KİK Kararı: 2020/UY.II-829

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/019
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 07.05.2020
Karar No : 2020/UY.II-829 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yds İnş. Nak. Mad. Taah. İth. İhr. Pet. Ür. San. ve Tic. A.Ş. - Bertoğlu İnş. Ltd Şti. - Tezcan Canıtez İnş. Taah. Nak. Tur. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/556636 İhale Kayıt Numaralı “Batman-Beşiri-Kurtalan-Siirt Bölünmüş Yolu Km: 50+357-65+357 Arası Kesimin Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk, Üstyapı İşleri Yapılması Yapım İşi (İdare Malı Bitüm İle)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Batman-Beşiri-Kurtalan-Siirt Bölünmüş Yolu Km: 50+357-65+357 Arası Kesimin Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk, Üstyapı İşleri Yapılması Yapım İşi (İdare Malı Bitüm İle)” ihalesine ilişkin olarak Yds İnş. Nak. Mad. Taah. İth. İhr. Pet. Ür. San. ve Tic. A.Ş. - Bertoğlu İnş. Ltd .Şti. - Tezcan Canıtez İnş. Taah. Nak. Tur. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 06.03.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.03.2020 tarih ve 14085 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.03.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/519 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları fiyat tekliflerinin dayanağı olan belgelerin ilgili meslek mensubundan (SMMM/YMM) istenildiği, söz konusu belgelerin ilgili meslek mensubunca istenilen sürede ya da istenilene uygun olarak idareye sunulmamasında kendilerinin bir kusuru olmadığı, bu kusurdan dolayı açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı, zira meslek mensubundan belge istenilen yazıda 3 iş günü içerisinde bildirimde bulunulmaması halinde, teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı yönünde bir ifadenin yer almadığı, bu nedenle söz konusu belgelerin idarece belirtilen süre içerisinde idareye ulaşmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

b) Solar Patlayıcı A.Ş.den aldıkları fiyat teklifinin dayanağı olan 17.01.2020 tarihli satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olarak düzenlenmiş olduğu, söz konusu tutanağın farklı isteklilerce de sunulan fiyat tekliflerine konu olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

c) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde ticari şirketlerin ana sözleşmesinde yer almayan faaliyet konuları dışında da ticari faaliyetlerde bulunabileceği, Medeni Kanun’un 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilme ve borçlar üstlenebilme noktasında sadece kanunla istisna getirilebileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği” açıklamasının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesi karşısında isteklilerin mal tedarik ettiği üçüncü kişiler bakımından uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı, Gelir İdaresinin 25.12.2013 tarihli ve 136649 sayılı özelgesinde özetle “… ilave faaliyet konusuyla ilgili olarak ana sözleşme değişikliği ve ticaret sicilinde tescil işlemi yapılmadan vergi dairesine yapılan ilave faaliyet bildiriminin yeterli kabul edilerek buna göre fatura düzenleyebileceğini…” belirtildiği, açıklama kapsamında fiyat teklifi alınan Yılmazlar Kereste Ltd. Şti. tarafından ihale tarihinden önceki bir tarih olan 01.12.2013 tarihinde vergi dairesine başvuru yapılarak faaliyet alanını genişlettiği, satışlara ilişkin düzenlenen faturaların, bu faturalar esas alınarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanakları ile tutanaklarda yer alan ilgili meslek mensubu ibarelerinin faaliyetin ihale mevzuatı açısından kanıtı olduğu, dolayısıyla anılan firmanın fiyat teklifinin konusu olan alanda faaliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesinin yerinde olmadığı,

d) Açıklamaları kapsamında sunulan belgelerdeki bilgilerde eksiklik var ise Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde tamamlatılmasının mümkün olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalenin Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü’nün “Batman-Beşiri-Kurtalan-Siirt Bölünmüş Yolu Km: 50+357-65+357 Arası Kesimin Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk, Üstyapı İşleri Yapılması Yapım İşi (İdare Malı Bitüm İle)” olduğu, ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yapılan incelemede sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenileceği, mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilere ait tekliflerle diğer geçerli teklifler arasında fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirleneceği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararından ihaleye 37 isteklinin katıldığı, tekliflerin teklif fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirildiği yeterlik belgeleri üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda 9 istekliye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, 15 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan 9 istekliye ait teklifin reddedildiği, aralarında başvuru sahibi isteklinin de bulunduğu 6 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayıp tekliflerinin reddedildiği, ihalenin Suryol İnş. A.Ş.-Çağlar Yol Yapı A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı ve Ziver İnş. A.Ş.-Ziver Petrol A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde aşırı düşük teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; yapım yönteminin ekonomik olması, teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yapım işleri ihalelerinde teklif bedelinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esasların düzenlendiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

1. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede 16.01.2020 tarihinde EKAP’tan tebliğ edilen yazı ile başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ait detaylı analiz formatları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yer aldığı,

Ayrıca 20.01.2020 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazıda özet olarak BKS-1 poz nolu iş kalemine ait alt analizde yer alan N.K.1 “yarma kazısı nakli” girdisine ait formülde hata yapıldığının tespit edildiği, söz konusu formüldeki hatanın düzeltilerek analizlerin tekrar gönderildiğinin belirtildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ait detaylı analiz formatları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yer aldığı,

Başvuru sahibi istekli tarafından 22.01.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sırasında gerek duyulması nedeniyle idarece 06.02.2020 tarihli yazılarla başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında sunulan Özel-5 poz no’lu Elyaf katkı malzemesi ve Özel-6 poz no’lu Modifiye edici katkı malzemesi, 04.103 poz no’lu amonyum nitrat fuel oil karışımı (Kapsüle Duyarsız), 04.042/06 poz no’lu C30/37 hazır beton harcı, 04.253 poz no’lu Beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 8-12 mm), 04.254 poz no’lu Beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 14-32 mm) ve 04.152 poz no’lu Çam kerestesi (II.sınıf) girdilerine ilişkin alınan fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensuplarından fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların standart formdaki hususlara uygun asıllarının, meslek mensubu ile fiyat teklifini veren firma arasında düzenlenen vergi dairesi sistemine bildirilen YMM tam tasdik sözleşmesinin/beyannameleri imzalamaya yetkili SMMM sözleşmesinin yazının ele ulaştığı tarihi takip eden 3 iş günü içerisinde gönderilmesinin istenildiği ve ilgili meslek mensuplarınca bazı belgelerin idareye gönderildiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması ve meslek mensubu tarafından gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde idarece başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamaya ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı tutanağın düzenlendiği,

Söz konusu tutanakta “Firmanın açıklamalarının idarenin göndermiş olduğu analiz formatına göre hazırlandığı, rayiçler ile miktarların çarpımlarının doğru hesaplandığı, analiz girdilerinde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, nakliye girdilerinin idarenin verdiği kilometrelere ve formüllere göre hesaplandığı ve kullanılan birim fiyatların Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Rayiç Fiyatları olduğu görülmüştür.

%80’e giren ve açıklama istenen pozların alt analizlerinde yer alan;“04.103Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)”, “ÖZEL-5Elyaf katkı malzemesi”, “ÖZEL-6Modifiye edici katkı malzemesi”, “04.152Çam kerestesi (II.sınıf) (TS 1265) (TS EN 844-6, 9, 12) (TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-1,
2 )”, “04.042/06C 30/37 beton harcı, HAZIR BETON HARÇLARI (TS EN 206-1)” pozları için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13. (a) maddesi gereği teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan “Fiyat Teklifi” alınmış ve bu tekliflerin 45.1.13.1.maddesine uygun olduğu görülmüştür.

Meslek mensuplarından “sunulan fiyat tekliflerinin ilgisine Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların standart formdaki hususlara dikkat edilerek asıllarının ve meslek mensubunun fiyat teklifi veren üçüncü kişiyle arasında düzenlenen ve vergi dairesi sistemine bildirilen (YMM ile yapılan) tam tasdik sözleşmesinin veya (SMMM ile yapılan) beyannamelerini imzalamaya yetkili olduğunu gösteren sözleşmenin, tebligatın elinize ulaştığı tarihi takip eden 3 (üç) iş günü içerisinde idaremize gönderilmesi” istenmiş ve gönderilen belgeler incelendiğinde;

“04.253 Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “04.254Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” pozları ve “04.152Çam kerestesi (II.sınıf) (TS 1265) (TS EN 844-6, 9, 12) (TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-1,
2 )” pozları için fiyat teklifi veren Yılmazlar Kereste İnş. Nak. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin imza sirküsünün fotokopi olarak sunulduğu ve daha önce savunma aşamasında gönderilen belgeler içinde de fotokopi olarak sunulduğu;

“04.042/06 C30/37 beton harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” pozu için fiyat teklifi veren Tarlak Yapı İnş. Mad. A.Ş. ‘nin imza sirküsünün sunulmadığı tespit edilmiştir.

İdari Şartnamenin 7.7. maddesi Belgelerin Sunuluş şekline uygun olmadığı gibi, meslek mensuplarına gönderilen yazıda da standart formdaki hususlara dikkat edilerek asıllarının gönderilmesi istenmiştir.

“ÖZEL-5 Elyaf katkı malzemesi”, “ÖZEL-6 Modifiye edici katkı malzemesi” için fiyat teklifini onaylayan Hasan GÜRSES istenen belgeleri 3 (üç) iş günü içerisinde tarafımıza göndermediği 11.02.2020 tarihinde tebliğ edilen idare yazısına cevabı 17.02.2020 (İdare Evrak Kayıt tarihi) tarihinde verdiği tespit edilmiştir.

“04.103 Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” için fiyat teklifini onaylayan Şakir DORUKKAYA’nın istenen belgeleri 3 (üç) iş günü içerisinde tarafımıza göndermediği 10.02.2020 tarihinde tebliğ edilen idare yazısına cevabı 17.02.2020 (İdare Evrak Kayıt Tarihi) tarihinde verdiği tespit edilmiştir.

Ayrıca İhaleye istekli olarak katılıp teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilip aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulan Ölmez İnş. Elek. Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin idaremize sunmuş olduğu Aşırı Düşük Teklif Açıklama Dosyasında da “BKS-2” , “BKS-19” ve “BKS-20” poz numaralı iş kalemlerinin içeriğinde bulunan “04.103 Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız)” analiz girdisinin Solar Patlayıcı Maddeler Sanayi A.Ş. firmasından alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 17/01/2020 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’in altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde ibarenin yer aldığı ve fiyat teklifinin anılan şirket ile meslek mensubu Bilgin YMM Ltd.Şti./ Şakir DORUKKAYA tarafından imzalanıp kaşelendiği, Bahse konu fiyat teklifi ekinde satış tutarı tespit tutanağının, meslek mensubu Bilgin YMM Ltd. Şti./Şakir Dorukkaya’ya ait faaliyet belgesinin, fiyat teklifi alınan şirkete ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile mükellef arasında yapılan tam tasdik sözleşmesi sunulmuştur.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, anılan analiz girdilerinin tevsiki amacıyla her iki isteklinin Solar Patlayıcı Maddeler Sanayi A.Ş. den almış oldukları fiyat tekliflerinin aynı tarih ve sayıdaki tutanaklara göre düzenlendiği. Meslek Mensubu Bilgin YMM Ltd. Şti./ Şakir DORUKKAYA tarafından 17/01/2020 tarihinde düzenlenen satış tespit tutanaklarının hepsine 1 numara verilmesinin mevzuata uygun olmadığı farklı isteklilerin aynı malzeme için aynı döneme ait almış oldukları fiyat tekliflerinin dayanağının aynı satış tespit tutanağının olamayacağı için bu durumun mevzuat hükümlerine aykırı olduğu tespit edilmiştir.

“04.253 Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” ve “04.254Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 14-32 mm (S420, B420B-C, B500B-C)” pozları için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13. maddesi gereği üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmış ancak ilgili maddedeki “Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” hükmü gereği teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden fiyat teklifi alınması gerekirken, fiyat teklifi veren Yılmazlar Kereste İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ticaret sicil gazetesinde yapılan incelemede firmanın faaliyet alanında “İnşaat Malzemeleri Satılması” veya “Demir Satılması” bulunmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1. maddesi gereği teklife konu alanda faaliyet göstermeyen üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı için fiyat teklifi ilgili maddeye göre uygun değildir.

İstekli firma idaremizin meslek mensuplarından istediği yazılara istinaden ticaret odasından 07.02.2020 tarihli ek faaliyet alanı olarak demir çelik toptan ticareti yapılmasının da faaliyet alanına eklendiğini gösteren yazıyı idaremize göndermiştir. Ancak, Ticaret Sicil Gazetesinde teklif verdiği alanda faaliyet göstermediği görüldüğü için ve daha önce savunma aşamasında idareye gönderilen faaliyet belgesinde de faaliyet alanı “Kereste İmalatı” olarak belirtildiği için 14.02.2020 tarihinde Diyarbakır Ticaret Sanayi Odasına bahse konu firmanın demir çelik toptan ticareti yapılması faaliyetinin ne zaman eklendiği hususunda yazı yazılmış ve gelen cevabi yazıda Yılmazlar Kereste İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.02.2020 tarihinde Diyarbakır Ticaret Sanayi Odasına ek dilekçeyle başvuru yaptığı ve demir çelik toptan ticareti faaliyetinin başlangıç tarihi 07.02.2020 olarak belirlendiği görülmüştür.

Dolayısıyla fiyat teklifi veren Yılmazlar Kereste İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin hem demir sattığı tarihte hem ihale tarihinde hem de fiyat teklifi verdiği tarihte teklif alanında faaliyet göstermediği tespit edilmiştir.

Yukarıda sayılan kanun maddelerine göre firmanın fiyat teklifi uygun görülmemiştir. Sonuç olarak firmanın açıklamalarının İdari Şartnamenin 33.2. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.Maddesine uygun olmadığından açıklama kabul edilmemiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusuna ilişkin olarak idarece verilen cevapta aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yukarıdaki tutanakta yer alan değerlendirmelere ilave olarak yeni değerlendirmelerin yapıldığı görülmüştür.

Şikayete verilen cevap ve aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesine ilişkin tutanağın incelenmesi sonucunda başvuru sahibi istekli tarafından yapılan açıklamanın,

1. ÖZEL-5 poz no’lu Elyaf katkı malzemesi” ve “ÖZEL-6 poz no’lu Modifiye edici katkı malzemesi girdileri için sunulan fiyat teklifini onaylanan meslek mensubundan fiyat teklifine dayanak olan tutanakların istenildiği, ancak söz konusu yazının tebliğ edilmesinden sonraki 3 iş günü (yazıda belirtilen süre) içerisinde gönderilmediği, süre geçtikten sonra ilgili meslek mensubunca idareye gönderildiği,

04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisi için sunulan fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların ilgili meslek mensubundan istenildiği, ancak söz konusu yazının tebliğ edilmesinden sonraki 3 iş günü (yazıda belirtilen süre) içerisinde gönderilmediği, süre geçtikten sonra ilgili meslek mensubunca idareye gönderildiği,

2. 04.253 poz no’lu Beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 8-12 mm) 04.254 poz no’lu Beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 14-32 mm) ve 04.152 poz no’lu Çam kerestesi (II.sınıf) girdileri için fiyat teklifi veren Yılmazlar Kereste İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait imza sirküsünün hem açıklama kapsamında hem de meslek mensubundan asıllarının istenilmesinden sonra da fotokopi olarak sunulduğu,

04.042/06 poz no’lu C30/37 beton harcı girdisi için fiyat teklifi veren Tarlak Yapı İnş. Mad. A.Ş.nin imza sirküsünün meslek mensubunca idareye sunulmadığı,

3. 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisi için başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifinin ve açıklama sunan bir diğer istekli olan Ölmez İnş.Elek.Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan fiyat teklifinin Solar Patlayıcı Maddeler Sanayi A.Ş.den alındığı, her iki fiyat teklifinin aynı meslek mensubunca aynı tarih ve sayılı tutanağa dayanılarak düzenlenemeyeceği, fiyat teklifine dayanak olan tutanakların fiyat teklifi alan her bir firma için ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği, dolayısıyla aynı geçici vergi beyanname dönemine ait tutanakların, aynı tarihte düzenlenmesi halinde, tutanak sayılarının aynı olamayacağı,

Ayrıca anılan girdi için açıklama sunan bir diğer istekli olan Dt Enerji Üretim A.Ş.+ Örensan İnş. Elek. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından da Solar Patlayıcı Maddeler Sanayi A.Ş.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, Ölmez İnş. Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Dt Enerji Üretim A.Ş.- Örensan İnş. Elek. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisi için sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların, başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakları düzenleyen meslek mensubunca düzenlendiği, Ölmez İnş. Elek.Taah.San.ve Tic. Ltd. Şti. ile Dt Enerji Üretim A.Ş.- Örensan İnş. Elek. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklarda yevmiye/ işletme defteri tasdik tarih ve no kısmının “tarih:1, sayı: 1” şeklinde olduğu, ancak başvuru sahibi istekli tarafından sunulan fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakta yevmiye/ işletme defteri tasdik tarih ve no kısmının boş olduğu, mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri başlıklı 3. kısmında yer alan tüm bilgilerin aynı olması gerekirken, başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifinin dayanağı olan tutanaktaki yasal defter tasdik bilgileri başlıklı 3. kısmında yer alan bilgilerin farklı olduğu,

4. 04.253 poz no’lu Beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 8-12 mm) 04.254 poz no’lu Beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 14-32 mm) gidileri için fiyat teklifi alınan Yılmazlar Kereste İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin fiyat teklifine konu olan alanda faaliyet göstermediği gerekçeleriyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

5. Yapılan incelemede açıklamanın uygun bulunmama gerekçelerinden birinin “meslek mensubundan istenilen belgelerin süresi içinde idareye gönderilmediği” yönündeki gerekçe olduğu anlaşılmıştır. Bu gerekçe çerçevesinde başvuru sahibinin (a) iddiasının incelenmesinde yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

06.02.2020 tarihli ve 34031 sayılı yazı ile idarece açıklama kapsamında sunulan Özel-5 poz no’lu Elyaf katkı malzemesi ve Özel-6 poz no’lu Modifiye edici katkı malzemesi girdilerine ilişkin fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubundan, 06.02.2020 tarihli ve 34029 sayılı yazı ile 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisine ilişkin fiyat teklifini onaylayan meslek mensubundan, fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların standart formdaki hususlara uygun asıllarının, meslek mensubu ile fiyat teklifini veren firma arasında düzenlenen vergi dairesi sistemine bildirilen YMM tam tasdik sözleşmesinin/beyannameleri imzalamaya yetkili SMMM sözleşmesinin yazının ele ulaştığı tarihi takip eden 3 iş günü içerisinde idareye gönderilmesinin istenildiği görülmüştür.

İdare yazısının 11.02.2020 tarihinde Özel-5 poz no’lu Elyaf katkı malzemesi ve Özel-6 poz no’lu Modifiye edici katkı malzemesi girdilerine ilişkin fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubuna ulaştığı, ilgili meslek mensubu tarafından 11.02.2020 tarihli yazı ile idareye cevap verildiği, söz konusu yazının 17.02.2020 tarihinde idare kayıtlarına alındığı görülmüştür.

İdare yazısının 10.02.2020 tarihinde 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisine ilişkin fiyat teklifini onaylayan meslek mensubuna ulaştığı, ilgili meslek mensubu tarafından 13.02.2020 tarihli yazıyla idareye cevap verildiği, söz konusu yazının 17.02.2020 tarihinde idare kayıtlarına alındığı görülmüştür.

Aktarılanlar neticesinde idarece istenilen belgelere ilişkin meslek mensuplarınca hazırlanan belgelerin idare yazısında belirtilen 3 iş günü geçtikten sonra idareye ulaştığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.” açıklaması gereğince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların meslek mensubunca düzenlenmesi, muhafaza edilmesi ve istenilmesi halinde idareye sunulmasındaki sorumluluğunun meslek mensubunda olduğu ve gerekli görülmesi halinde idarece söz konusu tutanakların istekliden istenilmesini zorunlu kılan bir Tebliğ açıklamasının bulunmadığı dikkate alındığında idarece fiyat teklifi dayanağı olan tutanakların meslek mensubundan istenilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan ihale işlem dosyasında yer alan söz konusu meslek mensuplarına gönderilen yazıların gönderi takibine ilişkin belge incelendiğinde, bahse konu idare yazısının Özel-5 poz no’lu Elyaf katkı malzemesi ve Özel-6 poz no’lu Modifiye edici katkı malzemesi girdilerine ilişkin fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubuna yazının idarece postaya verildiği tarihten sonraki ikinci iş gününde, 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisine ilişkin fiyat teklifini onaylayan meslek mensubuna ise yazının idarece postaya verildiği tarihten sonraki ilk iş gününde ulaştığı görülmüştür.

Dolayısıyla ilgili yazılarda belirli bir süre belirlenmesinin belge istenilenleri disipline etmesi ve tüm isteklilere eşit davranılması açısından uygun olduğu ve ilgili yazılarda idarece ilgili belgelerin idareye ulaştırılması için belirlenen sürenin (yazının ele ulaştığı tarihi takip eden 3 iş günü) makul bir süre olduğu anlaşıldığından, ilk bakışta meslek mensuplarından istenilen belgelerin idarece belirlenen sürede sunulmaması sonucunda aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olduğu değerlendirilecek olsa da başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde Özel-5 poz no’lu Elyaf katkı malzemesi Özel-6 poz no’lu Modifiye edici katkı malzemesi ve 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdileri için sunulan fiyat teklifleri ile ilgili olarak idare tarafından istenilen bilgi ve belgelerin açıklama dosyası kapsamında zaten yer aldığı görüldüğünden, söz konusu belgelerin idarece istenilmesi üzerine belirtilen sürede idareye gönderilmemiş olmasının esasa etkili olmayacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle idarenin bahse konu gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Yapılan incelemede, açıklamanın uygun bulunmama gerekçelerinden bir diğerinin “Fiyat teklifi alınan firmaların imza sirklerinin asıllarının sunulması gerekirken fotokopilerinin sunulduğu ya da imza sirkülerinin sunulmadığı” yönündeki gerekçesi olduğu anlaşılmıştır. Anılan gerekçenin uygun olup olmadığına ilişkin yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

İdarenin meslek mensuplarından belge talebinin konu edildiği yazısında fiyat teklifi veren firmalara ait imza sirkülerinin asıllarının talebine ilişkin açık bir ifade yer almadığı, fiyat teklifinin dayanağı olan tutanağın standart forma uygun olarak asıllarının talep edildiği görülmüştür.

Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının standart formu incelendiğinde söz konusu standart form eklerinin mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesi (meslek mensubunca “aslı gibidir” onaylı sureti) olduğu görüldüğünden satış tutarı tespit tutanağı eki olarak mükellefe ait imza sirküsü ve melek mensubuna ait faaliyet belgesinin de idareye sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak idarenin meslek mensuplarından belge talep eden yazısında mükellefe ait imza sirkülerinin asıllarının sunulması gerektiğine dair açık bir ifadenin yer almadığı, ayrıca Tebliğ eki olan satış tutarı tespit tutanağının dipnotlarında da imza sirkülerinin aslının sunulacağının zorunlu olduğunu belirten bir ibare bulunmadığıyla birlikte yeterlik belgesi olmayan, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ile istenilen ve başvuru konusu ihaleye özgü düzenlenen nitelikte olmayan fiyat teklifini veren mükellefe ait imza sirküsünün Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulma zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, incelemeye konu 04.042/06 poz no’lu C30/37 beton harcı girdisi de dahil söz konusu girdiler için sunulan fiyat teklifini veren firmaya ait imza sirkülerinin açıklama kapsamında yer aldığı görülmüştür.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın ilgili meslek mensuplarınca 04.253 poz no’lu Beton çelik çubuğu, (nervürlü Ø 8-12 mm), 04.254 poz no’lu Beton çelik çubuğu, (nervürlü Ø 14-32 mm), 04.152 poz no’lu Çam kerestesi (II.sınıf) girdileri için sunulan fiyat teklifini veren firmalara ait imza sirkülerinin fotokopilerinin sunulduğu gerekçesiyle uygun bulunmamasının yerinde olmadığı,

04.042/06 poz no’lu C30/37 beton harcı girdisi için sunulan fiyat teklifini veren firmaya ait imza sirkülerinin açıklama kapsamında sunulduğu dikkate alındığında, idarece istenilmesi üzerine meslek mensubunca gönderilen belgeler arasında söz konusu imza sirküsünün yer almamasının esasa etkili olmadığı anlaşıldığından, idarenin bu yöndeki gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Yapılan incelemede açıklamanın uygun bulunmama gerekçelerinden bir diğerinin “Farklı istekliler tarafından aynı firmadan alınmış fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların her bir istekli için ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği, her bir istekli için düzenlenen tutanakların tarihlerinin aynı olması halinde sayılarının farklı olması gerektiği

Farklı istekliler tarafından sunulan aynı firmadan alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan ve aynı geçici vergi beyanname dönemi kayıtları esas alınarak düzenlenmiş satış tutarı tespit tutanaklarının “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı 3’üncü kısmında yer alan yevmiye/işletme tasdik tarih ve sayısı bilgisinin birbirinden farklı olamayacağı” yönündeki gerekçeler olduğu anlaşılmıştır.

Bu gerekçe çerçevesinde başvuru sahibinin (b) iddiasının incelenmesi sonucu yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1, 45.1.13.10, 45.1.13.11’inci maddelerinde yer alan açıklamalarla birlikte Tebliğ’in eki satış tutarı tespit tutanağı standart formunda yer alan bilgiler birlikte değerlendirildiğinde açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifinin, fiyat teklifi veren firmanın, meslek mensubu tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine (gvbd) ait tasdik edilmiş yasal defterinde yer alan ilgili gvbd içerisinde satmış olduğu fiyat teklifine konu hizmet/mamul/malın aynı dönem içindeki toplam satış tutarının toplam satış miktarına bölünmesiyle bulunan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirlenerek düzenlenen satış tutarı tespit tutanağı dikkate alınarak hazırlanması gerektiği, fiyat teklifinin fiyat teklifi veren firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından da onaylanması, fiyat teklifine dayanak olan tutanağın meslek mensubunca muhafaza edilmesi gerektiği, gerekli görülmesi halinde idare ya da Kurum tarafından tutanağın meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubunun tutanakta yer alan bilgilerin doğruluğundan sorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin tarihinin 12.12.2019 olduğu dikkate alınırsa açıklama kapsamında sunulacak olan fiyat tekliflerinin fiyat teklifi ya da satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesinde esas alınacak olan geçici vergi beyanname döneminin 2019 yılı temmuz, ağustos, eylül aylarını içeren 3’üncü dönem ya da nisan, mayıs, haziran aylarını içeren 2’nci dönem olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede fiyat teklifi veren firmanın 2019 yılı 2’nci veya 3’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait tasdik edilmiş yasal defterine göre geçici beyanname dönemi içerisinde satmış olduğu fiyat teklifine konu malın aynı dönem içindeki toplam satış tutarının toplam satış miktarına bölünmesiyle hesaplanan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının esas alınarak (ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inden az olmamak şartıyla) fiyat teklifinin düzenlenebileceği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması sunacak olan birden fazla istekli tarafından istenilmesi halinde aynı firma tarafından farklı ya da aynı geçici vergi beyanname dönemindeki satışlar dikkate alınarak ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inden az olmamak şartıyla birbiri ile aynı ya da farklı fiyat tekliflerinin verilebilmesinin mümkün olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının tarih ve sayısının belirlenmesinde esas alınacak yönteme ilişkin bir düzenleme olmadığı, tespit tutanaklarının fiyat tekliflerinin dayanağı olarak hazırlandıkları dolayısıyla da aynı ürüne ait olmak üzere aynı beyanname dönemine ilişkin düzenlenen aynı tarih ve/veya sayılı tespit tutanağı dayanak alınarak hazırlanan fiyat tekliflerinin aynı tutanak dayanak gösterilerek birden fazla istekli tarafından açıklamaları kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle aynı firmadan alınan aynı/farklı fiyat teklifleri için aynı ya da farklı tarih ve sayılı tutanakların düzenlenebileceği, her istekli için ayrı ayrı tutanak düzenlenmesinin zorunlu olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında sunulan Solar Patlayıcı A.Ş.den alınan 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisine ilişkin fiyat teklifinin dayanağı olan 17.01.2020 tarihli satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olarak düzenlenmiş olduğu, söz konusu fiyat teklifinin de anılan tutanakla uyumlu olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Aktarılanlar neticesinde başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerinden olan “Farklı istekliler tarafından aynı firmadan alınmış fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların her bir istekli için ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği, her bir istekli için düzenlenen tutanakların tarihlerinin aynı olması halinde sayılarının farklı olması gerektiği” yönündeki gerekçenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan şikayet başvurusuna ilişkin idarece verilen cevapta “Açıklamaları kapsamında 04.103 poz no’lu Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle Duyarsız) girdisi için başvuru sahibi istekli ile birlikte aynı firmadan alınan fiyat teklifini sunan diğer iki istekli için meslek mensubunca idareye gönderilen satış tutarı tespit tutanağındaki yevmiye / işletme defteri tasdik tarihi ve no bilgisinin “1” olması ile başvuru sahibi tarafından sunulan tutanaktaki söz konusu bilgilerin boş olmasının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında farklılığa neden olacağı” yönünde idarece yapılan değerlendirmede sadece tutanağın ilgili kısmındaki farklılığa ilişkin tespitin ortaya konulduğu, söz konusu değerlendirmenin başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının sıhhati ile ilgili bağlayıcılığının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelemeye konu uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı başvuru sahibinin (b) iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Yapılan incelemede açıklamanın uygun bulunmama gerekçelerinden bir diğerinin “fiyat teklifi alınan firmanın fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermediği” yönündeki gerekçe olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1.’üncü maddesinde yer alan “Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” açıklamasıyla Kurum tarafından 4743 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilen yapım işi ihalelerinde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği yönünde hususi bir düzenleme yapıldığı görülmüştür. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi alınan firmanın fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet göstermediğinin tespiti halinde sunulan açıklamanın uygun bulunmaması gerektiği değerlendirilmiştir.

04.253 poz no’lu beton çelik çubuğu, (nervürlü Ø 8-12 mm) ve 04.254 poz no’lu beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 14-32 mm) girdileri için fiyat teklifi alınan firmanın fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermediği hususunun başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerinden biri olduğu anlaşılmıştır.

04.253 poz no’lu beton çelik çubuğu, (nervürlü Ø 8-12 mm) ve 04.254 poz no’lu beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 14-32 mm) girdileri için başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında sunulan 17.01.2020 tarihli fiyat teklifini veren firmaya ait Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş olan faaliyet belgesinde faaliyet konusu işlerin şirket ana sözleşmesinin 3’üncü maddesinde yazılı olan işler olarak belirtildiği, fiyat teklifi alınan firmanın ana sözleşme tadilinin tescile konu edildiği 30.10.1998 tarihli ve 4659 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi incelendiğinde, söz konusu gazetede anılan firmanın faaliyet konuları arasında inşaat demiri alım satım işlerine veya bu anlama gelecek bir ifadeye rastlanılmamıştır. Açıklamada sunulan diğer Ticaret Sicil Gazetelerinde de şirket faaliyetlerine ilişkin tescilinin konu olmadığı görülmüştür.

Ayrıca fiyat teklifine yönelik olarak idarece istenmesi üzerine meslek mensubunca idareye gönderilen belgeler arasında yer alan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş olan 07.02.2020 tarihli oda kayıt belgesi incelendiğinde şirket ek faaliyet konusu olarak “Demir/çelikten bar ve çubukların, profillerin, levha kazıkları (palplanş), tüp ve boruların toptan ticareti, (filmaşin, inşaat demiri, sondaj borusu, petrol, gaz vb. hatlar için borular vb. ile tel dahil)” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Öte yandan idarece 14.02.2020 tarih ve 42975 sayılı yazıyla Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’ndan yukarıda anılan fiyat tekliflerini veren firmanın Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan faaliyet alanları arasında demir çelik toptan ticaretinin bulunmamasına karşın 07.02.2020 tarihli oda kayıt belgesinde ek faaliyet konusu olarak demir çelik toptan ticaretinin eklendiğinin görüldüğü belirtilerek, söz konusu firma tarafından demir çelik toptan ticaretinin ek faaliyet konusu olarak eklenmesi hususunda odaya hangi tarihte başvurduğu ve bu hususun hangi tarihte oda tarafından tescil edildiğinin sorulduğu görülmüştür.

İdarenin 14.02.2020 tarih ve 42975 sayılı yazısına Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının 20.02.2020 tarihli ve 622.03.994 sayılı cevabi yazısında ilgili firmanın 07.02.2020 tarihinde yaptığı başvuru sonucunda ek faaliyet konusu olarak “Demir/çelikten bar ve çubukların, profillerin, levha kazıkları (palplanş), tüp ve boruların toptan ticareti, (filmaşin, inşaat demiri, sondaj borusu, petrol, gaz vb. hatlar için borular vb. ile tel dahil)” eklendiğinin belirtildiği görülmüş olup, yazı ekinde oda kayıtlarında yer alan firma genel bilgileri, oda kayıt faaliyet belgesinin, firmanın ek faaliyet konusunun eklenmesine ilişkin başvuru dilekçesi ve interaktif vergi dairesi dilekçe cevabının yer aldığı görülmüştür.

İncelemeye konu 04.253 poz no’lu beton çelik çubuğu, (nervürlü Ø 8-12 mm) ve 04.254 poz no’lu beton çelik çubuğu (nervürlü Ø 14-32 mm) girdileri için sunulan fiyat tekliflerinin 17.01.2020 tarihinde düzenlenmiş olduğu, fiyat teklifi alınan firmanın inşaat demiri satışı faaliyetinin ise 07.02.2020 de faaliyet konuları arasına eklenmiş olduğu dikkate alındığında fiyat teklifi alınan firmanın fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihte, fiyat tekliflerine konu alanda faaliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’üncü maddesinin yukarıya aktarılan açıklaması çerçevesinde, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun bulunmama gerekçesinin yerinde olduğu başvuru sahibinin (c) iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan her ne kadar başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde, açıklamaları kapsamında sunulan belgelerdeki bilgilerde eksiklik var ise Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde tamamlatılmasının mümkün olduğu iddia edilmekteyse de, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37 ve 38’inci maddelerinde yer alan hükümler uyarınca incelemeye konu hususlarda tamamlatmaya konu olacak bir bilgi eksikliğinin bulunmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.