KİK Kararı: 2020/UY.II-912

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/022
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 22.05.2020
Karar No : 2020/UY.II-912
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aysa Grup Polimer Jeoteknik İnşaat Turizm İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/128580 İhale Kayıt Numaralı “Van Osb 5 Etap Asfalt Yol - Atık Su - Yağmur Suyu - Yangın Hattı - İçme Suyu Şebekesi - Elektrik Hattı ve 1000 M³`Lük Depo Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 31.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Van Osb 5 Etap Asfalt Yol - Atık Su - Yağmur Suyu - Yangın Hattı - İçme Suyu Şebekesi - Elektrik Hattı ve 1000 M³`Lük Depo Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aysa Grup Polimer Jeoteknik İnşaat Turizm İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 22.04.2020 tarih ve 18813 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.04.2020 tarihli dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/730 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin üzerlerinde bırakıldığı, ancak başka bir isteklinin şikayet başvurusu üzerine idarece alınan ikinci bir komisyon kararı ile iş deneyimini tevsiken ortaklarına ait mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi için sundukları iş denetleme belgesinde gerçekleşme oranının %80'in altında olduğu gerekçesiyle mezuniyet belgesinin 15 yıl üzerinden değerlendirildiği ve asgari iş deneyim tutarının sağlanmadığı belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, hâlbuki iş denetleme belgesinin düzenlendiği tarihte söz konusu oranın %50 olduğu, bu nedenle mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (Üçyüzellisekizbindokuzyüzyetmişyedi Türk Lirası) olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “…(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

“Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

…

ç) Geçici kabulü yapılmış işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”…olarak düzenlenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Daha önce alınmış iş deneyim belgeleri” başlıklı geçici 2’nci maddenin üçüncü fıkrasında “(3) 1/1/2003 ile 5/3/2009 tarihleri arasında alınan belgelerin yenilenmesinin belge sahibi tarafından talep edilmesi halinde; bu belgelerin aslının teslim edilmesini müteakip belgeyi daha önce düzenleyen merci tarafından, belgenin yenilendiği tarihteki kriterler göz önüne alınarak, bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre yeni belge düzenlenir ve düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlene belgenin tarih ve sayısı yazılarak, eski belgenin yerine verildiğine dair şerh düşülür.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinde ise “…43.2. Mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerekli olup, iş deneyim belgesi sunulmaması durumunda mezuniyet tarihinden sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlası dikkate alınmayacaktır. Bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulu aranmaz…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu iş için; "(A) ALT YAPI İŞLERİ - V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı" veya ‘(A) ALT YAPI İŞLERİ - IV. GRUP: İÇME-KULLANMA SUYU VE KANALİZASYON İŞLERİ' benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İNŞAAT MÜHENDİSİ” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede; 03.04.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Aysa Grup Polimer Jeoteknik İnşaat Turizm İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, daha sonra ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Doğu Petrol Ürünleri Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan 15.04.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibinin teklifinin; iş deneyimini tevsiken ortaklarına ait mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi için sunulan iş denetleme belgesinde gerçekleşme oranının %80'in altında olduğu, daha açık ifadeyle %69 olduğu gerekçesiyle mezuniyet belgesinin 15 yıl üzerinden değerlendirildiği ve asgari iş deneyim tutarı sağlanmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun üzerine başvuru sahibinin 22.04.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Aysa Grup Polimer Jeoteknik İnşaat Turizm İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsiken %51 oranında hisseye sahip ortağına ait mezuniyet belgesinin sunulduğu, mezun olunan okulun İstanbul Teknik Üniversitesi, fakültenin inşaat fakültesi, lisans programının inşaat mühendisliği, mezuniyet tarihinin 01.11.1969 olduğu, mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi için ise mezuniyet belgesi kullanılan ortağına ait 01.06.2006 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş denetleme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede sözleşme tarihinin 17.12.1996, ilgilinin görev yaptığı tarihinin 15.04.1999 – 09.04.2004 tarihleri arasında olduğu, ilk sözleşme bedelinin 594.919.757.593 TL, toplam sözleşme bedelinin 773.335.989.990 TL, ilgilinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarı ile fiziki gerçekleşme oranının ise 410.580.602.895 TL (%69) olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden iş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurmaları durumunda benzer iş deneyimi olarak toplam süresi 15 yılı geçmemek kaydıyla Kanun’un 62’nci maddesinde belirtilen tutar üzerinden hesaplanmak suretiyle mezuniyet belgesini sunabilecekleri; mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerektiği, bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulunun ise aranmayacağı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinden ise mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi için sunulacak iş deneyim belgesinde sadece süre koşulunun ortadan kaldırıldığı, gerçekleşme oranına ilişkin bir muafiyetin ise bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde mimar veya mühendislere iş yönetme belgesi ve iş denetleme belgesinin düzenlenebilmesi için iş deneyimine konu işin geçici kabulünün yapılmış olması ve mimar veya mühendisin ilk sözleşme bedelinin en az %80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunması gerektiği, ayrıca anılan Yönetmelik’in “Daha önce alınmış iş deneyim belgeleri” başlıklı geçici 2’nci maddenin üçüncü fıkrasında 01.01.2003 ile 05.03.2009 tarihleri arasında alınan belgelerin belge sahibi tarafından talep edilmesi halinde; aslının teslim edilmesini müteakip belgeyi düzenleyen merci tarafından belgenin yenilendiği tarihteki kriterler göz önüne alınarak, Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre yeni bir belgenin düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar başvuru sahibi tarafından sunmuş oldukları iş denetleme belgesinin düzenlendiği 2006 yılında belge düzenlemede gerçekleşme oranı şartının en az %50 olduğu, söz konusu iş denetleme belgesinin bu nedenle düzenlendiği tarihteki koşulları taşıyan geçerli bir belge olduğu, mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi için sadece yapım işine ait bir iş deneyim belgesinin sunulmasının yeterli olduğu, belgenin düzenlendiği tarihteki mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği iddia edilse de, 05.12.2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5812 sayılı Kamu İhale Kanunu ile Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un ile gerçekleşme oranı şartının %80 olarak değiştirildiği, bu çerçevede yürürlükte olan mevzuat hükümleri uyarınca iş yönetme belgesi veya iş denetleme belgesinin düzenlenebilmesi için mimar veya mühendisin ilk sözleşme bedelinin en az %80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunması gerektiği,

Ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin geçici 2’nci maddenin üçüncü fıkrasında 01.01.2003 ile 05.03.2009 tarihleri arasında alınan belgelerin asıllarının belgeyi düzenleyen idarelere teslim edilmesi halinde belgenin yenilendiği tarihteki kriterlerin (mimar veya mühendisin ilk sözleşme bedelinin en az %80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunması) sağlanması koşulu ile yeni bir belgenin düzenleneceği, aksi halede kriterleri sağlamayan (%80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunma şartı) belgelerin ise geçerli bir iş deneyim belgesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin sunduğu 2006 yılında düzenlen ve düzenlendiği tarihteki şartları sağlayan iş denetleme belgesinde belge sahibinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarı ile fiziki gerçekleşme oranının belge üzerinde belirtildiği üzere 410.580.602.895 TL (%69) olduğu dikkate alındığında mezuniyet belgesinin 15 yıldan fazla değerlendirilmesi için sunulan iş denetleme belgesinin yürürlükte olan mevzuat hükmü gereğince geçerli bir belge olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla mezuniyet belgesinin 15 yıl üzerinden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 7.222.222,22 TL (14.444.444,44x%50) olduğu, mezuniyet belgesinin 15 yıl üzerinden değerlendirilmesi neticesinde başvuru sahibinin benzer iş deneyim tutarının ise 5.384.655,00 TL ( 15 yıl x 358.977,00 TL) olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı anlaşılmış olup, idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.