KİK Kararı: 2020/UY.II-946

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/022
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 22.05.2020
Karar No : 2020/UY.II-946
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/12136 İhale Kayıt Numaralı “Kırkağaç-Gelenbe Yolu Km:0+000-5+800 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kırkağaç-Gelenbe Yolu Km:0+000-5+800 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 08.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.04.2020 tarih ve 18115 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/700 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan teklifin aşağıdaki sebeplerle değerlendirme dışı bırakılarak ihalede kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

1. Analizleri tevsik edici belge olarak sunulan fiyat teklifi ve proforma faturaların, teklif verdikleri iştigal alanında faaliyet göstermeyen kişi veya şirketler tarafından düzenlendiği,

2. Kullanılan piyasa fiyat tekliflerinde, teklif edilen malın firmanın envanterinde bulunup bulunmadığının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesi gereğince kontrol edilmesi gerektiği,

3. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.11'inci maddesinin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işlem tesis edildiğinde, piyasa teklifi ile oluşturulan analiz maliyetlerinde kullanılan birim maliyetlerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının görüleceği,

4. Sunulan belgelerin de;

a) Fiyat teklifi eki SMMM/YMM faaliyet belgelerinin geçerlilik tarihinin fiyat teklifi ve eklerinin (EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanak) tanzim tarihleri ile uyumlu olmadığı, SMMM/YMM faaliyet belgelerinde tanzim ve geçerlilik sürelerinin belirsiz olduğu,

b) EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanaklarda yer alması gereken yevmiye/işletme defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tasdik tarihi ve numarası bilgilerinin eksik olduğu,

c) Fiyat teklifi ve ekindeki tutanaklar ile YMM/SMMM faaliyet belgelerinde yer alan adres bilgilerinin birbiri ile uyumlu olmadığı,

d) Firmanın son geçici vergi beyanname döneminde mali hareket olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak son geçici vergi beyanname dönemi verileri üzerinden değil bir önceki vergi beyanname dönemi üzerinden açıklama yapıldığı,

e) Kullanılan piyasa fiyatları ve eki tutanaklarda (EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanaklar) teklife konu malzeme cinsi olarak idarece analizlerde belirtilen ifadeler aynen kullanılmasına rağmen özellikle geogrid zemin güçlendirme sistemlerinde teklif edilen malzemenin idarece istenen malzemenin teknik özelliklerine uygun olmadığı,

f) Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan satış tutarı tespit tutanaklarında firmaların sadece teklife esas malzemeye ait ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının değil benzer ürünlerle birlikte genel ağırlıklı ortalama birim satış tutarını kullandığı, böylece olması gerekenden daha düşük birim fiyat belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde; “1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” şeklinde düzenleme,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde; “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

SD (Sınır değer) =

45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.

…

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.)

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince Kurumun, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, ihale komisyonlarının bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alması gerektiği, bu kapsamda Kurum tarafından yapım işleri ihalelerinde kullanılmak üzere sınır değerin hesaplanması için bir formülün oluşturulduğu, sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin tekliflerinin “geçerli teklif” olarak dikkate alınarak bu formülün kullanılması gerektiği, ayrıca yapım ihalelerinde ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idarelerce aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının zorunlu olduğu, ancak yaklaşık maliyetin Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıya aktarılan hükmü gereğince üç seçenekten birisinin kullanılmasının zorunlu olduğu, yaklaşık maliyetin Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanun’un 21’inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ise sadece aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılacağı, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda da istekliler tarafından yapılacak açıklamaların ise yukarıda yer alan düzenlemelere uygun olarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

04.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihaleye ilişkin olarak 61 adet doküman alınan, 24 istekli tarafından teklif verilen ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “2.1. İhale konusu işin

a)Adı: Kırkağaç-Gelenbe Yolu Km:0+000-5+800 Arası Toprak Tesviye,Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” şeklinde tanımlandıktan sonra idarece hesaplanan yaklaşık maliyet de göz önünde bulundurularak anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Ayrıca sınır değer hesabında kullanılacak “N” katsayısı için de İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre, idarece ihaleye ilişkin olarak mevzuata uygun olarak sınır değer belirlendikten sonra teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihale için idarece sınır değer 37.508.319,90 TL belirlenmiş olup sınır değerin altında teklif sunan 10 istekliden teklifleri geçerli olan 4 istekliye 06.03.2020 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır. Söz konusu yazı ekinde de açıklama istenilen toplam 9 iş kalemine ilişkin detaylı analiz formatlarına yer verilmiş, analiz formatlarında da açıklama istenilmeyecek analiz girdileri belirtilmiştir.

Başvuru sahibi Danış Yapı Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ise ihale üzerinde bırakılan istekli olan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığını iddia etmektedir.

Başvuru sahibi tarafından iddia edilen hususular, Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.’nin 13.03.2020 tarihli yazısı ekinde idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları dikkate alınarak aşağıda tek tek incelenmiştir.

1. Analizleri tevsik edici belge olarak sunulan fiyat teklifi ve proforma faturaların, teklif verdikleri iştigal alanında faaliyet göstermeyen kişi veya şirketler tarafından düzenlendiği hususu:

Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.’nin analizlerde kullandığı fiyat teklifleri ile ilgili olarak; amonyum nitrat-fuel oil karışımı için Çetinler Av Malzemeleri Patlayıcı ve Kimyevi Madde Madencilik Mühendislik İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Bilgisayar Telekomünikasyon Taşımacılık Oto Yedek Parça Otomotiv Elektrik Elektronik Tıbbi Malzeme İmalat İhracat İthalat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifi alınan firmaya ait Sivas Ticaret ve Sanayi Odası’ndan alınan oda faaliyet belgesinin de açıklama kapsamında sunulduğu, çam kerestesi 2. sınıf için Yılmazlar Kereste İnşaat Nakliye Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifi alınan firmaya ait Ticaret Sicil Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, beton çelik çubuğu nervürlü ø 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C) için Ayyıldız Demir Çelik San. Tic. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifi alınan firmaya ait Dörtyol Ticaret ve Sanayi Odası’ndan alınan faaliyet belgesinin de açıklama kapsamında sunulduğu, imalat yönünde çekme dayanımı 120 Kn/m ve 150 Kn/m polyester elyaftan mamul, polimer kaplı, kaynak dikişli geogrid zemin güçlendirme sistemleri için Vomatek Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifi alınan firmaya ait Ticaret Sicil Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu, C30/37 beton harcı gri renkte normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) için Kent Beton Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifi alınan firmaya ait Ticaret Sicil Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu anlaşılmıştır. Gerek fiyat teklifi alınan firmalarla ilgili sunulan belgelerden gerekse firmaların ticaret unvanlarından fiyat teklifi alınan firmaların, teklife konu alanda faaliyet gösterdikleri anlaşıldığından Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 45.1.13.1’inci maddesi gereğince başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Kullanılan piyasa fiyat tekliflerde, teklif edilen malın firmanın envanterinde bulunup bulunmadığının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesi gereğince kontrol edilmesi gerektiği hususu:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi sadece teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağına ilişkin (Ek-O.6) düzenlemeleri içermektedir. Söz konusu tutanaklara göre yapılacak açıklamalarda söz konusu malın firmanın envanterinde bulunma zorunluluğunun aranacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak anılan Tebliğ’in 45.1.13.6 ve 45.1.13.7’nci maddeleri kapsamında yapılan düzenlemelerle, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatları kullanması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabileceği, bu durumda da maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği, satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerektiği hususlarının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca istekli tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan açıklamalarda teklife konu mal veya hizmet için satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile açıklama yapıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.11'inci maddesinin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işlem tesis edildiğinde, piyasa teklifi ile oluşturulan analiz maliyetlerinde kullanılan birim maliyetlerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının görüleceği hususu:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 45.1.8’inci maddesinde belirtildiği üzere, aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği, analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatların esas alınarak, hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatının, teklif fiyatının üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiş olup bunun dışında istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapılan açıklamaların, piyasa teklifi ile oluşturulan analiz maliyetlerinde kullanılan birim maliyetlerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Esas olan yapılan açıklamaların mevzuatta belirtildiği şekilde yapılması olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların da bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Sunulan belgelerin;

a) Fiyat teklifi eki SMMM/YMM faaliyet belgelerinin geçerlilik tarihinin fiyat teklifi ve eklerinin (EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanak) tanzim tarihleri ile uyumlu olmadığı, SMMM/YMM faaliyet belgelerinde tanzim ve geçerlilik sürelerinin belirsiz olduğu hususu:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği anlaşılmaktadır. Buna rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamalar kapsamında sunulan EK-O.6 sayılı satış tutarı tespit tutanaklarının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlendiği, söz konusu meslek mensuplarına ilişkin TÜRMOB faaliyet belgesi ile fiyat teklifi veren firma ile yapılan sözleşmelerin de açıklama kapsamında idareye sunulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu sözleşmelerden meslek mensubu ile firmalar arasındaki anlaşmanın süresinin 31.12.2020 tarihine kadar geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

b) EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanaklarda yer alması gereken yevmiye/işletme defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tasdik tarihi ve numarası bilgilerinin eksik olduğu hususu:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamalar kapsamında sunulan EK-O.6 sayılı satış tutarı tespit tutanaklarında yevmiye/işletme defteri ve envanter defteri tasdik makamı, tasdik tarihi ve numarası bilgilerine yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

c) Fiyat teklifi ve ekindeki tutanaklar ile YMM/SMMM faaliyet belgelerinde yer alan adres bilgilerinin birbiri ile uyumlu olmadığı hususu:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamalar kapsamında sunulan fiyat teklifindeki meslek mensubuna ilişkin kaşede yer alan adres, meslek mensubunun faaliyet belgesindeki adres ile EK-O.6 sayılı satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan meslek mensubuna ilişkin adres bilgilerinin birbiri ile uyumlu olduğu, kaldı ki böyle bir uygunluğun da zorunlu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

d) Firmanın son geçici vergi beyanname döneminde mali hareket olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak son geçici vergi beyanname dönemi verileri üzerinden değil bir önceki vergi beyanname dönemi üzerinden açıklama yapıldığı hususu:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde belirtildiği üzere Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, ihale tarihi 04.02.2020 tarihi olup son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemi 2019/4 ve 2019/3 dönemleri olmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamalar kapsamında sunulan EK-O.6 sayılı satış tutarı tespit tutanaklarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre 2019/4 veya 2019/3 dönemlere ait olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

e) Kullanılan piyasa fiyatları ve eki tutanaklarda (EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 numaralı tutanaklar) teklife konu malzeme cinsi olarak idarece analizlerde belirtilen ifadeler aynen kullanılmasına rağmen özellikle geogrid zemin güçlendirme sistemlerinde teklif edilen malzemenin idarece istenen malzemenin teknik özelliklerine uygun olmadığı hususu:

İmalat yönünde çekme dayanımı 120 Kn/m ve 150 Kn/m polyester elyaftan mamul, polimer kaplı, kaynak dikişli geogrid zemin güçlendirme sistemleri için alınan fiyat teklifinin açıklama istenilen iş kalemlerinden “17.203/K-P: Geogrid Donatılı Duvar için Her Tipte Geogrid Malzemesi Temini, İşçiliği ve Döşenmesi (Kullanılan Her Türlü Malzeme ve Nakliyeler Dahildir)” iş kalemine ait olduğu, söz konusu iş kalemine ilişkin olarak idarece düzenlenen birim fiyat tariflerinde “Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dâhilinde polyester (PET) den veya Polyvinylalcohol (PVA) dan mamul yüksek mukavemetli her tipte geogridin temini ve yerine döşenmesi…” şeklinde açıklamaya yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubundaki; “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” şeklindeki beyanı esas alındığında ve fiyat teklifinde ise İKN ile birlikte ihalenin adına da yer verildiğinden, fiyat teklifi alınan 120 Kn/m ve 150 Kn/m polyester elyaftan mamul, polimer kaplı, kaynak dikişli geogrid zemin güçlendirme sistemleri için malzemenin de Teknik Şartname’ye uygun malzeme olacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan satış tutarı tespit tutanaklarında firmaların sadece teklife esas malzemeye ait ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının değil benzer ürünlerle birlikte genel ağırlıklı ortalama birim satış tutarını kullandığı, böylece olması gerekenden daha düşük birim fiyat belirlendiği hususu:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde kullanılan fiyat tekliflerinin bire bir analizlerde yer alan analiz girdilerine uygun olarak “amonyum nitrat-fuel oil karışımı”, “çam kerestesi 2. Sınıf”, “beton çelik çubuğu nervürlü ø 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)”, “imalat yönünde çekme dayanımı 120 Kn/m ve 150 Kn/m polyester elyaftan mamul, polimer kaplı, kaynak dikişli geogrid zemin güçlendirme sistemleri” ve “C30/37 beton harcı gri renkte normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” şeklinde alındığı, alınan fiyat tekliflerine konu analiz girdileri için düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının da (Ek-O.6) aynı isimlerle düzenlendiği, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine uygun olarak her bir fiyat teklifinde satış tutarı tespit tutanaklarındaki tarih ve sayıya da yer verilmek suretiyle kaşelendiği, ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.10’uncu maddesinde yer alan düzenlemeye göre meslek mensubunun; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olacağı hükmü de göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.