KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/040
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 29.09.2021
Karar No : 2021/UH.I-1793
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Durmuş DEMİR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erbaa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/382868 İhale Kayıt Numaralı “2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Tokat İli Erbaa İlçesi Temel Eğitim Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 893 Öğrencinin 13 Taşıma Merkezi Okula 70 Hat ( Araç) ile 185 İş Günü Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erbaa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Tokat İli Erbaa İlçesi Temel Eğitim Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 893 Öğrencinin 13 Taşıma Merkezi Okula 70 Hat ( Araç) ile 185 İş Günü Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Durmuş Demir’in 23.08.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.08.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.09.2021 tarih ve 39984 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.09.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1432 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin ilk oturumunun hatalı değerlendirildiği, tüzel kişi olması halinde, bu şartname ekinde yer alan tüzel kişilerde ortaklık bilgilerine ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin istenilmesinin zorunlu olduğu, ancak Kooperatif Kanunu’na göre resmen tüzel kişilik olduğu belirgin olan ihale üzerinde bırakılan kooperatifin imza sirküleri ile tüzel kişilerde ortaklık bilgilerine ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir belgenin ihale dokümanı kapsamında sunulmadığı, ilgili kooperatifin bu belgeyi sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Hatalı belge ve bilgi nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan firmaların tekliflerinin sınır değer hesaplamasına dahil edilerek işlem yapıldığı, ihalenin ilk oturumunda teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmaması nedeniyle sınır değerin değiştiği, ayrıca sınır değerlerin 0,80 olarak değil 0,84 olarak dikkate alınması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan S.S 6 Nolu Erbaa Minibüscüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, araç kira maliyetleri için fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerinde yer alan araçların markaları, plakaları, modelleri, kapasiteleri ve ruhsatları ile ilgili bilgi ve belgelerin sunulmadığı, alınan fiyat tekliflerinin işçilik, akaryakıt, yağ, bakım, onarım, sigorta, vergi ve araç muayene giderlerinin fiyat teklifine dahil edilerek fiyat teklifi sunulduğu, maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, ve bu giderlere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, kiralamada kiraya konu sözleşmenin içeriğinde belirtilen her türlü harcamanın kira sözleşmesine dahil edildiği ancak bunun ayrıntılı dökümünün yapılmadığı ve belgelendirilmediği, ayrıca aracın kiralandığı firmaların kayıtları incelendiğinde, araç kiralama işini yapıp yapmadığı ile ilgili bilgi ve belgelerin bulunmadığı, sözleşme yapan firmanın genel hizmet alımlarına hükümlerinde belirtilen üç aylık ortalama mali kayıtlara uygun belge ile tevsik edilmediği, mali müşavir tarafından yeminli mali müşavir ve muhasebeci onaylı bu sözleşmelerin kiraya veren firma kayıtlarının Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarına uygun olup olmadığının idarece sorgulanmadığı ve teyitlerinin olmadığı, kısaca beyan üzere imzalanan ve mali kayıtlara uygun olmayan belge düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu,

- Araç amortisman maliyetleri ile ilgili olarak ihale dokümanında hizmetin gerçekleştirilmesinde kendi malı araç sunma zorunluluğu bulunmaması nedeniyle amortisman payı tespit tutanağının sunulmadığı, araçların plakaları, modelleri, kapasiteleri ve aktif değerlerinin gösterilerek amortisman hesabının yapılmadığı,

- İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, asgari ücret üzerinden ödeme yapılacağı ve 2021 yılı için asgari ücretin 3.577,50 TL olduğu, işçilik ücretlerinin tamamının ödendiği düşünüldüğünde bu bedelin araçlarda istenilen CPS, yazlık ve kışlık lastik, akü, paspas, silecek, antifriz, ayna, far lambası, bakım, onarım, köprü geçiş ücretleri, egzoz muayenesi, yıllık muayene giderleri, servis bakım giderleri, yağ değişimi, araç temizlik gideri, otopark gideri, kasko, sigorta, yıllık MTV, sözleşme ve damga vergiler ve aylık stopaj vb. gibi hiçbir zorunlu yasal zorunlu gideri karşılamayacağı,

- Araç yakıt giderleri ile ilgili olarak Tokat ili Erbaa ilçesi EPDK verilerinin kullanılması gerekirken yasal iskonto kullanılacağı belirtilerek fiyatların düşürülmeye çalışıldığı, standart özellikte ekli Ford Transit marka aracın 100 km’de ortalama 7,76 litre motorin tükettiği, Erbaa ilçesi için EPDK verileri kullanılarak ortalama litre fiyatının 6,19 TL olduğu,

- Araç sürücü ücretleri ile ilgili olarak, 2022 yılı asgari ücret artışının da % 10 olacağı düşünüldüğünde ortalama aylık 3,746,38 TL olmakla beraber günlük de 124,88 TL olduğu,

- Sigorta giderleri ile ilgili olarak sunulan fiyat teklifi ve poliçelerin sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü onaylı olmadığı, belgelere ilişkin teyit yazılarının açıklama ekinde sunulmadığı, sigorta giderleri için sunulan fiyat teklifi veya poliçelerinde 2021 yılı için öngörülen artışın ihale tarihi itibariyle en son açıklanmış olan Yurt İçi Üretici Fiyatları endeksi on iki aylık ortalamalara göre güncellenmediğinin açık olduğu, ayrıca genel müdürlük tarafından onaylanmayan sigorta kasko ortalama proforma faturaların dikkate alınamayacağı,

- Vergi giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, MTV ve araç muayene giderlerine ilişkin olarak yapılan açıklamada 2021 yılı yeniden değerleme oranı göz önüne alınmadan hesaplama yapıldığı, araçlar için MTV hesaplanırken Gelir İdaresi Başkanlığının https://intvd.gib.gov.tr adresinde veya Motorlu Taşıtlar Genel Tebliği’nde belirtilen tarifelerin dikkate alınmadığı,

- Bakım ve onarım masrafları ile ilgili olarak, hizmetin ifasında kullanılacak araçların bakım ve onarım masraflarının yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, bakım ve onarım giderlerinin tevsiki amacıyla sunulan fiyat teklifinde teklif sahibinin teklife konu alanda faaliyet göstermediği, teklif ekinde sunulan marka, model ve kasko değeri belirtilen araçlara ilişkin yetkili servisten fiyat teklifi alınmadığı, açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından araç kiralama maliyetleri ile açıklandığı, kiralamaya ilişkin olarak ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2’nci maddesi kapsamında açıklamalara aykırı olarak tekliflerin ve eklerinin dayanaksız ve mesnetsiz olarak ve tekliflerin uygunluğunu onaylayan mali müşavirin onayı teyit edilmeden açıklamanın uygun görüldüğü iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, bu Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur…(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü ve kısmi teklife açık olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararına göre ihalenin iddia konusu 3, 4, 5, 7, 8, 12 ve 13’üncü kısımlarında S.S 6 Nolu Erbaa Minibüscüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde söz konusu istekliye ait olarak gönderilen teklif dosyası incelendiğinde, şirketin yönetiminde ve denetiminde vb. görevli kişilerin temsil yetkilerini gösteren oda sicil kayıt sureti, Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, vekaletname ve imza sirkülerinin sunulduğu görülmüştür.

Ancak ihale dokümanı kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenen ve teklif dosyası kapsamında sunulması gereken standart form-KİK030.0/H “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin” ise sunulmadığı görülmüştür.

Söz konusu belgenin ise tüzel kişiliğin kurucuları/üyeleri/ortakları ile temsile yetkili kişilerini göstermek üzere ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenmesi gereken bir belge olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, tüzel kişi olunması halinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak S.S 6 Nolu Erbaa Minibüsçüler Mot. Taş. Kooperatifi tarafından ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenen “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin” teklif dosyası kapsamında sunulmadığı anlaşılmakta olup, dolayısıyla söz konusu isteklinin teklifinin ihalenin iddia konusu 3, 4, 5, 7, 8, 12 ve 13’üncü kısımlarında değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./14. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./7. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./3. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./18. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./23. md.) İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./5. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı Tokat İli Erbaa İlçesi Temel Eğitim Merkez Ve Merkeze Bağlı Köy Ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 893 Öğrencinin 13 Taşıma Merkezi Okula 70 Hat ( Araç) İle 185 İş Günü Taşınması İşi

b) Miktarı ve türü: Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Tokat ili Erbaa ilçesi milli eğitim müdürlüğü tarafından taşıma kapsamına alınan öğrencilerin taşıma merkezi okula 70 araçla 185 iş günü taşınması hizmet alım işi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “ Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

29.01.2020 tarihli ve 2020/DK.D-24 sayılı Kurul kararı ile belirlenen personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin tespitinde kullanılacak R katsayıları aşağıdaki gibidir:

İhale Konusu

Kullanılacak Katsayı

Araç Kiralama

0.84

Bilgisayar Sistemlerine Yönelik Hizmetler

0.83

Malzemeli Yemek

0.82

Mühendislik Hizmetleri

0.78

Sigorta Hizmetleri

0.80

Diğer Hizmetler

0.80

Yapılan incelemede, idarece ihalenin iddia konusu kısımlarında sınır değerin 0,84 olarak dikkate alındığı anlaşılmakta olup, ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir iş olduğu anlaşılan ihale konusu öğrenci taşıma işinde sınır değerin hesaplanması sırasında dikkate alınması gereken sınır değer tespit katsayısının yukarıda aktarılan Kurul kararı gereğince “Diğer hizmetler” kapsamında 0,80 olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, iddia konusu kısımlarda idarece sınır değer hesaplamalarında dikkate alınan teklifler üzerinden ve sınır değer tespit katsayısının 0,80 olarak dikkate alınması durumunda, ihalenin iddia konusu 3, 4, 12 ve 13’üncü kısımlarında S.S 6 Nolu Erbaa Minibüsçüler Mot. Taş. Koop’un teklifinin hesaplanması gereken sınır değerlerin altında olduğu, iddia konusu ihalenin 5, 7 ve 8’inci kısımlarında ise sınır değerlerin üzerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu kısımlarda sınır değerlerin hatalı hesaplandığı, ihalenin 3, 4, 12 ve 13’üncü kısımlarında yalnıza söz konusu isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu, ihalenin 5, 7 ve 8’inci kısımlarda ise sınır değerin altında istekli bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak, başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde S.S 6 Nolu Erbaa Minibüsçüler Mot. Taş. Kooperatifi’nin teklifinin öncelikle ihaleye katılımda yeterlik kriterlerine uygun olmaması nedeniyle zaten değerlendirme dışı bırakılması gerektiği dikkate alındığında, söz konusu isteklinin teklifinin ilgili kısımlarda sınır değerin altında ya da üzerinde olmasından bağımsız olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmadığı da anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, S.S 6 Nolu Erbaa Minibüsçüler Mot. Taş. Kooperatifi’nin teklifinin ihalenin 3, 4, 5, 7, 8, 12 ve 13’üncü kısımlarında değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İdarece akaryakıt giderleri (motorin), bakım onarım giderleri, motorlu araçlar zorunlu (trafik) mali sorumluluk sigortası, şoför giderleri, araç kiralama bedeli, (kiralıksa), noter masrafları, MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi), araç lastik giderleri ve GPS (Global Positioning System) giderlerinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ve açıklama istenildiği,

Ancak söz konusu istekli tarafından ilgili kısımlardaki açıklamaları incelendiğinde,

- Araçların kiralanması ile ilgili bir zorunluluğun dokümanda bulunmadığı ve araçların genelde kendi malı olduğunun ifade edildiği ancak kendi malı veya kiralık araçların hangileri olduğunun ve araç maliyetlerinin öngörülmediği,

- Noter masrafı ve GPS gideri ile ilgili açıklama sunulmadığı,

- Araç lastik gideri ve bakım onarım gideri ile fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak fiyat tekliflerinin taşıması zorunlu ibareleri taşımadığı, fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait herhangi bir bilginin bulunmadığı,

- Ayrıca, sunulan iki ayrı maliyet tespit tutanağın (Ek-O.5) sayı ve tarihine ilişkin bir bilgi yer almadığı, söz konusu tutanakların hangi fiyat tekliflerinin dayanağı olduğuna ilişkin bir bilgi bulunmadığı gibi hangi maliyetin tevsik edildiğine ya da herhangi maliyetin hesaplama bilgisine dair bir bilginin de bulunmadığı,

- Motorlu araçlar zorunlu (trafik) mali sorumluluk sigortası ile ilgili sunulan belgelerin ve motorlu taşıtlar vergisi ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerine ilişkin bir ücret artışı öngörülmediği ve sunulan açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı da görülmüş olup, dolayısıyla söz konusu isteklinin aşırı düşük açıklamaları incelense dahi kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, S.S 6 Nolu Erbaa Minibüsçüler Mot. Taş. Kooperatifi’nin teklifinin ihalenin 3, 4, 5, 7, 8, 12 ve 13’üncü kısımlarında değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.