KİK Kararı: 2021/UH.I-1742

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/038
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 15.09.2021
Karar No : 2021/UH.I-1742
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Elpa Tem. Sos. Hiz. Bil. İnsan Kay. Sağ. Hiz. İnş. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Ağaç ve Pey. Eği. Hiz. Hay. Bah. İşl. San. Tic. A.Ş,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/403427 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alımı İşi (36 Aylık)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Ağaç ve Pey. Eği. Hiz. Hay. Bah. İşl. San. Tic. A.Ş tarafından 11.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alımı İşi (36 Aylık)” ihalesine ilişkin olarak Elpa Tem. Sos. Hiz. Bil. İnsan Kay. Sağ. Hiz. İnş. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.08.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.08.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.08.2021 tarih ve 37473 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.08.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1351 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “Teknik Şartnamede Yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dahildir” ifadesine yer verildiği, Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Tip Sözleşmelerin 12 nolu dipnotunda, sözleşme metninin 7’nci maddesinin nasıl doldurulması gerektiğinin belirtildiği, ancak ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde anılan dipnot düzenlemeleri göz önünde bulundurulmayarak teklif fiyata dahil giderlerin tamamının belirtilmediği, bu hususun ise tekliflerin hazırlanmasında belirsizliğe neden olduğu,

2. Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’inci maddesinde hak ediş ödemelerinin isteklilere nasıl ve ne sürede yapılacağına ilişkin net bir düzenleme yapılmadığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi veya sözleşme bedelinin bir defada ödenmesi olarak iki farklı ödeme durumunun yer aldığı, sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi halinde ise sözleşmenin birim fiyatlı ya da götürü bedel oluşuna göre farklı düzenlemelerin bulunduğu, ödeme süresinin belirlenmesi hususunda idareye takdir yetkisinin verilmediği, “Mali İşler Müdürlüğünün ödeme planı doğrultusunda 60 (Altmış) gün içinde ödenir.” İfadesinden ödemelerin idarenin takdirine bırakıldığının anlaşıldığı, bu haliyle belirsizlik taşıdığı,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ıncı maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu, anılan düzenlemede cezanın her bir araç için ayrı ayrı uygulanacağının belirtildiği, aynı maddenin 3’üncü alt maddesinde ise aykırılık halinde karşılaşılacak cezaya yer verildiği, ancak bunun araç başına mı yoksa tüm araçlar için mi olduğunun belirtilmediği, bu haliyle cezai hükümlerin farklılık yarattığı, bu durumun keyfi uygulamalara yol açabileceği,

Yine anılan Tasarının 16.1.3’üncü maddesinde yer verilen düzenlemede yükleniciye uygulanacak cezai işlemler öngörüldüğü ve bu işlemlerin her bir araç için ayrı ayrı uygulanacağı, bununla birlikte teslim edilen araçların Teknik Şartname’de belirlenen özellikleri taşımadığı durumda da yükleniciye ayrıca cezai işlemler uygulanacağının anlaşıldığı, ancak teslim edilen araçların idare tarafından Teknik Şartname’de belirtilen özellikleri haiz olmadığının tespiti durumunda karşı karşıya kalınacak cezai yaptırımların araç başına olup olmadığına ilişkin belirlemenin yapılmadığı, alıma konu işin 898 adet araç ve iş makinesinin kiralanması işi olduğu hususu da göz önüne alındığında anılan düzenlemenin belirsizlik ve tereddüt doğurucu nitelikte olduğu, işin yürütülmesi sürecine ilişkin aykırılık hallerini kapsadığı ve sözleşmenin uygulanması aşamasında farklı uygulamalara sebebiyet verebileceği

4. Teknik Şartname’de “araçlar en fazla 10.000 km olacaktır” ifadesine yer verildiği, söz konusu ifadenin ihaleye katılacak isteklileri sınırlayan bir ifade olduğu, şirketlerin hâlihazırda mevcut işi yapmakta olduğu, 10.000 km şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, bu düzenleme ile araçlarının yenilenmesi gerektiğinden bu durumun maliyetlerini yükselteceği ve kamu zararına sebep olacağı, söz konusu ifadenin ihalenin verimliliği ve fonksiyonelliğinin arttırılması açısından düzeltilmesi gerektiği,

Ayrıca araçların çoğunluğunun asgari 2020 model veya üzeri olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu hususun rekabeti engeller nitelikte olduğu, bu işi yapan isteklilerin 2019 model araçlarının kullanılamayacağı, maliyeti arttıracağı, kaynakların verimli kullanılması ilkesine uygun olmadığı,

5. İhalenin kısmi teklife açık olmadığı, ancak ihale kapsamında çalıştırılacak 898 adet aracın, binek, kamyon, kamyonet, hafif ticari araç, hidrolik sıkıştırmak kamyon ve minibüslerden oluştuğu, ihaleye katılımın daraltıldığı, başvuruya konu ihalede çalıştırılacak araç tiplerine göre ihalenin kısımlara ayrılması ve her bir kısım için yeterlik kriterlerinin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği,

6. İhale kapsamında çalıştırılacak araçlar için teklif edilen bedellerin harcama talimatının verildiği hangi yılın hangi ayına göre araçların kasko değerlerinin %2’sini geçmeyecek şekilde verilip verilmeyeceği konusunda ihale dokümanında bir düzenleme yapılmadığı,

7. İhale konusu işte kullanılması öngörülen araçların bakım masraflarının yükleniciye ait olduğu ve teklif fiyata dahil edilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan araçların sözleşme süresince ne kadar mesafe kaydedeceklerine ilişkin net bir sayı/miktar belirtilmediği, araçların kullanımında kilometre sınırının olmayacağı ve araçların 7 gün 24 saat kullanılabileceğinin anlaşıldığı, gerekli giderlerin teklife dahil edilebilmesi için araçların tahmini olarak sözleşme süresince ne kadar mesafe gideceklerinin ihale dokümanı içeriğinde net bir biçimde düzenlenmesi gerektiği, sağlıklı teklif verilmesine engel olduğu,

8. İhale dokümanına yönelik süresi içerisinde başvuru yaptıkları, ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması gerektiği, buna rağmen ihale tarihinden 1 gün sonra cevap verildiği, teklif verilemediğinden rekabet ilkesinin ihlal edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

“Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşme bedeline dâhil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesine ilişkin 12 nolu dipnotunda “Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dâhil olacağı burada belirtilecek ve ayrıca idari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderler buraya yazılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sürücüsüz Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmeti Alımı İşi (36 Aylık)

b) Miktarı ve türü: 36 Ay Süreli 41 Kalem (898 Adet Araç ve İş Makinesi ile 898 Adet Araç Takip Cihazı)

Araçların Cins ve Miktarları Aşağıdaki Ek Düzenlemeler Tablosunda Belirtilmiştir.

Araçların Cins ve Miktarları Teknik şartnamede belirtilmiştir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İstanbul Geneli ve Yurt içinde Diğer İllerde Kullanılabilecektir.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik Şartnamede Yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

Araçların periyodik muayene ve bakım, her türlü arıza bakım onarım, parça değişimi, kaza, kayıp ve çalıntı giderleri ile araçlarda bulundurulması gerekli resmi belgelerin temini, her türlü Mecburî Malî Mes'ûliyet ve Kasko sigortalarının bulunmaması ve vergilerinin ödenmemiş veya eksik ödenmiş olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezaları, sigorta şirketinin karşılamadığı hasar bedelleri, OGS - HGS vb. cihazlar ve bu cihazların tamir ve bakımı, teknik şartnamede yer alan her türlü giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ilişkin doküman düzenlemelerinde, teklif bedeline dâhil giderlerin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde de taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin araçların periyodik muayene ve bakım, her türlü arıza bakım onarım, parça değişimi, kaza, kayıp ve çalıntı giderleri ile araçlarda bulundurulması gerekli resmi belgelerin temini, her türlü mecburi mali mesuliyet ve kasko sigortalarının bulunmaması ve vergilerinin ödenmemiş veya eksik ödenmiş olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezaları, sigorta şirketinin karşılamadığı hasar bedelleri, OGS - HGS vb. cihazlar ve bu cihazların tamir ve bakımı ile İdari Şartname'nin 25.3.1. maddesinde düzenlenen yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderlerin teklif bedeline dahil olduğunun düzenlendiği tespit edilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında yükleniciye ait olan giderlere ayrı ayrı yer verildiği,(ör: muayene ve bakım, her türlü arıza bakım onarım…) sayılan giderler dışında ayrıca Teknik Şartname’de yer alan her türlü giderin de sözleşme bedeline dahil olduğunun düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “…1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Mali İşler Müdürlüğü'nce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Yüklenicinin işin yürütülmesi esnasında şartnamede belirtilen yükümlüklerini yerine getirip getirmediğinin kontrol teşkilatı tarafından tutulan kayıt ve tutanaklar ile belirlenmesini müteakip, düzenlenen faturalar varsa cezai vb. kesintiler yapılmak sureti ile Mali İşler Müdürlüğünün ödeme planı doğrultusunda 60 (Altmış) gün içinde ödenir.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde yüklenicinin işin yürütülmesi esnasında şartnamede belirtilen yükümlüklerini yerine getirip getirmediğinin kontrol teşkilatı tarafından tutulan kayıt ve tutanaklar ile belirlenmesini müteakip, düzenlenen faturalar varsa cezai vb. kesintiler yapılmak sureti ile Mali İşler Müdürlüğünün ödeme planı doğrultusunda 60 (Altmış) gün içinde ödeneceği düzenlemesine yer verilmiş olmakla birlikte, anılan düzenlemede hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde, hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten itibaren en geç sözleşmede yazılı süre sonunda, sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten itibaren başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağı düzenlenmiştir.

Buna göre, hakedişin tahakkuka bağlanmasına ilişkin olarak Genel Şartname’de belirtilen süreden farklı bir süre belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu, ancak yükleniciye yapılacak ödemenin tahakkuk tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılması gerektiği, bu itibarla ödeme süresinin belirlenmesi hususunda idareye herhangi bir takdir yetkisi verilmediği anlaşılmaktadır.

Aktarılan Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde her ne kadar ödemelerin, yüklenicinin işin yürütülmesi esnasında şartnamede belirtilen yükümlüklerini yerine getirip getirmediğinin kontrol teşkilatı tarafından tutulan kayıt ve tutanaklar ile belirlenmesini müteakip, düzenlenen faturalar varsa cezai vb. kesintiler yapılmak sureti ile mali işler müdürlüğünün ödeme planı doğrultusunda 60(Altmış) gün içinde ödeneceği yönünde bir ifade bulunsa da, anılan maddenin devamında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı yedinci bölümünde teklif birim fiyat sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde, hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağının açık bir şekilde ifade edildiği, ayrıca şikayete cevap yazısında idare tarafından “…30 günlük tahakkuka bağlanma süresi ile 30 gün içinde ödenmesi düzenlemelerinin birlikte dikkate alınarak toplam 60 günlük bir ödeme planının ortaya konduğu” ifadesine yer verildiği, söz konusu 60 günlük sürenin 30 gün tahakkuk, 30 gün ödeme süresi olarak değerlendirilmesi gerektiğinin ifade edildiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin Yüzde 0,05 dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır26.2

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3

1

İDARE'nin ilave araç talebinin 5 (beş) takvim günü içerisinde karşılanmaması halinde

İhtar Yapılmayacaktır

Yüzde 0,07

5,00

2

Kiralanacak hizmet araçlarının periyodik bakım, muayene, arıza, kaza, bakım-onarım, kayıp, çalıntı vb. gibi sebeplerle hizmet dışı kalması neticesinde, hizmetin aksamaması için yüklenicinin aynı cins ve modeldeki hizmet aracını 24 (yirmidört) saat içinde İDARE'ye tahsis edememesi halinde

İhtar Yapılmayacaktır

Yüzde 0,06

5,00

3

Bakımsız, uygunsuz, hizmetin ifası için yeterli görülmeyen ve zaman içerisinde görevini ifa edemeyecek duruma gelen kiralık iş makinelerinin ve araçların değiştirilmesi talep edildiği günden itibaren 5 (beş) takvim günü içerisinde değiştirilmemesi halinde

İhtar Yapılmayacaktır

Yüzde 0,07

5,00

4

Kiralanacak hizmet araçlarında meydana gelebilecek herhangi bir kaza nedeniyle veya YÜKLENİCİ'nin taahhüdünde olup eksik bırakılan bir iş nedeniyle, İDARE'nin zarara uğraması halinde yaptığı harcamalar, her türlü arıza ve hasar bedelleri YÜKLENİCİ tarafından 10 takvim günü içinde karşılanmaması halinde

İhtar Yapılmayacaktır

Yüzde 0,08

5,00

5

Sözleşmenin imzalanmasına müteakip, belirtilen işe başlama tarihine kadar araç takip sistemi takılmayan veya kullanıma hazır halde olmaması halinde

İhtar Yapılmayacaktır

Yüzde 0,06

5,00

6

Sözleşmenin imzalanmasına müteakip, belirtilen işe başlama tarihine kadar akaryakıt araç taşıt tanıma kiti takılmayan veya kullanıma hazır durumda olmaması halinde

İhtar Yapılmayacaktır

Yüzde 0,06

5,00

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

1. Sözleşmede belirtilen işe başlama tarihinde İhale İhtiyaç Listesinde belirtilen kiralık hizmet araçlarının tamamını teslim etmemesi

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30?unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloya göre,

- İdarenin ilave araç talebinin 5 (beş) takvim günü içerisinde karşılanmaması halinde, sözleşme bedeli üzerinden %0,07,

- Kiralanacak hizmet araçlarının periyodik bakım, muayene, arıza, kaza, bakım-onarım, kayıp, çalıntı vb. gibi sebeplerle hizmet dışı kalması neticesinde, hizmetin aksamaması için yüklenicinin aynı cins ve modeldeki hizmet aracını 24 (yirmidört) saat içinde idareye tahsis edememesi halinde, sözleşme bedeli üzerinden %0,06,

- Bakımsız, uygunsuz, hizmetin ifası için yeterli görülmeyen ve zaman içerisinde görevini ifa edemeyecek duruma gelen kiralık iş makinelerinin ve araçların değiştirilmesi talep edildiği günden itibaren 5 (beş) takvim günü içerisinde değiştirilmemesi halinde, sözleşme bedeli üzerinden %0,07,

- Kiralanacak hizmet araçlarında meydana gelebilecek herhangi bir kaza nedeniyle veya yüklenicinin taahhüdünde olup eksik bırakılan bir iş nedeniyle, idarenin zarara uğraması halinde yaptığı harcamalar, her türlü arıza ve hasar bedelleri yüklenici tarafından 10 takvim günü içinde karşılanmaması halinde, sözleşme bedeli üzerinden %0,08,

- Sözleşmenin imzalanmasına müteakip, belirtilen işe başlama tarihine kadar araç takip sistemi takılmayan veya kullanıma hazır halde olmaması halinde, sözleşme bedeli üzerinden %0,06,

- Sözleşmenin imzalanmasına müteakip, belirtilen işe başlama tarihine kadar akaryakıt araç taşıt tanıma kiti takılmayan veya kullanıma hazır durumda olmaması halinde, sözleşme bedeli üzerinden %0,06 oranında ceza belirlendiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen aykırılık hallerinin üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşmenin feshedileceği, ancak yüklenicinin sözleşmede belirtilen işe başlama tarihinde ihale ihtiyaç listesinde belirtilen kiralık hizmet araçlarının tamamını teslim etmemesi durumunda aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceği düzenlenmiştir.

Söz konusu düzenlemelerin işin yüklenici tarafından gereğince ifa edilmemesi halinde idarece gerçekleştirilecek işlemlere ilişkin olduğu, söz konusu cezaların belirsizlik taşımadığı, ihale konusu işte araç sayısının belli olduğu, cezalara dair düzenlemenin tüm araçlara yönelik olduğu ve aykırılık gerçekleşen her bir araç için ayrı ayrı uygulanacağının açık olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “….İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı B maddesinde “AĞAÇ AŞ’nin yurt içi ve yurt dışında yapacağı tüm ticari faaliyetlerinde kullanılmak üzere, aşağıda ayrıntılı olarak miktarları verilen, bakım-onarım, kasko, OGS Cihazı/HGS Etiketi, muayene vs. dahil; akaryakıtsız, sürücüsüz Muhtelif Cins ve Miktarlarda Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı işidir.” düzenlemesi,

“Kapsam” başlıklı C maddesinde “İş bu Teknik şartname, ekleriyle bir bütündür ve İDARE tarafından Teknik Şartnamenin İhale İhtiyaç Listesi kısmında belirtilen cins, miktar ve özelliklerdeki hizmet araçları kiralama hizmetinin hangi şartlar dahilinde yapılacağını kapsar.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İhtiyaç Listesi aşağıdaki gibidir.

tip

no

aracın teknik özellikleri

miktar

süre (ay)

miktar süre

birimi

1

binek oto hizmet aracı - tip 1 (dizel)

1

36

36

araç * ay

2

binek oto hizmet aracı - tip 1 (benzinli)

1

36

36

araç * ay

3

binek oto hizmet aracı - tip 2 (benzinli)

5

36

180

araç * ay

4

binek oto hizmet aracı - tip 3 (dizel)

20

36

720

araç * ay

5

binek oto hizmet aracı - tip 3 (benzinli)

1

36

36

araç * ay

6

binek oto hizmet aracı - tip 4 (benzinli)

1

36

36

araç * ay

7

binek oto hizmet aracı - tip 5 (dizel)

300

36

10.800

araç * ay

8

binek oto hizmet aracı - tip 5 (benzinli)

1

36

36

araç * ay

9

hafif ticari araç

70

36

2.520

araç * ay

10

minibüs

125

36

4.500

araç * ay

11

park bahçe bakım onarım aracı

86

36

3.096

araç * ay

12

en az 7 tonluk kapalı liftli polyester kasa kamyon

3

36

108

araç * ay

13

en az 3,5 tonluk tek kabin tenteli liftli kamyonet

2

36

72

araç * ay

14

basınçlı sert zemin ve afiş sökme aracı

1

36

36

araç * ay

15

en az 3,5 tonluk açık sac kasalı tenteli çift kabin kamyonet

80

36

2.880

araç * ay

16

en az 32 tonluk su tankeri (senede 6 ay çalıştırılacak)

34

18

612

araç * ay

17

en az 15 tonluk su tankeri (senede 6 ay çalıştırılacak)

7

18

126

araç * ay

18

hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 15+1,5 m3 kapasiteli)

20

36

720

araç * ay

19

hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 13 +1,5 m3 kapasiteli)

7

36

252

araç * ay

20

hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 8 +1 m3 kapasiteli)

5

36

180

araç * ay

21

hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 18+1,5 m3 kapasiteli)

8

36

288

araç * ay

22

en az 7 tonluk çift kabin damperli kamyon

16

36

576

araç * ay

23

mini çöp damperli kamyonet

8

36

288

araç * ay

24

en az 7 tonluk damperli kamyon

18

36

648

araç * ay

25

en az 7 tonluk damperli kamyon (ilaveli)

15

36

540

araç * ay

26

en az 32 tonluk damperli kamyon

5

36

180

araç * ay

27

en az 25 tonluk damperli kamyon

15

36

540

araç * ay

28

en az 15 tonluk damperli kamyon

7

36

252

araç * ay

29

hidrolik rampa tertibatlı platformlu

kamyon

1

36

36

araç * ay

30

hidrolik platformlu sepetli araç

15

36

540

araç * ay

31

en az 15 tonluk mobil vinç

2

36

72

araç * ay

32

en az 32 tonluk mobil vinç

2

36

72

araç * ay

33

küçük bahçe traktörü

2

36

72

araç * ay

34

traktör

1

36

36

araç * ay

35

mini kanal kazıcı ve yükleyici

2

36

72

araç * ay

36

mobil hizmet aracı ( wc+büfe )

2

36

72

araç * ay

37

en az 3.5 tonluk panel van kamyonet

2

36

72

araç * ay

38

en az 3,5 tonluk tek kabin tenteli kamyonet

2

36

72

araç * ay

39

4x4 otomatik pikap arkası kapalı kabinli

3

36

108

araç * ay

40

yol süpürme aracı

2

36

72

araç * ay

41

araç takip cihazı (montaj dahil) işi

898

36

32.328

adet * ay

İdarelerin gereksinimlerini Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, İhale konusu işin 36 ay süreli 41 Kalem (898 Adet Araç ve İş Makinesi ile 898 Adet Araç Takip Cihazı) hizmet alımı işi olduğu, iş kapsamında 898 adet aracın çalıştırılacağı, bu araçların asgari 2018, 2020 ve 2021 model olarak belirlendiği ve 2 farklı türdeki araç dışındaki araçların (binek araç, hafif ticari araç, minibüs, tek kabin kamyonet, basınçlı sert zemin ve afiş sökme aracı, çift kabin kamyonet, su tankeri, çöp kamyonu, damperli kamyon, damperli kamyonet, hidrolik rampa tertibatlı platformlu kamyon, hidrolik platformlu sepetli araç, mobil vinç, küçük bahçe traktörü, traktör, mobil hizmet aracı(wc, büfe), panelvan kamyonet, tenteli kamyonet, 4x4 pikap, yol süpürme aracı) en fazla 10.000 km de olması gerektiği anlaşılmıştır.

Kurum tarafından idareye gönderilen 06.09.2021 tarihli yazıda “…Yapılan incelemede, Teknik Şartname’de özellikleri belirlenen araçların çoğunun(37 kalem) en fazla 10.000 km de olması gerektiği ve sözleşme süresince araçların 150.000(Kilometre hesabı havuz sistemi (tüm araçların toplam yaptığı kilometreleri toplam araç sayısına bölerek hesaplanacaktır.)) km yapacağı düzenlenmiştir. Söz konusu araçlara (binek, minibüs, kamyonet, su tankeri vb.) yönelik 10.000 kilometre sınırının hangi gerekçe ile düzenlendiğine dair açıklayıcı bilgi ve belgeler” ifadelerine yer verilerek bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

İdare tarafından gönderilen 13.09.2021 tarihli yazıda “…İdaremiz tarafından arıza tespit tutanaklarında geçmişe dönük olarak incelemeler yapılmış olup, yapılan incelemeler sonucunda km’si yüksek olan araçlarda sıklıkla arıza meydana geldiğinin tespit edildiği görülmektedir.

ihalede araçlara ilişkin km sınırının getirilmesinin işin daha sorunsuz araçlarla yürütülmesi amacına yönelik olarak yapıldığı, söz konusu düzenlemenin ihalede rekabet ilkesini engelleyici sonuç doğurmaması adına araçların niteliği, işin süresi gibi kriterler göz önüne alınarak, yapılan düzenlemenin fayda/maliyet açısından gerekli olup olmadığı ayrıntılı olarak irdelenmiştir.

…

Hizmetlerin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, araç ihtiyacının tümünün tek elden yürütülmesi, zaman, yakıt, iş gücü ve her türlü kaynak israfının önlenmesi ve hizmetlerde birimler arası koordinasyonun sağlanması amacıyla havuz esasına göre çalışmak üzere çeşitli tip ve modellerde araç ve iş makinası kiralanması; İstenilen araçların havuz sisteminde sürekli kullanılacağı düşünüldüğünde model yılı ve km sınırı şartı konulması idarece zaruri görülmüştür. Gelir İdaresi Başkanlığının yayınladığı amortisman oranları tablosuna göre binek araçlar için 5 yıllık bir faydalı ömür belirtilmiş olup idarece bu sürenin altında bir rakam belirlenebilmesinin de mümkün olduğu değerlendirilmektedir.

…

İlgi yazıya konu 10.000 km düzenlemesi ile 150.000 km düzenlemeleri isteklilerin tekliflerini sağlıklı ve tereddüt yaşamayacak şekilde vermelerini temin etmek üzere yapılmış olup;

…

İhale konusu iş 3 yıl süreyle idarenin ihtiyaç duyduğu ve tüm faaliyetlerinde kullanacağı nitelikteki araçlardan oluşmaktadır. İstanbul gibi bir metropolde geniş bir hizmet alanında faaliyet gösterecek olan araçların, modellerinin belirtilmesi yanında belirtilen km düzenlemeleri pandemi koşullan sebebiyle mevcut araçların üretimi ve temini düşünülerek yapılmış olup, yeni araç temin edilememesi ihtimaline karşılık olarak belirli bir km sınırı getirilerek isteklilerin sözleşme aşamasında zorluk yaşamamalarının sağlanması hedeflenmiştir. 2021 yılı Ekim ayında sözleşmesi imzalanması planlanan ihtiyaçlar için Üç yıl boyunca kullanılacak araçların işin sonunda 4 yaş ve 150.000 km olarak ihale konusu işin yüklenicisine teslim edilecek olması, istekliler ve idare açısından fayda maliyet analizi yapıldığında rasyoneldir.

İhale dokümanında yapılan araçların arıza yapması durumunda yenisi ile değiştirilmesi düzenlemelerinin istekliler ve yükleniciler açısından maliyet unsuru olduğu gerçeğinden hareketle isteklilerin tekliflerinde bu maliyeti de öngöreceği ve yaş ve km’si yüksek araçların çalıştırılmasına izin verildiği durumda bunun faydadan çok kamu zararına sebep olacağı ve ihale konusu işin maliyetini arttıracağı değerlendirilmektedir.

Objektif değerlendirmeler ve fayda maliyet analizleri içeren ve ekte yer alan tablolar incelendiğinde; araçların mevcut düzenlemeler dikkate alındığında ihaleye katılan tüm istekliler açısından maliyet avantajları barındırdığı, bunun da ihale sonucundaki tekliflere olumlu yansıması sonucunda kamu yararı gözetilmesi sağlanmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, idare tarafından farklı nitelikteki araçlar için belirli model yılı ve araç kilometre sınırı istenildiği, bu hususu açıklığa kavuşturmak adına idareye gönderilen yazı üzerine, idare tarafından gönderilen cevap yazısında, hizmetin verimliliğinin etkilenmemesi ve kamu zararının engellenmesi adına kilometre şartının getirildiği, yüksek kilometreye sahip araçlarda arıza sıklığının fazla olduğu, bakım maliyetinin artacağı ve araç değişim ihtiyacının oluşacağının ifade edildiği anlaşılmıştır.

İhalelerde araçlara ilişkin km sınırının getirilmesinin işin daha sorunsuz araçlarla yürütülmesi amacına yönelik olarak yapıldığı ifade edilmekte ise de, söz konusu düzenlemenin ihalede rekabet ilkesini engelleyici sonuç doğurmaması için araçların niteliği, işin süresi gibi kriterler göz önüne alınarak, yapılan düzenlemenin fayda/maliyet açısından gerekli olup olmadığının ayrıntılı olarak irdelenmesi sonucunda karar verilmesi gerekmektedir.

İhale doküman düzenlemeleri ile araçlar için istenilen şartların belirlenmesinde Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere uyulması noktasında idarenin yükümlülüklerinin bulunduğu ve ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu, yapılacak düzenlemelerin ihaleye katılımı daraltmamasının esas olduğu anlaşılmıştır. Bu açıdan şikâyete konu ihalede idarenin yurt içi ve yurt dışında yapacağı tüm ticari faaliyetlerinde kullanılmak üzere istenilen binek araç, hafif ticari araç, minibüs, tek kabin kamyonet, basınçlı sert zemin ve afiş sökme aracı, çift kabin kamyonet, su tankeri, çöp kamyonu, damperli kamyon, damperli kamyonet, hidrolik rampa tertibatlı platformlu kamyon, hidrolik platformlu sepetli araç, mobil vinç, küçük bahçe traktörü, traktör, mobil hizmet aracı(wc, büfe), panelvan kamyonet, tenteli kamyonet, 4x4 pikap ve yol süpürme araçlarına getirilen model yılı (2018, 2020, 2021) sınırlamasının işin süresi(36 ay) dikkate alındığında idarenin ihtiyaçları doğrultusunda takdir yetkisi kapsamında yer aldığı ancak söz konusu araçlara getirilen 10.000 km sınırının oldukça düşük olduğu, söz konusu km sınırının idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığı ve 10.000 km sınırlaması şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı anlaşılmıştır. Söz konusu km sınırının ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, bu kapsamda, idarece yapılan düzenlemenin bu şartlar altında objektif bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği, rekabet ilkesi açısından uygun olmadığı ve ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; (1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; “ (1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ilişkin ilanın 13.07.2021 günü yayımlandığı, ilanın 9’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, Birim fiyatlar üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemler için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, aynı hususa ilişkin düzenlemeye İdari Şartname’nin 20’nci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının İdari Şartname’nin ilana yansıyan anılan maddesinde yer alan düzenlemelere yönelik olduğu, başvuru sahibinin bu iddialara yönelik olarak ihale ilan tarihi olan 13.07.2021 tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde 26.07.2021 Pazartesi günü idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 05.08.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca söz konusu iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

17/03/2006 tarihli 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer alan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(2)Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı’nın 4’üncü ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ihaleye katılım ve yeterlik belgeleri düzenlenmiş olup, bu belgeler arasında Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan teklif edilen araçların kasko değerlerine ilişkin bir belgeye yer verilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerine göre idarelerin bu tür alımlarında Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’si sınırına uymalarının mevzuat gereğince zorunlu olduğu, teklif edilen araçların kasko değerlerine ilişkin belgenin yeterlik belgesi olarak istenilmemesinin sözleşme aşamasında bu denetimin yapılmayacağı anlamına gelmediği, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik Şartnamede Yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar başlıklı D maddesinde “D.1. İDARE; tüm ticari faaliyetlerinde kullanılmak üzere, sürücüsüz, yakıtsız; çeşitli tip ve miktarda binek araç, kamyon, minibüs ve iş makineleri kiralık hizmet aracı olarak çalıştıracaktır.

D.2. Çalıştırılacak araç ve iş makinelerinin miktarları ile bu araç ve iş makinelerinde bulunması gereken teknik özellikler ve asgari standart donanımlar Teknik Şartnamenin ekinde belirtilmiştir.

D.3. Fiyat Teklifi Verirken;

a. Kiralanacak araç ve iş makineleri için fiyat teklifi; sürücüsüz, yakıt ile adblue idareye ait olmak üzere, sözleşme süresince 150.000 km yapacağı öngörülerek verilecektir. (Kilometre hesabı havuz sistemi (tüm araçların toplam yaptığı kilometreleri toplam araç sayısına bölerek) ile hesaplanacaktır.)

…

D.7. YÜKLENİCİ’nin İDARE’ ye kiralayacağı araçların kabulü, teknik şartnameye uygun olarak veya gerek duyulursa bedeli Yüklenici tarafından karşılanmak üzere yetkili servislerden alınacak olan ekspertiz raporu doğrultusunda yapılacaktır.

D.8. Kiralanacak hizmet araçlarının periyodik bakım-onarım, tamir masrafları, her türlü vergi, resim, harç; her türlü muayene, trafik sigortası, kasko YÜKLENİCİ’ye ait olacaktır.

D.9. Bütün araçlar egzost muayenesinden geçirilecek, karbon monoksit, azot oksit, partikül ve hidrokarbon gibi kirleticilerin emisyon limitlerini aşmadığı belgelenecektir. Emisyon belgesi olmayan araçlar çalıştırılmayacaktır.

D.10. Hizmet araçlarının fenni muayeneleri ve periyodik bakımlarının insan sağlığına uygun olarak zamanında ve eksiksiz yapılması YÜKLENİCİ’nin sorumluluğundadır. Şehir içerisindeki çalışmalarına yönelik müteallik resmi belgeler her araçta noksansız bulundurulacaktır.

…

D.13. Kiralanacak hizmet araçlarının yangın söndürme cihazı, trafik seti, takoz, çekme halatı, stepne, bijon anahtarı, paspas, ilkyardım seti ve diğer aksesuarları YÜKLENİCİ tarafından karşılanacaktır.

…

D.17. Yaz ve kış şartlarına göre araçlara uygun lastikler takılacaktır. Lastik değişimleri ile ilgili masraflar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

D.18. Kiralanacak hizmet araçlarının bakım-onarım, periyodik bakım gibi hizmetlerinin en kısa zamanda yürütülmesi amacıyla, YÜKLENİCİ tarafından İstanbul ili sınırlarında bulunan Yetkili Servislerden herhangi biri (veya birkaçı) ile anlaşma yapılacaktır.

D.19. Kiralanacak tüm araçlarda plaka üzerine kayıtlı OGS/HGS bulundurulacaktır. Araçların üzerine yapılacak OGS/HGS ler için Yüklenici İDARE den bir bedel talep etmeyecektir. OGS/HGS bakiye yüklemeleri İdare tarafından yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanmasına ilişkin aylık olarak belirleme yapıldığı (kilometre üzerinden birim oluşturulmadığı), bu kapsamda idare tarafından ihaleye katılan isteklilerden aylık araç kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği görülmekle birlikte Teknik Şartname’de yer alan “Kiralanacak araç ve iş makineleri için fiyat teklifi; sürücüsüz, yakıt ile adblue idareye ait olmak üzere, sözleşme süresince 150.000 km yapacağı öngörülerek verilecektir. (Kilometre hesabı havuz sistemi (tüm araçların toplam yaptığı kilometreleri toplam araç sayısına bölerek) ile hesaplanacaktır.)” düzenlemesinden araçların ortalama kilometre bilgisinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihale dokümanında her aracın ortalama 150.000 kilometre yapacağının belirlendiği, söz konusu araçların yakıt ile adblue giderlerinin idare tarafından karşılanacağı, bu bağlamda söz konusu araçların bakım masraflarının tahmin edilebilir olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin sekizinci fıkrasında “İlana veya dokümana karşı şikayet başvurusunda bulunulduktan sonra ihaleye teklif verilmiş olması Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmasını engellemez.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinden, ihale dokümanına yönelik şikayetlerin teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılacağı; ihale dokümanına yönelik şikayetlerin idare tarafından da ihale tarihinden önce sonuçlandırılması gerektiği; başvuru sahiplerince ihale dokümanına yönelik şikayette bulunulmasından sonra ihaleye teklif verilmesinin mümkün olduğu ve aynı zamanda Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin ihale dokümanını 05.08.2021 tarihinde EKAP üzerinden indirdiği, ihale dokümanına yönelik şikayetini 05.08.2021 tarihinde gerçekleştirdiği, 11.08.2021 tarihinde gerçekleşen ihaleye teklif vermediği, idarenin şikayet üzerine 10 günlük karar alma süresi içinde 12.08.2021 tarihinde karar aldığı ve bu kararı EKAP üzerinden 12.08.2021 tarihinde başvuru sahibine EKAP üzerinden bildirdiği; idarenin cevap yazısında, başvuru sahibinin iddialarını mevzuata uygun bulmayarak, başvuruyu reddettiği anlaşılmıştır.

İdarece, ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale tarihinden önce sonuçlandırılması esas olmakla birlikte, bu hususta bir zorunluluk bulunmadığı, başvuru sahibine on günlük karar alma süresi içinde ancak ihale tarihinden sonra cevap verildi ise de şikayet başvurusunun idarece reddedildiği ve mevzuatta başvuru sahibinin ihaleye teklif vermesinde ve Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmasına bir engel bulunmadığı göz önüne alındığında, idarenin cevabının ihale saatinden sonra verilmesinin esasa etkili olmadığı; başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikayet hakkını kullanarak iddialarının aşağıda ayrıntılı bir şekilde değerlendirildiği dolayısıyla iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.