KİK Kararı: 2020/UY.II-96 (15 Ocak 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/002
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 15.01.2020
Karar No : 2020/UY.II-96 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nesce İnş. Ener. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/323499 İhale Kayıt Numaralı “(Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Nesce İnş. Ener. ve Tic. A.Ş.nin 25.11.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2019 tarih ve 52495 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1558 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. KGM/MT/2 iş kalemine ait analizde yer alan 04.042/06 poz numaralı “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Hanyol Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, Hanyol Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin Ankara ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren bir firma olduğu, ihale konusu işin yapılacağı yerde veya yakınında herhangi bir tesis ve beton santralinin de bulunmadığı,

Karayolu Teknik Şartnamesi’nin “308.07.04.01 Yaş Karışım Hazır Betonun Taşınması” başlıklı bölümünde “...Karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işlemi, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda (çimento ilk priz süresini geçmemesi kaydıyla) tamamlanmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, beton harcının niteliği gereği azami 1,5-2 saat süreyle teknik vasıflarını bozulmadan koruyabilen bir malzeme türü olması nedeniyle en geç bu süre içerisinde iş yerine tesliminin gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin “C 30/37 beton harcı” için sunmuş olduğu fiyat teklifini düzenleyen firmanın Ankara ilinde faaliyet göstermesi, faaliyet yerinin işin yapılacağı Trabzon iline uzaklığının 750 km civarında olması, yasal hız sınırları içerisinde bu mesafenin 9 saat gibi bir süre içerisinde ancak kat edilebileceği dikkate alındığında, bahse konu girdi için yapılan açıklama mevzuata uygun olmadığı, ayrıca, agrega, çimento vb. beton harcında kullanılan maddelerin Trabzon bölgesindeki fiyatları ile Ankara bölgesindeki fiyatları da farklılık gösterdiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, hammaddeler için açıklama kapsamında Trabzon bölgesinden alınan herhangi bir fiyat teklifi sunmadığı, bu bölgede kurulu santralinin bulunmadığı, bu hususa yönelik herhangi bir tevsik edici belgeyi açıklama kapsamında vermediği, işin yapılacağı bölgede yeni bir tesisin kurulması halinde buna yönelik gerekli maliyetlerin açıklamaya ilave edilmesi gerekirken bu hususta herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı da dikkate alındığında, yapılan açıklama bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmadığı,

2. KGM/TKAZI poz numaralı iş kalemine ait analizde yer alan ve açıklanması gereken “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm)”, “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)” girdileri için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen birim fiyatların, güncel kamu kurumu birim fiyatlarının altında olduğu, kamu kurumu güncel fiyatlarının altında bir bedel öngörülmesi halinde, isteklinin bu makine ekipmanın kendi malı olduğunu tevsik etmesi ve buna ilişkin edinim bedeli veya kayıtlı değerini gösterir belgeleri açıklaması kapsamında sunulmasının gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu makinelerin kendi malı olduğunu tevsik edemediği,

Diğer taraftan, isteklinin kendi malı olup amortismanı tükenen makinelerin edinim bedellerini sıfır olarak öngörüp buna göre maliyet açıklaması yapmasının da mümkün olmadığı, amortisman bedeli sıfır olsa dahi eskimiş araçların yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj, demontaj giderleri sıfır olarak kabul edilemeyeceğinden makinenin güncel resmi rayicinin kullanılmasının gerektiği, bu çerçevede “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm)”, “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)” girdilerine yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

3. Analizlerde yer alan girdi miktarlarının virgülden sonra iki haneden fazla olacak şekilde belirlenmesi halinde, isteklilerce bu girdiler için öngörülen bedellerin bu miktarlarla çarpımı sonucunda bulunan toplam tutarların virgülden sonra iki haneye yuvarlanmaksızın yazılması, analiz sonunda yer alan kârın girdilerin toplamına eklenmesi ve elde edilen iş kalemi tutarlarının da birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tutarlardan fazla olmamasının gerektiği,

Açıklaması istenilmeyen; vibratör, mazot, traktör buldozer, ekskavatör ve dragline tipi makinalar, kompresör, arazöz, traktör buldozer, titreşimli silindir, motopomp, arazöz, konkasör, eleme makinesi, buhar jeneratörü, elektronik duyargalı asfalt fnişeri gibi birçok girdiye ait miktarların virgülden sonra iki haneden fazla olacak şekilde belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu girdiler için öngörülen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların hatalı şekilde yazıldığı ve mevzuata aykırı şekilde yuvarlama işlemine tabi tutulduğu, söz konusu girdi fiyatlarında yuvarlama yapılmadan çarpma ve toplama işlemlerinin yapılması halinde elde edilecek birim fiyatların, ihale üzerinde kalan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde öngörmüş olduğu birim fiyatlardan yüksek olması nedeniyle, bu girdilere ilişkin olarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının açıkça mevzuata aykırı olduğu,

Öte yandan açıklanması istenilmeyen analiz girdileri için asgari de olsa bir tutarın öngörülmesinin zorunluluk arz ettiği,

Ayrıca analiz formatlarında yer alan girdi miktarlarının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından değiştirildiği, birim fiyat ve miktarların çarpımında aritmetik hata yapıldığı,

4. İhalenin 08.08.2019 tarihinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında, analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin ihale tarihinin içinde bulunduğu yıl olan 2019 yılı saatlik asgari ücret fiyatı olan 11,37 TL’nin altında olmaması gerektiği, fakat açıklama talep edilen KGM/16.130/K-H-Ö, KGM/MT/2, KGM/NÇ, KGM/TKAZI, KGM/ÜSTYAPI-2 ve KGM/ÜSTYAPI-3 iş kalemlerine ait analiz formatlarında yer alan makinist, makinist yardımcısı, operatör makinist, betoncu ustası, duvarcı usta yardımcısı, dülger ustası, formen, yağcı, lağımcı, erbab işçi, düz işçi gibi işçilik girdilerinde, 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında ücret belirlendiğinden yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

5. KGM/MT/2 poz numaralı iş kalemine ait analiz formatında “Mazot (motorin)” girdisinin açıklanması gereken analiz girdisi olarak belirlendiği ve biriminin kilogram olarak ifade edildiği, fakat ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt girdisi için analizde talep edildiği şekilde kilogram cinsinden değil litre cinsinden fiyatın esas alındığı, litre cinsinden fiyatın kilograma çevrilmesinde doğru katsayının kullanılmadığı, kullanılan katsayıya ilişkin tevsik edici herhangi bir belge de sunulmadığı, akaryakıt girdisi için öngörülen tutarın, EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubuna ait beyan ve onayların eksik olduğu, fiyat tekliflerini veren firmaların imzalarının bulunmadığı, fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların hazırlanmadığı ve fiyat tekliflerindeki tutarların afaki olduğu, bu fiyatların herhangi bir gerçek bir bilgi veya belgeye dayanmadığı, tutanakların talep edilmesi halinde bu hususun kolaylıkla tespit edilebileceği, fiyat tekliflerini düzenleyen meslek mensupları ile fiyat teklifini veren mükellef arasındaki sözleşmenin geçerlik tarihinin, fiyat teklifinin ve fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların tarihini kapsamadığı, fiyat teklifleri üzerinde yer alan beyanlarda tutanakların tarih ve sayısının belirtilmediği, fiyat tekliflerinin fotokopi olup, tamamı üzerinde ıslak imza ve onay bulunmadığı,

7. Analiz formatlarında nakliye girdilerine yönelik poz numaraları ve mesafelerin açık bir şekilde belirtildiği, İdari Şartname’nin 57. maddesinde de nakliye maliyetinin açıklanmasında Karayolları Genel Müdürlüğü’nün birim fiyat tarifi kitabındaki formüllerin kullanılması gerektiğinin açık bir şekilde düzenlendiği, dolayısıyla belirtilen poz numaralarına karşılık gelen formüllerin kullanılarak hesaplama yapılması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, nakliye girdileri ve iş kalemlerinin tamamı için formül kullanılmak suretiyle maliyet hesabı yapılmadığı, bazı maliyetler için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ayrıca formülle yapılan maliyet hesaplarında katsayıların yanlış kullanıldığı, mesafelerin hatalı şekilde hesaba dahil edildiği, nakliye maliyetlerinin ihale dokümanına uygun bir şekilde hesaplanmadığı,

8. İdari Şartnamenin 56’ncı maddesinde, yüklenici tarafından kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere sürücü, yakıt, bakım, sigorta, kasko vs. gibi giderlerin yükleniciye ait olacağı bir binek araç temin edileceğinin düzenlendiği, söz konusu araca ilişkin maliyetlerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belgeyle tevsiki gerekmemekle birlikte, bu maliyet bileşeni için açıklama kapsamında makul bir bedel öngörülmesinin zorunluluk olduğu, fakat ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu maliyet bileşeni için herhangi bir açıklama yapılmadığı ve herhangi bir maliyet öngörülmediği,

9. İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde isteklinin kendi malı olması istenilen araçların ve kendi malı olduğunu gösterir belgelerin neler olduğunun belirlendiği ve söz konusu belgelerin teklif zarfı kapsamında sunulması gerektiğinin düzenlendiği,

Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesi uyarınca, kendi malı ekipman rapor ile tevsik edilecekse, raporun yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanması ve makine ekipmanın demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair ibarenin raporda bulunması gerektiği, anılan istekli tarafından kendi malını tevsik için sunulan raporun serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, ayrıca söz konusu raporda araçların amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair açık bir ifadeye yer verilmediği, talep edilen teknik özelliklerin de söz konusu raporda belirtilmediği, ayrıca, bahse söz konusu isteklinin belirlenen araçları içeren bir araç parkının mevcut olmadığının bilindiği, dolayısıyla sunulan rapordaki bilgilerin de gerçeğe uygun olmadığı, bu hususun tespiti için raporun dayanağı olan amortisman/demirbaş defterinin ilgili kısımlarının talep edilmesi ve incelenmesi halinde söz konusu araçların kayıtlı olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olması istenen araç ve ekipmanların tamamı için teknik dokümanların sunulmadığı, ayrıca sunulan teknik dokümanlarda yer alan teknik özelliklerin de İdari Şartname’de belirtilen özellikleri karşılamadığı,

10. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin şirketin ortaklarını, yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olmadığı, sunulan belgede gerçek kişi ortaklarına ait T.C. kimlik numaraları ve tüzel kişi ortaklarına ait vergi kimlik numaralarının bulunmadığı, bu hususa ilişkin tevsik edici belgelerin de teklif dosyası kapsamında sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/LT cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: (Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapılması İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040860-1993E040230- 2019E040150- 2019E040240

c) Miktarı (fiziki) ve türü: (Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr.-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapılması İşi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr.-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğü 10. Bölge Müdürlüğü tarafından (Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması işi olduğu, bahse konu ihalede 54 adet ihale dokümanı alındığı, 08.08.2019 tarihinde yapılan ihaleye 26 istekli tarafından teklif verildiği, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen geçerli teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklama sunan isteklilerden Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Makro Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Uday İnş. Taah. Mad. Nak. Hay. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle reddedildiği ve 06.09.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Nesce İnş. Ener. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu ve Kamu İhale Kurumu tarafından alınan 06.11.2019 tarihli 2019/UY.II-1455 sayılı karar ile düzeltici işlem belirlenerek Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği yönünde karar verildiği, bunun üzerine 14.11.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği ve başvuru sahibi Nesce İnş. Ener. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen geçerli teklif sahibi isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “08/08/2019 tarihinde ihalesi yapılan 2019/323499 İKN li (Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapılması İşi için vermiş olduğunuz teklifinizin İhale Komisyonumuzca incelenmesi sonucunda teklif fiyatınız aşırı düşük bulunmuştur. Yazımızın tebliğ tarihini izleyen 5 (beş) iş günü içerisinde aşağıda sıralanan hususlarla ilgili, yazılı olarak ihale Komisyonumuza bilgi verilmesi gerekmektedir.

Bu Hususlar;

-Ekte tablolar halinde verilen iş kalemlerinden açıklama sunulması gereken girdilerin 16/03/2019 tarih ve 30716 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin madde 45 ve alt bentlerinde belirtilen esaslara uygun olarak açıklaması

- Açıklama istenilen iş kalemlerinin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerinin sunulması,

-Yapım yönteminin ekonomik olması, - Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

- Teklif edilen yapım işinin özgünlüğüdür

İhale Komisyonu yukarıdaki hususlar konusunda belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirecektir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilecektir.” ifadelerine yer verildiği, anılan yazı ekinde açıklanması istenen 6 adet iş kalemi ve bu 6 adet iş kalemine ilişkin analiz girdileri tablolarının bulunduğu, söz konusu tablolar içeriğinde açıklama istenilen ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği ve nakliye içeren analiz girdilerine ilişkin olarak da nakliye mesafelerine yer verildiği görülmüştür.

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat listesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç listesi, açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin birim fiyat listesi, 4 adet fiyat teklifi ve analizlerin sunulduğu görülmüştür.

1. Anılan istekli tarafından açıklama istenilen inşaat iş kalemlerinden KGM/MT/2 iş kalemine ait analizde yer alan 04.042/06 poz numaralı “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisinin tevsiki için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Hanyol Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. den alınan 23.08.2019 tarihli 130,00 TL birim fiyatlı fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde “…(Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması işine ait nakliye dahil işyeri teslim KDV hariç fiyatımızdır.

… Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 04.042/06 rayiç nolu poza ilişkin teknik şartnameye ve tarife uygun. İşveren tarafından gösterilecek alana kendimize ait veya işverene ait beton santrali kurularak üretim yapılarak tedarik yapılabilecektir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analizler içerisinde yer alan “KGM/MT/2 Ocak taşı veya kazı taşı ile moloz taş inşaat (Hazır beton harcı ile) (Moloz ve çap. Mol. Taş. inş. yüz. gömme oluklu derz yapılması, taş nakli dahil)” iş kaleminin analizi incelendiğinde, alt analiz girdisi olarak “04.042/06” poz numarası ile “C30/37 Beton Harcı, Hazır Beton Harçları (TS En 206-1)” isimli analiz girdisine yer verildiği, anılan iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinin ihale dokümanında “Projesine göre, KTŞ’ nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, ocak taşından veya kazı işlerinden çıkan taştan C 30/37 sınıfı hazır beton harcı ile temel ve elevasyonlarda moloz taş inşaat yapılması (Ocak taşı veya kazı taşı ile moloz taş inşaat (Hazır beton harcı ile) (Moloz ve çap. mol. taş inş. yüz. gömme oluklu derz yapılması, taş nakli dahil)

Teklif Birim Fiyata Dâhil Olan Masraflar:

Moloz taşın; ocaktan çıkarılması veya kazı işlerinde çıkan taşların; ayıklanması, irilerinin kullanılacak ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, iş yerine taşınması, iş yerinde boşaltılması, depolanması, suyun iş başında temini, kullanılması, moloz taşların hazırlanması, inşaat yerindeki her türlü yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşıma, şablon, çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeni için gerekli malzemelerin temini ve yapılması, C 30/37 sınıfı hazır beton harcının iş başında temini, projesine göre kuruda ve/veya su içinde duvarın örülmesi, gerekli yerlerde barbakan yapılması, duvar cephelerinin muntazam görünmesini sağlamak maksadıyla yapılan işler, priz müddetince duvarın sulanması, duvar yüzeyinde bulunan, duvar örülmesi sırasında derzlerdeki kullanılmış harçların 3 cm. derinlikte sökülüp temizlenmesi, derz yerlerinin yıkanması, harcın hazırlanması, temizlenmiş ve yıkanmış derz yerlerine hazırlanmış harcın doldurulması, derzlere oluklu ve düzgün bir şekil verilmesi, prizi tamamlanıncaya kadar sulanması, ve zararlı tesirlerden korunması, ocak-konkasör arası taş nakli, kırmataş kumun iş yerine taşınması, çimentonun yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve iş yerine taşınması, çalışma sehpaları, inşaat yerindeki her türlü yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşıma, zayiat ile aşağıda “Teklif Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan ilgili bütün işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar.

Teklif Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar:

Teklif birim fiyata dâhil olmayan masraflar yoktur.

Ölçü: Moloz taş inşaatın, proje ebadı üzerinden hesaplanan metreküp cinsinden hacmidir.

Ödeme: Birim Fiyat Teklif Cetvelinde, Poz KGM/MT/2 ’deki “Ocak Taşı veya Kazı Taşı İle Moloz Taş İnşaat (Hazır Beton Harcı İle) (Moloz ve Çap. Mol. Taş İnş. Yüz. Gömme Oluklu Derz Yapılması, Taş Nakli Dahil)” m3 teklif birim fiyatı üzerinden yapılır.” şeklinde yapıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinden ihale konusu işin Trabzon’da yapılacağı anlaşılmaktadır. Anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde yer verilen “… İşveren tarafından gösterilecek alana kendimize ait veya işverene ait beton santrali kurularak üretim yapılarak tedarik yapılabilecektir.” ifadesinden beton harcının beton tesisi kurularak imal edileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesi uyarınca, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, bu kapsamda üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifler ile de açıklama yapılabileceği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, dolayısıyla mevzuat uyarınca fiyat teklifleri ile maliyetler veya satışlar üzerinden açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan isteklinin açıklamaları incelendiğinde, fiyat teklifinde beton santrali kurulacağının belirtildiği ve fiyat teklifi üzerinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/08/2019) tarih ve (6) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinden satışlar üzerinden açıklama yapılan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Ancak açıklama kapsamında fiyat teklifine konu beton santralinin kurulumunu tevsik eder hiçbir bilgi ve belgeye yer verilmediği, fiyat teklifine ilişkin tutanakta beton santrali kurulumunu oluşturan nakliye, malzeme, makine gibi maliyet bileşenlerinin de gösterilmediği, sadece C30/37 beton harcının satışına ilişkin açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle bahse konu fiyat teklifinin, önemli bir maliyet teşkil eden beton santrali kurulum ve nakli giderlerini de gösterecek şekilde düzenlenmesi ve maliyetler üzerinden açıklama yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Zira işin gerçekleştirilmesi açısından beton santralinin kurulum maliyeti yanında çimento, agrega, katkı maddesi ve suyun birlikte beton tesisinde karıştırılarak beton imalinin yapılması ve taze betonun transmikserlere yüklenerek döküm yerine taşınmasının esas olduğu, ancak fiyat teklifinin söz konusu maliyet bileşenlerini de içerecek şekilde maliyetlere dayalı şekilde oluşturulmadığı, sunulan satış tutarı tespit tutanağının bu haliyle söz konusu fiyat teklifini tevsik eder içerikte olmadığı, sonuç olarak anılan istekli tarafından C30/37 beton harcı girdisi için yapılan açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. KGM/TKAZI poz numaralı iş kalemine ait analizde yer alan ve açıklanması gereken “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm)” analiz girdisinin tevsiki amacıyla Karayolları Genel Müdürlüğü 2019 yılı birim fiyatının, “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)” analiz girdisinin tevsiki amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı rayiç fiyatının kullanılarak açıklama yapıldığı, herhangi bir iş makinesi için fiyat teklifi alınmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Kamu İhale Genel Tebliği’nin Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünden, analizlerdeki rayiç fiyatların, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde, her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutarın, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabileceği, toplam teklif tutarının ise, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilen yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine (6 iş kalemi) ilişkin analizlerde analiz girdilerine yer verilerek, bu girdiler içerisinde açıklama istenmeyen analiz girdilerinin de belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede söz konusu analizlerin idarece verilen analiz formatlarıyla uyumlu olduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde verilen analizlerde yer alan analiz girdi cins ve miktarları ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan analiz cins ve miktarlarının birbiri ile uyumlu olduğu, birim fiyatlar ile girdi tutarlarında eksik veya yanlış bir hesaplama bulunmadığı, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine de 0,00 TL üzerinde birim fiyat öngörüldüğü,

Analiz girdi miktarları ile birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarlarda ve analiz girdilerine ilişkin tutarların toplamında aritmetik hataya rastlanılmadığı, yuvarlama işlemlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, analiz tutarlarının anılan istekli tarafından ihalede teklif edilen birim fiyatların üzerinde olmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesindeki açıklama uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması yapacak istekliler tarafından sunulan analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin başvuruya konu ihalenin ihale tarihinin içinde bulunduğu yıl olan 2019 yılı saatlik asgari ücret fiyatı olan 11,37 TL’nin altında olmaması gerekmektedir.

Bu çerçevede anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizler incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde bulunan “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi olduğu belirlenen isteklilere gönderilen açıklama istenilen analiz girdileri listesinde 04.109 poz no’lu “mazot (motorin)” girdisinin açıklama istenilen girdiler arasında yer aldığı, motorin (mazot) girdisi biriminin “kilogram” olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan mazot girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2019 yılı kilogram birim fiyatı (5,62 TL) kullanılarak açıklandığı görülmüş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “TeraGrip AC-Asfalt katkı malzemesi (Soyulmayı önleyici granül)” analiz girdisine ilişkin İstanbul Tekn. Asf. Tekn. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 23.08.2019 tarihli,

“Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdisine ilişkin Şenbay Pat. Mad. Nak. San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş 23.08.2019 tarihli,

“Beton çelik çubuğu, nervürlü 8-12 mm ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü 14-32 mm” girdisi ve “C 30/37 beton harcı” analiz girdisine ilişkin Hanyol Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş 23.08.2019 tarihli 4 adet fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken beyanların tam ve doğru şekilde yazıldığı fiyat tekliflerinin yetkili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür. Fiyat teklifleri üzerinde yer alan beyanlarda, tutanakların tarih ve sayısının belirtildiği, teklifleri düzenleyen şirketlerin yayınlanmış Ticaret Sicili Gazetelerinden ve ticaret unvanlarından da anlaşıldığı üzere teklife konu alanda faaliyet gösterdikleri anlaşılmıştır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına göre, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılabileceği, bu durumda öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesine gerek bulunmadığı, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında istenilmediğinden anılan istekli tarafından fiyat teklifi ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına ilişkin bir zorunluluk olmadığı ve idare tarafından bu tutanakların meslek mensubundan istenmesinin gerekli görülmediği, inceleme kapsamında istenilmesine de gerek bulunmadığı fiyat tekliflerinin mevzuatta aranan şekil şartlarına uygun olarak düzenlendiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45.1.13’üncü maddesinde fiyat tekliflerinin taşıması gereken niteliklerin belirtildiği, sunulan fiyat tekliflerinde idare tarafından Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarına uygunluğunun denetiminin yapılması gerektiği, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin mevzuata uygun şekilde sunulduğu görüldüğünden, piyasa rayiçlerini yansıtıp yansıtmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmasının yerinde olmayacağı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer alan değerlendirmeler çerçevesinde başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. İdari Şartname’nin 57’nci maddesinde “Yaklaşık Maliyet Hesabında kullanılan Nakliye Formülleri Karayolları Genel Müdürlüğü'nün “Birim Fiyat Tarifi” kitabından alınmıştır. Aşırı düşük teklif savunma açıklamaları İdareye sunulurken nakliye teklif fiyatlarının açıklanmasında Karayolları Genel Müdürlüğü'nün “Birim Fiyat Tarifi” kitabındaki formüllerin kullanılması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından açıklanması istenilen “KGM/TKAZI Her cins ve klâstaki zeminde toprak işleri kazısı yapılması ve kullanılması (Dolguya gelen her cins ve klastaki kazı malzemesinin sulanması, sıkıştırılması, dolgu altlarındaki her cins zayıf (Bitkisel toprak vs.) ve oynak (Batak ve balçık) zeminlerin kazılması ve kullanılması, heyelan eden her cins ve klastaki zeminin kazılması ve kullanılması, dolgu veya depoya gidecek malzemenin nakli dahil)” iş kalemine ait analizde yer alan “Yarma ve yan ariyet kazısı nakli (M= 0,5 km)” girdisine 07.004/K poz numarası belirtmek suretiyle “Depoya gidecek kazının taşınması (M=6 km)” girdisine 07.005/K-1A poz numarası belirtmek suretiyle,

“KGM/NÇ Betonarme için Q8 - Q32 mm.lik nervürlü çelik temini ve işçiliği (Nervürlü çeliğin yüklenmesi, iş başına taşınması, boşaltılması ve istifi dahil)” iş kalemine ait analizde yer alan “Kalın nervürlü çeliğin; yüklenmesi, iş başına taşınması, boşaltılması ve istifi (M= 726,72 km)” girdisine 09.012/K2 poz numarası,

“KGM/MT/2 Ocak taşı veya kazı taşı ile moloz taş inşaat (Hazır beton harcı ile) (Moloz ve çap. Mol. Taş. inş. yüz. gömme oluklu derz yapılması, taş nakli dahil)” iş kalemine ait analizde yer alan “Ocak taşının iş yerine taşınması (M= 65,72 km)” girdisine 07.006/K6 poz numarası belirtmek suretiyle,

“KGM/ÜSTYAPI-2 Plent-miks alttemel ve plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Ocak-konkasör arası taş nakli, agreganın plente nakli, karışımın serim yerine nakli ve su nakli dahil)” iş kalemine ait analizde yer alan “Karışımın serilme yerine taşınması (M= 64,67 km)” girdisine 07.006/K8 poz numarası belirtmek suretiyle,

“KGM/ÜSTYAPI-3 19 cm sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım yapılması yapılması (8 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Astarsız temel üzerine) (TİP A), 6 cm. asfalt betonu binder tabakası (TİP-1) ve 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması)(BİTÜM İDARE MALI) (Ocak-konkasör arası taş nakli, agreganın plente nakli, asfalt katkı malzemesi (Soyulmayı önleyici granül) temini ve iş yerine naklli, bitümlü malzemenin nakli, bitümlü yapıştırıcının nakli, bitümlü sıcak karışımın iş başına nakli dahil) iş kalemine ait analizde yer alan “Bitümlü malzemenin temin yerinden plent sahasına taşınması (M= 700 km)” girdisine 07.006/K9 poz numarası belirtmek suretiyle “Bitümlü sıcak karışımın plentten iş başına taşınması (M= 64,67 km)” girdisine 07.006/K10 poz numarası belirtmek suretiyle yer verildiği görülmüş olup, nakliye maliyetlerine ait söz konusu girdilerin formül ve analizlerine poz numaralarıyla Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Analizleri” kitabında yer verildiği, dolayısıyla teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen istekliler tarafından bu poz numaralarına karşılık gelen nakliye formüllerinin/analizlerinin kullanılması gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında nakliye maliyetlerine ait Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Analizleri” kitabında nakliye maliyetlerine ilişkin poz numarasına karşılık gelen formüller/analizlerin kullanılarak hesaplama yapıldığı, hiçbir nakliye girdisinin fiyat teklifi kullanılarak açıklanmadığı görülmüştür.

Ayrıca, açıklama istenilen nakliye girdilerinin hepsinde taşıma mesafesi olarak idarenin isteklilere verdiği ayrıntılı analiz girdilerinde belirlediği mesafelerin kullanıldığı ve nakliye formüllerinin doğru hesaplandığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar kapsamında yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması ve açıklamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verildiği, bu kapsamda idarece önemli maliyet bileşenlerinin nasıl belirleneceği ve bu bileşenlerin nasıl açıklanacağının belirli olduğu, araç giderinin idarece açıklanması gereken önemli bir maliyet bileşeni olarak belirlenmediği de dikkate alındığında başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.5. Kendi malı olması istenilen makine parkı:

SIRA NO:

CİNSİ:

ADET:

1

Asfalt Plent Ünitesi (BSK) ( En az 200 ton /saat kapasiteli)

1

2

110´luk Primer Seconder Konkasör (En az 250 ton/saat)

1

3

Ekskavatör (En az 30 ton ağırlığında )

3

4

Damperli Kamyon (En az 11 ton kapasiteli)

10

5

Demir Bandajlı Silindir ( En az 66-86 HP güç ve 9-11 ton statik ağırlık)

1

6

Greyder (En az 140 beygir)

1

7

Kaya Delme Makinesi (En az 220 beygir)

1

8

Beton mikseri ( En az 8 m³ kapasiteli)

1

9

Mekanik Plent Ünitesi (En az 350 ton/saat kapasiteli)

1

10

Beton Santrali (En az 120 m³ /saat )

1

11

Elektronik Duyargalı Finişer ( En az 300 ton/saat ve 60-100 HP güç)

1

12

Lastik Tekerlekli Vabil Silindir (En az 20 ton statik ağırlık)

1

(*) İdari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(*) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(*) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(*) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(*) Ayrıca yukarıda kendi malı olarak istenen makine ve ekipmanın teknik özelliklerini kanıtlamak üzere tevsik edici gerekli belgelerin (ruhsat, tescil belgesi, projeler, yetkili satıcı servisinden onaylı teknik özellikleri gösteren kataloglar, Üretici/Yetkili satıcısından veya Sanayi Odası, Ticaret Odası, Sanayi ve Ticaret Odaları'nın yetkililerince imzalanmış iş makinesi sicil fişi, vb.) teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartnamenin 7.5.5’inci maddesinde; isteklinin kendi malı olması istenilen araçların ve kendi malı olduğunu gösterir belgelerin neler olduğunun belirlendiği ve söz konusu belgelerin teklif zarfı kapsamında sunulması gerektiğinin düzenlendiği, ayrıca anılan maddede belirtilen ve isteklinin kendi malı olması istenen makine ve ekipmanın teknik özelliklerini kanıtlamak üzere tevsik edici belgelerin (ruhsat, tescil belgesi, projeler, yetkili satıcı servisinden onaylı teknik özellikleri gösteren kataloglar, üretici/yetkili satıcısından veya sanayi odası, ticaret odası, sanayi ve ticaret odaları'nın yetkililerince imzalanmış iş makinesi sicil fişi, vb.) teklif dosyası kapsamında sunulmasının zorunlu olduğunun belirtildiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde,

İdari Şartnamenin 7.5.5’inci maddesinde kendi malı olması istenen araçların tevsiki için serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanan tespit raporunun sunulduğu, anılan rapor üzerinde “… için tespiti istenen aşağıda vasıfları yazılı iş makinelerinin Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait amortisman listesi ve muhasebe kayıtlarının tetkiki ile kayıtlı olduğu aşağıdaki şekilde tarafımca tespit edilerek işbu rapor tanzim ve imza edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelendiği ve imzalandığı görülmüştür. İstenilen teknik özelliklerin de söz konusu raporda yazıldığı, anılan rapor ekinde Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait 31.07.2019 tarihli amortisman listesine yer verildiği ve söz konusu araçların amortisman listesinde kayıtlı olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olması istenilen araç/mallara ilişkin olarak fatura, ruhsat, tescil belgesi, kapasite raporu, teknik belge, iş makinesi tescil belgesi ve benzeri belgelerin de sunulduğu, sunulan belgelerde de İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde olması istenen teknik özelliklerin karşılandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin teklif kapsamında sunulması zorunludur...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde,

15.03.2018, 18.12.2014, 15.07.2014, 11.04.2012, 08.08.2011, 01.03.2011, 08.08.2011, 23.09.2010, 29.06.2010, 15.07.2008 ve 02.12.1987 tarihli Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulduğu görülmüştür.

18.12.2014 tarihli ve 8718 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin tüzel kişiliğin sermaye arttırımı kararının tesciline ilişkin olduğu, anılan Gazetenin 35’inci sayfasında şirket sermayesinin 8.750,00 TL kıymetinde 800 hisseye ayrılmış olup tamamının 7.000.000,00 TL olduğu, söz konusu hisselerden 408 adedinin Yakup Helvalı, 320 adedinin Ali Helvalı, 18 adedinin Hamit Helvalı, 18 adedinin Ayşe Helvalı, 18 adedinin Yeliz Helvalı, 18 adedinin ise Ali Helvalı’ya ait olduğunun belirtildiği görülmüştür.

15.03.2018 tarihli ve 9537 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi incelendiğinde ise, Ali Helvacı’nın aksi karar alınıncaya kadar müdür (müdürler kurulu başkanı) olarak seçildiği ve şirketi 07.07.2028 yılına kadar münferiden temsile yetkili kılındığı, ihale işlem dosyası kapsamında sunulan 09.01.2019 tarihli imza sirkülerinde Ali Helvalı’nın imzasının onaylandığı görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale işlem dosyası kapsamında sunulan gazeteler ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin internet sayfası üzerinden yapılan incelemede, ihale işlem dosyası kapsamında sunulan gazetelerin şirketin ortaklarını, yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte gazeteler olduğu, sunulan gazetelerde ortakların T.C. kimlik numaralarının açıkça görülebildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, ve 10’uncu iddiaları kapsamında yapılan inceleme sonucunda alınan karara katılmakla birlikte, 1’inci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.08.2019 tarihinde yapılan “(Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması İşi” ihalesi olup, ihalede 54 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 26 isteklinin katıldığı, 8 isteklinin teklifinin belgeleri uygun olmadığı, 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerinde ilk geçerli teklif sahibi olan başvuru sahibi Nesce İnş. Ener. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin nasıl tespit edileceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı, yapılması öngörülmüşse açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan maddelerde yer alan düzenlemelere uygun şekilde İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği açıklanmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, açıklanması istenilen inşaat iş kalemlerinden KGM/MT/2 iş kalemine ait analizde yer alan 04.042/06 poz numaralı “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisinin tevsiki için Hanyol Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. den alınan 23.08.2019 tarihli 130,00 TL m3 birim fiyatlı fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde “…(Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması işine ait nakliye dahil işyeri teslim KDV hariç fiyatımızdır.

… Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 04.042/06 rayiç nolu poza ilişkin teknik şartnameye ve tarife uygun.

İşveren tarafından gösterilecek alana kendimize ait veya işverene ait beton santrali kurularak üretim yapılarak tedarik yapılabilecektir.

“Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/08/2019) tarih ve (6) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.'' ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Kurul çoğunluğunca ihale üzerinde bırakılan Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında KGM/MT/2 iş kaleminin analizinde yer alan 04.042/06 poz numaralı “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisine ilişkin yapmış olduğu açıklama, ihale dokümanında yer alan bilgilerden ihale konusu işin Trabzon’da yapılacağının anlaşıldığı, anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde yer verilen “… İşveren tarafından gösterilecek alana kendimize ait veya işverene ait beton santrali kurularak üretim yapılarak tedarik yapılabilecektir.” ifadesinden beton harcının beton tesisi kurularak imal edileceğinin anlaşıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesi uyarınca, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, bu kapsamda üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifler ile de açıklama yapılabileceği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, dolayısıyla mevzuat uyarınca fiyat teklifleri ile maliyetler veya satışlar üzerinden açıklama yapılabileceği, anılan isteklinin C 30/37 beton harcı analiz girdisi için sunduğu fiyat teklifinde beton santrali kurulacağının belirtildiği ve fiyat teklifi üzerinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/08/2019) tarih ve (6) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinden satışlar üzerinden açıklama yapılan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği, açıklama kapsamında fiyat teklifine konu beton santralinin kurulumunu tevsik eder hiçbir bilgi ve belgeye yer verilmediği, fiyat teklifine ilişkin tutanakta beton santrali kurulumunu oluşturan nakliye, malzeme, makine gibi maliyet bileşenlerinin de gösterilmediği, sadece C30/37 beton harcının satışına ilişkin açıklama yapıldığı, buna göre bahse konu fiyat teklifinin, önemli bir maliyet teşkil eden beton santrali kurulum ve nakli giderlerini de gösterecek şekilde düzenlenmesi ve maliyetler üzerinden açıklama yapılması gerektiği, işin gerçekleştirilmesi açısından beton santralinin kurulum maliyeti yanında çimento, agrega, katkı maddesi ve suyun birlikte beton tesisinde karıştırılarak beton imalinin yapılması ve taze betonun transmikserlere yüklenerek döküm yerine taşınmasının esas olduğu, ancak fiyat teklifinin söz konusu maliyet bileşenlerini de içerecek şekilde maliyetlere dayalı şekilde oluşturulmadığı, sunulan satış tutarı tespit tutanağının bu haliyle söz konusu fiyat teklifini tevsik eder içerikte olmadığı gerekçesiyle anılan istekli tarafından C30/37 beton harcı girdisi için yapılan açıklamanın uygun olmadığına karar vermiştir.

KGM/MT/2 iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisinin açıklanması kapsamında sunulan fiyat teklifinde yer verilen “İşveren tarafından gösterilecek alana kendimize ait veya işverene ait beton santrali kurularak üretim yapılarak tedarik yapılabilecektir.” ifadesinde yer alan “yapılabilecektir” ifadesi dikkate alındığında bu ifadede kesin ve mutlak anlam ifade eden “yapılacaktır” ifadesi kullanılmadığından, ihale konusu işin yapılmasında kullanılacak C 30/37 beton harcının mutlak anlamda fiyat teklifi veren firma tarafından kurulacak beton tesisinde imal edileceği anlamına gelmediği, fiyat teklifinin fiyat teklifi veren firma tarafından satışlar üzerinden verilen bir fiyat teklifi olduğu, firmanın amaç ve iradesinin bu yönde olduğu, söz konusu fiyat teklifinin maliyete dayalı (maliyetler üzerinden) verilmiş bir fiyat teklif olduğunu kabule imkan bulunmadığından, maliyete dayalı bir fiyat teklifi olmadığı, bu fiyat teklifinin KGM/MT/2 iş kaleminin maliyet bileşenlerinden olan “C 30/37 beton harcı” girdisinin (malzemenin) fiyatının tevsiki için düzenlendiği, fiyat teklifinin satışlar üzerinden düzenlenen fiyat teklifinin bütün unsurlarını içerdiği dikkate alındığında, söz konusu ifadenin ilave ve fazladan bir bilgi olduğu, fiyat teklifi veren firma bakımından bağlayıcı bir taahhüt niteliğinde de olmadığı, satışlar üzerinden verilen fiyat tekliflerinde bu ve buna benzer ifadeler fazladan yazılan ifadeler olduğundan dikkate alınmaması gerektiği, fiyat teklifinde yer verilen ifadenin ne yüklenici ne de fiyat teklifi veren firma açısından herhangi bir bağlayıcılığının da bulunmadığı, bu ifade satışlar üzerinden verilen fiyat teklifinde fiyat teklifinin esaslı bir unsuru olmadığından fiyat teklifini geçersiz kılacak nitelikte olmadığı, diğer yandan kararda da belirtildiği üzere Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13’üncü maddesinde teklif edilen fiyatın açıklanmasında fiyatı tevsik edici belgelerin sayma yoluyla sayıldığı, isteklilerin maddede sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunmaları gerektiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin de teklif edilen fiyatı tevsik edecek belgeler arasında sayıldığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, fiyat teklifinin maliyet tespit tutanağına veya satış tutarı tespit tutanağına dayandırılmasında tercihin fiyat teklifi veren üçüncü kişi firmaya ait olduğu, kaldı ki ihale mevzuatında üretici olan üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin mutlaka maliyete dayalı verilebileceğine dair bağlayıcı bir kuralın da bulunmadığı, bu nedenle fiyat teklifinde yer verilen “İşveren tarafından gösterilecek alana kendimize ait veya işverene ait beton santrali kurularak üretim yapılarak tedarik yapılabilecektir.” ifadesinden hareketle, beton harcının beton tesisi kurularak imal edileceği sonucunun çıkarılamayacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin KGM/MT/2 iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisini, dayanağı satış tutarı tespit tutanağı olan üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer yandan işin yapılacağı yer Trabzon olup, fiyat teklifi alınan yer Ankara’dır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinin teklif edilen fiyatlar üzerinden nasıl gerçekleştirilebileceğinin belgelerle tevsikine (ispatına) yöneliktir. Anılan madde açıklamalarında ve kamu ihale mevzuatında, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınacak fiyat tekliflerinin işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınacağını zorunlu kılan bir düzenleme yer almadığı gibi açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin malzemenin sözleşmenin yürütümü (işin yapımı) aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edilmesini zorunlu kılan bir düzenleme de yer almamaktadır. Açıklanması istenilen iş kalemi için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sadece o iş kaleminin teklif edilen fiyata yapılabilirliğinin tevsikine yönelik olup, fiyat teklifi veren firmadan temin edileceği anlamına gelmemektedir. Tebliğin 45’inci maddesi dikkate alındığında, fiyat teklifleri işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınabileceği gibi işin yapılacağı yer haricinde faaliyet gösteren firmalardan da alınabilecek olup bu hususu sınırlayan bir mevzuat düzenlemesi de bulunmamaktadır.

Ayrıca fiyat teklifinde ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde söz konusu malzemenin işin yapımı aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edileceğine yönelik istekli tarafından herhangi bir beyanda ya da taahhütte bulunulmamışsa, bu malzemenin işin yapımı aşamasında başka bir firmadan da temin edilebileceği ve bu hususu engelleyen bir mevzuat düzenlemesinin bulunmadığı, ayrıca malzemenin teknik özelliklerine uygun olarak teslim edilmesinin de sözleşme gereği zorunlu olduğu dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında uyuşmazlığa konu malzemeye ilişkin olmak üzere kullanılacak malzemenin teknik özelliklerinin uygun olup olmadığının sözleşmenin yürütümü (işin yapımı), kontrol, muayene ve kabul aşamasında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, kamu ihale mevzuatında açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği, fiyat teklifinin maliyet tespit tutanağına veya satış tutarı tespit tutanağına dayandırılmasında tercihin fiyat teklifi veren üçüncü kişi firmaya ait olduğu, ihale mevzuatında üretici olan üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin mutlaka maliyete dayalı verilebileceğine dair bağlayıcı bir kuralın bulunmadığı, bunun yanında üçüncü kişilerden alınacak fiyat tekliflerinin işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınacağını zorunlu kılan bir düzenleme olmadığı gibi açıklanması istenen iş kalemine ilişkin malzemenin sözleşmenin yürütümü (işin yapımı) aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edilmesini zorunlu kılan bir düzenlemenin de yer almadığı, söz konusu malzemenin işin yapımı aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edileceğine yönelik istekli tarafından herhangi bir beyanda ve taahhütte bulunulmadığı, malzemenin teknik özelliklerinin uygun olup olmadığının sözleşmenin yürütümü (işin yapımı), kontrol, muayene ve kabul aşamasında değerlendirilmesi gerektiği hususları bir arada değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen KGM/MT/2 iş kaleminin analizinde yer alan “C 30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” tanımlı analiz girdisine ilişkin yapmış olduğu açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucunda, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunduğundan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiğinden Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesi” kararına katılmıyorum.