herhangi bir grev ya da işi durdurma veya bırakma durumunda hizmeti aksatmayacak ve bununla ilgili tedbirleri alacaktır. Ayrıca; İşyerinin sigortalanması da yükleniciye aittir. Yüklenici Allrisk sigorta kapsamında, mutfaklar, salonlar ve mevcut demirbaşlar vb. yangın, deprem, sel, hırsızlık ve gıda zehirlenmelerine karşılık toplam sigorta teminatların kapsayan her kısım için ayrı ayrı olmak üzere yaklaşık 1.000.000,00-TL, sigorta teminatı yaptırmakla yükümlüdür. Sigorta teminat süresi, sözleşmede belirtilen işin başlama ve bitiş süresi kapsamında yaptırılacak olup, sözleşme süresi bitimine kadar devam ettirilecektir.

5. İş ve İş yerinin korunmasına ilişkin sorumluluk hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye aittir.

6.Yemekhanelerde yüklenici firma ve personelin hatasından kaynaklanacak her türlü kaza yangın vb. durumlarda tüm zarar, ziyan ve doğabilecek tazminat bedelleri yüklenici firmaya ait olacaktır.

7.Yüklenici iş gereği çalıştığı tüm mekânların ve çalışan personel ile malzeme güvenliğinden sorumlu olup gerekli güvenlik önlemlerini almak zorundadır. Bu konularda idaremiz sorumluluk kabul etmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiğinin kabul edileceği açıklanmış olup, sözleşme tasarısında yüklenicinin allrisk sigortası kapsamında, mutfaklar, salonlar ve mevcut demirbaşlar vb.nin yangın, deprem, sel, hırsızlık ve gıda zehirlenmelerine karşılık toplam sigorta teminatlarını kapsayan her kısım için ayrı ayrı olmak üzere yaklaşık 1.000.000,00-TL, sigorta teminatı yaptırmakla yükümlü olduğunun düzenlendiği, sigorta teminatının sözleşmede belirtilen işin başlama ve bitiş süresi kapsamında yaptırılacağı ve sözleşme süresi bitimine kadar devam ettirileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde doküman düzenlemelerinin incelenmesi neticesinde; idarece yapılan düzenlemede, yüklenici tarafından allrisk sigortasının yaptırılacağı, allrisk sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirtildiği, dolayısıyla isteklileri tereddüde düşürecek bir aykırılığın bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim