KİK Kararı: 2020/UY.II-960

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/023
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 29.05.2020
Karar No : 2020/UY.II-960
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kaya Yapı Grup Elektrik İnş. Taah. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/84531 İhale Kayıt Numaralı “İnş.21 Referanslı, 2, 4, 7, 8, 10, 15, 18, 21 ve 22 Bölge Müdürlükleri Sorumluluk Alanında Bulunan Trafo Merkezlerinde Yapılması Planlanan Muhtelif Bakım Onarım ve Yapım İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 17.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İnş.21 Referanslı, 2, 4, 7, 8, 10, 15, 18, 21 ve 22 Bölge Müdürlükleri Sorumluluk Alanında Bulunan Trafo Merkezlerinde Yapılması Planlanan Muhtelif Bakım Onarım ve Yapım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Kaya Yapı Grup Elektrik İnş. Taah. A.Ş.nin 21.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.05.2020 tarih ve 20503 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.05.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/800 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihaleye ilişkin 09.04.2020 tarihinde tebliğ edilen ihale kararında geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin iptal edildiğinin bildirildiği, teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgelerinin idare tarafından geçersiz kabul edildiği, ancak aynı iş için açılan 23.10.2019 tarihinde yapılan bir önceki ihalede aynı belgenin geçerli kabul edildiği,

İş deneyim belgelerinin TEDAŞ’tan alınan bir belge olduğu, söz konusu belgenin Kurul’un 07.05.2012 tarihli ve 2012/UY.II-1982 sayılı kararı ile DSİ’nin ihalesini yaptığı bir işte D-III grubuna ait bir iş deneyim belgesi olarak kabul edildiği,

Firmaları tarafından şikâyet konusu ihalede Batman ili AG-OG elektrik tesisi işi için TEDAŞ tarafından düzenlenen 05.06.2008 tarih ve 1517 sayılı 2.297.871,86 TL’lik iş deneyim belgesinin sunulduğu, TEDAŞ’ın 13.05.2013 tarihli yazısında D-III grubuna giren işlerin yaklaşık 797.794,00 TL olduğunun belirtildiği, ihale komisyonu tarafından iş deneyim belgelerinin net olarak ayrıştırılmamış olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine iş deneyim belgelerinin ne kadarının D-III grubuna girdiğinin 10.04.2020 tarihli yazı ile sorulduğu ve TEDAŞ’ın 27.04.2020 tarihli yazısında 1999 yılı birim fiyatlarıyla 848.148,17 TL’lik D-III grubu iş yapıldığının ifade edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin D-III grubunda olduğu ve kabul edilmesi gerektiği,

Firmaları tarafından teklif dosyası kapsamında Batman İli AG-OG elektrik tesisi işi için TEDAŞ tarafından düzenlenen 05.06.2008 tarih ve 1517 sayılı 2.297.871,86TL’lik iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin birden fazla iş grubu içerdiği, belgeyi düzenleyen TEDAŞ’ın iş deneyim belgesine konu iş kapsamında yapılan D-III grubu işleri ayrıştırarak 848.148,17 TL olduğunu belirttiği, idarenin D-III grubuna giren işler için kendi içinde ayrıştırma yaparak iletim tesisi işi barındırıp barındırmadığına dair daraltıcı değerlendirme yapmasının mümkün olmadığı,

Firmalarının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak “mütemmim cüz niteliğinde olan belgenin D-II grubu işlere (enerji dağıtım şebekesi ve tesis işleri) ait olduğunun belirlenmesi” şeklinde ifadeye yer verildiği, kamu ihale hukukunda özellikle benzer iş gruplarının belirlenmesinde ortaya çıkan mütemmim cüz kavramının ihale konusu işin birbirine bağlı ayrılmaz parçası sayılacak iş kalemleri olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda birden fazla grup işi barındıran ihalelerde tek başına alınabilecek, tek başına ihale edilebilecek yani bölünebilir vasıflı işlerin mütemmim cüz sayılmayarak ayrıştırılması gerektiği,

İş deneyim belgelerinin ayrıştırılması ile ilgili açıklama yazısının 13.05.2013 tarihli olduğu, iş deneyim belgelerinin TEDAŞ’tan ayrıştırılmasının sorulmadan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, 19.06.2018 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliği ile iş deneyim belgesi düzenleyen yetkili kurum ve kuruluşun iş gruplarını ayrıştırarak belirtme şartı getirildiği, idare tarafından TEDAŞ’tan ayrıştırma yazısı istenmeden iş deneyim belgelerinin kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, yaklaşık değerlerle iş deneyim belgelerinin değerlendirilememesi yönünde idarenin tespitinin yerinde olmadığı, idarenin iş deneyim belgeleri ile ilgili olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesi gereğince TEDAŞ’tan gereken belgeleri isteyerek tekliflerini değerlendirmesi gerektiği,

İş deneyim belgelerinin geçerli ve yeterli olduğu, yapılan araştırma sonucunda iş deneyim belgelerinin geçerli olduğunun anlaşılacağı, tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, şikâyete konu ihalenin İNŞ.21 Referanslı, 2, 4, 7, 8, 10, 15, 18, 21 ve 22 Bölge Müdürlükleri Sorumluluk Alanında Bulunan Trafo Merkezlerinde Yapılması Planlanan Muhtelif Bakım Onarım ve Yapım İşleri işine ilişkin olduğu, ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle 17.03.2020 tarihinde yapıldığı,

Söz konusu ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda FM Taahhüt İnşaat Elektrik Turizm Madencilik San.ve Tic.Ltd.Şti. nin iş deneyim belgesinin uygun bulunmaması gerekçesiyle, Kaya Yapı Grup Elektrik İnşaat Taah. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin ayrıştırılamaması gerekçesiyle, MRV Yenilenebilir Enerji Elektrik Elektronik Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Yaşar İnşaat Turizm Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesinin yetersiz olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra ilk oturumda geçici teminat mektubu ve birim fiyat teklif mektubu usulüne uygun sunulan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin hesaplandığı, hesaplanan sınır değerin altında teklif veren Betan Elektrik İnşaat Bilgisayar ve Tic. Ltd. Şti.- Fatih Polat İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, sunulan belgelerin ihale komisyonunca değerlendirildiği ve kabul edilmeyerek anılan isteklinin de teklifinin reddedildiği, daha sonra 09.04.2020 tarihli ihale komisyon kararı üzerine ihale yetkilisince “ihalede geçerli teklif bulunmadığı” gerekçesiyle ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine göre iptal edildiği belirlenmiştir.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, Elektrik Şebeke Yönetmeliği’nde, dağıtım sistemi, iletim sisteminin bitiş noktasından başlayan yani 36 kV üstü gerilim seviyesinin bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden itibaren başlayıp alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina girişine kadar olan bir sistemi ifade ettiği, iletim sisteminin ise, 36 kV üstü gerilim düzeyindeki iletim hatlarını, bununla ilişkili olan trafo merkezlerini ve diğer iletim tesislerini ifade ettiği, 36 kV üstü gerilim düzeyinden beslenen bir iletim tesisinin 380 kV veya 154 kV gerilim düzeyinden beslenmekte olduğu, bu tesislerde yer alan elektrik teçhizatlarının bahsi geçen bu gerilim düzeylerine göre tasarlandığı, elektriksel dayanımlarının bu gerilim düzeylerine göre hesaplanıp üretildiği ve tesisin dizaynının hesaplamaları ve projelendirmesinin bu gerilim düzeylerine göre yapıldığı, ayrıca enterkonnekte sistem içerisinde birbirine elektriksel olarak bağlı durumda olan ve yük tevzi birimleri tarafından yük akışları 7/24 sürekli takip edilen bu iletim tesislerinde, sistemin kontrolü ve gerektiğinde hızla müdahale edilebilmesi için kendine özgü scada ve otomasyon sistemlerinin mevcut olduğu, enterkonnekte sistemi oluşturan bu tesislerin tasarımları, inşa edilebilmesinin belli bir bilgi, birikim ve deneyimi zorunlu kıldığı, dolayısıyla bir iletim tesisi ile dağıtım tesisi her ne kadar benzer işlevde görünse dahi, elektriğin doğası ve gerilim düzeylerinin farklılığı gereği birbirinden farklı elektrik yapıları olduğu, bu iki tesiste kullanılan tasarım kriterlerinin ve yapı tekniklerinin aynı olmadığı, söz konusu ihalede D-III grubu işlerin benzer iş olarak belirlendiği, başvuru sahibi tarafından D-II grubuna “Enerji Dağıtım Şebekesi ve Tesis İşleri” kapsamında bir iş deneyim belgesi sunulduğu, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin 13.05.2013 tarih ve 2548 sayılı yazısı incelendiğinde “iş deneyim belgesine konu iş esas alınarak D.II grubu kapsamında olan ancak DIII grubu içinde sayılabilen işlerin bu işin mütemmim cüzü niteliğinde olması nedeniyle DII ve DIII grubu olarak birebir ayrıştırılması mümkün olmamaktadır” şeklinde ifadeye yer verildiği, anılan yazıda yaklaşık olarak bir D-III grubu iş değeri belirtildiği, ihale komisyonu tarafından yaklaşık olarak belirtilen değer üzerinden yeterlik değerlendirmesinin yapılamayacağına karar verildiği, alınan yazının söz konusu iş deneyim belgesinin ayrıştırmasında kullanılamayacağı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

…

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu,” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında il özel idaresi tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, il özel idaresince düzenlenenler ise, vali veya yetkilendirdiği kişi tarafından onaylanır…” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin ikinci bendinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale Komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 50’nci maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedikle karşılanır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “ İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğ’inin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’ndeki “DIII grubu işler” benzer iş olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde benzer iş grupları “ D) ELEKTRİK İŞLERİ

II. GRUP: ENERJİ DAĞITIM ŞEBEKESİ VE TESİS İŞLERİ

1.Enerji dağıtım havai hatları

2.Enerji dağıtım yeraltı kablo işleri

III. GRUP: ELEKTRİK ŞEBEKE VE TESİS İŞLERİ

1. Şalt tesisleri

2. Trafo merkezleri

3. Kompanzasyon tesisleri” şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan Tebliğ’in 2.5’inci maddesinde “…İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgeler iş deneyim belgesini düzenleyen idareden temin edilerek değerlendirme yapılır.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca yapım işleri ihalelerinde idarelerce iş deneyim belgesi istenilmesinin zorunlu olduğu, İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinden, isteklilerce teklif ettikleri bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği ve bu kapsamda; D-III grubu “Elektrik Şebeke ve Tesis İşleri”nde yer alan şalt tesisleri, trafo merkezleri ve kompanzasyon tesislerinin benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür.

Kaya Yapı Grup Elektrik İnş. Taah. A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında, iş deneyimini tevsik etmek üzere, 05.06.2008 tarihli, 1585/A seri numaralı ve 1517 sayılı iş deneyim (yüklenici iş bitirme) belgesinin sunulduğu, belgeye konu işe uygulanan yapı tekniğinin “AG-OG elektrik tesisi” olduğu, bahse konu belgede idarenin adının “TEDAŞ Genel Müdürlüğü”, esas işin adı ve varsa ihale kayıt numarasının “Merkez İlçe Şehir Elektrik Tesisi (SAT-99/066)”, işin geçici kabul veya tasfiye tarihinin 18.12.2007 ve belge tutarının ise 2.297.871.861,654 TL şeklinde olduğu görülmüştür.

Anılan isteklinin bahse konu işte uygulanan yapı tekniğinin “AG-OG elektrik tesisi” olduğu ve iş deneyim belgesinin D-II ve D-III grubu işler olarak ayrılmasının mümkün olmadığı ve belgede sayılan işlerin D-II grubu işlerin mütemmim cüz niteliğinde olduğu gerekçesiyle istekliye ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin yanında teklif dosyası kapsamında iş deneyim belgesini düzenleyen TEDAŞ Genel Müdürlüğü’nün 13.05.2013 tarihli ve 02548 sayılı yazısının da sunduğu, söz konusu yazıda “ …20.01.2012 tarihli ilgi yazınız ile 2.297.871,86 TL toplam belge tutarının KİK Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan DII ve DIII gruplarına göre ayrıştırılması istenmiş olup, ilgi (b) yazımızda 2.297.871,86 (DII, DIII grupları müşterek) toplam belge tutarının yaklaşık ifadesi ile 797.794,00 TL’lik kısmının DIII grubuna giren işler, 1.500.077,86 TL’lik kısmının ise diğer işler olduğu ifade edilmiştir.

Ancak bilgi amaçlı olarak düzenlenen, dolayısıyla bedelleri yaklaşık ifadesi ile verilen ilgi (b) yazımızın 05.06.2008 tarih ve 1517 sayı 1585/A seri nolu iş bitirme belgesinin eki veya tamamlayıcısı olarak kullanılması uygun değildir.

Zira iş deneyim belgesine konu iş, esas olarak DII grubu kapsamında olup, DIII grubu içinde sayılabilen işlerin ise bu işin mütemmim cüzü niteliğinde olması nedeniyle DII ve DIII grubu olarak birebir ayrıştırılması da mümkün olamamaktadır.

Sonuç olarak ilgi (b) yazımız talebinize bağlı, bilgi amaçlı olarak yazılmış olup, 05.06.2008 tarih 1517 sayı ve 1585/A seri nolu iş deneyim belgesinin eki veya tamamlayıcısı değildir. Dolayısıyla ilgi (b) yazımız, anılan iş deneyim belgesinde yer alan toplam belge tutarının DII ve DIII grubunun ayrıştırılmasını tevsik edici belge olarak kullanılamaz.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından, anılan iş deneyim belgesini düzenleyen idare ile herhangi bir yazışma yapılmaksızın, söz konusu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığının değerlendirildiğinin anlaşıldığı, oysaki şikâyete konu ihalede D-III grubu işlerin benzer iş olarak belirlendiği, dolayısıyla ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından başvuru sahibi istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen idare ile yazışma yapılmak suretiyle, söz konusu iş deneyim belgesi tutarından D-III grubu işlere tekabül eden tutarların net olarak ayrıştırılması ve yalnızca D-III grubu işlere karşılık gelen tutarların tespit edilerek değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Nitekim iş deneyim belgesini düzenleyen TEDAŞ Genel Müdürlüğü’nün 13.05.2013 tarihli ve 02548 sayılı yazısında iş deneyiminin D-II ve D-III grubu işleri birlikte içerdiği belirtilmiş, D-III grubu işlerin de yaklaşık tutarının belirlendiği görülmüştür.

Kaldı ki, bir başka ihaleye yönelik itirazen şikayet başvurusunda aynı iş deneyim belgesi ile ilgili olarak alınan 07.05.2012 tarihli ve 2012/UY.II-1982 sayılı Kurul kararında “…11.04.2012 tarih ve 820/1078 sayılı yazı ile TEDAŞ Genel Müdürlüğü’nden söz konusu iş deneyim belgesinin taraflarınca düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise belgede yer alan bilgilerin yürürlükteki Yapım İşlerinde Benzer İş Tebliği’ne göre mi belirlenip belirlenmediği hususlarında bilgi verilmesi talep edilmiştir.

Anılan Kurum tarafından gönderilen 12.04.2012 tarih ve 2278 sayılı cevap yazısında; iş deneyim belgesine konu işin “D) Elektrik işleri II.Grup: Enerji Dağıtım Şebekesi ve Tesis İşleri” alt grubunda tanımlanabileceği, dağıtım tesisleri kapsamında yer alan direk veya bina tipi transformatör sistemleri, aydınlatma şebekeleri, topraklama tesisleri vb. bütün olarak mütemmim cüz niteliğinde olduğundan birebir ayrıştırılmasının yapılamadığı, ancak kesin hakediş raporları değerlendirilerek anılan iş deneyim belgesindeki tutarın yaklaşık 797.794,00TL’lik kısmının D-III grubu işleri kapsadığı belirtilmiştir…” ifadeleri de bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibi tarafından söz konusu ihalede sunulan iş bitirme belgesinin 797.794,00TL’lik kısmının D-III grubu işler kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesine yeniden TEDAŞ Genel Müdürlüğü’ne başvuru yaparak 10.04.2020 tarihli yazı ile belgenin D-III kısmının ayrıştırılmasının talep edildiği TEDAŞ Genel Müdürlüğü’nün 27.04.2020 tarihli ve E.42572 sayılı yazısının da eklendiği görülmüştür. Söz konusu yazıda “ … Yapılan inceleme neticesinde söz konusu işe ilişkin, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği (D) Elektrik İşleri, III.Grup: Elektrik Şebeke Tesis işleri kapsamında 1999 yılı birim fiyatlarıyla ve ihale indirimi yapılmış şekliyle 848.148,17 TL tutarında iş yapıldığı görülmüştür” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, TEDAŞ Genel Müdürlüğü’nün 13.05.2013 tarihli ve 02548 yazısında D-III grubu işler tutarının yaklaşık bir şekilde ve 797.794,00 TL olarak belirtildiği, ancak başvuru sahibinin talebi üzerine düzenlenen 27.04.2020 tarihli yazıda ise D-III grubu işler tutarının 848.148,17 TL olarak belirtildiği görüldüğünden, idarece söz konusu hususun netleştirilmesi için yeniden TEDAŞ Genel Müdürlüğüne yazı yazarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesi uyarınca iş deneyim belgesine konu işin kapsamında yer alan D-III grubu işlerin net şekilde ayrıştırılması ve dayanaklarıyla birlikte idareye gönderilmesinin talep edilmesi ve daha sonra ihale komisyonunca başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin yeterli olup olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1. FM Taahhüt İnşaat Elektrik Turizm Madencilik San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından da söz konusu ihalede Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 03.05.2017 tarihli ve 5068-Y-KK-10-1 sayılı “Uzunköprü 2.kısım AG-OG Elektrik Şebekesi Tesisi” işine ilişkin, ilk sözleşme bedeli 3.189.793,30 TL, toplam sözleşme tutarı 3.189.793,30 TL, sözleşme tarihi 04.10.2002, işin geçici kabul tarihi 29.12.2011, belge tutarı 2.610.720,78 TL olan yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu belirlenmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde yer alan yapı tekniğinin “AG-OG elektrik tesisi” olduğu ve D-II grubu işlere (Enerji Dağıtım Şebekesi ve Tesis İşleri) girdiği gerekçesiyle söz konusu istekliye ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu iş bitirme belgesinin de esas itibarıyla D-II grubuna ilişkin bir iş deneyim belgesi olduğu, ancak işin muhteviyatı içerisinde D-III grubu işleri de içerebileceği anlaşılmıştır. Bu belge ile ilgili olarak da Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesi uyarınca iş deneyim belgesine konu iş kapsamında D-III grubu işlerin bulunup bulunmadığının sorulması ve eğer var ise net bir şekilde ayrıştırılması ve dayanaklarıyla birlikte idareye gönderilmesinin talep edilmesi ve daha sonra ihale komisyonunca anılan isteklinin iş deneyim belgesinin yeterli olup olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. MRV Yenilenebilir Enerji Elektrik Elektronik Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Yaşar İnşaat Turizm Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın teklifinin pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesinin yetersiz olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı’nın pilot ortağı tarafından, teklif dosyası kapsamında Muslu Belediye Başkanlığı tarafından 12.04.2017 tarih ve 18803-Y-ÖS-9-2 sayı ile düzenlenen iş deneyim belgesinin (Geçici kabulü yapılan işlerde-İş Yönetme) sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “Zetes III Zonguldak Eren Enerji Elektrik Santrali (Termik Santral Yapıları, 2x700 Mw Türbin, Kazan Soğutma Suyu, İletim Hattı ve Deniz Deşarjı, Aydınlatma, Mekanik Tesisat, Elektronik Otomasyon ve Scada Sistemleri, Enerji İletim Hatları, Endüstriyel Tesis Test ve Devreye Alma) İnşaat İşleri”, uygulanan yapı tekniğinin “Toprak İşleri, Betonarme, Yapısal Çelik, Liman, Deniz Yapıları, Çelik Boru Hat, Deniz Deşarjı, Nehir Islahı, Peyzaj, Elektrik, Aydınlatma, Mekanik Tesisat, Elektronik, Otomasyon ve Scada Sistemleri, Enerji İletim Hatları, Endüstriyel Tesis Test ve Devreye Alma İşleri”, işverenin adının “Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş.”, ilgilinin adı soyadının “Sencer Aras”, ilgilinin lisans eğitimini aldığı meslek unvanının “Makine Mühendisi” ve görev unvanının “Proje Müdürü”, ilk sözleşme bedelinin, toplam sözleşme bedelinin, gerçekleştirilen iş tutarının, ilgilinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarının ve ilgilinin görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının ve toplam belge tutarının “512.831.557,71 ?, 635.285.055,50 $ ve 21.320.082,14 €”, ihale dokümanında belirtilen benzer iş kapsamındaki “Elektrik Şebeke Tesisi, Elektrik Tesisat ve Güç Kaynağı İşleri”ne ilişkin tutarın “13.372.745,05 ?, 81.706.845,00 $ ve 9.751.855,00 €” olduğu, sözleşme tarihinin “01.04.2014”, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihinin “31.01.2017” ve son olarak söz konusu işte ilgilinin “01.04.2014-31.01.2017” tarihleri arasında görev yaptığının belirtildiği görülmüştür.

Anılan iş yönetme belgesinde “Elektrik Şebeke Tesisi, Elektrik Tesisat ve Güç Kaynağı İşleri” başlığı altındaki “13.372.745,05 ?, 81.706.845,00 $ ve 9.751.855,00 €” tutarların İdari Şartname’de belirtilen benzer iş kapsamında değerlendirilebilmesi için başlıkta sayılmış olan işlerin ayrıştırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Fakat, bahse konu iş yönetme belgesiyle ilgili olarak bir başka ihaleye yönelik itirazen şikayet başvurusunda iş yönetme belgesini düzenleyen idare ile ilgili iddiaya ilişkin alınan 23.01.2020 tarihli ve 2020/UY.II-185 sayılı Kurul kararında “…Bu durum üzerine başvuruya konu ihaleyi gerçekleştiren idarece 15.11.2019 tarihli ve 22794777-755.02.06[ÇAN.19.K.23]-E.188574 sayılı yazı ile anılan belgeyi düzenleyen idareden “Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, Elektrik Üretim Tesisleri Kabul Yönetmeliği ve Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin ilgili hükümleri mucibince anılan iş deneyim belgesinin düzenlenmesi hususu, Belediyenizin mezkur işteki yapı denetimi veya geçici kabulü hususunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yetkilendirilmesi ve anılan işlemlerin (Yapı denetimi veya Geçici Kabulü) Belediyenizce tesis edilmesi gereklerine bağlı olup, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin İhale Komisyonlarının inceleme yetkisi başlığı altında düzenlenen 50’nci maddesine istinaden yukarıya aktarılan yönetmelik hükümleri çerçevesinde verilecek bilgilerin İhale Komisyonuna iletilmek üzere ivedilikle İdaremize gönderilmesi hususunda” bilgi ve belgelerin istenildiği anlaşılmıştır.

Muslu Belediye Başkanlığınca 21.11.2019 tarihli ve M.67.MUS.0.11-/102/658 sayılı cevabi yazısında “Yukarda belirtilen mevzuat hükümlerinde de anlaşılacağı üzere, özel sektör yapım işlerinde belge düzenlemeye yetkili kuruluşlar ‘ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından’ şeklinde belirtilmiştir. Ek-1’de yer alan Yapı Ruhsatında görüleceği üzere yapı denetimi idaremizce gerçekleştirilmiştir. Bu noktada iş denetim belgesinin düzenlemeye yetkili kurum olarak belediyemizden bahsedilebilmektedir. Ayrıca söz konusu belgede yer alan elektrik üretimi ile ilgili kısımların kabulü Bakanlıkça gerçekleştirilmiştir. Söz konusu iş deneyim belgesi ile ilgili olarak Belediyemize sunulan tüm belgeler mevzuat hükümlerine uygun olarak sunulmuştur. Bu sebeplerle, yapı denetimi İdaremizce gerçekleştirilen işe ilişkin olarak, sunulan belgenin düzenlenmesine ilişkin olarak mevzuata aykırı bir duruma rastlanılmamıştır.” cevabının verildiği ve yazıya iş deneyim belgesine konu işe ait “Yapı Ruhsatı”nın eklendiği görülmüştür.

Söz konusu ekte belirtilen ve Muslu Belediye Başkanlığınca düzenlenen yapı ruhsatının “Form Düzenlenen Kısımla İlgili Özellikler” başlığında yapının yüz ölçümünün 17.103 m²; “Yapı ile İlgili Özellikler” başlığında V sınıfı, A grubu, 1 m²’sinin maliyetinin 1.040,00 TL, yapının arsa dahil maliyetinin 17.906.015,00 TL olduğunun belirtildiği; yapı denetiminin Batı Karadeniz Yapı Denetim Ltd. Şti.ye bağlı teknik personel tarafından gerçekleştirildiği ve “Diğer Hususlar” başlığında ise yapı ruhsatının termik santral baca binası için düzenlendiği bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelenmede, iş deneyim belgesine konu elektrik üretim tesisinin kabul işlemlerinin, incelemeye konu iş deneyim belgesini düzenleyen Muslu Belediye Başkanlığınca ikrar edildiği üzere, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Muslu Belediye Başkanlığı tarafından ise, yapı ruhsatının termik santral baca binası için düzenlendiği bilgisine ulaşılmıştır.

Yapılan incelemede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenmeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca özel sektöre taahhüt edilen elektrik santrali inşaatlarının, ilgili mevzuatı gereği yapı denetimi veya kabulü belediye ve il özel idaresi dışındaki kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen iş kapsamında olması nedeniyle, söz konusu işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.

Mezkur olayda, başvuru sahibinin iş deneyimini tevsik etmek üzere sunduğu Zetes III Zonguldak Eren Enerji Elektrik Santralı İnşaat İşi’ne ait iş yönetme belgesine konu işin elektrik üretim işlerine ait kısımların kabulünün Muslu Belediye Başkanlığınca yapılmadığı ve böylece iş deneyim belgesi düzenleme yetkisinin de bulunmadığı gerekçesiyle anılan Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin ikinci fıkrasına uygun düzenlenmediği anlaşıldığından idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, İş Ortaklığının pilot ortağı MRV Yenilenebilir Enerji Elek. Elektr. Danışmanlık İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulan 12.04.2017 tarihli ve 18803-Y-ÖS-9-2 sayı ile Sencer Aras adına tanzim edilen iş yönetme belgesinin iptal edilmesi hususu için belgeyi düzenleyen Muslu Belediye Başkanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği anlaşılmıştır…” kararı verildiği görülmüştür. Kurul kararında yer verilen hususlar da dikkate alınarak değerlendirme yapıldığında, söz konusu ihaleye sunulan iş yönetme belgesi ile anılan Kurul kararında belirtilen iş yönetme belgesinin aynı olduğunun anlaşıldığı, bahse konu belgeye konu işin elektrik üretim işlerine ait kısımların kabulünün Muslu Belediye Başkanlığınca yapılmadığı ve böylece iş deneyim belgesi düzenleme yetkisinin de bulunmadığı gerekçesiyle belgeyi düzenleyen idarece iptal edilmesi yönünde Kurul kararı alındığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla MRV Yenilenebilir Enerji Elektrik Elektronik Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Yaşar İnşaat Turizm Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın pilot ortağına ilişkin sunduğu iş deneyim belgesinin Kamu İhale Kurulunun 23.01.2020 tarihli ve 2020/UY.II-185 sayılı Kurul kararı ile belgeyi düzenleyen idarece iptal edilmesi yönünde karar verildiği belirlendiğinden, idarenin söz konusu isteklinin teklifini aslında bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakması gerektiği belirlenmiştir. Ancak söz konusu aykırılık ihalenin sürecinin bu istekli açısından değişmesine yol açmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kaya Yapı Grup Elektrik İnş. Taah. A.Ş. ile FM Taahhüt İnşaat Elektrik Turizm Madencilik San.ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belgeleri ile ilgili olarak iş deneyim belgelerini düzenleyen idarelerden iş deneyim belgesine konu işin kapsamında yer alan D-III grubu işlerin net şekilde ayrıştırılması ve dayanaklarıyla birlikte idareye gönderilmesinin talep edilmesi ve daha sonra ihale komisyonunca başvuru sahibi Kaya Yapı Grup Elektrik İnş. Taah. A.Ş. ve FM Taahhüt İnşaat Elektrik Turizm Madencilik San.ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgelerinin yeterli olup olmadığına karar verilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.